Νόμος 5203/2025 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 5203/2025, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 87 Τεύχος Α' 2025, τροποποιεί τον αναπτυξιακό νόμο 4887/2022 με σκοπό την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, την προσέλκυση επενδύσεων και τον παραγωγικό μετασχηματισμό. Ο νόμος θεσπίζει καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων για επενδυτικά σχέδια σε τομείς όπως "Σύγχρονες τεχνολογίες", "Πράσινη μετάβαση" και "Αγροδιατροφή", ενώ παράλληλα βελτιώνει τις διαδικασίες αξιολόγησης και αδειοδότησης. Ρυθμίζονται λεπτομερώς οι επιλέξιμες και μη επιλέξιμες δαπάνες, τα είδη και τα ποσοστά των ενισχύσεων, καθώς και οι προϋποθέσεις και οι διαδικασίες υπαγωγής των επενδυτικών σχεδίων. Επίσης, ο νόμος αφορά την τροποποίηση ευρωπαϊκών κανονισμών που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις και καθορίζει τις προδιαγραφές για τους ελεγκτές των επενδυτικών σχεδίων. Τέλος, προβλέπεται η ανάπτυξη ψηφιακών συστημάτων για τη συλλογή και αξιολόγηση δεδομένων και την εκπαίδευση εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1 Σ. Το άρθρο 1 Σ του ΦΕΚ, με τίτλο "Σκοπός", ορίζει τον σκοπό του νόμου, ενώ το άρθρο 3 αντικαθιστά το άρθρο 1 του Ν. 4887/2022, τροποποιώντας τις γενικές διατάξεις του αναδιαμορφωμένου αναπτυξιακού νόμου.
  2. Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ αντικαθιστά το άρθρο 1 του ν. 4887/2022, ορίζοντας ως σκοπό την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, τη μείωση ανισοτήτων, την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, τον παραγωγικό μετασχηματισμό με έμφαση στη βιομηχανία και τη μεταποίηση, την προσέλκυση επενδύσεων και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών. Επίσης, το Άρθρο 30, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 651/2014, ορίζει ότι η προκήρυξη καθεστώτων ενισχύσεων γίνεται το πρώτο και τρίτο τρίμηνο κάθε έτους με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης.
  3. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ 87/02.06.2025 ορίζει ως αντικείμενο τη θέσπιση καθεστώτων χορήγησης κρατικών ενισχύσεων σε επενδυτικά σχέδια, τα οποία υπάγονται σε κατηγορίες όπως "Σύγχρονες τεχνολογίες", "Πράσινη μετάβαση", "Αγροδιατροφή" και "Τουριστικές επενδύσεις", ενώ παράλληλα τροποποιεί και βελτιώνει διαδικασίες αξιολόγησης και αδειοδότησης σύμφωνα με τον αναπτυξιακό νόμο.
  4. Άρθρο 2 π. Το άρθρο 2 παρ. 50 Γ.Α.Κ. αντικαθίσταται από το άρθρο 2 παρ. 23 Γ.Α.Κ., ενώ τροποποιούνται οι παράγραφοι 5, 9, 11 και 12 του άρθρου 4, ορίζοντας περαιτέρω τις έννοιες της "αρχικής επένδυσης για νέα οικονομική δραστηριότητα", της "ίδιας ή παρεμφερούς δραστηριότητας" (σύμφωνα με την NACE αναθεώρηση 2), της "έναρξης εργασιών" (εξαιρώντας την αγορά γης και τις προπαρασκευαστικές εργασίες) και του "ενιαίου επενδυτικού σχεδίου" (που αφορά στην ίδια ή παρεμφερή δραστηριότητα και αρχίζει εντός τριών (3) ετών από την ημερομηνία έναρξης των εργασιών για άλλη ενισχυόμενη επένδυση στην ίδια περιφέρεια Nuts 3, όπως ορίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 1059/2003).
  5. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ ορίζει ότι οι επιλέξιμες δαπάνες αφορούν συνολικές επενδυτικές δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος, με εξαίρεση τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανανεώσιμου υδρογόνου και υδρογόνου, και καθορίζει την ένταση της ενίσχυσης στο 40% των επιλέξιμων δαπανών, με προσαυξήσεις για επενδύσεις σε δέσμευση άνθρακα (30%), για μεσαίες (έως +10%) και μικρές επιχειρήσεις (έως +20%), καθώς και για επενδύσεις σε ενισχυόμενες περιοχές (έως +15% ή +5% ανάλογα με την κατηγορία).
