Νόμος 3850/2010 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 3850/2010, όπως δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 84 Τεύχος Α' το 2010, θεσπίζει τον Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Ο νόμος αυτός αποσκοπεί στην προαγωγή της υγείας και ασφάλειας μέσω γενικών αρχών πρόληψης, ενημέρωσης, διαβούλευσης, συμμετοχής και κατάρτισης, και εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, καθώς και σε ειδικές κατηγορίες προσωπικού. Ρυθμίζει τη σύσταση και τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Ε.Υ.Α.Ε.) ή του εκπροσώπου της, καθώς και τις υποχρεώσεις του εργοδότη, του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας. Επίσης, καθορίζει τα προσόντα και τις αρμοδιότητες των τεχνικών ασφάλειας και των ιατρών εργασίας, τις ώρες απασχόλησής τους ανάλογα με την κατηγορία και το μέγεθος της επιχείρησης, και τις προϋποθέσεις λειτουργίας των Εξωτερικών Υπηρεσιών Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞ.Υ.Π.Π.). Ο νόμος αφορά όλους τους εργοδότες και εργαζομένους στην Ελλάδα, καθώς και τους αρμόδιους φορείς όπως η Επιθεώρηση Εργασίας.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο κώδικας αποσκοπεί στην προαγωγή της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων μέσω γενικών αρχών πρόληψης κινδύνων, ενημέρωσης, διαβούλευσης, συμμετοχής και κατάρτισης. Το Άρθρο 2 διευκρινίζει ότι οι διατάξεις του κώδικα εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, στο ένστολο προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας (με εξαιρέσεις), αλλά όχι στο οικιακό υπηρετικό προσωπικό, ενώ για τις θαλάσσιες μεταφορές και τον κλάδο μεταλλείων-λατομείων-ορυχείων ισχύουν ειδικές διατάξεις.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 ορίζει τους όρους "Εργαζόμενος", "Εργοδότης", "Επιχείρηση", "Εκπρόσωπος των εργαζομένων" (σύμφωνα με τον ν. 1767/1988, ΦΕΚ 63 Α΄), "Τόπος εργασίας", "Πρόληψη" και "Αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας" (Σ.ΕΠ.Ε.), ενώ για το Δημόσιο, ν.π.δ.δ. και Ο.Τ.Α., ορίζει ως "επιχείρηση" ή "εργοδότη" τις αντίστοιχες δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμούς.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ αφορά τη σύσταση Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Ε.Υ.Α.Ε.) και τους εκπροσώπους των εργαζομένων. Συγκεκριμένα, προβλέπει ότι επιχειρήσεις με πάνω από 50 εργαζομένους μπορούν να συστήσουν Ε.Υ.Α.Ε. με εκλεγμένους εκπροσώπους, ενώ επιχειρήσεις με 20 έως 50 εργαζομένους μπορούν να επιλέγουν εκπροσώπους με ειδική αρμοδιότητα σε θέματα υγείας και ασφάλειας. Επιχειρήσεις με λιγότερους από 20 εργαζομένους μπορούν να επιλέγουν έναν εκπρόσωπο για την υγεία και ασφάλεια, ο οποίος εκλέγεται για δύο έτη. Το άρθρο επίσης ορίζει ότι παραρτήματα και υποκαταστήματα μπορούν να θεωρούνται αυτοτελείς επιχειρήσεις για την εφαρμογή του κεφαλαίου, κατόπιν απόφασης του επιθεωρητή εργασίας, με δυνατότητα προσφυγής στον ειρηνοδίκη ή στο διοικητικό πρωτοδικείο, ανάλογα με την πε…
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 περιγράφει τις αρμοδιότητες της Ενιαίας Υπηρεσίας Ασφάλειας και Υγείας (Ε.Υ.Α.Ε.) ή του εκπροσώπου της, οι οποίες περιλαμβάνουν την πρόταση μέτρων για τη βελτίωση της υγείας και ασφάλειας, την παρακολούθηση της τήρησής τους, την πρόταση μέτρων για την αποτροπή επαναλήψεων σοβαρών ατυχημάτων, την επισήμανση επαγγελματικών κινδύνων και την ενημέρωση για νέες διαδικασίες, μηχανήματα ή υλικά. Επίσης, ορίζει τη σύγκληση τριμηνιαίων συνεδριάσεων μεταξύ της Ε.Υ.Α.Ε. και του εργοδότη, με τη συμμετοχή του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας, για τη διευθέτηση θεμάτων υγείας και ασφάλειας, καθώς και την καταγραφή της γραπτής εκτίμησης κινδύνου.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ καθορίζει τον αριθμό των μελών της Ε.Υ.Α.Ε. ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων σε μια επιχείρηση (από 20 έως πάνω από 2.000) και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών να διευκολύνουν την Ε.Υ.Α.Ε. και να παρέχουν στοιχεία. Επίσης, αναφέρεται η συνεργασία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με άλλους φορείς για την προστασία των ανηλίκων, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση Εργασίας 182, και η εποπτεία της εφαρμογής του ν. 2918/2001 από το Σ.ΕΠ.Ε.
- Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ ορίζει ότι φορείς που διενεργούν επιμορφωτικά προγράμματα, βάσει του άρθρου 6 της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας 1991-1992 και του άρθρου 17 του ν. 2224/1994 (ΦΕΚ 112 Α΄), υποχρεούνται να υποβάλλουν τα προγράμματα και τα προσόντα στην αρμόδια Γενική Διεύθυνση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του συναρμόδιου Υπουργού, μετά από γνωμοδότηση του Σ.Υ.Α.Ε., ρυθμίζονται η οργάνωση, η λειτουργία, η διδακτέα ύλη, τα προσόντα, τα πιστοποιητικά και οι δαπάνες των προγραμμάτων, οι οποίες δεν βαρύνουν τους εργαζομένους, ενώ ο χρόνος παρακολούθησης θεωρείται χρόνος εργασίας.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία εκλογής των μελών της Ε.Υ.Α.Ε. (Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας Εργαζομένων) και του εκπροσώπου υγείας και ασφάλειας, ορίζοντας ότι η εκλογή γίνεται από τα συμβούλια εργαζομένων ή, ελλείψει αυτών, από γενική συνέλευση των εργαζομένων με άμεση και μυστική ψηφοφορία κάθε δύο χρόνια, ενώ προβλέπει και την ακυρότητα των αποφάσεων της γενικής συνέλευσης εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 ορίζει ότι η Ε.Υ.Α.Ε. ή ο εκπρόσωπός της, καθώς και ο εργοδότης, πρέπει να γνωστοποιούν αμοιβαία τα θέματα προς συζήτηση στην κοινή συνεδρίαση τουλάχιστον τρεις (3) εργάσιμες ημέρες πριν από την πραγματοποίησή της. Οι ίδιες προθεσμίες ισχύουν και για την ενημέρωση του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας, ενώ από τις συνεδριάσεις συντάσσονται πρακτικά σε διπλότυπο.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ καθορίζει τις υποχρεώσεις του εργοδότη κατά την ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, είτε σε εργαζομένους της επιχείρησης, είτε σε εξωτερικούς συνεργάτες, είτε σε ΕΞ.Υ.Π.Π., απαιτώντας την ενημέρωση και συνεργασία των εμπλεκομένων, την υποβολή σχετικών εγγράφων και στοιχείων στην αρμόδια Επιθεώρηση Εργασίας, και την τήρηση συγκεκριμένων προδιαγραφών στις συμβάσεις.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ ορίζει την κατάταξη επιχειρήσεων, εκμεταλλεύσεων και εργασιών σε κατηγορίες (Α', Β', Γ') βάσει κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, χρησιμοποιώντας κωδικούς αριθμούς από τη στατιστική ταξινόμηση της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος (ΕΣΥΕ) του 1980, με σκοπό τον καθορισμό των ωρών απασχόλησης του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας, καθώς και του απαιτούμενου επιπέδου γνώσεων του τεχνικού ασφάλειας.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 καθορίζει τα προσόντα των τεχνικών ασφάλειας, τα οποία περιλαμβάνουν πτυχία από Α.Ε.Ι., πανεπιστημιακές σχολές, Τ.Ε.Ι., ή τεχνικά λύκεια, καθώς και απαιτούμενη προϋπηρεσία (τουλάχιστον 2, 5 ή 8 έτη ανάλογα με το πτυχίο). Επιπλέον, προβλέπεται μείωση της προϋπηρεσίας κατά 1 ή 3 έτη για όσους έχουν παρακολουθήσει πρόγραμμα επιμόρφωσης διάρκειας τουλάχιστον 100 ωρών σε θέματα ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 ορίζει ότι στις επιχειρήσεις κατηγορίας Α΄ και σε εκείνες της κατηγορίας Β΄ με 650 ή περισσότερους εργαζομένους, ο τεχνικός ασφάλειας πρέπει να διαθέτει τα προσόντα της περίπτωσης α΄ ή β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 11.
- Άρθρο 12 π. Το Άρθρο 12 παράγραφος 4 ορίζει ότι επιχειρήσεις με 50 ή περισσότερους εργαζομένους υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τεχνικό ασφάλειας και ιατρό εργασίας, ενώ οι εγκαταστάσεις που απέχουν σημαντικά θεωρούνται αυτοτελείς επιχειρήσεις για την εφαρμογή του νόμου. Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την παροχή των απαραίτητων μέσων και δαπανών, καθώς και για τη διευκόλυνση της εκπαίδευσης του τεχνικού ασφάλειας και του ιατρού εργασίας.
- Άρθρο 13 δ. Το Άρθρο 13δ επιτρέπει στους εργοδότες επιχειρήσεων που ανήκουν σε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας για τον οποίο δεν προβλέπεται τεχνικός ασφάλειας, ή σε επιχειρήσεις κατηγορίας Β' με έως 6 εργαζομένους, να αναλάβουν οι ίδιοι τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας, εφόσον έχουν λάβει κατάλληλη επιμόρφωση διάρκειας τουλάχιστον 35 ωρών, σύμφωνα με το άρθρο 22.
- Άρθρο 13 π. Το Άρθρο 13 π του ΦΕΚ 84, σελίδα 1728, ορίζει ότι επιχειρήσεις κατηγορίας Β' με λιγότερους από 20 εργαζομένους, όπου ο εργοδότης διαθέτει τα προσόντα των περιπτώσεων α', β' ή γ' της παραγράφου 1 του άρθρου 11 και μία από τις ειδικότητες τεχνικών ασφάλειας, μπορεί να αναθέσει καθήκοντα τεχνικού ασφάλειας σύμφωνα με το Άρθρο 13, το οποίο περιλαμβάνει έναν πίνακα ειδικοτήτων τεχνικού ασφάλειας ανά δραστηριότητα επιχειρήσεων.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 καθορίζει τις συμβουλευτικές αρμοδιότητες του τεχνικού ασφάλειας, ο οποίος παρέχει στον εργοδότη γραπτές ή προφορικές υποδείξεις για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και την πρόληψη ατυχημάτων, καταχωρώντας τις γραπτές σε ειδικό βιβλίο που θεωρείται από την Επιθεώρηση Εργασίας. Ειδικότερα, ο τεχνικός ασφάλειας συμβουλεύει σε θέματα σχεδιασμού, προμήθειας εξοπλισμού, οργάνωσης παραγωγικής διαδικασίας, ελέγχει την ασφάλεια εγκαταστάσεων και μεθόδων εργασίας πριν τη λειτουργία ή εφαρμογή τους, και επιβλέπει την εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ορίζει τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας για την επίβλεψη των συνθηκών εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής επιθεώρησης των θέσεων εργασίας, της αναφοράς παραλείψεων, της πρότασης μέτρων, της εποπτείας της χρήσης ατομικών μέσων προστασίας, της έρευνας εργατικών ατυχημάτων και της εποπτείας ασκήσεων πυρασφάλειας. Επίσης, ο τεχνικός ασφάλειας μεριμνά για την τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας από τους εργαζομένους, τους ενημερώνει για τους επαγγελματικούς κινδύνους και συμμετέχει στην εκπαίδευσή τους. Η άσκηση του έργου του δεν αποκλείει την ανάθεση άλλων καθηκόντων, διατηρεί ηθική ανεξαρτησία από τον εργοδότη και τους εργαζομένους, και η απόλυσή του πρέπει να είναι αιτιολογημένη, ενώ οφείλει να τηρεί το επιχειρησιακό απόρρητο.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ καθορίζει τα προσόντα του ιατρού εργασίας και του βοηθητικού προσωπικού, επιτρέποντας κατ' εξαίρεση σε ιατρούς χωρίς ειδικότητα (που είχαν συμβάσεις στις 15.5.2009 και αποδεικνύουν επταετή συνεχή άσκηση) ή ιατρούς με άλλη ειδικότητα (που εκτελούσαν καθήκοντα ιατρού εργασίας στις 15.5.2009) να ασκούν τα καθήκοντα αυτά, ενώ προβλέπει κοινή υπουργική απόφαση για την εκπαίδευση και πιστοποίησή τους. Επίσης, ορίζει ότι ο ιατρός εργασίας υπάγεται απευθείας στη διοίκηση της επιχείρησης και ότι ως βοηθητικό προσωπικό μπορούν να προσλαμβάνονται πτυχιούχοι επισκέπτριες/επισκέπτες αδελφές/αδελφοί (τετραετούς φοίτησης) ή αδελφές/αδελφοί νοσοκόμες/νοσοκόμοι (μονοετούς φοίτησης).
