Νόμος 4632/2019 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4632/2019 ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/797 για τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της ΕΕ, καθορίζοντας βασικές απαιτήσεις, τεχνικές προδιαγραφές και διαδικασίες αξιολόγησης συμμόρφωσης. Ρυθμίζει θέματα όπως τα στοιχεία διαλειτουργικότητας, τα υποσυστήματα, τα οχήματα, τα προσόντα του προσωπικού και τις εξαιρέσεις για συγκεκριμένα δίκτυα ή οχήματα. Ο νόμος αφορά κυρίως το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), τους διαχειριστές υποδομής, τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τους κατασκευαστές. Ειδικότερα, ορίζει την αρμοδιότητα της ΡΑΣ για τη διασφάλιση της σιδηροδρομικής ασφάλειας και την επιβολή των διατάξεων, ενώ προβλέπει τη συνεργασία με τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ERA) για την κατάρτιση και αναθεώρηση των Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ).

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/797 για τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος της ΕΕ, καθορίζοντας τα στοιχεία διαλειτουργικότητας, τις διαδικασίες αξιολόγησης συμμόρφωσης, τη στρατηγική εφαρμογής των Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ), τις απαιτήσεις για το προσωπικό, τις διατάξεις για υφιστάμενα υποσυστήματα και οχήματα, και τις παραμέτρους ελέγχου για τη διασφάλιση συμβατότητας.
  2. Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ του ΦΕΚ Α' 159/14.10.2019 καθορίζει τις προϋποθέσεις για την επίτευξη της διαλειτουργικότητας στο σιδηροδρομικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλύπτοντας τον σχεδιασμό, την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρηση των στοιχείων του συστήματος, καθώς και τα προσόντα του προσωπικού, εξαιρώντας συγκεκριμένα δίκτυα και οχήματα όπως μετρό, τραμ, ιστορικά τρένα και ιδιωτικές υποδομές. Ειδικά για τα τραμ-τρένα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα και δεν υπόκεινται σε Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ), ορίζεται η θέσπιση εθνικών κανόνων από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών και η διαβούλευση της Αττικό Μετρό Α.Ε. με τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων για την έγκριση οχήματος.
  3. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του παρόντος νόμου, το οποίο βασίζεται στο άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, ορίζει τους όρους "ενωσιακό σιδηροδρομικό σύστημα" (όπως απαριθμείται στο παράρτημα Ι του άρθρου 52), "διαλειτουργικότητα" (ικανότητα για ασφαλή και αδιάκοπη κυκλοφορία αμαξοστοιχιών) και "όχημα" (σιδηροδρομικό όχημα που κινείται επί τροχών).
  4. Άρθρο 2 δ. Το Άρθρο 2 δ του ΦΕΚ 159/14.10.2019, το οποίο τροποποιεί το Άρθρο 2 της Οδηγίας 2012/34/ΕΕ, εξαιρεί τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που εκτελούν αποκλειστικά αστικές, προαστιακές ή περιφερειακές υπηρεσίες σε τοπικά και περιφερειακά δίκτυα από το πεδίο εφαρμογής του Κεφαλαίου ΙΙ (άρθρα 4 έως 15), εκτός εάν αυτές τελούν υπό τον έλεγχο επιχείρησης που εκτελεί άλλες σιδηροδρομικές υπηρεσίες, οπότε εφαρμόζονται τα άρθρα 4 και 5.
  5. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ ορίζει βασικούς όρους και έννοιες που σχετίζονται με το ενωσιακό σιδηροδρομικό σύστημα, όπως "δίκτυο", "υποσυστήματα", "στοιχεία διαλειτουργικότητας", "βασικές απαιτήσεις", "ευρωπαϊκή προδιαγραφή" (συμπεριλαμβανομένων των ν. 4412/2016 και Κανονισμού (ΕΕ) 1025/2012), "τεχνική προδιαγραφή διαλειτουργικότητας" (ΤΠΔ) σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2016/797, "θεμελιώδη παράμετρο", "ειδική περίπτωση" και "αναβάθμιση", με σκοπό τη διασφάλιση της ασφαλούς και συνεχούς λειτουργίας του.
  6. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 ορίζει ότι το ενωσιακό σιδηροδρομικό σύστημα, τα υποσυστήματα και τα στοιχεία διαλειτουργικότητας πρέπει να πληρούν τις σχετικές βασικές απαιτήσεις, ενώ οι τεχνικές προδιαγραφές του άρθρου 282 του ν. 4412/2016, που συμπληρώνουν ευρωπαϊκές προδιαγραφές, δεν πρέπει να αντιβαίνουν σε αυτές τις βασικές απαιτήσεις.
