Νόμος 5038/2023 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 5038/2023 αναμορφώνει τον Κώδικα Μετανάστευσης, ενσωματώνοντας όλες τις άδειες διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών με στόχο την απλούστευση και αποτελεσματικότητα των διαδικασιών. Ρυθμίζει τις προϋποθέσεις εισόδου, διαμονής και τα δικαιώματα πολιτών τρίτων χωρών και των οικογενειών τους, καθώς και τις διαδικασίες έκδοσης και ανανέωσης των αδειών διαμονής. Ο νόμος αφορά πολίτες τρίτων χωρών και ανιθαγενείς, εξαιρώντας συγκεκριμένες κατηγορίες, και καθορίζει τις κατηγορίες αδειών διαμονής, όπως αυτές για εξαρτημένη εργασία και για κατόχους εθνικής θεώρησης μακράς διάρκειας. Επίσης, ορίζει τη διαδικασία υποβολής αρχικών αιτήσεων και ανανεώσεων αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση» και καθορίζει τις προϋποθέσεις για την απόκτηση της «Μπλε Κάρτας της ΕΕ».

Άρθρα

Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ως σκοπό την αναμόρφωση του Κώδικα Μετανάστευσης, ενσωματώνοντας όλες τις άδειες διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών, με στόχο την καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, καθώς και την απλούστευση, διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και ταχύτητα των διαδικασιών.
Άρθρο 1 Ο. Το Άρθρο 1 Ο της Οδηγίας 2021/1883/ΕΕ καθορίζει τις προϋποθέσεις εισόδου, διαμονής και τα δικαιώματα υπηκόων τρίτων χωρών και των μελών της οικογένειάς τους για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης στην Ελλάδα, καθώς και τις περιπτώσεις όπου η «Μπλε Κάρτα της ΕΕ» έχει χορηγηθεί αρχικά από άλλο κράτος μέλος.
Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ τροποποιεί την υπ' αρ. 9645/10/28.7.2009 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Αναπληρωτή Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών, και Εξωτερικών (Β' 1555), η οποία αφορά τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία χορήγησης Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας σε ομογενείς που διαμένουν στην Κύπρο, προσαρμόζοντας τις διατάξεις για την ταυτότητα σε ομογενείς χωρών πρώην Ε.Σ.Σ.Δ.
Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του παρόντος νόμου καθορίζει τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα για διάστημα άνω των 90 ημερών, τα δικαιώματά τους και των μελών της οικογένειάς τους, καθώς και τις διαδικασίες έκδοσης και αναθεώρησης των αδειών διαμονής.
Άρθρο 2 Ο. Το Άρθρο 2 Ο του ΦΕΚ ορίζει ότι το κεφάλαιο δεν εφαρμόζεται σε πολίτες τρίτων χωρών που αιτούνται άδεια διαμονής ως ερευνητές (άρθρα 101-125), απολαμβάνουν δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας βάσει συμφωνιών ΕΕ-τρίτων χωρών, εμπίπτουν στο π.δ. 30/2021 (προσαρμογή στις Οδηγίες 96/71/ΕΚ και (ΕΕ) 2018/957), εκτελούν δραστηριότητες αυτοαπασχολούμενου, τοποθετούνται από γραφεία απασχόλησης ή είναι σπουδαστές/ασκούμενοι. Το Άρθρο 54 περιγράφει τη διαδικασία εισδοχής πολιτών τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης, απαιτώντας την προσκόμιση ισχύοντος διαβατηρίου ή ταξιδιωτικού εγγράφου με εθνική θεώρηση εισόδου, εφόσον απαιτείται.
Άρθρο 2 τ. Το άρθρο 2 τ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013) ορίζει τις περιπτώσεις "συνδεδεμένων επιχειρήσεων" και εισάγει τους όρους "πρώτο κράτος μέλος μετάθεσης" και "δεύτερο κράτος μέλος μετάθεσης" για την άδεια ενδοεταιρικής μετάθεσης πολιτών τρίτων χωρών.
Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του παρόντος Κώδικα καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του, το οποίο περιλαμβάνει πολίτες τρίτων χωρών και ανιθαγενείς, εξαιρώντας συγκεκριμένες κατηγορίες όπως εργαζόμενους που αποσπώνται στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών, άτομα υπό διαδικασία επιστροφής ή απέλασης, ναυτικούς, άτομα με ελληνική ιθαγένεια, δικαιούχους διεθνούς προστασίας, άτομα με προσωρινή προστασία, και υπαλλήλους διπλωματικών/προξενικών αρχών και διεθνών οργανισμών.
Άρθρο 3 Ο. Το Άρθρο 30, με τίτλο "Ευνοϊκότερες διατάξεις", ορίζει ότι οι διατάξεις του Κεφαλαίου ισχύουν υπό την επιφύλαξη ευνοϊκότερων διατάξεων της νομοθεσίας της ΕΕ ή διμερών/πολυμερών συμφωνιών, ενώ δεν εφαρμόζονται σε ορισμένες κατηγορίες προσώπων, όπως αυτά που ορίζονται στην παρ. 3 του άρθρου 3, μέλη οικογένειας πολιτών της ΕΕ που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, πολίτες τρίτων χωρών με ισοδύναμα δικαιώματα κυκλοφορίας, και όσους εμπίπτουν στο π.δ. 30/2021 (Α' 75) σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων.
Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ του ΦΕΚ ορίζει τους όρους για την "επαγγελματική κατάρτιση" (Ι.Ε.Κ., Κέντρα Διά Βίου Μάθησης, Επαγγελματικές Σχολές Κατάρτισης, Κολλέγια με συμφωνίες με αλλοδαπά ΑΕΙ) και την "έρευνα" (πρωτότυπη εργασία για αύξηση γνώσεων), καθώς και τους ορισμούς για "ερευνητικό οργανισμό", "ερευνητή", "απασχόληση υψηλής ειδίκευσης" και την "Μπλε Κάρτα της ΕΕ" (άδεια διαμονής και εργασίας για πολίτες τρίτων χωρών, με αναφορά σε "υψηλά επαγγελματικά προσόντα", "πρώτο κράτος μέλος" και "δεύτερο κράτος μέλος").
Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για την αναγνώριση ατόμων ως "πολίτες τρίτης χώρας", "ανιθαγενείς", "πολίτες της Ένωσης", "αντικειμενικά στερούμενους διαβατηρίου" και "πρόσφυγες", σύμφωνα με τη Σύμβαση της Νέας Υόρκης του 1954 και τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ αναφέρεται και στον ν. 4939/2022.
Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του εγγράφου καθορίζει τα σημεία εισόδου-εξόδου στην ελληνική επικράτεια και την άσκηση ελέγχου, αρμοδιότητα του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και των αστυνομικών αρχών, ενώ ορίζει ότι η παραμονή πολίτη τρίτης χώρας στη ζώνη διερχομένων αεροδρομίου ή λιμένα δεν συνιστά είσοδο, εφόσον διαθέτει θεώρηση διέλευσης αεροδρομίου (ATV) σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 810/2009 και υποχρεούται να συνεχίσει το ταξίδι του, ενώ οι ελληνικές αρχές ελέγχου μπορούν να υποχρεώσουν σε άμεση αναχώρηση πολίτη τρίτης χώρας που δεν πληροί τις προϋποθέσεις εισόδου στον ενιαίο χώρο Σένγκεν σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/399.
Άρθρο 5 Ο. Το Άρθρο 5 Ο του ΦΕΚ καθορίζει το όριο μισθού για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης, το οποίο ορίζεται στο 1,6 φορές τον μέσο ακαθάριστο ετήσιο μισθό στην Ελλάδα, και περιγράφει τις απαιτήσεις για την απόδειξη επαγγελματικών προσόντων (είτε για μη νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα είτε για νομοθετικά κατοχυρωμένα σύμφωνα με το π.δ. 38/2010), την προσκόμιση έγκυρου ταξιδιωτικού εγγράφου, αποδεικτικών ασφάλισης ασθενείας, την απουσία κινδύνου για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια ή υγεία, και την παροχή διεύθυνσης διαμονής για την έκδοση της «Μπλε Κάρτας της ΕΕ».
Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ 81/01.04.2023 ορίζει την άρνηση εισόδου στην Ελλάδα πολιτών τρίτων χωρών που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 «Κώδικας Συνόρων Σένγκεν», προβλέποντας την έκδοση αιτιολογημένης απόφασης και εξαιρέσεις για λόγους δημόσιου συμφέροντος ή ανωτέρας βίας, ενώ παράλληλα διασφαλίζει την είσοδο Ελλήνων ή πολιτών της ΕΕ και ρυθμίζει την περίπτωση πολιτών με άδεια διαμονής.