  6. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ τροποποιεί το Άρθρο 2 του ν. 4887/2022, διευκρινίζοντας ότι το αντικείμενο του νόμου είναι η θέσπιση καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων για επενδυτικά σχέδια σε "σύγχρονες τεχνολογίες" και ορίζει την "αρχική επένδυση" ως επένδυση σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού για τη δημιουργία, επέκταση, διαφοροποίηση ή θεμελιώδη αλλαγή παραγωγικής διαδικασίας, εφαρμόζοντας την έννοια του ενιαίου επενδυτικού σχεδίου.
  7. Άρθρο 4 Α. Το άρθρο 4Α τροποποιεί το άρθρο 2 του ν. 4887/2022, το άρθρο 5 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 3 του ν. 4887/2022 σχετικά με τις γενικές αρχές για τις κρατικές ενισχύσεις και το ενωσιακό δίκαιο, ενώ το άρθρο 6 τροποποιεί το άρθρο 4 του ν. 4887/2022, ορίζοντας τους σχετικούς ορισμούς.
  8. Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ του ΦΕΚ αφορά τις τροποποιήσεις αποφάσεων υπαγωγής επενδυτικών σχεδίων, ορίζοντας ότι τα αιτήματα πρέπει να συνοδεύονται από αιτιολόγηση και δικαιολογητικά, και η αρμόδια υπηρεσία έχει προθεσμία 90 ημερών για απάντηση. Επίσης, προβλέπει τη δυνατότητα αυτεπάγγελτης τροποποίησης, εξέταση αιτημάτων σε στάδια ολοκλήρωσης (25%, 50%, 65%) και τη δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας ολοκλήρωσης έως 2 έτη, υπό προϋποθέσεις, καθώς και παράταση λόγω ανωτέρας βίας.
  9. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 τροποποιεί κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορούν την κήρυξη κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά, συγκεκριμένα τους Κανονισμούς (ΕΕ) 651/2014, 2022/2473, 702/2014 (αντικαθίσταται από τον 2022/2472) και 1379/2013, καθώς και τις Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα για την περίοδο 2022-2027 και τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων 2022-2027. Οι τροποποιήσεις αφορούν την ανανέωση και την προσαρμογή των ρυθμίσεων για τις ενισχύσεις σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας, της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.
  10. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 τροποποιεί το άρθρο 7 του ν. 4887/2022, αλλάζοντας τους όρους "Ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός επιχειρήσεων" σε "Σύγχρονες τεχνολογίες" και αναδιατυπώνοντας τις αναφορές σε "Νέο Επιχειρείν", "Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (Δ.Α.Μ.)", "Έρευνα και εφαρμοσμένη καινοτομία" σε "Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας" και "Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης", ενώ παράλληλα απαριθμεί συγκεκριμένες επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, όπως συμβουλευτικές υπηρεσίες, καινοτομία, ενεργειακή απόδοση, κυκλική οικονομία, ΑΠΕ, περιβαλλοντική αποκατάσταση και επαγγελματική κατάρτιση.
  11. Άρθρο 7 Ε. Το Άρθρο 7Ε τροποποιεί το άρθρο 7 του ν. 4887/2022 σχετικά με τις επιλέξιμες δαπάνες εκτός περιφερειακών ενισχύσεων, ενώ το Άρθρο 8 τροποποιεί το άρθρο 8 του ίδιου νόμου για τις μη επιλέξιμες δαπάνες. Το Κεφάλαιο Δ' αφορά την τροποποίηση του Κεφαλαίου Γ' του Μέρους Α' του ν. 4887/2022, καθορίζοντας είδη και ποσοστά ενισχύσεων.
  12. Άρθρο 7 δ. Το Άρθρο 7δ του ΦΕΚ ορίζει τις επιλέξιμες δαπάνες για επενδυτικά σχέδια που λαμβάνουν ενισχύσεις, εκτός των περιφερειακών, σύμφωνα με τα καθεστώτα του Μέρους Β' και τους όρους του Γ.Α.Κ.