  7. Άρθρο 3 δ. Το Άρθρο 3 δ, που τροποποιεί το Άρθρο 3 του νόμου, ορίζει την "σιδηροδρομική επιχείρηση" ως κάθε δημόσια ή ιδιωτική επιχείρηση με άδεια, της οποίας κύρια δραστηριότητα είναι η μεταφορά εμπορευμάτων ή/και επιβατών, εφόσον εξασφαλίζει και την έλξη.
  8. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ του ΦΕΚ ορίζει "τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας" (ΤΠΔ) ως προδιαγραφές που υιοθετούνται σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2016/797 για τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας του ενωσιακού σιδηροδρομικού συστήματος, ενώ ορίζει επίσης "εθνική αρχή ασφάλειας" ως τον εθνικό φορέα για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, με την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων του ν. 3891/2010 να ορίζεται ως τέτοια στην Ελλάδα.
  9. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 ορίζει ότι κάθε υποσύστημα που αναφέρεται στο Παράρτημα II του άρθρου 52 απαιτείται να καλύπτεται από Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ), επιτρέποντας σε ένα υποσύστημα να καλύπτεται από πολλαπλές ΤΠΔ ή σε μία ΤΠΔ να καλύπτει πολλαπλά υποσυστήματα.
  10. Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ ορίζει ότι τα υποσυστήματα και τα οχήματα πρέπει να συμμορφώνονται με τις Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) και τους εθνικούς κανόνες κατά την αίτηση έγκρισης, ενώ η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) διασφαλίζει τη συνολική σιδηροδρομική ασφάλεια, την επιβολή διατάξεων και την ανάληψη ευθύνης από διαχειριστές υποδομής και σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.
  11. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797 ορίζει ότι η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) συμμετέχει στην αξιολόγηση που διενεργείται από τον Οργανισμό (Οργανισμός Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης - ERA) κατά την κατάρτιση ή αναθεώρηση των Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ), παρέχοντας τα απαραίτητα δεδομένα.
  12. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ ορίζει ότι ο διαχειριστής υποδομής, ο διαχειριστής τροχαίου υλικού και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις παρέχουν στη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων τα αναγκαία δεδομένα για την κατάρτιση των Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ). Η Ελλάδα, μέσω της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών, ενημερώνει την επιτροπή του άρθρου 51 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797 για τις εργασίες κατάρτισης των ΤΠΔ, ενώ το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών μπορεί να ζητήσει επανεξέταση του καταλόγου ενώσεων επιβατών.
  13. Άρθρο 6. Το Άρθρο 12 του Κεφαλαίου Δ' ορίζει ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δεν μπορεί να απαγορεύσει ή να περιορίσει την κατασκευή, θέση σε λειτουργία και λειτουργία δομικών υποσυστημάτων που συνιστούν το ενωσιακό σιδηροδρομικό σύστημα και πληρούν τις βασικές απαιτήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797. Το Άρθρο 17, βασιζόμενο στο άρθρο 17 της ίδιας Οδηγίας, δηλώνει ότι τα στοιχεία διαλειτουργικότητας και τα υποσυστήματα που συμμορφώνονται με δημοσιευμένα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναρμονισμένα πρότυπα τεκμαίρεται ότι πληρούν τις βασικές απαιτήσεις.
  14. Άρθρο 6 ε. Το Άρθρο 6ε επεκτείνει την εφαρμογή του Άρθρου 6 στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις και τις οντότητες που τις ελέγχουν, ενώ παράλληλα εξαιρεί συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων από το Κεφάλαιο III (άρθρα 16-25) και άλλες από τα άρθρα 7, 7α, 7β, 7γ, 7δ, 8 και 13, καθώς και το Κεφάλαιο IV (άρθρα 26-57), όπως τουριστικές ή ιστορικές γραμμές και ιδιωτικές υποδομές για εμπορευματικές μεταφορές. Επίσης, τροποποιεί το Άρθρο 3, αντικαθιστώντας και προσθέτοντας σημεία, διαγράφοντας ένα εδάφιο και αντικαθιστώντας την ονομασία του αρμόδιου Υπουργού.