Άρθρο 6 Ο. Το άρθρο 6 Ο του ΦΕΚ 81/2023, που αναφέρεται στο άρθρο 6 της Οδηγίας 2003/109, καθορίζει ότι η αίτηση για άδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος μπορεί να απορριφθεί για λόγους δημόσιας τάξης ή ασφάλειας, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα του αδικήματος, τη διάρκεια διαμονής και τους δεσμούς με τη χώρα. Επίσης, το άρθρο 148, βασιζόμενο στο άρθρο 9 της ίδιας Οδηγίας, αναφέρει ότι ο επί μακρόν διαμένων χάνει το καθεστώς του εάν έχει συμπράξει δολίως στην απόκτησή του ή εάν έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής του.
Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι πολίτες τρίτων χωρών που εισέρχονται στην Ελλάδα πρέπει να διαθέτουν έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο, πιθανώς με θεώρηση εισόδου (VISA), η οποία εξετάζεται από την προξενική αρχή για λόγους δημόσιας τάξης, ασφάλειας και υγείας, και μπορεί να είναι τύπου Visa C, Visa VTL, ATV ή Visa D.
Άρθρο 7 Ο. Το Άρθρο 7 Ο, που βασίζεται στο Άρθρο 7 της Οδηγίας 2021/1883/ΕΕ, καθορίζει τους λόγους απόρριψης αίτησης για «Μπλε Κάρτα της ΕΕ», συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων δόλιας απόκτησης εγγράφων, απειλής για τη δημόσια τάξη, και μη συμμόρφωσης του εργοδότη με νομικές υποχρεώσεις. Επίσης, ορίζει τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής πολιτών τρίτων χωρών για σπουδές ή εθελοντική υπηρεσία, όπως η κατοχή έγκυρου διαβατηρίου, η συναίνεση γονέων για ανηλίκους, η πλήρης ασφάλιση ασθενείας, η μη ύπαρξη κινδύνου για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια, και η καταβολή παραβόλου για σπουδές.
Άρθρο 7 κ. Το Άρθρο 7 κ, παράγραφος 2, ορίζει ότι οι όροι ένταξης πολίτη τρίτης χώρας στην ελληνική κοινωνία, όπως αναφέρονται στην περ. γ' της παρ. 1 του άρθρου 144, πληρούνται εφόσον αποδεικνύεται επαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας και γνώση στοιχείων της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού.
Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ, παράγραφος 5, ορίζει ότι το Κεφάλαιο εφαρμόζεται αναλόγως σε πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που έχουν λάβει ή λαμβάνουν καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας, σύμφωνα με τον ν. 4939/2022 (Α' 111). Επιπλέον, το Κεφάλαιο Β' αναφέρει ότι οι άδειες διαμονής που εκδόθηκαν βάσει του άρθρου 7 του ν. 4251/2014 (Α' 80) και των σχετικών κοινών αποφάσεων, παραμένουν σε ισχύ μέχρι τη λήξη τους, ενώ μετά τη λήξη τους, εντός ενός μηνός, ανανεώνονται σύμφωνα με τις νέες προϋποθέσεις.
Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ ορίζει τις γενικές προϋποθέσεις για το δικαίωμα διαμονής πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα, απαιτώντας έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο με ισχύ τουλάχιστον τρεις μήνες μετά την προβλεπόμενη αναχώρηση, εθνική θεώρηση εισόδου (εκτός εξαιρέσεων), μη απειλή για τη δημόσια τάξη, ασφάλεια ή διεθνείς σχέσεις, και μη κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, με την Επιτροπή του άρθρου 172 να μπορεί να αναγνωρίσει δικαίωμα διαμονής σε πολίτη χωρίς διαβατήριο υπό προϋποθέσεις.
