Νόμος 5014/2023 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 5014/2023, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 14/2023, συστήνει τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.) με έδρα την Αθήνα, ο οποίος εποπτεύεται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Ο Οργανισμός είναι αρμόδιος για τη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών ατυχημάτων και συμβάντων, με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών και την πρόληψη μελλοντικών περιστατικών. Το νομοθέτημα καθορίζει τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., τα κωλύματα και ασυμβίβαστα των μελών του, καθώς και τη διαδικασία διερεύνησης ατυχημάτων και σοβαρών συμβάντων στην πολιτική αεροπορία, σύμφωνα με διεθνείς κανονισμούς. Επίσης, ρυθμίζονται θέματα χρηματοδότησης, προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών και συνεργασίας με άλλους φορείς και κράτη.
Άρθρα
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ αφορά τη σύσταση του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.), ορίζοντας την οργάνωση, λειτουργία, αρμοδιότητες και συναφή ζητήματα για τη διερεύνηση ατυχημάτων και συμβάντων στις μεταφορές.
- Άρθρο 2 Α. Το Άρθρο 2Α του ΦΕΚ, εντός του Μέρους Β', αφορά τη σύσταση του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.), ενώ το Άρθρο 3 αναφέρεται συγκεκριμένα στη σύσταση αυτού του Οργανισμού.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 συστήνει τον "Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών" (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.), μια δημόσια υπηρεσία με έδρα την Αθήνα, εποπτευόμενη από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδια για τη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών ατυχημάτων και την ασφάλεια μεταφορών, με σκοπό τη διασφάλιση της λειτουργικής και οργανωτικής του ανεξαρτησίας από φορείς που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αντικειμενικότητά του, όπως αεροπορικές αρχές και σιδηροδρομικοί φορείς.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει τη συγκρότηση του συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. από πέντε (5) μέλη, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου και του Αναπληρωτή Προέδρου, τα οποία διορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών για πενταετή θητεία, με συγκεκριμένες απαιτήσεις επιστημονικής κατάρτισης και εμπειρίας στους αεροπορικό και σιδηροδρομικό τομέα.
- Άρθρο 4 Σ. Το Άρθρο 4 Σ του ΦΕΚ αφορά τη συγκρότηση και τη θητεία των μελών του συμβουλίου, ενώ τα άρθρα 5, 6, 7, 8 και 9 ρυθμίζουν τα κωλύματα, ασυμβίβαστα και υποχρεώσεις των μελών, την πειθαρχική τους ευθύνη, την εκπροσώπηση του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., τη λειτουργία του συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. και τις αρμοδιότητες του Προέδρου αντίστοιχα.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ καθορίζει τα κωλύματα, τα ασυμβίβαστα και τις υποχρεώσεις των μελών του συμβουλίου, επιβάλλοντας αμεροληψία, αντικειμενικότητα και εχεμύθεια για πέντε (5) χρόνια μετά τη θητεία τους, ενώ απαγορεύει την κατοχή θέσεων σε δημόσιους φορείς, ανεξάρτητες αρχές, αεροπορικές ή σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, ή τη συμμετοχή στο κεφάλαιό τους, με ποινή την έκπτωση από το συμβούλιο σε περίπτωση παράβασης.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 ορίζει την πειθαρχική ευθύνη των μελών του συμβουλίου για παραβάσεις των νομοθετικών τους υποχρεώσεων, υπαγωγή τους στο πειθαρχικό συμβούλιο της παρ. 3 του άρθρου 24 του ν. 3891/2010, την κίνηση της πειθαρχικής διαδικασίας από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, και την περαιτέρω ρύθμιση των λεπτομερειών στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ καθορίζει την εκπροσώπηση του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., ορίζοντας ότι ο Πρόεδρος εκπροσωπεί τον φορέα για θέματα αεροπορικού τομέα και ο Αναπληρωτής Πρόεδρος για θέματα σιδηροδρομικού τομέα, ενώ η νομική υποστήριξη παρέχεται από το Γραφείο Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Ο Πρόεδρος είναι μέλος του ENCASIA και ο Αναπληρωτής Πρόεδρος μέλος του Δικτύου ΝΙΒ.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ ορίζει ότι το συμβούλιο συγκαλείται από τον Πρόεδρό του, ο οποίος καταρτίζει την ημερήσια διάταξη, ή κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, ο οποίος μπορεί να ορίσει και τα θέματα προς συζήτηση. Το συμβούλιο συνεδριάζει νόμιμα με την παρουσία του Προέδρου ή του Αναπληρωτή του και τουλάχιστον τριών (3) μελών, ενώ αδικαιολόγητες απουσίες άνω των τριών (3) συνεχόμενων συνεδριάσεων επιφέρουν αναλογικό περιορισμό της αποζημίωσης των μελών.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 καθορίζει τις αρμοδιότητες του Προέδρου του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., ο οποίος διευθύνει τη λειτουργία του φορέα, ασκεί πειθαρχική εξουσία επί του προσωπικού, μεριμνά για την εκτέλεση των αποφάσεων του συμβουλίου και μπορεί να εξουσιοδοτήσει άλλα μέλη του συμβουλίου να υπογράφουν έγγραφα. Το Άρθρο 10 συστήνει στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μια Αυτοτελή Μονάδα Μελετών και Διερευνήσεων Ατυχημάτων σε επίπεδο διεύθυνσης.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ συστήνει στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μια Αυτοτελή Μονάδα Μελετών και Διερεύνησης Ατυχημάτων, η οποία θα απαρτίζεται από τρία γραφεία (Αεροπορικών Ατυχημάτων, Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων, και Πρόληψης/Μελετών/Στατιστικής) και θα στελεχωθεί με 21 θέσεις προσωπικού (20 Διερευνητές και 1 δικηγόρος). Το άρθρο ρυθμίζει επίσης τη μετάταξη και μεταφορά προσωπικού από προηγούμενες επιτροπές στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., διατηρώντας τα μισθολογικά και συνταξιοδοτικά καθεστώτα και την προϋπηρεσία.