  15. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ, που αναφέρεται στο Άρθρο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, προβλέπει ότι ελλιπείς Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) τροποποιούνται με εκτελεστική πράξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ειδικά αν οι ελλείψεις μπορούν να οδηγήσουν σε μη ασφαλείς λειτουργίες στην Ελλάδα, για τις οποίες το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, μετά από γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, υποβάλλει σχετικό αίτημα. Επίσης, καθορίζονται μέθοδοι αξιολόγησης και εποπτείας κινδύνων, συμμόρφωσης, επιδόσεων ασφάλειας και επίτευξης στόχων ασφάλειας, οι οποίες αναθεωρούνται τακτικά, και εγκρίνονται τροποποιήσεις στους εθνικούς κανόνες για την εναρμόνιση με τις Κοινές Μεθόδους Αξιολόγησης (ΚΜΑ) με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών.
  16. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ 159/14.10.2019, που αντιστοιχεί στο άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, επιτρέπει στον αιτούντα να μην εφαρμόζει μία ή περισσότερες Τεχνικές Προδιαγραφές Διασύνδεσης (ΤΠΔ) υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ ο Οργανισμός και η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων συνεργάζονται για την επίτευξη συμφωνίας σε αξιολογήσεις, με τελική απόφαση του Οργανισμού ή διαιτησία σε περίπτωση διαφωνίας εντός ενός μηνός.
  17. Άρθρο 7 γ. Το Άρθρο 7γ ορίζει ότι ο διαχειριστής υποδομής και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις υποχρεούνται να παρέχουν στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών όλους τους τεχνικούς κανόνες που αφορούν την υποδομή και το τροχαίο υλικό αντίστοιχα, ενώ το Τμήμα Διαλειτουργικότητας και Ασφάλειας Σιδηροδρόμων του Υπουργείου είναι υπεύθυνο για την κοινοποίηση αυτών των κανόνων μέσω κατάλληλου συστήματος ΤΠ.
  18. Άρθρο 7 π. Το Άρθρο 7α του ΦΕΚ, που προστίθεται βάσει της Οδηγίας 2012/34/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2016/2370/ΕΕ, διασφαλίζει την οργανωτική και αποφασιστική ανεξαρτησία του διαχειριστή υποδομής όσον αφορά τα βασικά του καθήκοντα, εντός των ορίων που καθορίζονται στα άρθρα 4, 29 και 39.
  19. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ του ΦΕΚ, που αναφέρεται στο Άρθρο 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/796, καθορίζει τις εξαιρέσεις από την εφαρμογή των Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) για νέα, ανακαινισμένα ή αναβαθμισμένα υποσυστήματα, καθώς και σε περιπτώσεις ατυχημάτων, φυσικών καταστροφών, οικονομικής βιωσιμότητας, οχήματα που προέρχονται από ή κατευθύνονται σε τρίτες χώρες με διαφορετικό εύρος τροχιάς, ή απομονωμένα εθνικά σιδηροδρομικά δίκτυα, απαιτώντας σε ορισμένες περιπτώσεις εκτελεστική πράξη ή έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων να έχουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες κοινοποίησης και υποβολής αιτήσεων.
  20. Άρθρο 7α. Το Άρθρο 7α του ΦΕΚ 159/14.10.2019, στο πλαίσιο των βασικών καθηκόντων, ορίζει ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών πρέπει να διασφαλίζει ότι καμία σιδηροδρομική επιχείρηση δεν ασκεί αποφασιστική επιρροή στον διαχειριστή υποδομής και ότι η κινητικότητα των υπευθύνων για τα βασικά καθήκοντα δεν δημιουργεί σύγκρουση συμφερόντων, σύμφωνα με τα άρθρα 29 και 39.
  21. Άρθρο 7β. Το Άρθρο 7β, που προέρχεται από την Οδηγία 2012/34/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2016/2370/ΕΕ, διασφαλίζει την αμεροληψία του διαχειριστή υποδομής στη διαχείριση της κυκλοφορίας και τον προγραμματισμό της συντήρησης, παρέχοντας στις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πλήρη και έγκαιρη πρόσβαση σε πληροφορίες και διαβουλεύσεις, χωρίς διακρίσεις.
  22. Άρθρο 7γ. Το Άρθρο 7γ, που προέρχεται από την Οδηγία 2012/34/ΕΕ όπως τροποποιήθηκε, επιτρέπει στον διαχειριστή υποδομής να αναθέτει καθήκοντα σε άλλες οντότητες, υπό προϋποθέσεις που διασφαλίζουν την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων και την εμπιστευτικότητα, ενώ παράλληλα ορίζει ότι ο διαχειριστής διατηρεί την εποπτική εξουσία και την τελική ευθύνη. Επιπλέον, προβλέπει τη δυνατότητα εκτέλεσης καθηκόντων του διαχειριστή υποδομής από συμβαλλόμενα μέρη σε συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα, με σχετική απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών.