  13. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ ορίζει ότι οι Ορκωτοί Ελεγκτές - Λογιστές, που ελέγχουν επενδυτικά σχέδια, πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017 και να διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη επαγγελματικής ευθύνης τουλάχιστον 1.000.000 ευρώ ανά συμβάν και 5.000.000 ευρώ ετησίως, ενώ απαγορεύεται να παρέχουν μη ελεγκτικές υπηρεσίες και να συμμετέχουν στην εκπόνηση επενδυτικού σχεδίου που αξιολογούν. Η Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Άμεσων Ξένων Επενδύσεων είναι υπεύθυνη για την κατάρτιση, επιμόρφωση και πιστοποίηση των αξιολογητών, καθώς και για την έκδοση Οδηγού Δεοντολογίας Αξιολογητών.
  14. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 τροποποιεί το άρθρο 8 του ν. 4887/2022, αντικαθιστώντας τις αναφορές σε "Νέο Επιχειρείν" με "Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας" και "Σύγχρονες τεχνολογίες", και αλλάζει τον αριθμό "4170" σε "4270" στο πλαίσιο των μη επιλέξιμων δαπανών, ενώ παράλληλα διευκρινίζει τους όρους για την ανέγερση ή επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων σε μισθωμένα ή παραχωρημένα γήπεδα, με αναφορά στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014 και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.).
  15. Άρθρο 8 δ. Το Άρθρο 8 δ του ΦΕΚ ορίζει ως μη επιλέξιμες δαπάνες για ενισχύσεις τα λειτουργικά έξοδα της επένδυσης (εκτός συγκεκριμένων εξαιρέσεων όπως δαπάνες εκκίνησης για "Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Χειροτεχνία" και "Σύγχρονες Τεχνολογίες", καθώς και περιπτώσεις των παρ. 3, 5, 13 του Παραρτήματος Β' και άρθρων 25, 29, 31 του Γ.Α.Κ.) και την αγορά επίπλων και σκευών γραφείου (εκτός αν είναι μέρος ξενοδοχειακού εξοπλισμού, παραγωγικού εξοπλισμού ή δαπανών εκκίνησης για "Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Χειροτεχνία").
  16. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ περιγράφει διάφορα είδη κρατικών ενισχύσεων για επενδυτικά σχέδια, όπως φορολογική απαλλαγή, επιχορήγηση, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης (έως 7 έτη), επιδότηση κόστους απασχόλησης και χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου, ενώ παράλληλα θεσπίζει κίνητρο ταχείας αδειοδότησης εντός 2 μηνών για επενδύσεις σε περιοχές ειδικής ενίσχυσης και μεγάλες επενδύσεις, με αρμόδιο φορέα τη Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακών Νόμων και Αμέσων Ξένων Επενδύσεων (Γ.Δ.ΑΝ.Ν.Α.Ξ.Ε.) του Υπουργείου Ανάπτυξης.
  17. Άρθρο 9 Ε. Το Άρθρο 9 Ε του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 9 του ν. 4887/2022, ορίζοντας τα είδη ενισχύσεων και τα κίνητρα, ενώ τα Άρθρα 10 και 11 τροποποιούν αντίστοιχα τις παραγράφους 2 του άρθρου 11 και το άρθρο 12 του ίδιου νόμου, σχετικά με τις εντάσεις, τα ύψη και τα ανώτατα ποσά των ενισχύσεων εκτός περιφερειακών.
  18. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ τροποποιεί το Άρθρο 9, ορίζοντας τη φορολογική απαλλαγή ως ένα από τα είδη ενισχύσεων που παρέχονται σε επενδυτικά σχέδια, η οποία συνίσταται στην απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος επί των προ φόρου κερδών από το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης.
  19. Άρθρο 9Α. Το Άρθρο 9Α προβλέπει την ανάπτυξη και λειτουργία ενός ψηφιακού συστήματος από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για τη συλλογή και αξιολόγηση δεδομένων σχετικά με τις πολιτικές των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα σε θέματα αρμοδιότητάς της. Η ανάπτυξη και λειτουργία του συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των χρηστών, της πρόσβασης, των όρων χρήσης και των δεδομένων, θα ρυθμιστεί με κοινή απόφαση των Υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού.
  20. Άρθρο 9Β. Το Άρθρο 9Β του ΦΕΚ, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προβλέπει τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας εκπαίδευσης στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας για την επιμόρφωση εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, χορηγώντας τους ανεκχώρητη και ακατάσχετη αποζημίωση ειδικού σκοπού, ενώ κοινή υπουργική απόφαση θα καθορίσει λεπτομέρειες για το πρόγραμμα, την αποζημίωση και τη λειτουργία της πλατφόρμας.