- Άρθρο 10 Μ. Το Άρθρο 10 Μ, που αφορά τη "Μονάδα Μελετών και Διερεύνησης Ατυχημάτων", μαζί με τα Άρθρα 11, 12 και 13, αποτελούν μέρος του Μέρους Γ' του εγγράφου, το οποίο καθορίζει τη διαδικασία διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων και συμβάντων από τον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ καθορίζει ότι οι πιστώσεις για τη λειτουργία του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. εγγράφονται στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τις δαπάνες να εκκαθαρίζονται από τη Διεύθυνση Οικονομικής Διαχείρισης του ίδιου Υπουργείου, ενώ ο ετήσιος προϋπολογισμός του φορέα πρέπει να είναι σύμφωνος με τις δημοσιονομικές πολιτικές του εποπτεύοντος Υπουργείου και τις διατάξεις του ν. 4270/2014.
- Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ΦΕΚ A' 14/21.01.2023 τροποποιεί την παράγραφο 6 του άρθρου 65 του π.δ. 71/2019, παρατείνοντας την ισχύ των βεβαιώσεων εγγραφής στο Μ.Ε.ΕΠ., των πτυχίων εργοληπτών Δημοσίων Δασοτεχνικών Έργων και της ενημερότητας πτυχίου έως την 31η Δεκεμβρίου 2023, με αναφορά στις προϋποθέσεις του νομοθετικού πλαισίου που ίσχυε έως τις 2 Ιουλίου 2019 και τις διατάξεις των άρθρων 92 και 97 του ν. 3669/2008.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι Διερευνητές του Γραφείου Διερεύνησης Αεροπορικών Ατυχημάτων και Συμβάντων του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. λαμβάνουν μηνιαία αποζημίωση από το ποσό που αποδίδεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια των Πτήσεων (Eurocontrol), με ελάχιστο όριο τις αμοιβές των επιθεωρητών της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας.
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ, με τίτλο "Εξουσιοδοτικές διατάξεις", καθορίζει την έκδοση κοινών υπουργικών αποφάσεων και προεδρικών διαταγμάτων για τον καθορισμό των αποδοχών και αποζημιώσεων των μελών του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., την έκδοση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισης του φορέα, τον καθορισμό πρόσθετων πόρων υπέρ του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., τη διάθεση αποζημιώσεων σχετικών με το άρθρο 12, και τον προσδιορισμό των προσόντων των διερευνητών.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ ορίζει ότι το Μέρος Γ' εφαρμόζεται στις διερευνήσεις ασφάλειας για ατυχήματα και σοβαρά συμβάντα που αφορούν αεροσκάφη πολιτικής αεροπορίας εντός της FIR Αθηνών, ή αεροσκάφη με ελληνικό νηολόγιο/ελληνική εκμετάλλευση εκτός της FIR Αθηνών, εφόσον δεν διεξάγονται από άλλο κράτος, καθώς και σε περιπτώσεις όπου ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. έχει δικαίωμα συμμετοχής ως διαπιστευμένος αντιπρόσωπος ή επιτρέπει τη συμμετοχή εμπειρογνώμονα από κράτος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ενώ εξαιρούνται αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται για στρατιωτικές ή παρόμοιες υπηρεσίες, εκτός αν ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. προσκληθεί.