  23. Άρθρο 7δ. Το Άρθρο 7δ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο διαχειριστής υποδομής μπορεί να χρησιμοποιεί τα έσοδά του για την εξυπηρέτηση δανείων και την καταβολή μερισμάτων σε ιδιοκτήτες, αλλά δεν χορηγεί δάνεια σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, ούτε λαμβάνει από αυτές. Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων έχει δικαίωμα ελέγχου επί του διαχειριστή υποδομής, των φορέων εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων και των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, ζητώντας σχετικές πληροφορίες.
  24. Άρθρο 7ε. Το Άρθρο 7ε, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2016/2370/ΕΕ, ορίζει ότι ο διαχειριστής υποδομής πρέπει να αναπτύξει μηχανισμό συντονισμού με σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, αιτούντες, εκπροσώπους χρηστών και αρχές, με τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων να συμμετέχει ως παρατηρητής, εστιάζοντας σε θέματα όπως οι ανάγκες συντήρησης και ανάπτυξης υποδομών και οι συμβατικές συμφωνίες.
  25. Άρθρο 8. Το άρθρο 8, παράγραφος 4, επιτρέπει στον διαχειριστή υποδομής να συνάπτει συμφωνίες συνεργασίας με σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, υπό την εποπτεία της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, με σκοπό την παροχή ωφελημάτων στους πελάτες, ενώ το άρθρο 7δ, παράγραφος 1, ορίζει ότι τα έσοδα από τη διαχείριση δικτύων υποδομής, συμπεριλαμβανομένων κρατικών πόρων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του διαχειριστή υποδομής. Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων έχει επίσης αρμοδιότητες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις τελών υποδομής, τις διαβουλεύσεις με χρήστες, την απόκτηση πληροφοριών (με προθεσμία 1 μήνα, με δυνατότητα παράτασης 2 εβδομάδων), την επιβολή κυρώσεων, και την απόφαση επί καταγγελιών εντός 6 εβδομάδων.
  26. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ ορίζει ότι τα στοιχεία διαλειτουργικότητας πρέπει να διατίθενται στην αγορά μόνο εφόσον επιτρέπουν τη διαλειτουργικότητα στο ενωσιακό σιδηροδρομικό σύστημα και να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τον σκοπό τους, ενώ το Άρθρο 9, υπό την επιμέλεια του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, καθορίζει τις προϋποθέσεις για τη θέσπιση νέων εθνικών κανόνων, ιδίως όταν αυτοί αφορούν μεθόδους ασφάλειας, λειτουργίας δικτύου, επείγοντα μέτρα, ή απαιτήσεις προσωπικού, και απαιτεί την υποβολή τους προς εξέταση στον Οργανισμό και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
  27. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ, που αναφέρεται στο άρθρο 9 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, ορίζει ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών κρίνει ότι ένα στοιχείο διαλειτουργικότητας πληροί τις βασικές απαιτήσεις εάν είναι σύμφωνο με τις Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) ή τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, και η δήλωση συμμόρφωσης "ΕΚ" βεβαιώνει την αξιολόγηση της συμμόρφωσης ή καταλληλότητας χρήσης, συνοδευόμενη από πιστοποιητικά κοινοποιημένων οργανισμών για την εγγενή συμμόρφωση και την καταλληλότητα χρήσης, εφόσον απαιτείται από την ΤΠΔ.
  28. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 περιγράφει τη διαδικασία για τη δήλωση συμμόρφωσης ή καταλληλότητας χρήσης «ΕΚ» ενός στοιχείου διαλειτουργικότητας, σύμφωνα με τις σχετικές Τεχνικές Προδιαγραφές Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ). Επιπλέον, αναφέρεται ότι η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, εάν κρίνει ότι μια νέα υπηρεσία υψηλής ταχύτητας επιβατών θέτει σε κίνδυνο την οικονομική ισορροπία μιας υφιστάμενης σύμβασης δημόσιας υπηρεσίας, μπορεί να υποδείξει τροποποιήσεις στην υπηρεσία. Τέλος, το Άρθρο 13α, που προστίθεται μετά το Άρθρο 13, επιτρέπει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να ζητήσει από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε κοινό σύστημα πληροφοριών και έκδοσης ενιαίου εισιτηρίου.