  21. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 τροποποιεί τις ονομασίες των καθεστώτων περιφερειακών ενισχύσεων, αντικαθιστώντας τις "Ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός επιχειρήσεων" με "Σύγχρονες τεχνολογίες", και τις "Νέο Επιχειρείν", "Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (ΔΑΜ)", "Έρευνα και εφαρμοσμένη καινοτομία" με "Καθεστώς περιοχών ειδικής ενίσχυσης" και "Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας", ενώ παράλληλα ορίζει ότι για τις εντάσεις και το ύψος των ενισχυόμενων δαπανών επενδυτικών σχεδίων που δεν προϋποθέτουν αρχική επένδυση, εφαρμόζονται οι διατάξεις των επί μέρους Τμημάτων του Γ.Α.Κ. και οι ειδικές διατάξεις κάθε καθεστώτος.
  22. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 τροποποιεί το άρθρο 12 του ν. 4887/2022, αυξάνοντας το ανώτατο ποσό ενισχύσεων από 10.000.000 σε 20.000.000 ευρώ στην παράγραφο 1, και από 30.000.000 σε 50.000.000 ευρώ στην παράγραφο 2, ενώ παράλληλα αφαιρείται αναφορά στην παρ. 5 του άρθρου 30 και προστίθεται επιφύλαξη για τους περιορισμούς του άρθρου 3 του Γ.Α.Κ.
  23. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ τροποποιεί το Κεφάλαιο Δ' του Μέρους Α' του Ν. 4887/2022, ορίζοντας ότι το ποσό ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο είναι αυτό που εγκρίνεται στην απόφαση υπαγωγής, με αναλογική περικοπή του υπερβάλλοντος ποσού και προσαύξηση 50% για φορολογικές απαλλαγές, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 3 του Γ.Α.Κ.
  24. Άρθρο 12 Δ. Το Άρθρο 12 Δ του ΦΕΚ τροποποιεί τις παραγράφους 1 (περ. στ' και ζ') και 3 του Άρθρου 13 του ν. 4887/2022 σχετικά με τους δικαιούχους και εξαιρούμενους ενισχύσεων, το ελάχιστο ύψος επενδυτικών σχεδίων (τροποποιώντας την περ. ε' του Άρθρου 15), και τις προϋποθέσεις για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (αντικαθιστώντας το Άρθρο 16), ενώ παράλληλα τροποποιεί το Κεφάλαιο Ε' του Μέρους Α' του ν. 4887/2022, αναδιαμορφώνοντας τη διαδικασία υπαγωγής επενδυτικών σχεδίων στα καθεστώτα χορήγησης ενισχύσεων.
  25. Άρθρο 12 δ. Το Άρθρο 12 δ ορίζει ότι το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υπερβεί τα 20.000.000 ευρώ, με εξαίρεση τα καθεστώτα του Μέρους Β' που ορίζουν διαφορετικά, ενώ για μεμονωμένη επιχείρηση το ανώτατο σωρευτικό ποσό ενισχύσεων είναι 20.000.000 ευρώ και για συνδεδεμένες επιχειρήσεις 50.000.000 ευρώ, για τρία (3) έτη από την υποβολή της αίτησης.
  26. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ν. 4887/2022 τροποποιεί τις προϋποθέσεις για δικαιούχους και εξαιρέσεις ενισχύσεων, επιτρέποντας σε ατομικές επιχειρήσεις με επιλέξιμο κόστος επενδυτικού σχεδίου έως 200.000 ευρώ να ενταχθούν στα καθεστώτα "Αγροδιατροφή" και "Κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας". Επιπλέον, ορίζει υποχρεώσεις τήρησης λογιστικών συστημάτων, διακριτής λογιστικής παρακολούθησης, και μακροχρόνιων υποχρεώσεων για τους φορείς επενδυτικών σχεδίων, με το διάστημα τήρησης των υποχρεώσεων να ανέρχεται σε έξι (6) έτη μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου.
  27. Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ του ν. 4887/2022 προσθέτει παράγραφο 3, ορίζοντας ότι η χορήγηση ενισχύσεων βάσει των καθεστώτων του Μέρους Β', εφόσον συγχρηματοδοτούνται από επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027, προϋποθέτει την τήρηση της αρχής περί μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης στο περιβάλλον.