- Άρθρο 14 Π. Το Άρθρο 14 του εγγράφου ΦΕΚ, με τίτλο "Πεδίο εφαρμογής", καθορίζει το εύρος εφαρμογής των διατάξεων που ακολουθούν, ενώ τα Άρθρα 15 έως 21 ορίζουν τους όρους για "Σοβαρά συμβάντα", "Διερεύνηση ασφάλειας", "Διαδικασία διερεύνησης", "Καθεστώς των διερευνητών ασφάλειας", "Συντονισμός των διερευνήσεων" και "Τόπος του ατυχήματος - Διαφύλαξη αποδεικτικών στοιχείων".
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "Αεροσκάφος", "Ατύχημα" (που περιλαμβάνει θάνατο, σοβαρό τραυματισμό ή βλάβη/απώλεια αεροσκάφους), "Σοβαρός τραυματισμός" (με συγκεκριμένα κριτήρια όπως νοσηλεία άνω των 48 ωρών, κάταγμα οστού, σοβαρή αιμορραγία, βλάβη οργάνου, εγκαύματα άνω του 5% ή έκθεση σε μολυσματικές ουσίες/ακτινοβολίες), "Θανάσιμος τραυματισμός" (θάνατος εντός 30 ημερών από ατύχημα), "Αίτια" (παράγοντες που οδήγησαν σε ατύχημα), "Διερεύνηση ασφάλειας" (διαδικασία πρόληψης ατυχημάτων) και "Επικεφαλής διερεύνησης".
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ ορίζει τα "Σοβαρά συμβάντα" στην αεροπορία, περιλαμβάνοντας παραλίγο συγκρούσεις, αποτυχημένες απογειώσεις ή προσγειώσεις, πυρκαγιές, βλάβες συστημάτων, και περιστατικά που επηρεάζουν τη διακυβέρνηση του αεροσκάφους, με σκοπό την πρόληψη ατυχημάτων.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. διεξάγει διερευνήσεις ασφάλειας για αεροπορικά ατυχήματα ή σοβαρά συμβάντα, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1139, με στόχο τη διακρίβωση αιτιών και την πρόληψη μελλοντικών περιστατικών, ενώ μπορεί να συνεργάζεται με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και να συμμετέχει σε διερευνήσεις άλλων τύπων αεροσκαφών, εξαιρουμένων ορισμένων περιπτώσεων μη επανδρωμένων ή μικρών αεροσκαφών.
- Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 ορίζει τη διαδικασία διερεύνησης ατυχημάτων και συμβάντων στην πολιτική αεροπορία, η οποία είναι σύμφωνη με το Παράρτημα 13 της Σύμβασης του Σικάγο, τα εγχειρίδια του Δ.Ο.Π.Α. και τον Κανονισμό 996/2010 της ΕΕ. Ο Πρόεδρος του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. ορίζει την ομάδα και τον επικεφαλής διερεύνησης, ενώ σε περιπτώσεις αεροσκαφών ύδατος, μπορεί να συμμετέχει και διερευνητής της ΕΛΥΔΝΑ (που συστάθηκε με τον ν. 4033/2011) με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και Υποδομών και Μεταφορών. Η ομάδα διερεύνησης καθορίζει την έκταση της έρευνας για τη βελτίωση της ασφάλειας πτήσεων, και η διερεύνηση του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. έχει προτεραιότητα.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ 14/21.01.2023 καθορίζει τις εξουσίες της ομάδας διερεύνησης ατυχημάτων/συμβάντων αεροσκαφών, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στον τόπο, το αεροσκάφος, τα στοιχεία πτήσης, τη δυνατότητα εξέτασης μαρτύρων και πρόσβασης σε πληροφορίες από διάφορους φορείς, ενώ ο επικεφαλής της ομάδας έχει αρμοδιότητες ανακριτικού υπαλλήλου.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ρυθμίζει τον συντονισμό των διερευνήσεων ασφάλειας και δικαστικών ερευνών, διασφαλίζοντας την ιχνηλασιμότητα και φύλαξη των αποδεικτικών στοιχείων, ενώ ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. συνεργάζεται με την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες αρχές, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, μέσω μνημονίων συνεργασίας.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο επικεφαλής της διερεύνησης αποφασίζει για την αποδέσμευση του τόπου του ατυχήματος, του αεροσκάφους και των συντριμμάτων, ενώ η ομάδα διερεύνησης είναι υπεύθυνη για την ασφαλή επεξεργασία, προστασία και φύλαξη των αποδεικτικών στοιχείων, απαγορεύοντας οποιαδήποτε μεταβολή στον τόπο του ατυχήματος πριν την άφιξη των διερευνητών, εκτός αν απαιτείται για λόγους ασφάλειας ή παροχής βοήθειας σε τραυματίες.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ ρυθμίζει την προστασία ευαίσθητων πληροφοριών ασφάλειας που συλλέγονται κατά τη διάρκεια διερεύνησης ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων καταθέσεων, προσωπικών δεδομένων, υλικού διερεύνησης, πληροφοριών από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ ή τρίτες χώρες κατόπιν αιτήματος του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., προκαταρκτικών εκθέσεων, και ηχητικών/οπτικών εγγραφών από πιλοτήριο και ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Επιπλέον, ορίζει ότι αρχεία όπως επικοινωνίες, ηχογραφήσεις, συνοδευτικές επιστολές και αναφορές περιστατικών βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 376/2014 μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για σκοπούς διερεύνησης ασφάλειας ή βελτίωσης της ασφάλειας πτήσεων, με δυνατότητα δημοσιοποίησης μόνο κατόπιν απόφασης δικαστικής αρχής ή αρμόδιας αρχής, εφόσον τα οφέλη υπερτερούν του πιθανού αρνητικού αντίκτυπου.