  29. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την αξιολόγηση συμμόρφωσης και καταλληλότητας στοιχείων διαλειτουργικότητας, τις υποχρεώσεις κατασκευαστών και εξουσιοδοτημένων αντιπροσώπων, καθώς και τις αρμοδιότητες των Υπουργείων Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Υποδομών και Μεταφορών σε περίπτωση παράτυπης δήλωσης "ΕΚ" ή "CE". Επίσης, αναφέρεται σε αιτήσεις για ενιαίο πιστοποιητικό ασφάλειας σιδηροδρομικών επιχειρήσεων και σε πιθανούς περιορισμούς πρόσβασης σε σιδηροδρομικά δίκτυα λόγω στρεβλώσεων ανταγωνισμού με τρίτες χώρες.
  30. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11, βασισμένο στο άρθρο 11 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, προβλέπει ότι τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Υποδομών και Μεταφορών μπορούν να λάβουν μέτρα για τον περιορισμό, την απαγόρευση χρήσης ή την απόσυρση από την αγορά στοιχείων διαλειτουργικότητας που, ενώ διατίθενται στην αγορά και χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τον προορισμό τους, ενδέχεται να μην ικανοποιούν τις βασικές απαιτήσεις. Επίσης, το άρθρο 11 αναφέρει ότι ο διαχειριστής υποδομής και η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων πρέπει να ενημερώνονται δεκαοκτώ (18) μήνες πριν από την έναρξη ισχύος του πίνακα δρομολογίων, ενώ το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που εκτελούν δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να ενημερώνονται εντός δέκα (10) ημερών.
  31. Άρθρο 11 δ. Το Άρθρο 11δ του ΦΕΚ, όπως τροποποιήθηκε, ορίζει ότι ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν εισήγησης της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, μπορεί να περιορίσει το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών εάν αυτές θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική ισορροπία υφιστάμενων συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας για την ίδια ή εναλλακτική διαδρομή.
  32. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ΦΕΚ 159/14.10.2019 αφορά τη διαδικασία απόσυρσης προϊόντων από την αγορά λόγω μη συμμόρφωσης, την ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, και τα μέτρα που λαμβάνονται σε περίπτωση ανεπάρκειας ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Επίσης, το άρθρο 11 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/798, όπως αναφέρεται, καθορίζει τη σύναψη συμφωνιών συνεργασίας μεταξύ της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του Οργανισμού, καθώς και τη διαδικασία οικονομικής ανάλυσης για την προστασία της ισορροπίας συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας, με προθεσμίες και εμπλεκόμενους φορείς όπως το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ο διαχειριστής υποδομής και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.
  33. Άρθρο 11α. Το Άρθρο 11α της Οδηγίας 2012/34/ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2016/2370/ΕΕ, στοχεύει στην ανάπτυξη της αγοράς για υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών υψηλής ταχύτητας, την προώθηση της βέλτιστης χρήσης των υποδομών και την ενθάρρυνση της ανταγωνιστικότητας προς όφελος των επιβατών.
  34. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 καθορίζει τη διαδικασία ανάθεσης και αποζημίωσης για Υποχρεώσεις Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ) στις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές, με το συνολικό ποσό αποζημιώσεων να μην υπερβαίνει τα 50.000.000 ευρώ ετησίως για τα έτη 2011-2013 και 2015-2020, ενώ η ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. αναλαμβάνει την παροχή των υπηρεσιών αυτών.
  35. Άρθρο 12 δ. Το Άρθρο 12δ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Διαχειριστής Υποδομής μπορεί να αναθέσει την εκτέλεση σιδηροδρομικών επιβατικών δρομολογίων ως Υποχρέωση Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ) μέσω σύμβασης, εάν δεν υποβάλλονται αιτήματα από σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ή τα υποβληθέντα αιτήματα δεν καλύπτουν τις ανάγκες περιφερειακής εξυπηρέτησης.
  36. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ, που αναφέρεται στο άρθρο 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/796, καθορίζει τη διαδικασία έγκρισης συστημάτων και κινητών υποσυστημάτων, ορίζοντας προθεσμίες για τον Οργανισμό (1 μήνας για αρχική ενημέρωση, 2 μήνες για απόφαση) και τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, ενώ παράλληλα επιτρέπει προσωρινές εγκρίσεις για πρακτικές επαληθεύσεις και προβλέπει τη διαδικασία αναθεώρησης αποφάσεων.