- Άρθρο 16 π. Το Άρθρο 16 π του ΦΕΚ ορίζει ότι τα πρόστιμα δεν επιβάλλονται στο Δημόσιο, τα ν.π.δ.δ. και τους Ο.Τ.Α., αλλά αντί αυτού, ο επιθεωρητής εργασίας συντάσσει αιτιολογημένη έκθεση που υποβάλλεται στους Υπουργούς Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και στον οικείο Υπουργό, και κοινοποιείται στον Προϊστάμενο της αρμόδιας Υπηρεσίας.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ ορίζει τις συμβουλευτικές αρμοδιότητες του ιατρού εργασίας, ο οποίος παρέχει γραπτές ή προφορικές υποδείξεις στον εργοδότη και τους εργαζομένους σχετικά με μέτρα προστασίας της σωματικής και ψυχικής υγείας, καλύπτοντας θέματα όπως ο σχεδιασμός της παραγωγικής διαδικασίας, η χρήση υλικών, η εργονομία, η οργάνωση πρώτων βοηθειών και η τοποθέτηση εργαζομένων, ενώ το Άρθρο 18 αναφέρεται στην επίβλεψη της υγείας των εργαζομένων μέσω ιατρικού ελέγχου μετά την πρόσληψη, την αλλαγή θέσης εργασίας ή περιοδικά.
- Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 περιγράφει τις αρμοδιότητες του ιατρού εργασίας, ο οποίος εκτιμά την καταλληλότητα των εργαζομένων για συγκεκριμένες εργασίες, επιβλέπει την εφαρμογή μέτρων προστασίας της υγείας και πρόληψης ατυχημάτων, ερευνά ασθένειες που οφείλονται στην εργασία, παρέχει επείγουσα θεραπεία, και αναγγέλλει ασθένειες στην Επιθεώρηση Εργασίας, ενώ οι δαπάνες για συμπληρωματικές ιατρικές εξετάσεις βαρύνουν τον εργοδότη.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ ορίζει το δικαίωμα του εργαζομένου για ιατρικό έλεγχο, επιτρέποντάς του να προσφεύγει στον ιατρό εργασίας της επιχείρησης, σε μονάδα του Ε.Σ.Υ. ή του ασφαλιστικού οργανισμού, ενώ σε περίπτωση διαπίστωσης προβλήματος υγείας που συνδέεται με την εργασία, ενημερώνονται η Επιθεώρηση Εργασίας και ο ιατρός εργασίας, με τις δαπάνες να μην επιβαρύνουν τον εργαζόμενο.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο τεχνικός ασφάλειας και ο ιατρός εργασίας υποχρεούνται να συνεργάζονται μεταξύ τους, με την Ε.Υ.Α.Ε. (ή τον αντιπρόσωπο των εργαζομένων) και να παρέχουν συμβουλές και ενημέρωση για θέματα υγείας και ασφάλειας. Σε περίπτωση διαφωνίας του εργοδότη με τις υποδείξεις τους, η διαφορά επιλύεται από τον επιθεωρητή εργασίας.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ καθορίζει τον ετήσιο χρόνο απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας ανά εργαζόμενο για διάφορες κατηγορίες επιχειρήσεων, θέτοντας ελάχιστες ώρες απασχόλησης (25, 50, 75) ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων (έως 20, 21-50, άνω των 50) και προβλέποντας τη δυνατότητα τροποποίησης αυτών των διατάξεων με προεδρικά διατάγματα, ενώ αναφέρεται και η υποχρέωση καταγραφής και ανακοίνωσης των ωρών απασχόλησης στην Επιθεώρηση Εργασίας.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22, παράγραφος 5, επιτρέπει σε εργοδότες επιχειρήσεων κατηγοριών Β' και Γ' του άρθρου 10 με λιγότερους από 50 εργαζομένους να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας, εφόσον διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα και ειδικότητες. Η παράγραφος 1 του ίδιου άρθρου αναφέρεται στην έγκριση προγραμμάτων επιμόρφωσης για τεχνικούς ασφάλειας, ιατρούς εργασίας, μέλη Ε.Υ.Α.Ε. και εκπροσώπους από Υπουργεία ή δημόσιους οργανισμούς, ενώ η παράγραφος 2 ορίζει ότι το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) μπορεί να διενεργεί την επιμόρφωση αυτή.
- Άρθρο 22 κ. Το Άρθρο 22 κ ορίζει ότι ο εργοδότης, εφόσον είναι πτυχιούχος τεχνικής ειδικότητας ΤΕΕ/ΙΕΚ ή άλλης αναγνωρισμένης τεχνικής επαγγελματικής σχολής σχετικής με τη δραστηριότητα της επιχείρησης, μπορεί να αναλάβει ο ίδιος τις υποχρεώσεις του τεχνικού ασφάλειας σε επιχειρήσεις κατηγορίας Β' με έως 3 εργαζομένους, μετά από επιμόρφωση 35 ωρών. Εναλλακτικά, μπορεί να αναλάβει ο ίδιος αν έχει άδεια άσκησης τεχνικού επαγγέλματος εμπειροτέχνη σχετική με τη δραστηριότητα ή αποδεδειγμένη δεκαετή άσκηση της δραστηριότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εργοδότης υποχρεούται να αναθέτει τη σύνταξη της γραπτής εκτίμησης κινδύνου σε πρόσωπα με τα προσόντα των περιπτώσεων α', β' ή γ' της παραγράφου 1 του άρθρου 11, με ειδικότητα τεχνικού ασφάλειας.
- Άρθρο 22 π. Το Άρθρο 22 π παρατείνει κατά τρία έτη την ισχύ των προσόντων για τεχνικούς ασφάλειας, αναγνωρίζει ισοδύναμους τίτλους αλλοδαπής, ορίζει την υπαγωγή του τεχνικού ασφάλειας απευθείας στη διοίκηση της επιχείρησης, και προβλέπει την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων για τον καθορισμό του επιπέδου γνώσεων και ειδικότητας του τεχνικού ασφάλειας, με πρόταση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του αρμόδιου Υπουργού, μετά από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 ορίζει τις Εξωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞ.Υ.Π.Π.) ως ατομικές επιχειρήσεις ή νομικά πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας σε άλλες επιχειρήσεις, απαιτώντας σχετική άδεια λειτουργίας και γραπτή σύμβαση που κοινοποιείται στην Επιθεώρηση Εργασίας. Δικαίωμα σύστασης ΕΞ.Υ.Π.Π. έχουν επίσης διάφοροι οργανισμοί, Ν.Π.Δ.Δ., εκπαιδευτικά ιδρύματα, συνδικαλιστικές οργανώσεις και ενώσεις εργοδοτών, ενώ οι συμβάσεις δεν μπορούν να καταγγελθούν για λόγους διαφωνίας αρμοδιότητας της ΕΞ.Υ.Π.Π. και πρέπει να είναι αιτιολογημένες.