- Άρθρο 22 Π. Το Άρθρο 22 Π του ΦΕΚ αφορά την προστασία ευαίσθητων πληροφοριών ασφάλειας, ενώ τα επόμενα άρθρα 23 έως 28 ρυθμίζουν τη διαδικασία διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων και συμβάντων, συμπεριλαμβανομένης της αίτησης εξαίρεσης, του πορίσματος, της κοινοποίησής του, των χρονικών περιορισμών και της δήλωσης των ατυχημάτων/συμβάντων.
- Άρθρο 22 π. Το Άρθρο 22 π ορίζει ότι πληροφορίες που δεν σχετίζονται με την ανάλυση ατυχήματος ή σοβαρού συμβάντος δεν περιλαμβάνονται στο πόρισμα και δεν δημοσιοποιούνται, ενώ ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μπορεί να ζητεί σχόλια από ενδιαφερόμενες αρχές και φορείς πριν από τη δημοσίευση προσωρινών εκθέσεων. Το Άρθρο 26 καθορίζει την κοινοποίηση του τελικού πορίσματος από τον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, σε αποδέκτες του άρθρου 23, στον ΔΟΠΑ (για αεροσκάφη άνω των 5.700 κιλών), στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και EASA, καθώς και στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές σε περιπτώσεις θανάτου, σοβαρής βλάβης ή ποινικών αδικημάτων.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει τη συμμετοχή διαπιστευμένων αντιπροσώπων και συμβούλων, συμπεριλαμβανομένων του EASA και εθνικών αρχών πολιτικής αεροπορίας, στη διερεύνηση αεροπορικών ατυχημάτων, παρέχοντάς τους συγκεκριμένα δικαιώματα και υποχρεώσεις, ενώ παράλληλα καθορίζει προθεσμίες για την υποβολή αιτήσεων αναθεώρησης αποφάσεων.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία υποβολής αίτησης εξαίρεσης στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. για πρόσωπα που συμμετέχουν στη διερεύνηση ατυχήματος ή συμβάντος, εφόσον υπάρχουν λόγοι δυσπιστίας για την αντικειμενικότητα και αμεροληψία τους, με απόφαση του συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. σε ολομέλεια. Μέχρι την απόφαση, το πρόσωπο κατά του οποίου στρέφεται η αίτηση δεν συμμετέχει στις εργασίες διερεύνησης.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 περιγράφει τη διαδικασία σύνταξης και επικύρωσης του πορίσματος διερεύνησης ασφάλειας, το οποίο στοχεύει στην πρόληψη μελλοντικών ατυχημάτων χωρίς απόδοση ευθύνης, σύμφωνα με το Παράρτημα 13 της Σύμβασης του Σικάγου και τον Κανονισμό (ΕΕ) 996/2010. Το πόρισμα, αφού επικυρωθεί από το συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μετά από πιθανή διαβούλευση με αρμόδιες αρχές και φορείς όπως ο EASA, ο κάτοχος του πιστοποιητικού βιομηχανικού σχεδίου, ο κατασκευαστής και ο φορέας εκμετάλλευσης, διαφυλάσσει την ανωνυμία και μπορεί να περιλαμβάνει συστάσεις ασφάλειας.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ ορίζει ότι το πόρισμα της Μονάδας διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές (όπως αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 35) σε περίπτωση αναθεώρησης, αναρτάται στην ιστοσελίδα του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. και η περίληψή του καταχωρίζεται στο Ευρωπαϊκό Κεντρικό Αποθετήριο, όπως αυτό ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 32.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ ορίζει ότι κάθε διερεύνηση ασφάλειας ολοκληρώνεται με πόρισμα ή έκθεση, και ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. οφείλει να δημοσιοποιεί το τελικό πόρισμα το συντομότερο δυνατόν. Εάν η δημοσιοποίηση καθυστερήσει πέραν των δώδεκα (12) μηνών, ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. πρέπει να εκδίδει προσωρινή δήλωση κάθε επέτειο του συμβάντος, αναφέροντας την πρόοδο της διερεύνησης και τυχόν θέματα ασφάλειας.