  37. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 ορίζει ότι η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) αποδέχεται ως σύμφωνες με τις βασικές απαιτήσεις τις δηλώσεις επαλήθευσης «ΕΚ» για τα δομικά υποσυστήματα, παρακολουθεί τον ανταγωνισμό στις αγορές σιδηροδρομικών υπηρεσιών, ελέγχει τη συμμόρφωση με τις διατάξεις που αφορούν τη διαχείριση κυκλοφορίας, τον προγραμματισμό συντήρησης και την αποφυγή διακρίσεων, και αξιολογεί τα τέλη που επιβάλλονται από τον διαχειριστή υποδομής. Η ΡΑΣ, με την επιφύλαξη αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ν. 3959/2011) και της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων του Υπουργείου Οικονομικών, μπορεί να ενημερώνει την Επιτροπή Ανταγωνισμού και να ζητά τη συνδρομή της, ενώ παρακολουθεί και τις χρηματοοικονομικές ροές και τις συμφωνίες συνεργασίας.
  38. Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ του ΦΕΚ 159/14.10.2019 ορίζει ότι ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Ο.Σ.Ε. Α.Ε.) παρέχει, έναντι αμοιβής, την απαραίτητη κατάρτιση για το προσωπικό που εκτελεί κρίσιμα καθήκοντα ασφάλειας, η οποία περιλαμβάνει γνώσεις, κανόνες, διαδικασίες λειτουργίας, σηματοδότησης, ελέγχου και έκτακτης ανάγκης, ενώ η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων διασφαλίζει την τήρηση των απαιτήσεων και καθορίζει τη διαδικασία πιστοποίησης του προσωπικού.
  39. Άρθρο 13α. Το Άρθρο 13α ορίζει τις αρμόδιες αρχές για τη σύσταση ενός συστήματος που διασφαλίζει την αποφυγή στρεβλώσεων της αγοράς και διακρίσεων μεταξύ σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα καθιστά υποχρεωτική την εφαρμογή και τον συντονισμό σχεδίων έκτακτης ανάγκης από τις επιχειρήσεις μεταφοράς επιβατών για την παροχή συνδρομής στους επιβάτες.
  40. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ, βασιζόμενο στο άρθρο 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, ορίζει ότι ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, μετά από γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, εγκρίνει και κοινοποιεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Οργανισμό τους εθνικούς κανόνες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 13, εφόσον αυτοί δεν έχουν κοινοποιηθεί, έχουν αλλάξει, ή έχει υποβληθεί νέα αίτηση.
  41. Άρθρο 14 γ. Το άρθρο 14 γ, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ A' 159/14.10.2019, ορίζει ότι ο ορισμένος οργανισμός συντάσσει πιστοποιητικό επαλήθευσης για τον αιτούντα, το οποίο περιλαμβάνει παραπομπές σε εθνικούς κανόνες και, στην περίπτωση εθνικών κανόνων για υποσυστήματα οχήματος, χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα για την τεχνική συμβατότητα με το δίκτυο και ένα για τους υπόλοιπους κανόνες. Ο φάκελος που συνοδεύει το πιστοποιητικό πρέπει να περιλαμβάνεται στον τεχνικό φάκελο της δήλωσης επαλήθευσης «ΕΚ» και να περιέχει τα τεχνικά δεδομένα αξιολόγησης της συμμόρφωσης, ενώ οι φάκελοι και η αλληλογραφία πρέπει να είναι στην Ελληνική ή σε αποδεκτή επίσημη γλώσσα της Ένωσης.
  42. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ καθορίζει την εφαρμογή εθνικών κανόνων και τεχνικών προδιαγραφών (ΤΠΔ) για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης, της τεχνικής συμβατότητας και της ασφαλούς ενσωμάτωσης υποσυστημάτων, ειδικά όταν οι ΤΠΔ δεν καλύπτουν πλήρως ορισμένες πτυχές ή σε περιπτώσεις μη εφαρμογής τους, ενώ η αξιολόγηση και παρακολούθηση ανατίθεται στο Ε.ΣΥ.Δ. ή σε μη κρατικό οργανισμό, κατόπιν απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών.
  43. Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 15 τ του ΦΕΚ 159/14.10.2019 αφορά τη δήλωση επαλήθευσης «ΕΚ» ενός υποσυστήματος, η οποία δηλώνει την υπαγωγή του στις διαδικασίες επαλήθευσης και τη συμμόρφωσή του με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο, με τον αιτούντα να είναι υπεύθυνος για την κατάρτιση του τεχνικού φακέλου και την αξιολόγηση ανάγκης νέας δήλωσης σε περίπτωση ανακαίνισης ή αναβάθμισης, ενώ ορίζει και τους οργανισμούς που είναι υπεύθυνοι για τη διενέργεια της διαδικασίας επαλήθευσης σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες, υπό την προϋπόθεση της διαπίστευσής τους από το Ε.ΣΥ.Δ. ή άλλο φορέα μέλος των ΕΑ MLAs της Ευρωπαϊκής Συνεργασίας για τη Διαπίστευση.