- Άρθρο 23 π. Το άρθρο 23 π, παράγραφος 3, ορίζει ότι ο τεχνικός ασφάλειας ή/και ο ιατρός εργασίας είναι υπεύθυνοι για τη διενέργεια απαραίτητων μετρήσεων, και αν η επιχείρηση δεν διαθέτει τα μέσα, ο εργοδότης πρέπει να απευθυνθεί σε ΕΞ.Υ.Π.Π., καταγράφοντας τα αποτελέσματα και αναφέροντας στον εργοδότη τυχόν παραλείψεις μέτρων υγείας και ασφάλειας, προτείνοντας και επιβλέποντας την εφαρμογή τους.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ αφορά τη χορήγηση αδειών λειτουργίας των ΕΞ.Υ.Π.Π. και τη συγκρότηση της γνωμοδοτικής επιτροπής, η οποία αποτελείται από υπαλλήλους των Υπουργείων Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, καθώς και εκπροσώπους της Γ.Σ.Ε.Ε., του Σ.Ε.Β., της Γ.Σ.Ε.Β.Ε.Ε., της Ε.Σ.Ε.Ε., του Τ.Ε.Ε., της Ε.Ε.Χ. και του Π.Ι.Σ.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ ορίζει ότι με προεδρικά διατάγματα, κατόπιν πρότασης των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και άλλων συναρμόδιων υπουργών, και μετά από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε., μπορούν να επεκταθούν οι διατάξεις του κεφαλαίου σε ειδικές κατηγορίες επιχειρήσεων με αυξημένο επαγγελματικό κίνδυνο, να ενταχθούν οι ιατροί εργασίας στο Ε.Σ.Υ., και να ρυθμιστούν λεπτομερώς θέματα προσόντων, καθηκόντων, όρων εργασίας ιατρών εργασίας και τεχνικών ασφάλειας, αρμοδιοτήτων επιτροπών, ενημέρωσης εργαζομένων, τήρησης ιατρικών φακέλων και βιβλιαρίων, λειτουργίας εταιρειών παροχής υπηρεσιών, άσκησης καθηκόντων από εργοδότες, ελέγχου από τις περιφερειακές υπηρεσίες του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ ορίζει τη συγκρότηση και λειτουργία των Νομαρχιακών Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Ν.Ε.Υ.Α.Ε.) σε κάθε νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, με πρόεδρο τον νομάρχη, και μέλη τον επιθεωρητή εργασίας, έναν διευθυντή της Νομαρχίας, έναν εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και έναν εκπρόσωπο των εργαζομένων της Α.Δ.Ε.Δ.Υ.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ καθορίζει τη σύνθεση και τη λειτουργία της Ν.Ε.Υ.Α.Ε., ορίζοντας ως μέλη εκπροσώπους των Α.Δ.Ε.Δ.Υ., Ο.Τ.Α., Τ.Ε.Δ.Κ., εργατικών κέντρων και εργοδοτικών οργανώσεων, με διορισμό από τον νομάρχη, και αναθέτοντας στην επιτροπή γνωμοδοτικό έργο σχετικά με την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας, το συντονισμό δράσεων και την οργάνωση εκδηλώσεων, χωρίς αποζημίωση για τα μέλη της.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο σχεδιασμός των χώρων εργασίας πρέπει να διασφαλίζει την ασφάλεια, την υγεία και την απρόσκοπτη ροή της εργασίας, με ελεύθερη επιφάνεια κίνησης για τους εργαζόμενους και συστήματα ειδοποίησης κινδύνου σε θέσεις αυξημένου κινδύνου. Επίσης, προβλέπει την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων για τον καθορισμό ελάχιστων προδιαγραφών ύψους, όγκου, ελεύθερης επιφάνειας, εξοπλισμού, χώρων υγιεινής και κατασκευαστικών απαιτήσεων, με πρόταση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 ορίζει ότι ο εργοδότης πρέπει να καταρτίζει και να αναρτά σχέδιο διαφυγής και διάσωσης στους χώρους εργασίας, το οποίο πρέπει να δοκιμάζεται τακτικά, και ότι οι οδοί διάσωσης και οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να είναι κατάλληλα χαραγμένες, διαστασιολογημένες και επισημασμένες, οδηγώντας σε ασφαλή χώρο.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 ορίζει ότι ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση των χώρων εργασίας και την άμεση αποκατάσταση ελλείψεων που επηρεάζουν την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, με άμεση διακοπή εργασίας σε περίπτωση σοβαρού κινδύνου. Επιπλέον, τα συστήματα ασφάλειας πρέπει να συντηρούνται και να ελέγχονται τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο, με καταχώρηση των αποτελεσμάτων σε ειδικό βιβλίο, ενώ οι εγκαταστάσεις πρώτων βοηθειών πρέπει επίσης να ελέγχονται τακτικά για την πληρότητα και λειτουργικότητά τους.
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι διάδρομοι κυκλοφορίας στους χώρους εργασίας πρέπει να παραμένουν ελεύθεροι, χωρίς να κλειδώνονται ή να φράσσονται, και ότι η διατήρηση υλικών και ουσιών στις θέσεις εργασίας, στους χώρους υγιεινής, ενδιαίτησης και πρώτων βοηθειών πρέπει να γίνεται μόνο σε ποσότητες που δεν δημιουργούν κινδύνους και αφορά μόνο υλικά που ανήκουν στον λειτουργικό εξοπλισμό τους.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ καθορίζει κριτήρια για τη διαμόρφωση χώρων και θέσεων εργασίας, εστιάζοντας στον αερισμό, τη θερμοκρασία και τον φωτισμό. Ειδικότερα, απαιτείται κατάλληλη ανανέωση αέρα, θερμοκρασία ανάλογη της εργασίας, και άμεση οπτική επαφή με εξωτερικό χώρο, με εξαιρέσεις για τεχνικούς λόγους παραγωγής ή για χώρους άνω των 2.000 τ.μ. με επαρκή διαφανή ανοίγματα. Ο τεχνητός φωτισμός πρέπει να είναι ασφαλής, να ελαχιστοποιεί τη θάμβωση και να είναι ανάλογος της εργασίας, ενώ σε περίπτωση κινδύνου από διακοπή, απαιτείται εφεδρικός φωτισμός ασφαλείας με ένταση 1/100 του γενικού φωτισμού, αλλά όχι μικρότερη από 1 lux.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 ορίζει τις υποχρεώσεις των κατασκευαστών, εισαγωγέων και προμηθευτών μηχανών, εργαλείων και συσκευών, οι οποίοι πρέπει να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των προϊόντων τους με τις ισχύουσες προδιαγραφές υγείας και ασφάλειας και να παρέχουν γραπτές οδηγίες χρήσης και συντήρησης, επισημαίνοντας τους πιθανούς κινδύνους.
- Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι μηχανές, συσκευές και εργαλεία που χρησιμοποιούνται στους χώρους εργασίας και κινούνται με ενέργεια εκτός της ανθρώπινης, πρέπει να είναι κατασκευασμένα ώστε να μην δημιουργούν κινδύνους για τους εργαζομένους, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία από κινούμενα μέρη, αιχμηρές γωνίες, εκσφενδονιζόμενα στοιχεία και ηλεκτρικούς κινδύνους.
- Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 ορίζει τους όρους "Παράγοντας" (φυσικός, χημικός, βιολογικός παράγοντας που μπορεί να είναι επιβλαβής), "Οριακή τιμή έκθεσης" (ανώτερο επίπεδο έκθεσης εργαζομένων σε παράγοντα στον τόπο εργασίας) και "Οριακή τιμή βιολογικού δείκτη" (ανώτερη επιτρεπόμενη συγκέντρωση παράγοντα σε σωματικούς ιστούς, υγρά ή εκπνεόμενο αέρα). Το Άρθρο 37 επιβάλλει στους εργοδότες την υποχρέωση να γνωρίζουν τους κινδύνους των παραγόντων που χρησιμοποιούνται ή δημιουργούνται στους χώρους εργασίας και να ζητούν πληροφορίες από παρασκευαστές, εισαγωγείς ή προμηθευτές σχετικά με τους κινδύνους και τις μεθόδους ασφαλούς χρήσης.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 ορίζει τις υποχρεώσεις των προσώπων που παρασκευάζουν, εισάγουν, θέτουν σε κυκλοφορία ή παραχωρούν χημικούς παράγοντες για επαγγελματική χρήση, σχετικά με την ασφάλεια και την παροχή πληροφοριών για τους κινδύνους και την ορθή χρήση τους, ενώ απαγορεύει τη χρήση ή διακίνηση σε χώρους εργασίας χημικών παραγόντων σε μη συμμορφούμενες συσκευασίες.
- Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι εργοδότες πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την αποφυγή ή ελαχιστοποίηση της έκθεσης των εργαζομένων σε επιβλαβείς παράγοντες, αντικαθιστώντας τους, περιορίζοντας τη χρήση τους, μειώνοντας τον αριθμό των εκτιθέμενων εργαζομένων και τον χρόνο έκθεσής τους, και παρέχοντας μέσα ατομικής προστασίας. Επιπλέον, οι εργοδότες υποχρεούνται να ελέγχουν τη συγκέντρωση των παραγόντων, να συντηρούν τα μέσα προστασίας, να λαμβάνουν μέτρα για έκτακτα περιστατικά, να εγκαθιστούν σήμανση και συναγερμούς, και να τηρούν καταλόγους εργαζομένων που εκτίθενται σε παράγοντες και βιβλία ελέγχων. Το Άρθρο 39, που αναφέρεται εν συντομία, ορίζει την υποχρέωση του εργοδότη για ιατρικό έλεγχο των εργαζομένων κατά την πρόσληψη, σε τακτά διαστήματα και κατά την αλλαγή θέσης εργασίας.
- Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 ορίζει ότι ο εργοδότης πρέπει να τηρεί βιβλίο καταχώρησης βιολογικών εξετάσεων και ατομικό ιατρικό φάκελο για εργαζομένους που εκτίθενται σε συγκεκριμένους παράγοντες, με τον ιατρό εργασίας να είναι υπεύθυνος για την τήρηση του ιατρικού απορρήτου. Επίσης, απαγορεύεται η απασχόληση εργαζομένων σε εργασίες αντίθετες με τα πορίσματα ιατρικού ελέγχου, ενώ οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας. Τέλος, με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και συναρμόδιου Υπουργού, μετά από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε., μπορεί να επιβληθεί εξέταση υγείας και λήψη μέτρων σε συγκεκριμένη επιχείρηση, αναθέτοντας την ιατρική εξέταση σε ειδικό ιατρικό φορέα.
- Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι εκπρόσωποι των εργαζομένων και οι εργαζόμενοι δικαιούνται ειδική πληροφόρηση σχετικά με τους κινδύνους έκθεσης σε παράγοντες, τις οριακές τιμές έκθεσης, τα μέτρα πρόληψης, τα αποτελέσματα εξετάσεων και την επιμόρφωση, ενώ το Άρθρο 41 αναφέρεται σε εξουσιοδοτικές διατάξεις για την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων.
- Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 του ΦΕΚ ορίζει ότι με προεδρικά διατάγματα, που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του αρμόδιου Υπουργού, καθορίζονται οριακές τιμές έκθεσης εργαζομένων σε παράγοντες, επίπεδα έκθεσης κάτω από τα οποία δεν απαιτείται η εφαρμογή όλων των διατάξεων, η περιοδικότητα ελέγχων, μέθοδοι δειγματοληψίας και ανάλυσης, καθώς και κλινικές/παρακλινικές εξετάσεις, βιολογικοί δείκτες, οριακές τιμές βιολογικών δεικτών, μέτρα προστασίας, φορείς ιατρικών ελέγχων και τρόπος τήρησης καταλόγων και βιβλίων.
- Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 του ΦΕΚ ορίζει ότι η ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφάλειας ή/και ιατρού εργασίας σε εξωτερικούς φορείς ή άτομα δεν απαλλάσσει τον εργοδότη από τις υποχρεώσεις του, ενώ οι υποχρεώσεις των τεχνικών ασφαλείας, ιατρών εργασίας και εκπροσώπων εργαζομένων δεν θίγουν την αρχή της ευθύνης του εργοδότη. Επιπλέον, ο εργοδότης υποχρεούται να παρέχει στους εκπροσώπους των εργαζομένων επαρκή απαλλαγή από την εργασία χωρίς απώλεια αποδοχών και τα απαραίτητα μέσα για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους, με τον συνολικό χρόνο απαλλαγής να μην είναι μικρότερος από το 1/3 του ελάχιστου χρόνου απασχόλησης τεχνικού ασφάλειας.
- Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 ορίζει τις ειδικές υποχρεώσεις των εργοδοτών σχετικά με την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, απαιτώντας τη γραπτή εκτίμηση των κινδύνων, τον καθορισμό μέτρων προστασίας, την αναγγελία εργατικών ατυχημάτων εντός 24 ωρών στις αρμόδιες Επιθεωρήσεις Εργασίας, αστυνομικές αρχές και ασφαλιστικούς οργανισμούς, καθώς και τη τήρηση ειδικού βιβλίου ατυχημάτων και καταλόγου ατυχημάτων με συνέπεια ανικανότητα άνω των τριών ημερών. Η εκτίμηση κινδύνου, που πραγματοποιείται από τεχνικό ασφάλειας, ιατρό εργασίας, ΕΣ.Υ.Π.Π. ή ΕΞ.Υ.Π.Π., περιλαμβάνει τον εντοπισμό πηγών κινδύνου, την αξιολόγηση μέτρων πρόληψης και την πρόταση συμπληρωματικών μέτρων, λαμβάνοντας υπόψη ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό βλαπτικών παραγόντων, καθώς και τις βασικές αρχές πρόληψης.