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 ορίζει ότι κάθε πρόσωπο που γνωρίζει ατύχημα ή σοβαρό συμβάν στην περιοχή πληροφοριών πτήσεων (F.I.R.) Αθηνών πρέπει να ειδοποιήσει άμεσα τον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. ή την πλησιέστερη αρχή, ενώ τα μέσα επικοινωνίας και η ιστοσελίδα του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. διατίθενται για την άμεση μετάδοση αυτών των πληροφοριών, και οι αρμόδιες αρχές ελέγχου πτήσεων είναι υποχρεωμένες να αναφέρουν αμέσως στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. κάθε τέτοιο περιστατικό.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ αφορά τη συνεργασία με άλλα κράτη σε περιπτώσεις ατυχημάτων ή σοβαρών συμβάντων αεροσκαφών, όπου ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μπορεί να διορίσει διαπιστευμένο αντιπρόσωπο για διερεύνηση στο εξωτερικό ή να ζητήσει/παρέχει συνδρομή με εξοπλισμό και τεχνικούς συμβούλους για συμβάντα εντός της FIR Αθηνών, σύμφωνα με το Παράρτημα 13 της Σύμβασης του Σικάγου και τον Κανονισμό (ΕΕ) 996/2010.
- Άρθρο 29 Σ. Το Άρθρο 29 Σ του ΦΕΚ αφορά τη συνεργασία με άλλα κράτη, ενώ τα Άρθρα 30-34 ρυθμίζουν την υποχρέωση ενημέρωσης, τις συνοπτικές εκθέσεις έρευνας, τις συστάσεις ασφάλειας και την παρακολούθησή τους, τα αλλοδαπά πορίσματα διερεύνησης και την κοινοποίηση πληροφοριών.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 ορίζει ότι η ενημέρωση των αρμόδιων αρχών, συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (Δ.Ο.Π.Α.), του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για αεροπορικά συμβάντα, πραγματοποιείται σύμφωνα με το Παράρτημα 13 της Σύμβασης του Σικάγου και τον Κανονισμό (ΕΕ) 996/2010, μέσω του εντύπου «Notification to Authorities».
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ ορίζει ότι για ατυχήματα και σοβαρά συμβάντα χαμηλής σημασίας για την ασφάλεια πτήσεων, συντάσσονται συνοπτικές εκθέσεις έρευνας που περιέχουν μόνο πληροφορίες για τα αεροσκάφη και την εξέλιξη του συμβάντος, ενώ το συμβούλιο του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μπορεί να αποφασίσει ευρύτερη διερεύνηση εάν κρίνει απαραίτητο.
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ περιγράφει τις διαδικασίες του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. για την έκδοση, παρακολούθηση και καταχώριση συστάσεων ασφάλειας, οι οποίες αποστέλλονται στις αρμόδιες αρχές για την ενίσχυση της αεροπορικής ασφάλειας, με τους παραλήπτες να υποχρεούνται να απαντήσουν εντός 90 ημερών.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ απαγορεύει τη δημοσίευση ή κοινοποίηση σε τρίτους αλλοδαπών σχεδίων πορισμάτων ή εκθέσεων διερεύνησης που λαμβάνει ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. χωρίς τη συναίνεση της αλλοδαπής αρχής, εκτός αν αυτά έχουν ήδη δημοσιευθεί από την αλλοδαπή αρχή. Ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. δεν υποχρεούται να δημοσιεύσει τέτοια πορίσματα, αλλά αν το κρίνει αναγκαίο, εφαρμόζεται η παραπάνω απαγόρευση.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 του ΦΕΚ ορίζει την υποχρέωση του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. και των συμμετεχόντων σε διερευνήσεις ασφάλειας να τηρούν επαγγελματικό απόρρητο και ανωνυμία, ενώ παράλληλα καθορίζει την κοινοποίηση σχετικών πληροφοριών για την πρόληψη ατυχημάτων σε υπεύθυνους κατασκευής, συντήρησης και λειτουργίας αεροσκαφών, καθώς και στον EASA και τις εθνικές αρχές πολιτικής αεροπορίας.
- Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μπορεί να αναθεωρήσει ένα πόρισμα αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν αίτησης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, του συμμετέχοντος κράτους ή οποιουδήποτε έχει έννομο συμφέρον, υπό προϋποθέσεις όπως η αναγνώριση ψευδούς κατάθεσης ή εγγράφου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, η αποκάλυψη νέων κρίσιμων στοιχείων, ή η εμφάνιση επιζώντος μετά από εξαφάνιση αεροσκάφους.
- Άρθρο 35 Α. Το Άρθρο 35 Α του εγγράφου ΦΕΚ, το οποίο αναφέρεται στην "Αναθεώρηση του πορίσματος", καθορίζει τη διαδικασία αναθεώρησης των πορισμάτων που αφορούν αεροπορικά ατυχήματα, χωρίς να παρέχει περαιτέρω λεπτομέρειες για συγκεκριμένα πρόσωπα, ποσά, ημερομηνίες ή φορείς.
- Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 ορίζει ότι οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να υποβάλλουν, εντός 2 ωρών από την κοινοποίηση ατυχήματος, κατάσταση επιβαινόντων και αμέσως κατάσταση επικίνδυνων εμπορευμάτων, οι οποίες διαβιβάζονται στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. και σε άλλες αρμόδιες αρχές, ενώ τα ονόματα των επιβαινόντων δεν δημοσιοποιούνται πριν ενημερωθούν οι οικογένειές τους.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 του ΦΕΚ ορίζει ότι η ποινική διαδικασία μπορεί να ανασταλεί κατά τη διερεύνηση ενός ατυχήματος από τον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. μέχρι την έκδοση του πορίσματος, με την αναστολή να παύει μετά από ένα (1) έτος από την τέλεση του αδικήματος, ενώ η προθεσμία παραγραφής αναστέλλεται αντίστοιχα. Το Άρθρο 38 καθορίζει τη φύλαξη των στοιχείων των διερευνήσεων για τριάντα (30) έτη σε θανατηφόρα ατυχήματα και για είκοσι (20) έτη σε άλλες περιπτώσεις.
- Άρθρο 37 τ. Το Άρθρο 37 τ, που αναφέρεται στην κυρωμένη με τον ν. 211/1947 (Α' 35) Σύμβαση του Σικάγο, ορίζει τους όρους "Σύμβουλος" (πρόσωπο που επικουρεί τον αντιπρόσωπο σε διερεύνηση ασφάλειας), "Συγγενείς" (οικογενειακό και άμεσο περιβάλλον θύματος ατυχήματος), "Προκαταρκτική αναφορά" (άμεση διαβίβαση στοιχείων από τα πρώτα στάδια διερεύνησης) και "Ομάδα διερεύνησης" (υπεύθυνοι για την οργάνωση, διεξαγωγή και έλεγχο της διερεύνησης ασφάλειας).
- Άρθρο 38. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ απαγορεύει την είσοδο στον τόπο ατυχήματος, τη μεταβολή πειστηρίων και την εκφορά δημόσιας άποψης για την έρευνα χωρίς τη συγκατάθεση του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., επιβάλλοντας πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στους παραβάτες.
- Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 ορίζει ότι το πρόστιμο για παραβάσεις κυμαίνεται από 50.000 έως 500.000 ευρώ, με δυνατότητα αναπροσαρμογής από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, και επιβάλλεται από τον Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας ή τις αστυνομικές αρχές ανάλογα με τον τόπο του ατυχήματος.
- Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., μετά από ατυχήματα και σοβαρά συμβάντα, μπορεί να καλέσει τους ενδιαφερομένους για ενημέρωση σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά, τα αίτια, τα μέσα που διατέθηκαν, τις διαδικασίες διερεύνησης και τις προτάσεις μέτρων για την αποτροπή μελλοντικών ατυχημάτων, με ομιλητή τον Πρόεδρο του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. ή ορισμένο μέλος του συμβουλίου.
- Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Ελλάδα θα καταρτίσει εθνικό σχέδιο έκτακτης ανάγκης για ατυχήματα πολιτικής αεροπορίας, το οποίο θα περιλαμβάνει την παροχή βοήθειας στα θύματα και τις οικογένειές τους, ενώ για ατυχήματα στην περιοχή FIR Αθηνών, ορίζεται πρόσωπο αναφοράς από την Ελλάδα, το κράτος της αεροπορικής εταιρείας ή το κράτος με σημαντικό αριθμό υπηκόων στο αεροσκάφος. Επιπλέον, το κράτος που ενδιαφέρεται λόγω θανάτων ή σοβαρών τραυματισμών πολιτών του, δικαιούται να ορίσει εμπειρογνώμονα με συγκεκριμένα δικαιώματα πρόσβασης σε πληροφορίες και στον τόπο του ατυχήματος.
- Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. είναι υπεύθυνος για τη διεξαγωγή έρευνας μετά από κάθε σοβαρό ατύχημα στο σιδηροδρομικό σύστημα της Ελλάδας, με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας και την πρόληψη ατυχημάτων, ενώ η έρευνα δεν αφορά την απόδοση υπαιτιότητας ή ευθύνης.
- Άρθρο 42 Υ. Το Άρθρο 42 Υ της παρούσας διάταξης θεσπίζει την υποχρέωση διερεύνησης, ενώ τα επόμενα άρθρα (43-48) ορίζουν τις διαδικασίες, τις αρμοδιότητες του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., τις εκθέσεις, τις πληροφορίες και τις συστάσεις ασφάλειας που σχετίζονται με αυτήν.
- Άρθρο 42 δ. Το Άρθρο 42 δ του ΦΕΚ 14/21.01.2023 ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. είναι αρμόδιος για τη διερεύνηση ατυχημάτων που συμβαίνουν στην ελληνική επικράτεια, ενώ καθορίζει τη συνεργασία με φορείς διερεύνησης άλλων κρατών μελών της ΕΕ σε περιπτώσεις ατυχημάτων σε συνοριακές περιοχές ή όταν εμπλέκονται σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ή οχήματα από άλλα κράτη μέλη. Το άρθρο τονίζει τη διαφάνεια της διερεύνησης, τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών, την παροχή τεχνικών πληροφοριών για τη βελτίωση της έκθεσης, την ενημέρωση των θυμάτων και την ταχεία ολοκλήρωση της έρευνας για την αποκατάσταση της υποδομής.
- Άρθρο 42 κ. Το άρθρο 42 κ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. πρέπει να αποφασίσει εντός δύο (2) μηνών από την παραλαβή της κοινοποίησης ενός ατυχήματος ή συμβάντος, αν θα ξεκινήσει έρευνα, απαιτώντας την παροχή κάθε διαθέσιμης πληροφορίας και την επικαιροποίηση της κοινοποίησης μόλις υπάρξουν νέες πληροφορίες.
- Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "Υπεύθυνος έρευνας", "Ατύχημα" (με κατηγορίες όπως συγκρούσεις, εκτροχιασμοί, πυρκαγιές), "Σοβαρό ατύχημα" (που περιλαμβάνει νεκρούς, τραυματίες ή ζημιές άνω των 2.000.000 ευρώ), "Συμβάν", "Έρευνα/διερεύνηση", "Αίτια", "Οργανισμός" (Ευρωπαϊκή Ένωση), "Διαχειριστής υποδομής" (Ο.Σ.Ε.), "Σιδηροδρομική επιχείρηση" (όπως ορίζεται στον ν. 4408/2016) και "Διαχειριστής τροχαίου υλικού" (ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ).
- Άρθρο 44. Το Άρθρο 44 ορίζει ότι οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, ο διαχειριστής υποδομής και οι δικαστικές αρχές υποχρεούνται να παρέχουν άμεση πρόσβαση και στοιχεία στον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. για τη διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας σιδηροδρομικών ατυχημάτων, ενώ η έρευνα του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. διεξάγεται σε συνεργασία με τις ανακριτικές αρχές.
- Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. αναλαμβάνει, με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, τη διεξαγωγή ερευνών για σιδηροδρομικά ατυχήματα και συμβάντα πέραν αυτών του άρθρου 42, ενώ μπορεί επίσης να συνδυάζει αυτά τα καθήκοντα με τη διερεύνηση άλλων περιστατικών, διασφαλίζοντας πάντα την ανεξαρτησία των ερευνών.
- Άρθρο 47. Το Άρθρο 47 του ΦΕΚ ορίζει ότι για τη διερεύνηση ατυχημάτων ή συμβάντων που αναφέρονται στο Άρθρο 42, συντάσσονται εκθέσεις ανάλογες με τη σοβαρότητα και τη σημασία τους, οι οποίες περιλαμβάνουν τους στόχους της διερεύνησης και, όπου χρειάζεται, συστάσεις ασφαλείας.
- Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 ορίζει ότι ο Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. υποχρεούται να ενημερώσει τον Οργανισμό εντός επτά (7) ημερών από την έναρξη διερεύνησης, παρέχοντας λεπτομέρειες για την ημερομηνία, ώρα, τόπο, είδος και συνέπειες του περιστατικού (απώλειες ζωών, τραυματισμοί, υλικές ζημιές), καθώς και να διαβιβάσει αντίγραφα των τελικών εκθέσεων του άρθρου 47 παρ. 2 και της ετήσιας έκθεσης απολογισμού του άρθρου 47 παρ. 3.