  44. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του νόμου, βασισμένο στο άρθρο 16 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, ορίζει ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, κατόπιν εισήγησης της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, μπορεί να ζητήσει συμπληρωματικούς ελέγχους για δομικά υποσυστήματα που δεν πληρούν τις βασικές απαιτήσεις, ενημερώνοντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τους λόγους.
  45. Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 16 τ του ΦΕΚ 159/14.10.2019, αναφέρεται στα καθήκοντα της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) σχετικά με την έγκριση θέσης σε λειτουργία υποσυστημάτων, την έκδοση εγκρίσεων για οχήματα, την εποπτεία συμμόρφωσης με βασικές απαιτήσεις και τη διασφάλιση απόδοσης αριθμού οχήματος, ενώ παράλληλα ορίζει τη διαδικασία ενημέρωσης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε περίπτωση παράτυπης έκδοσης δήλωσης επαλήθευσης «ΕΚ» ή ανεπάρκειας Τεχνικής Προδιαγραφής Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ).
  46. Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ ορίζει ότι τα υποσυστήματα παρατρόχιου ελέγχου-χειρισμού και σηματοδότησης, ενέργειας και υποδομής σιδηροδρομικών γραμμών μπορούν να τεθούν σε λειτουργία μόνο μετά από έγκριση της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, εφόσον έχουν σχεδιασθεί, κατασκευασθεί και εγκατασταθεί σύμφωνα με τις βασικές απαιτήσεις.
  47. Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ, που αναφέρεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2016/798, καθορίζει τις υποχρεώσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων για την έκδοση ενιαίων πιστοποιητικών ασφάλειας, απαιτώντας διαφάνεια, αμεροληψία και την έκδοση αποφάσεων εντός τεσσάρων (4) μηνών, ενώ παράλληλα περιγράφει τη διαδικασία αδειοδότησης σιδηροδρομικών επιχειρήσεων, η οποία περιλαμβάνει την υποβολή αίτησης με παράβολο τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
  48. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19, όπως δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Τεύχος Α', 159/14.10.2019), αφορά την εναρμονισμένη εφαρμογή του συστήματος ERTMS στην Ένωση και τις διαδικασίες έγκρισης θέσης σε λειτουργία σταθερών εγκαταστάσεων ή υποσυστημάτων από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων. Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων έχει προθεσμία 4 μηνών για να εκδώσει έγκριση ή απορριπτική απόφαση, ενώ για αιτήματα επανεξέτασης έχει 2 μήνες. Ειδικά για παρατρόχια υποσυστήματα ERTMS, η Ρυθμιστική Αρχή επαληθεύει τη συμμόρφωση με θετική απόφαση του Οργανισμού, ενώ για ανακαινίσεις ή αναβαθμίσεις εξετάζει αν επηρεάζεται αρνητικά το επίπεδο ασφάλειας.
  49. Άρθρο 19 π. Το Άρθρο 19 π ορίζει ότι η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, με προηγούμενη έγκριση του Οργανισμού, συνεργάζεται για τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των τεχνικών λύσεων, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/796. Το Παράρτημα Ι, που αφορά τα στοιχεία του ενωσιακού σιδηροδρομικού συστήματος, περιλαμβάνει γραμμές υψηλών ταχυτήτων άνω των 250 km/h, γραμμές αναβαθμισμένες για 200 km/h, και γραμμές ειδικά διαμορφωμένες για υψηλή ταχύτητα λόγω τοπογραφικών ή αστικών δυσκολιών.
  50. Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ του ΦΕΚ αφορά την εναρμονισμένη εφαρμογή του συστήματος ERTMS στην Ένωση, απαιτώντας από τον Οργανισμό να επαληθεύει τη συμμόρφωση των τεχνικών λύσεων με τις ΤΠΔ πριν από κάθε πρόσκληση υποβολής προσφορών για παρατρόχιο εξοπλισμό ERTMS. Επίσης, ορίζει τις προϋποθέσεις αξιοπιστίας που πρέπει να πληρούν οι επιχειρήσεις που υποβάλλουν αίτηση για άδεια, συμπεριλαμβανομένης της μη καταδίκης για σοβαρά αδικήματα και της μη πτώχευσης. Τέλος, τροποποιεί το Άρθρο 32, αντικαθιστώντας αναφορές σε υπουργούς και ρυθμιστικούς φορείς.