- Άρθρο 44. Το Άρθρο 44 του ΦΕΚ ορίζει ότι το επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας συνεχίζει να καταβάλλεται σε εργαζομένους σε δημόσιες υπηρεσίες, ν.π.δ.δ. και Ο.Τ.Α., ενώ επιτρέπει τη χορήγηση ειδών ατομικής προστασίας με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών. Επίσης, διασφαλίζει ότι άλλες παροχές ή μέτρα λόγω ανθυγιεινής εργασίας δεν θίγονται για τους εν λόγω υπαλλήλους.
- Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ ορίζει τις υποχρεώσεις του εργοδότη σχετικά με την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης της ανάθεσης αρμοδιοτήτων για πρώτες βοήθειες, πυρασφάλεια και εκκένωση, τη συντήρηση χώρων και εξοπλισμού, την ενημέρωση για κινδύνους, και τη λήψη μέτρων για την αποφυγή ή διακοπή εργασίας σε περίπτωση σοβαρού κινδύνου, ενώ το Άρθρο 46 αφορά τη διαβούλευση και συμμετοχή των εργαζομένων σε θέματα ασφάλειας και υγείας.
- Άρθρο 46. Το Άρθρο 46 του ΦΕΚ ορίζει τη συμμετοχή των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία, συμπεριλαμβανομένης της διαβούλευσης, του δικαιώματος υποβολής προτάσεων και της ισόρροπης συμμετοχής. Επίσης, καθορίζει ότι οι εργαζόμενοι ή οι εκπρόσωποί τους πρέπει να συμμετέχουν ή να ζητείται η γνώμη τους εκ των προτέρων για ενέργειες με ουσιαστικές επιπτώσεις στην ασφάλεια και υγεία, για τον καθορισμό του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας (συμπεριλαμβανομένης της ΕΞ.Υ.Π.Π.), καθώς και για συγκεκριμένες πληροφορίες που προβλέπονται στα άρθρα 43 και 45.
- Άρθρο 47. Το Άρθρο 47 του ΦΕΚ ορίζει την υποχρέωση του εργοδότη να ενημερώνει τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους σχετικά με τη νομοθεσία υγείας και ασφάλειας, τους κινδύνους και τα μέτρα πρόληψης, καθώς και τους εργοδότες άλλων επιχειρήσεων που εκτελούν εργασίες στην επιχείρησή του. Επίσης, διασφαλίζει την πρόσβαση του τεχνικού ασφάλειας, του ιατρού εργασίας, των ΕΣ.Υ.Π.Π., των ΕΞ.Υ.Π.Π. και των εκπροσώπων των εργαζομένων σε εκτιμήσεις κινδύνων, ειδικά βιβλία και καταλόγους, καθώς και σε πληροφορίες από ελέγχους των Επιθεωρήσεων Εργασίας.
- Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 του ΦΕΚ αφορά την εκπαίδευση των εργαζομένων σε θέματα ασφάλειας και υγείας, υποχρεώνοντας τους εργοδότες να παρέχουν κατάλληλη και επαρκή εκπαίδευση κατά την πρόσληψη, μετάθεση, αλλαγή καθηκόντων, εισαγωγή νέου εξοπλισμού ή τεχνολογίας, καθώς και στους εργαζομένους εξωτερικών επιχειρήσεων, ενώ οι εκπρόσωποι των εργαζομένων δικαιούνται επίσης εκπαίδευση, η οποία δεν επιβαρύνει τους ίδιους και παρέχεται κατά την ώρα εργασίας.
- Άρθρο 49. Το Άρθρο 49 του ΦΕΚ καθορίζει τις υποχρεώσεις των εργαζομένων σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, περιλαμβάνοντας τη σωστή χρήση εξοπλισμού και μηχανημάτων, την αναφορά κινδύνων στον εργοδότη, τον τεχνικό ασφάλειας και τον ιατρό εργασίας, τη συνεργασία μαζί τους για την εξασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας, και την παρακολούθηση σχετικών σεμιναρίων.
- Άρθρο 50. Το Άρθρο 50 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι διατάξεις του κεφαλαίου εφαρμόζονται σε κάθε μορφής απασχόληση και αυτοαπασχόληση ανηλίκων (κάτω των 18 ετών), εξαιρουμένων των περιστασιακών και σύντομης διάρκειας ελαφρών εργασιών οικογενειακού χαρακτήρα σε γεωργικές, δασικές και κτηνοτροφικές επιχειρήσεις, εφόσον εκτελούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του π.δ. 62/1998 (ΦΕΚ 67 Α΄).
- Άρθρο 51. Το Άρθρο 51 του ΦΕΚ απαγορεύει την απασχόληση ανηλίκων κάτω των 15 ετών και σε επικίνδυνες, βαριές ή ανθυγιεινές εργασίες που βλάπτουν την ψυχική τους υγεία ή την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους, με τις εν λόγω εργασίες να καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μετά από γνώμη του Σ.Υ.Α.Ε.
- Άρθρο 52. Το Άρθρο 52 του ΦΕΚ επιτρέπει την απασχόληση ανηλίκων κάτω των 15 ετών σε καλλιτεχνικές και παρεμφερείς δραστηριότητες, όπως θεατρικές παραστάσεις, μουσικές εκτελέσεις, διαφημιστικά προγράμματα, ραδιοφωνικές/τηλεοπτικές εγγραφές, κινηματογραφικές λήψεις και ως μοντέλα, με άδεια της Επιθεώρησης Εργασίας και εφόσον δεν βλάπτεται η υγεία και η ηθική τους. Η άδεια, που χορηγείται στον εργοδότη για έως τρεις μήνες, απαιτεί αίτηση, δήλωση μέτρων προστασίας, συναίνεση του επιμελητή και ιατρική πιστοποίηση από το Ε.Σ.Υ. και το Ι.Κ.Α.
- Άρθρο 53. Το Άρθρο 53 ορίζει ότι ο Ο.Α.Ε.Δ. είναι υπεύθυνος για την εκπόνηση και εφαρμογή προγραμμάτων εξωσχολικού επαγγελματικού προσανατολισμού για ανηλίκους, η παρακολούθηση των οποίων είναι απαραίτητη για την έκδοση βεβαίωσης, η οποία με τη σειρά της απαιτείται για την έκδοση βιβλιαρίου εργασίας. Το Άρθρο 54 θέτει χρονικά όρια εργασίας για ανηλίκους κάτω των 16 ετών ή όσους φοιτούν σε εκπαιδευτικά ιδρύματα, περιορίζοντας την απασχόλησή τους σε έξι ώρες ημερησίως και τριάντα ώρες εβδομαδιαίως.