- Άρθρο 49. Το Άρθρο 49 ορίζει ότι οι συστάσεις ασφάλειας που εκδίδονται από τον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. δεν δημιουργούν τεκμήριο υπαιτιότητας, απευθύνονται στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων και άλλους αρμόδιους φορείς, οι οποίοι υποχρεούνται να τις λαμβάνουν υπόψη και να ενημερώνουν τον Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ. για τις ενέργειες που γίνονται.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5220 — ΦΕΚ Α' 131/2025 (άρθρα 3, 10, 10Α, 10Γ, 11, 13 κ.ά.)
Ο Νόμος 5220/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά την αναβάθμιση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των ελληνικών σιδηροδρόμων. Ρυθμίζει τη σύσταση και λειτουργία του Ενιαίου Κέντρου Εποπτείας, την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων όπως η εφαρμογή Railway.gov.gr και συστήματα γεωεντοπισμού αμαξοστοιχιών, καθώς και την ενίσχυση του εποπτικού και κυρωτικού πλαισίου. Επίσης, τροποποιεί τη δομή του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.) και καθορίζει διαδικασίες για την πρόσληψη και αξιολόγηση του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των θέσεων ευθύνης στην εταιρεία "Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.". Ο νόμος θεσπίζει επίσης κανόνες για την εγκατάσταση συστημάτων βιντεοεπιτήρησης, την κατάρτιση του προσωπικού και την αξιολόγηση καταλληλότητας για κρίσιμα καθήκοντα ασφαλείας, με στόχο τη μείωση ατυχημάτων και τη βελτίωση της συνολικής λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου. - Τροποποίηση: Νόμος 5167 — ΦΕΚ Α' 207/2024 (άρθρα 3, 9, 10, 12, 13, 16 κ.ά.)
Ο Νόμος 5167/2024 του Εθνικού Τυπογραφείου αφορά την αναδιάρθρωση του σιδηροδρομικού τομέα και τη βελτίωση της λειτουργίας των αρχών ασφάλειας μεταφορών. Κύρια σημεία περιλαμβάνουν τη συγχώνευση της ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε. με την ΟΣΕ Α.Ε., η οποία μετονομάζεται σε «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.», και τη μεταφορά της διαχείρισης τροχαίου υλικού στην νέα εταιρεία. Επίσης, ο νόμος ενισχύει τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών, αυξάνοντας τις οργανικές θέσεις και τις αρμοδιότητές τους. Τέλος, προβλέπονται διατάξεις για την παραχώρηση τουριστικών λιμένων από τα Λιμενικά Ταμεία και την κάλυψη αναγκών πυρόσβεσης στα περιφερειακά αεροδρόμια. - Τροποποίηση: Νόμος 5079 — ΦΕΚ Α' 215/2023 (άρθρα 50, 64)
Ο Νόμος 5079/2023 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά την οργάνωση και λειτουργία της εταιρείας "Ανάπλαση Δημοσίων Χώρων Ανώνυμη Εταιρεία" (ANAPLASSIS S.A.) με σκοπό την οικονομική ανάπτυξη και την υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων. Η εταιρεία, με έδρα την Αθήνα και μετοχικό κεφάλαιο 50.000 ευρώ, θα αναλάβει αναπλάσεις σε όλη την Ελλάδα, αξιοποιώντας εγκαταλελειμμένους χώρους και αποκαθιστώντας μνημεία. Ο νόμος ρυθμίζει επίσης διαδικασίες για αναπτυξιακά προγράμματα, την αναθεώρηση προγραμμάτων ανάπτυξης, τη σύσταση και αρμοδιότητες Διυπουργικών Επιτροπών και Ειδικών Υπηρεσιών, καθώς και την παράταση ισχύος διαφόρων βεβαιώσεων και αδειών. Επίσης, προβλέπει την κάλυψη λειτουργικών δαπανών της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 5014 — ΦΕΚ Α' 14/2023
Ο Νόμος 5014/2023, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 14/2023, συστήνει τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ.) με έδρα την Αθήνα, ο οποίος εποπτεύεται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Ο Οργανισμός είναι αρμόδιος για τη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών ατυχημάτων και συμβάντων, με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών και την πρόληψη μελλοντικών περιστατικών. Το νομοθέτημα καθορίζει τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Α.Σ.Α.Α.Μ., τα κωλύματα και ασυμβίβαστα των μελών του, καθώς και τη διαδικασία διερεύνησης ατυχημάτων και σοβαρών συμβάντων στην πολιτική αεροπορία, σύμφωνα με διεθνείς κανονισμούς. Επίσης, ρυθμίζονται θέματα χρηματοδότησης, προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών και συνεργασίας με άλλους φορείς και κράτη.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2023
Επιστροφή στη λίστα νόμων