  28. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 αντικαθιστά το Άρθρο 16 του ν. 4887/2022, ορίζοντας ότι τα επενδυτικά σχέδια για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα πρέπει να αποτελούν ολοκληρωμένη αρχική επένδυση, είτε μέσω δημιουργίας νέας εγκατάστασης, επέκτασης παραγωγικής ικανότητας, είτε διαφοροποίησης παραγωγής σε νέα προϊόντα/υπηρεσίες.
  29. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 τροποποιεί το Άρθρο 17 του ν. 4887/2022, εισάγοντας νέες παραγράφους (5Α), αντικαθιστώντας υφιστάμενες (3, 7) και καταργώντας άλλες (5, 8), με σκοπό τη βελτίωση της διαδικασίας υποβολής αίτησης.
  30. Άρθρο 15 Υ. Το Άρθρο 15 Υ τροποποιεί τα άρθρα 17, 19 και 20 του ν. 4887/2022, ρυθμίζοντας την υποβολή αίτησης, τα όργανα και τη διαδικασία αξιολόγησης, καθώς και τις αποφάσεις ένταξης σε καθεστώτα ενισχύσεων, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Ζ' που αφορά την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων.
  31. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ 87/02.06.2025 ορίζει ότι για χορήγηση ενισχύσεων σε μεγάλες επιχειρήσεις ή ΜμΕ για διαφοροποίηση υφιστάμενης εγκατάστασης, οι επιλέξιμες δαπάνες πρέπει να υπερβαίνουν κατά 200% τη λογιστική αξία των επαναχρησιμοποιούμενων στοιχείων ενεργητικού του προηγούμενου οικονομικού έτους, ενώ για θεμελιώδη αλλαγή στην παραγωγική διαδικασία, οι δαπάνες πρέπει να υπερβαίνουν τις αποσβέσεις των σχετικών στοιχείων ενεργητικού των τριών προηγούμενων οικονομικών ετών.
  32. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ καθορίζει τα ελάχιστα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνει μια αίτηση για χορήγηση ενίσχυσης, όπως επωνυμία επιχείρησης, περιγραφή έργου, δαπάνες, ποσό ενίσχυσης και παράβολο, και ορίζει την υποχρεωτική υποβολή μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναπτυξιακών Νόμων (Π.Σ.-Αν). Επίσης, τροποποιεί το Άρθρο 20 του ν. 4887/2022 σχετικά με τις αποφάσεις ένταξης σε καθεστώτα ενισχύσεων και αντικαθιστά τον τίτλο του Υποκεφαλαίου Α' του Κεφαλαίου Β' του Μέρους Β' του ν. 4887/2022 σε "ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ".
  33. Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 17 τ τροποποιεί το άρθρο 15 του ν. 4887/2022, ορίζοντας ότι το ελάχιστο ύψος επενδυτικών σχεδίων για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), Αγροτικούς Συνεταιρισμούς (Α.Σ.), Αστικούς Συνεταιρισμούς, Ομάδες Παραγωγών (Ομ.Π.), Οργανώσεις Παραγωγών (Ο.Π.), Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.) και πολύ μικρές επιχειρήσεις στο καθεστώς «Καθεστώς κοινωνικής επιχειρηματικότητας και χειροτεχνίας» είναι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ.
  34. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 21 του ν. 4887/2022, ρυθμίζοντας τον έλεγχο των επενδυτικών σχεδίων.
  35. Άρθρο 18 Γ. Το άρθρο 18 Γ του ΦΕΚ, στην παράγραφο 2, καθορίζει την ένταση της ενίσχυσης των λειτουργικών δαπανών των επιχειρήσεων σε 50%. Στην παράγραφο 3, αναφέρεται ότι οι δαπάνες εκκίνησης για νεοσύστατες και υπό ίδρυση μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, όπως ορίζονται στο άρθρο 22 Γ.Α.Κ., αφορούν σε επενδυτικά σχέδια, ενώ η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου καταργείται.
  36. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 τροποποιεί το άρθρο 22 του ν. 4887/2022, επεκτείνοντας τις περιπτώσεις τροποποίησης επενδυτικών σχεδίων ώστε να περιλαμβάνουν αλλαγές στοιχείων, μετατροπές ατομικών επιχειρήσεων σε νομικά πρόσωπα, και προσθέτοντας προϋποθέσεις για την πιστοποίηση του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) και την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης από τον φορέα του επενδυτικού σχεδίου.