Άρθρο 8 Ο. Το Άρθρο 8 Ο της Οδηγίας 2021/1883/ΕΕ καθορίζει τις περιπτώσεις ανάκλησης ή μη ανανέωσης της "Μπλε κάρτας της ΕΕ" (όταν αυτή αποκτήθηκε δολίως, ο κάτοχος δεν διαθέτει πλέον έγκυρη σύμβαση εργασίας υψηλής ειδίκευσης ή ο μισθός του δεν πληροί πλέον το κατώτατο όριο) και ορίζει τη χορήγηση ή ανανέωση άδειας διαμονής διάρκειας 12 μηνών σε θύματα εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών, μετά από σχετική πράξη εισαγγελέα και αίτηση του θύματος, με απόφαση του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου.
Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ ορίζει τις κατηγορίες αδειών διαμονής, συμπεριλαμβανομένων των αδειών για εξαρτημένη εργασία (κατηγορία «Ε») όπως η απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (Οδηγία (ΕΕ) 2021/1883, τύπος «Ε.1»), ενδοεταιρικές μεταθέσεις (Οδηγία 2014/66/ΕΕ, ν. 4540/2018, τύπος «Ε.2»), και εποχιακή εργασία (τύποι «Ε.5» και «Ε.6»), καθώς και τις άδειες διαμονής για κατόχους εθνικής θεώρησης μακράς διάρκειας (κατηγορία «Ζ») που περιλαμβάνουν ψηφιακούς νομάδες (τύπος «Ζ.1»), μέλη καλλιτεχνικών συγκροτημάτων (τύπος «Ζ.2»), πνευματικούς δημιουργούς (τύπος «Ζ.3»), και πολίτες Αυστραλίας στο πρόγραμμα Work and Holiday Visa (ν. 4353/2015, τύπος «Ζ.9»).
Άρθρο 9 Ο. Το άρθρο 106, που αναφέρεται στην έκδοση της «Μπλε Κάρτας της ΕΕ» (άδεια διαμονής τύπου «Η.1»), καθορίζει ότι η κάρτα αυτή εκδίδεται με βάση τον ενιαίο τύπο του Κανονισμού (ΕΚ) 1030/2002, αναγράφοντας τις προϋποθέσεις πρόσβασης στην αγορά εργασίας και τον όρο «Μπλε Κάρτα της ΕΕ» στο πεδίο «κατηγορία άδειας». Επίσης, προβλέπει ειδικές παρατηρήσεις για κατόχους διεθνούς προστασίας, είτε αυτή έχει χορηγηθεί από την Ελλάδα είτε από άλλο κράτος μέλος, και καθορίζει διαδικασίες ενημέρωσης και επιβεβαίωσης μεταξύ των κρατών μελών.
Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία υποβολής αρχικής αίτησης για χορήγηση άδειας διαμονής από πολίτες τρίτων χωρών, η οποία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) «Μετανάστευση» του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, απαιτώντας την υποβολή όλων των απαραίτητων στοιχείων, δικαιολογητικών και ηλεκτρονικού παραβόλου.
Άρθρο 10 Ο. Το Άρθρο 10 Ο του ΦΕΚ ρυθμίζει τη σύμβαση υποδοχής για ερευνητές πολίτες τρίτων χωρών, ορίζοντας τα περιεχόμενά της (σκοπός έρευνας, δέσμευση ερευνητή και οργανισμού, ημερομηνίες, κινητικότητα, νομική σχέση και όρους εργασίας) και τις προϋποθέσεις υπογραφής της από ερευνητικούς οργανισμούς, καθώς και τις περιπτώσεις λήξης της. Επίσης, αναφέρεται στην υποχρέωση ενημέρωσης της αρμόδιας υπηρεσίας για γεγονότα που εμποδίζουν την εκτέλεση της σύμβασης και στην ακύρωση συμβάσεων εάν έχει ανακληθεί η έγκριση του οργανισμού ή εάν ο ερευνητής δεν λάβει άδεια διαμονής. Τέλος, το άρθρο 10 Οδηγίας 2003/109, που αναφέρεται στο τέλος, αφορά την αιτιολόγηση και τα ένδικα μέσα κατά αποφάσεων σχετικά με άδειες διαμονής επί μακρόν διαμενόντων.