  51. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 ορίζει ότι η επαλήθευση της τεχνικής συμβατότητας και της ασφαλούς ενσωμάτωσης των υποσυστημάτων εντός του οχήματος αποδεικνύεται βάσει της δήλωσης επαλήθευσης «ΕΚ», των σχετικών Τεχνικών Προδιαγραφών Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) και, κατά περίπτωση, εθνικών κανόνων και κοινών μεθόδων ασφάλειας.
  52. Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ, που αναφέρεται στο άρθρο 20 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, ορίζει ότι τα κινητά υποσυστήματα μπορούν να διατεθούν στην αγορά μόνο εφόσον πληρούν τις βασικές απαιτήσεις, με τον αιτούντα να είναι υπεύθυνος για την υποβολή της σχετικής δήλωσης επαλήθευσης.
  53. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ, το οποίο εναρμονίζεται με το άρθρο 21 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797, ορίζει ότι η διάθεση οχήματος στην αγορά απαιτεί προηγούμενη έγκριση από τον Οργανισμό ή τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, ενώ ο αιτών πρέπει να προσδιορίζει την περιοχή χρήσης του οχήματος στην αίτησή του.
  54. Άρθρο 21 β. Το Άρθρο 21 β, παράγραφος 2, ορίζει ότι η ανανέωση της έγκρισης τύπου οχήματος δεν επηρεάζει τις ήδη εκδοθείσες εγκρίσεις για διάθεση στην αγορά βάσει προηγούμενης έγκρισης.
  55. Άρθρο 21 κ. Το Άρθρο 21 κ ορίζει ότι ένα όχημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σιδηροδρομική γραμμή εφόσον είναι εγγεγραμμένο στο μητρώο οχημάτων, είναι συμβατό με τη διαδρομή βάσει του μητρώου υποδομής ή άλλων παρεχόμενων πληροφοριών από τον διαχειριστή υποδομής, και έχει ενταχθεί ορθά στη σύνθεση του συρμού, λαμβάνοντας υπόψη το σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας.
  56. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ του ΦΕΚ αφορά την αίτηση έγκρισης οχήματος για διάθεση στην αγορά, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει την περιοχή χρήσης του οχήματος, αποδεικτικά τεχνικής συμβατότητας με το δίκτυο της περιοχής, και φάκελο με αποδεικτικά έγγραφα για τη διάθεση στην αγορά των κινητών υποσυστημάτων του οχήματος.
  57. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ, που αναφέρεται στην καταχώριση οχημάτων μετά την έγκριση διάθεσης στην αγορά, ορίζει ότι τα οχήματα πρέπει να καταχωρίζονται σε μητρώο οχημάτων πριν από την πρώτη χρήση τους, ενώ σε περίπτωση ανάκλησης της έγκρισης, τα οχήματα παύουν να χρησιμοποιούνται ή αποσύρονται από την αγορά, με δυνατότητα νέας έγκρισης. Επίσης, το Άρθρο 27 ορίζει τη Διεύθυνση Σιδηροδρομικών Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ως την αρμόδια Αρχή Κοινοποίησης για τους οργανισμούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης, ενώ αναφέρεται και στην έκδοση Ενιαίου Αριθμού Οχήματος (ΕΑΟ) για κάθε όχημα.
  58. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797 ορίζει ότι οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πρέπει να ελέγχουν, πριν από τη χρήση ενός οχήματος στην καθορισμένη περιοχή, ότι αυτό έχει λάβει έγκριση για διάθεση στην αγορά.
  59. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24, βασισμένο στην Οδηγία (ΕΕ) 2016/797, περιγράφει τη διαδικασία χορήγησης εγκρίσεων τύπου οχημάτων από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), η οποία μπορεί να ανακαλέσει ή να τροποποιήσει την έγκριση εάν διαπιστωθεί μη συμμόρφωση με βασικές απαιτήσεις ή σοβαρός κίνδυνος ασφάλειας, με δυνατότητα προσφυγής εντός ενός μηνός.
  60. Άρθρο 24 τ. Το Άρθρο 24 τ του ΦΕΚ 159/14.10.2019, το οποίο αναφέρεται στο Άρθρο 44 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/796, ορίζει ότι οι απαιτήσεις για τους οργανισμούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης (άρθρα 30-34) και οι λειτουργικές υποχρεώσεις (άρθρο 41) ισχύουν και για τους οργανισμούς που ορίζονται βάσει της παραγράφου 8 του άρθρου 15, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που αφορούν την εθνική νομοθεσία και τους εθνικούς κανόνες αντί για τους Τεχνικούς Τύπους Δεδομένων (ΤΠΔ).

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2019

Επιστροφή στη λίστα νόμων