  37. Άρθρο 19 Γ. Το Άρθρο 19 Γ, παράγραφος 2, ορίζει ότι η ένταση της ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% των επιλέξιμων δαπανών. Η παράγραφος 3 καταργείται, ενώ η παράγραφος 15 αφορά ενισχύσεις για εργαζομένους σε μειονεκτική θέση, με επιλέξιμες δαπάνες τις μισθολογικές για έως 12 μήνες από την πρόσληψη.
  38. Άρθρο 19 δ. Το Άρθρο 19 διαμορφώνει την Επιτροπή Αξιολόγησης, το Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών (Ε.Μ.Π.Α.), το Μητρώο Ορκωτών Ελεγκτών, καθώς και τον Ενδιάμεσο Φορέα Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» (ΕΦΕΠΑΕ) και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ως όργανα και διαδικασίες αξιολόγησης.
  39. Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ τροποποιεί το Άρθρο 19 του νόμου, διαγράφοντας τις φράσεις "και Σ.Δ.Ι.Τ." από την παράγραφο 10, καταργώντας την παράγραφο β', αντικαθιστώντας τη λέξη "Επιτροπής" με "Επιτροπών" στην παράγραφο 7, και αντικαθιστώντας την παράγραφο 8.
  40. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20, παρ. 3, ορίζει ότι σε περίπτωση μη έγκρισης επενδυτικού σχεδίου, εκδίδεται απορριπτική απόφαση από τα αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, η οποία κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Το Άρθρο 18 τροποποιεί το Άρθρο 21 του ν. 4887/2022, αλλά οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις (αα' και αβ') δεν ολοκληρώνονται στο παρεχόμενο κείμενο.
  41. Άρθρο 20 δ. Το Άρθρο 20 Α καθορίζει τη διαδικασία ένταξης επενδυτικών σχεδίων σε καθεστώτα ενισχύσεων, απαιτώντας από τους φορείς, εντός 30 ημερών από την έκδοση του πίνακα κατάταξης, να υποβάλουν επικαιροποιημένα πιστοποιητικά δικαστικής φερεγγυότητας, φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας. Μετά την έκδοση ατομικής απόφασης υπαγωγής από τα αρμόδια όργανα της παρ. 3 του άρθρου 17, η περίληψη της απόφασης δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στο Πρόγραμμα «ΔΙΑΥΓΕΙΑ».
  42. Άρθρο 21. Το Άρθρο 24 τροποποιεί το Άρθρο 27 του ν. 4887/2022 σχετικά με τα παράβολα, αλλάζοντας τα ποσοστά από 0,001% σε 1‰, 0,0005% σε 0,5‰ και 0,0007% σε 0,7‰, ενώ προσθέτει νέα εδάφια και παράγραφο.
  43. Άρθρο 21 δ. Το Άρθρο 21 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι τα επενδυτικά σχέδια που εντάσσονται στα καθεστώτα ενισχύσεων του Μέρους Β' θα ελέγχονται κατά τη διάρκεια της υλοποίησής τους, κατά την ολοκλήρωση και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας, καθώς και για τη συμμόρφωσή τους με τις μακροχρόνιες υποχρεώσεις.
  44. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ τροποποιεί διάφορες παραγράφους και υποπαραγράφους, κυρίως σχετικά με τη διαδικασία διενέργειας ελέγχων, την έκθεση ελέγχου, την πιστοποίηση και ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων, καθώς και την αναφορά ποσοστών (25% και 50%) και τη διαγραφή συγκεκριμένων όρων όπως "ήσσονος σημασίας" και "ή τιμολόγια".
  45. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία τροποποίησης επενδυτικών σχεδίων, επιτρέποντας στους φορείς να υποβάλουν αιτήματα για αλλαγές στο φυσικό και οικονομικό αντικείμενο, στον φορέα, στον τόπο εγκατάστασης, στον τρόπο χρηματοδότησης, στο είδος της ενίσχυσης, στην παράταση χρόνου ολοκλήρωσης ή στην εκμίσθωση, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.-Αν).