- Άρθρο 54. Το Άρθρο 54 ορίζει τις ώρες εργασίας και ανάπαυσης για ανηλίκους, με ημερήσια απασχόληση έξι ωρών και εβδομαδιαία τριάντα ωρών, δώδεκα συνεχείς ώρες ημερήσιας ανάπαυσης (συμπεριλαμβανομένων των ωρών 22:00-06:00), και ειδικές ρυθμίσεις για ανηλίκους που φοιτούν σε σχολεία. Επιπλέον, καθορίζει συγκεκριμένες ημερήσιες ώρες απασχόλησης για ανηλίκους σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες ανάλογα με την ηλικία τους (από 2 έως 5 ώρες) και απαγορεύει την υπερωριακή απασχόληση ανηλίκων.
- Άρθρο 55. Το Άρθρο 55 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι ανήλικοι εργαζόμενοι αμείβονται τουλάχιστον με το κατώτατο ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη, αναλογικά με τις ώρες απασχόλησης, ενώ ευνοϊκότερες ρυθμίσεις μπορούν να γίνουν μέσω συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με την επιφύλαξη του άρθρου 14 του ν. 1346/1983.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5239 — ΦΕΚ Α' 178/2025 (άρθρα 5, 9, 12, 13, 14, 17 κ.ά.)
Ο Νόμος 5239/2025, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 178 Α' στις 17 Οκτωβρίου 2025, ρυθμίζει την αγορά εργασίας με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, την προστασία των εργαζομένων και την απλοποίηση διαδικασιών. Ο νόμος επικυρώνει διεθνείς συμβάσεις της ΔΟΕ για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία και την καταπολέμηση της αναγκαστικής εργασίας. Εισάγει πολιτικές για την καταπολέμηση της βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, απλοποιεί διαδικασίες στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, και τροποποιεί διατάξεις του Κώδικα Εργατικού Δικαίου σχετικά με υπερωρίες, άδειες, απολύσεις και την ψηφιακή κάρτα εργασίας. Επίσης, προβλέπει τη σύσταση Μονάδας Εσωτερικών Ερευνών στον e-Ε.Φ.Κ.Α. και ενισχύει τον ρόλο της Ανεξάρτητης Αρχής "Επιθεώρηση Εργασίας". Ο νόμος αφορά εργοδότες, εργαζομένους, φορείς κοινωνικής ασφάλισης και την Επιθεώρηση Εργασίας. - Τροποποίηση: Νόμος 5053 — ΦΕΚ Α' 158/2023 (άρθρο 16)
Ο Νόμος 5053/2023, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 158 Α' 2023, ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2019/1152 για διαφανείς και προβλέψιμους όρους εργασίας, τροποποιώντας τον Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου και άλλες σχετικές διατάξεις. Ρυθμίζει τη δοκιμαστική περίοδο, τους όρους ενημέρωσης των εργαζομένων για τη σύμβαση εργασίας, τη μετάβαση σε άλλες μορφές απασχόλησης, την υποχρεωτική κατάρτιση, την προστασία από την απόλυση και τη δυσμενή μεταχείριση, καθώς και την παράλληλη απασχόληση. Επίσης, προβλέπει τη δημιουργία της ψηφιακής πλατφόρμας "REBRAIN GREECE" και την ανάρτηση βασικών όρων εργασίας και ατομικών συμβάσεων στο σύστημα "ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ". Τέλος, θεσπίζει κυρώσεις για παρεμπόδιση εργαζομένων και τροποποιεί διατάξεις σχετικά με το ειδικό εποχιακό βοήθημα και την απασχόληση την Κυριακή και τις αργίες. - Τροποποίηση: Νόμος 4808 — ΦΕΚ Α' 101/2021 (άρθρα 9, 17, 18, 42, 47)
Ο Νόμος 4808/2021 κυρώνει τη Σύμβαση 190 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την εξάλειψη της βίας και παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας και θεσπίζει ελάχιστες απαιτήσεις για την ισότητα ανδρών-γυναικών στην αγορά εργασίας. Ρυθμίζει τη δημιουργία πλαισίου για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας και παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο, διευρύνοντας τις μορφές συμπεριφοράς που καλύπτονται και ορίζοντας τις υποχρεώσεις του εργοδότη. Ο νόμος αφορά όλους τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, καθώς και άτομα σε κατάρτιση, εθελοντές και εργαζομένους στην άτυπη οικονομία. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις σχετικά με την υπέρβαση των χρονικών ορίων εργασίας, την τηλεργασία, τις υποχρεωτικές αργίες, την προστασία των συνδικαλιστικών στελεχών και τα δικαιώματα των εργαζομένων γονέων και φροντιστών. Τέλος, καθορίζει τη διαδικασία προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας και στον Συνήγορο του Πολίτη, καθώς και τα δικαιώματα των θιγομένων από βία και παρενόχληση. - Τροποποίηση: Νόμος 4683 — ΦΕΚ Α' 83/2020 (άρθρο 16)
Ο Νόμος 4683/2020 κυρώνει Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020 και θεσπίζει επείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του COVID-19. Ρυθμίζει τη μείωση του ΦΠΑ σε είδη ατομικής υγιεινής και προστασίας, τη μείωση ενοικίων επαγγελματικών μισθώσεων, τροποποιεί διατάξεις της Πολιτικής Προστασίας, και προβλέπει οικονομική ενίσχυση για πληττόμενους μισθωτούς και εκμισθωτές. Επίσης, χορηγεί ειδική αποζημίωση για στολές στο ΕΚΑΒ, επιτρέπει την τοποθέτηση επικουρικών ιατρών σε συγκεκριμένες δομές, και ρυθμίζει δαπάνες του ΕΔΟΕΑΠ και προμηθειών ΟΤΑ. Ο νόμος αφορά το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το ΕΚΑΒ, τον ΕΟΠΥΥ, τον ΕΟΦ, την ΗΔΙΚΑ Α.Ε., τους ΟΤΑ, και τους εργαζόμενους, με συγκεκριμένες ημερομηνίες όπως 31 Δεκεμβρίου 2020 και 30 Απριλίου 2020. Τέλος, καθορίζει προσόντα ιατρών εργασίας, αποζημιώσεις οικογενειακών ιατρών, παρατείνει προθεσμίες εκτέλεσης παραπεμπτικών, νομιμοποιεί δαπάνες του ΕΟΠΥΥ, παρατείνει συμβάσεις παρόχων υγειονομικού υλικού, και ρυθμίζει θέματα εργασι… - Τροποποίηση: Π.Ν.Π. 68 — ΦΕΚ Α' 68/2020 (άρθρο 16)
Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου 68/2020 του Προέδρου της Δημοκρατίας αφορά επείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κορωνοϊού COVID-19, με στόχο τη στήριξη της κοινωνίας και της επιχειρηματικότητας. Συγκεκριμένα, μειώνει τον ΦΠΑ σε είδη ατομικής υγιεινής και προστασίας, προβλέπει απαλλαγή από μισθώματα για επαγγελματικές μισθώσεις και κύριες κατοικίες, επεκτείνει την οικονομική ενίσχυση σε μισθωτούς και εκμισθωτές, και ρυθμίζει την άμεση εκτέλεση προϋπολογισμών Ο.Τ.Α. και νομικών τους προσώπων. Επίσης, επιτρέπει την απαλλαγή επιχειρήσεων από τέλη λόγω διακοπής λειτουργίας, τη διενέργεια προμηθειών γευμάτων και τροφίμων για ευπαθείς ομάδες, και την απευθείας ανάθεση συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών από το Υπουργείο Εργασίας για την επέκταση πληροφοριακών συστημάτων. Τέλος, τροποποιεί διατάξεις σχετικά με την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, τη λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας, τη διαχείριση αναπτυξιακών προγραμμάτων, και την εξυπηρέτηση το… - Τροποποίηση: Νόμος 4578 — ΦΕΚ Α' 200/2018 (άρθρο 16)
Ο Νόμος 4578/2018 του ΦΕΚ 200 Τεύχος Α' 2018 τροποποιεί διατάξεις του ν. 4387/2016 και άλλων νόμων σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση και τις συντάξεις. Ρυθμίζει τα ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών για κύρια και επικουρική σύνταξη, τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, τον υπολογισμό συντάξιμων αποδοχών, την απονομή επικουρικών συντάξεων και εφάπαξ παροχών, καθώς και την εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κλάδου υγείας. Αφορά κυρίως τους ασφαλισμένους σε φορείς όπως ο ΕΦΚΑ, το ΕΤΕΑΕΠ, το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, το πρώην ΤΑΔΚΥ, το πρώην ΤΠΔΚΥ, το πρώην ΕΤΑΑ, τον ΟΑΕΕ, το πρώην ΤΣΑΥ, καθώς και τους αυτοαπασχολούμενους, ελεύθερους επαγγελματίες, δικηγόρους και άλλες κατηγορίες εργαζομένων. Επίσης, προβλέπει τη σύσταση νέων τμημάτων επιθεώρησης εργασιακών σχέσεων, την κάλυψη θέσεων προσωπικού σε Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας και την εκπροσώπηση υπαλλήλων του Υπουργείου Εργασίας και του ΣΕΠΕ. - Τροποποίηση: Νόμος 4554 — ΦΕΚ Α' 130/2018
Ο Νόμος 4554/2018 του ΦΕΚ 130/2018 ρυθμίζει θέματα σχετικά με τις συντάξεις από τον ΕΦΚΑ, την έναρξη και διακοπή της ασφάλισης στον ΕΦΚΑ για αγρότες, τη διαδικασία επίλυσης ασφαλιστικών αμφισβητήσεων, τις διοικητικές κυρώσεις για την αδήλωτη εργασία και τις ποινές για τους εργοδότες που δεν τηρούν τους κανόνες. Επίσης, ορίζει την αλληλέγγυα ευθύνη εργοδοτών και υπεργολάβων για μισθούς και αποζημιώσεις, τον μέγιστο αριθμό μαθητευόμενων σε τουριστικές επιχειρήσεις, και θεσπίζει κανόνες για την προστασία ασυνόδευτων ανηλίκων, συμπεριλαμβανομένης της σύστασης και λειτουργίας μητρώων και της αρμοδιότητας του ΕΚΚΑ. Ο νόμος αφορά τον ΕΦΚΑ, τους εργοδότες, τους εργαζόμενους, τους ΟΤΑ, και τους φορείς προστασίας ανηλίκων, ενώ ορίζει συγκεκριμένα πρόστιμα για την αδήλωτη εργασία και καθορίζει διαδικασίες για την προστασία των ανηλίκων. - Τροποποίηση: Νόμος 4488 — ΦΕΚ Α' 137/2017 (άρθρο 9Α)
Ο Νόμος 4488/2017 του Εθνικού Τυπογραφείου τροποποιεί διατάξεις που αφορούν κυρίως τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) και τον Νόμο 4387/2016. Ρυθμίζει θέματα συνταξιοδότησης, υπολογισμού συντάξιμων αποδοχών, ασφαλιστικών εισφορών, καθώς και την ασφάλιση ειδικών κατηγοριών εργαζομένων και αιρετών. Επίσης, περιλαμβάνει διατάξεις για την ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας, την απαλλαγή οφειλών για ΔΕΥΑ, και την αναστολή καταβολής σύνταξης σε περιπτώσεις έκτισης ποινής. Ο νόμος αφορά εργαζόμενους, συνταξιούχους, εργοδότες, καθώς και διάφορους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. - Τροποποίηση: Νόμος 4485 — ΦΕΚ Α' 114/2017 (άρθρο 16)
Ο Νόμος 4485/2017 του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Ρυθμίζει τη διάκριση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) σε πανεπιστημιακό και τεχνολογικό τομέα, καθώς και τη δυνατότητα οργάνωσης διετών προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης. Ορίζει τους όρους για τους φοιτητές, τα όργανα διοίκησης των Α.Ε.Ι., τη θητεία τους και τις προϋποθέσεις υποψηφιότητας. Επίσης, καθορίζει την αποστολή των Α.Ε.Ι., τη διαδικασία ίδρυσης και μεταβολής τους, καθώς και τη σύνθεση και τις αρμοδιότητες των Συγκλήτων, των Πρυτανικών Συμβουλίων, των Σχολών, των Τμημάτων και των Τομέων. Τέλος, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για τη σύσταση και λειτουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων, τη συνεργασία με ερευνητικά κέντρα και την οργάνωση των διοικητικών υπηρεσιών. - Τροποποίηση: Νόμος 4483 — ΦΕΚ Α' 107/2017
Ο Νόμος 4483/2017 του ΦΕΚ 107 Τεύχος Α' 2017 ρυθμίζει τη λειτουργία των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (Δ.Ε.Υ.Α.), ορίζοντας τον χαρακτήρα τους ως νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου κοινωφελούς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις για τη σύνθεση και λειτουργία των διοικητικών συμβουλίων, τους πόρους των Δ.Ε.Υ.Α., τη διαχείριση οφειλών προς τους δήμους, καθώς και τη διαδικασία πρόσληψης και αρμοδιοτήτων του Γενικού Διευθυντή. Επίσης, περιλαμβάνει διατάξεις για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων ασφάλισης, τη δωρεά χρημάτων για αντιμετώπιση συνεπειών σεισμού στην Κω, την πρόσληψη προσωπικού από το Εθνικό Κτηματολόγιο, τη λειτουργία αναπτυξιακών εταιρειών Ο.Τ.Α., και τη μεταφορά συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων στους Ο.Τ.Α. α' βαθμού. Τέλος, ο νόμος αφορά τους Ο.Τ.Α., τις Δ.Ε.Υ.Α., το Υπουργείο Εσωτερικών, το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας, και άλλους φορείς που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άλλων κοινωφελών έργων.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2010
Επιστροφή στη λίστα νόμων