  46. Άρθρο 22 Υ. Το Άρθρο 22 Υ του ΦΕΚ 87/02.06.2025 τροποποιεί το άρθρο 25 του ν. 4887/2022, ορίζοντας τις υποχρεώσεις των ενισχυόμενων φορέων, ενώ ταυτόχρονα τα Άρθρα 23 και 24 τροποποιούν τα άρθρα 26 και 27 του ίδιου νόμου, σχετικά με την παρακολούθηση μακροχρόνιων υποχρεώσεων και τα παράβολα, αντίστοιχα.
  47. Άρθρο 22 κ. Το Άρθρο 22 κ ορίζει ότι οι φορείς επενδυτικών σχεδίων που ενισχύονται, συμπεριλαμβανομένων των τουριστικών επιχειρήσεων με εμπορικά καταστήματα και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, πρέπει να τηρούν συγκεκριμένες υποχρεώσεις, όπως η αποφυγή συγχωνεύσεων ή απορροφήσεων χωρίς προηγούμενη αίτηση, η γνωστοποίηση μεταβολών στα στοιχεία τους, η διατήρηση των Ετήσιων Μονάδων Εργασίας (Ε.Μ.Ε.), η ανάρτηση σχετικής πινακίδας και η υποβολή Δήλωσης Φορολογικής Απαλλαγής (Δ.Φ.Α.) μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.-Αν) για την αξιοποίηση της φορολογικής απαλλαγής.
  48. Άρθρο 22 τ. Το Άρθρο 22 τ του Γ.Α.Κ. τροποποιεί το Άρθρο 22 του Τμήματος 3 του Κεφαλαίου ΙΙΙ, αντικαθιστώντας συγκεκριμένες φράσεις και καταργώντας ένα εδάφιο, ενώ παράλληλα αναφέρεται σε δαπάνες επενδυτικών ενισχύσεων προς ΜμΕ (άρθρα 17-19δ), δαπάνες για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία (άρθρα 25, 26, 28, 29) και δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος (άρθρα 36-39, 41, 43, 45-49), εξαιρουμένου του άρθρου 38α.
  49. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ αφορά την ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων και την έναρξη επενδυτικής λειτουργίας, περιγράφοντας τη διαδικασία σύνταξης και ελέγχου εκθέσεων ελέγχου μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος του Αναπτυξιακού Νόμου (Π.Σ.- Αν), καθώς και την αναγνώριση προκαταβολών έως 40% ανά κατηγορία δαπανών, υπό προϋποθέσεις, για την πιστοποίηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της επένδυσης. Επίσης, τροποποιεί το Άρθρο 26 του ν. 4887/2022 σχετικά με την παρακολούθηση μακροχρόνιων υποχρεώσεων.
  50. Άρθρο 23 τ. Το Άρθρο 23 τ τροποποιεί το Άρθρο 23 του ν. 4887/2022, μειώνοντας την προθεσμία ολοκλήρωσης επενδυτικών σχεδίων και έναρξης παραγωγικής λειτουργίας από έξι (6) σε τέσσερις (4) μήνες, και αλλάζοντας την προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων από εξήντα (60) ημέρες σε τέσσερις (4) μήνες.
  51. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ 87/02.06.2025, αφορά τη θεμελίωση του δικαιώματος χρήσης της ωφέλειας της φορολογικής απαλλαγής με την πιστοποίηση του 50% ή 65% του κόστους του επενδυτικού σχεδίου, η αξιοποίηση της ενίσχυσης εντός 15 φορολογικών ετών με ετήσιο όριο το 1/2 του συνολικού ποσού, και την καταβολή της επιχορήγησης (25%, 50% ή 65%) μετά την πιστοποίηση αντίστοιχου ποσοστού του κόστους του επενδυτικού σχεδίου.
  52. Άρθρο 24 δ. Το Άρθρο 24δ του ΦΕΚ καθορίζει ότι η καταβολή της ενίσχυσης ή η χρήση της ωφέλειας από τον δικαιούχο μπορεί να γίνει εφάπαξ με την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου ή σταδιακά, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των περ. 1 έως 6. Τα ποσά της ενίσχυσης ανά είδος καθορίζονται βάσει των ποσοστών ενίσχυσης ανά ομάδα επιλέξιμων δαπανών, όπως ορίζονται στην απόφαση υπαγωγής.
  53. Άρθρο 24 τ. Το άρθρο 24 τ τροποποιεί το άρθρο 24 του ν. 4887/2022 σχετικά με την καταβολή ενισχύσεων, αλλάζοντας τις προϋποθέσεις από 1-7 σε 1-6, αυξάνοντας την προθεσμία από 30 ημέρες σε 4 μήνες, και τροποποιώντας τα ποσοστά από 1/3 σε 1/2 σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ παράλληλα αλλάζει τη φρασεολογία σχετικά με την εκχώρηση απαιτήσεων σε τραπεζικά ιδρύματα και αναφέρεται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58) αντί του ν. 4174/2013.
  54. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 τροποποιεί το άρθρο 25 του ν. 4887/2022, προβλέποντας την ανάκληση της απόφασης υπαγωγής και την ανάκτηση της ενίσχυσης, προσαυξημένης με νόμιμους τόκους, σε περιπτώσεις παραβάσεων συγκεκριμένων υποπερ. (γβ', γγ', γδ', γε') ή όρων συμβατότητας με τον Γ.Α.Κ., ενώ οι κυρώσεις για παράβαση της υποπερ. γι' επιβάλλονται μόνο αν έχει αιτηθεί επιδότηση κόστους απασχόλησης. Επιπλέον, τροποποιεί την παρ. 4 του άρθρου 28 του ίδιου νόμου, ορίζοντας ότι σε περίπτωση υποβολής ψευδών ή παραπλανητικών στοιχείων, η χορηγηθείσα ενίσχυση επιστρέφεται προσαυξημένη κατά 10%.
  55. Άρθρο 25 Α. Το άρθρο 25 Α του ΦΕΚ τροποποιεί τις παραγράφους 1 και 4 του άρθρου 28 του ν. 4887/2022, ρυθμίζοντας την ανάκληση αποφάσεων υπαγωγής και τις κυρώσεις στο πλαίσιο των καθεστώτων ενισχύσεων που περιγράφονται στο Μέρος Β' του νόμου.
  56. Άρθρο 25 Γ. Το Άρθρο 25 Γ του ΦΕΚ 87/02.06.2025 ορίζει τις επιλέξιμες δαπάνες για έργα έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) σε βασική έρευνα, βιομηχανική έρευνα, πειραματική ανάπτυξη και μελέτες σκοπιμότητας, περιλαμβάνοντας δαπάνες προσωπικού, οργάνων, εξοπλισμού, κτιρίων, γηπέδων, έρευνας επί συμβάσει, γνώσεων, διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, συμβουλευτικών υπηρεσιών, και γενικά έξοδα, με δυνατότητα απλουστευμένης επιλογής κόστους έως 20% επί των δαπανών α) έως δ), ενώ η ένταση ενίσχυσης κυμαίνεται από 25% έως 100% ανάλογα με την κατηγορία Ε&Α.
  57. Άρθρο 25 δ. Το Άρθρο 25 δ του ΦΕΚ A' 87/02.06.2025 ορίζει τις υποχρεώσεις των ενισχυόμενων φορέων για επενδυτικά σχέδια, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στο Μέρος Β'.
  58. Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ τροποποιεί το Άρθρο 25 του ν. 4887/2022, αλλάζοντας τις λέξεις "έγκριση" με "αίτηση" σε διάφορες υποπεριπτώσεις (γστ', γζ', γη', γθ') και προσθέτοντας την προϋπόθεση ότι ο φορέας δεν είναι προβληματική επιχείρηση για την αποδοχή της αίτησης. Επίσης, παρατείνει την προθεσμία από εξήντα (60) ημέρες σε τέσσερις (4) μήνες και προσθέτει περ. η'.
  59. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 ορίζει ότι για επενδυτικά σχέδια άνω των 700.000 ευρώ, απαιτείται έκθεση ορκωτού ελεγκτή-λογιστή από το Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017, η οποία πιστοποιεί την τήρηση μακροχρόνιων υποχρεώσεων. Επιπλέον, προβλέπεται ετήσιος έλεγχος σε τυχαίο δείγμα τουλάχιστον 20% των επενδυτικών σχεδίων που υποβάλλουν στοιχεία.
  60. Άρθρο 26 Κ. Το Άρθρο 26 Κ του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 29 του ν. 4887/2022, καθορίζοντας τα ποσά ενισχύσεων στα επιμέρους καθεστώτα, ενώ το Άρθρο 27 τροποποιεί το άρθρο 30 του ίδιου νόμου σχετικά με την προκήρυξη των καθεστώτων.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2025

Επιστροφή στη λίστα νόμων