Άρθρο 10 σ. Το Άρθρο 10 σ ορίζει ότι μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη, συμπεριλαμβανομένων συζύγων, κατιόντων και ανιόντων, πρέπει να υποβάλουν αίτηση για άδεια διαμονής εντός τριών (3) μηνών από την είσοδο στη χώρα ή τη σύναψη γάμου/συμφώνου συμβίωσης στην Ελλάδα, με πρόστιμο 50 ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης άνω του ενός (1) έτους. Η άδεια διαμονής χορηγείται για οικογενειακή επανένωση, ανανεώνεται ανά διετία και απαιτεί την προσκόμιση συγκεκριμένων δικαιολογητικών.
Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία ανανέωσης άδειας διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών, η οποία πρέπει να υποβάλλεται εντός δύο μηνών πριν τη λήξη της, με δυνατότητα εκπρόθεσμης υποβολής έως ενός μήνα μετά τη λήξη με πρόστιμο 100 ευρώ, και γίνεται αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) «Μετανάστευση» του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ ορίζει τους όρους "δικαιούχος διεθνούς προστασίας" (που περιλαμβάνει πρόσφυγες και δικαιούχους επικουρικής προστασίας σύμφωνα με τον ν. 4939/2022), "δικαιούχος επικουρικής προστασίας" (πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που κινδυνεύει με σοβαρή βλάβη), "δελτίο αιτούντος διεθνή προστασία", "ασυνόδευτος ανήλικος" (που φθάνει στην Ελλάδα μόνος του ή παύει να συνοδεύεται μετά την είσοδό του) και "θύμα εμπορίας ανθρώπων" (που αφορά εγκλήματα του Ποινικού Κώδικα, ανεξαρτήτως νομιμότητας εισόδου).
Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ καθορίζει τη δυνατότητα μεταβολής κατηγορίας άδειας διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα, επιτρέποντας την αλλαγή σε άδεια για οικογενειακούς λόγους (τύπου "Ο") υπό προϋποθέσεις, καθώς και τη μετάβαση σε άλλες κατηγορίες αδειών, με εξαιρέσεις για συγκεκριμένους τύπους αδειών. Επίσης, προβλέπει τη δυνατότητα αίτησης για άδεια διαμονής για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης (τύπου "Ε.1" - "Μπλε Κάρτα της ΕΕ") κατά παρέκκλιση, καθώς και την παραμονή για αναζήτηση εργασίας ή σύσταση επιχείρησης μετά την ολοκλήρωση σπουδών ή έρευνας.
Άρθρο 12 Ο. Το Άρθρο 12 Ο του ΦΕΚ ορίζει ότι η απόφαση επιστροφής ενός επί μακρόν διαμένοντος δεν μπορεί να βασίζεται σε λόγους δημοσιονομικής πολιτικής, αλλά πρέπει να συνεκτιμά τη διάρκεια διαμονής, τις επιπτώσεις στον ίδιο και την οικογένειά του, τους δεσμούς με τη χώρα και την ηλικία του, ενώ για δικαιούχους διεθνούς προστασίας απαιτείται επιβεβαίωση από το κράτος μέλος που χορήγησε την προστασία, με την Υπηρεσία Ασύλου να απαντά εντός ενός μηνός σε σχετικές αιτήσεις.
Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ ορίζει ότι η αρχική άδεια διαμονής ισχύει για τρία (3) έτη με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης, ενώ για ανήλικα τέκνα πολιτών τρίτων χωρών κάτω των έξι (6) ετών, η άδεια είναι ισόχρονη με αυτή του γονέα, διακόπτεται με τη συμπλήρωση του έκτου έτους και απαιτεί νέα λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων για ανανέωση.
Άρθρο 13 Ο. Το Άρθρο 13 Ο, που αφορά την απόκτηση της «Μπλε Κάρτας της ΕΕ», προβλέπει απλουστευμένες διαδικασίες αναγνώρισης εργοδοτών, απαλλάσσοντας τους από δυσανάλογα διοικητικά βάρη και έξοδα, ιδίως τις ΜΜΕ, ενώ παράλληλα ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές δεν αναγνωρίζουν εργοδότη στον οποίο έχει επιβληθεί κύρωση για απασχόληση παράνομα διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών.
Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ καθορίζει τον τρόπο έκδοσης αδειών διαμονής ενιαίου τύπου για πολίτες τρίτων χωρών, οι οποίες φέρουν βιομετρικά δεδομένα (φωτογραφία, δακτυλικά αποτυπώματα) και αναγράφουν εάν επιτρέπεται η πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Αρμόδιες υπηρεσίες για τη λήψη και τον έλεγχο των βιομετρικών δεδομένων είναι η Διεύθυνση Αδειών Διαμονής του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, οι Διευθύνσεις Αλλοδαπών και Μετανάστευσης των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, η Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα - Ελληνική Ακτοφυλακή, ενώ η λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων είναι υποχρεωτική από την ηλικία των έξι (6) ετών.
Άρθρο 14 Ο. Το Άρθρο 14 Ο, το οποίο αναφέρεται στο Άρθρο 90, ρυθμίζει την αυτοτελή άδεια διαμονής μελών οικογένειας (τύπου «Ο.2») για πολίτες τρίτων χωρών, σύμφωνα με την Οδηγία 2003/86. Το Άρθρο 91, στο Κεφάλαιο Β' για εθνικές ρυθμίσεις οικογενειακής επανένωσης, αναφέρεται σε εξαιρετικές προϋποθέσεις χορήγησης αυτοτελούς άδειας διαμονής, ενώ η παρακολούθηση και οι κυρώσεις για τους εργοδότες που δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους καθορίζονται από την απόφαση της παρ. 34 του άρθρου 176.
Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ του Κανονισμού (ΕΚ) 810/2009 τροποποιείται ώστε μια πρόσκληση για συμμετοχή σε εμπορικές/βιομηχανικές εκδηλώσεις, συνέδρια, σεμινάρια κ.λπ. να γίνεται δεκτή ως δικαιολογητικό για αίτηση θεώρησης Σένγκεν, όταν οι αιτούντες πολίτες τρίτων χωρών δεν μπορούν να αποδείξουν οι ίδιοι τις προϋποθέσεις. Η ακρόαση για αυτούς τους αιτούντες προτεραιοποιείται εντός 2 εργάσιμων ημερών, με απόφαση εντός 15 ημερολογιακών ημερών.
Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ορίζει τους λόγους απόρριψης, ανάκλησης ή μη ανανέωσης άδειας διαμονής, όπως η μη πλήρωση προϋποθέσεων, η χρήση ψευδών εγγράφων, η μη ανταπόκριση σε κλήση εντός δύο (2) μηνών, η εγγραφή στον Εθνικό Κατάλογο Ανεπιθύμητων Αλλοδαπών, ή η διαπίστωση ότι πρόσωπα που ασκούν ιερατικά καθήκοντα δεν τα ασκούν πλέον αποκλειστικά, ενώ σε περίπτωση ανάκλησης εκδίδεται απόφαση επιστροφής σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 3907/2011.
Άρθρο 15 Ο. Το άρθρο 15 Ο, βασιζόμενο στην Οδηγία 2003/86, ορίζει ότι ο/η σύζυγος ή συμβίος/α και το τέκνο που έχει ενηλικιωθεί, μετά από πέντε (5) έτη διαμονής στην Ελλάδα, δικαιούνται αυτοτελή άδεια διαμονής, ενώ επιπλέον προβλέπει τη χορήγηση αυτοτελούς άδειας διαμονής σε περιπτώσεις θανάτου του συντηρούντος ή διαζυγίου/ακύρωσης γάμου, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις διάρκειας γάμου και διαμονής.
Άρθρο 15 κ. Το άρθρο 15 κ του ΦΕΚ 81/01.04.2023 ορίζει τους λόγους απόρριψης αίτησης ή ανάκλησης άδειας διαμονής, όπως η απάτη σε γάμο, η παύση πραγματικού συζυγικού βίου, ή η σύναψη οικογενειακής σχέσης με σκοπό την καταστρατήγηση του νόμου για την απόκτηση δελτίου διαμονής. Επίσης, αναφέρονται λόγοι απόρριψης για άδειες διαμονής επενδυτικού σκοπού και πρακτικής άσκησης, όπως η μη έγκριση του φορέα υποδοχής, η μη άσκηση πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας, η μη εκπλήρωση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, ή η ύπαρξη σοβαρών λόγων που καταδεικνύουν σκοπούς άλλους από αυτούς για τους οποίους επιτράπηκε η διαμονή.
Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ καθορίζει διαδικαστικές εγγυήσεις για πολίτες τρίτων χωρών, αναφέροντας ότι οι διοικητικές πράξεις δεν υπόκεινται σε προσφυγή νομιμότητας, ενώ η αίτηση θεραπείας κατά απορριπτικών αποφάσεων για εθνική θεώρηση ή άδειες διαμονής πρέπει να υποβληθεί εντός δύο (2) μηνών, συνοδευόμενη από παράβολο 50 ευρώ, και εξετάζεται εντός τριάντα (30) ημερών. Επίσης, προβλέπεται η έκδοση ειδικής βεβαίωσης νόμιμης διαμονής τύπου «Χ» σε περιπτώσεις αναστολής ή προσωρινής διαταγής από το Διοικητικό Πρωτοδικείο, καθώς και σε ειδικές περιπτώσεις αποφυλάκισης ή επιβολής περιοριστικών όρων, με ισχύ έως την έκδοση οριστικής δικαστικής απόφασης.
Άρθρο 16 Ο. Το Άρθρο 16 Ο, που βασίζεται στην Οδηγία 2003/109, αφορά την απόρριψη αίτησης για άδεια διαμονής σε πολίτη τρίτης χώρας με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ και τα μέλη της οικογένειάς του, για λόγους δημόσιας τάξης, ασφάλειας ή υγείας. Σύμφωνα με το άρθρο, τα μέλη της οικογένειας μπορούν να συνοδεύουν ή να επανενώνονται με τον πολίτη τρίτης χώρας εφόσον η οικογένεια είχε ήδη συγκροτηθεί στο άλλο κράτος μέλος, και πρέπει να υποβάλουν αίτηση εντός τριών (3) μηνών από την είσοδό τους στη χώρα στην αρμόδια υπηρεσία της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 16 τ ορίζει ότι η προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο δεν αναστέλλει την υποχρέωση αναχώρησης από την Ελλάδα μετά τη λήξη της εξάμηνης διαμονής, ενώ οι διαδικαστικές εγγυήσεις για εθνικές θεωρήσεις πρακτικής άσκησης καθορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) 810/2009. Επιπλέον, το χρονικό διάστημα διαμονής ως σπουδαστής ή εθελοντής δεν προσμετράται για την απόκτηση περαιτέρω δικαιωμάτων, εκτός από την περίπτωση μακροχρόνια διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών, και οι αρμόδιες αρχές, μέσω του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, παρέχουν αναλυτικές πληροφορίες για τις αιτήσεις, τη διαμονή, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τους απαιτούμενους πόρους.
Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ 81/01.04.2023 ρυθμίζει τη διαδικασία παραλαβής και επίδοσης αδειών διαμονής, εξαιρώντας από την υποχρέωση προσκόμισης πρωτότυπου διαβατηρίου τους επενδυτές (άρθρα 97, 98, 100) και ορίζοντας ότι οι απορριπτικές αποφάσεις ή αποφάσεις ανάκλησης επιδίδονται ηλεκτρονικά μέσω του Ο.Π.Σ. «Μετανάστευση» εντός 10 ημερών, με εναλλακτικές μεθόδους σε περίπτωση αδυναμίας ηλεκτρονικής επίδοσης.
Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ αφορά τα κοινά δικαιώματα πολιτών τρίτων χωρών, κατοχυρώνοντας την ελευθερία κίνησης και εγκατάστασης, την πρόσβαση στην αγορά εργασίας με ίσα ασφαλιστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις με τους ημεδαπούς, και την εφαρμογή της κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας (ν.δ. 57/1973, ν.δ. 162/1973, άρθρο 22 του ν. 2646/1998) και σε αυτούς, καθώς και σε όσους λαμβάνουν άδεια διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους. Επιπλέον, ορίζει ότι η άδεια διαμονής ερευνητή (τύπου «Η.3») είναι ισόχρονη με τη σύμβαση υποδοχής, με ελάχιστη διάρκεια ενός έτους.
Άρθρο 18 Ο. Το Άρθρο 18 Ο, που βασίζεται στο Άρθρο 18 της Οδηγίας 2016/801, καθορίζει τη διάρκεια της άδειας διαμονής για σπουδές (τύπου «Η.1.») σε ένα (1) έτος, με δυνατότητα ανανέωσης, εκτός εάν η διάρκεια σπουδών είναι μικρότερη. Για σπουδαστές που συμμετέχουν σε ενωσιακά ή πολυμερή προγράμματα κινητικότητας ή σε συμφωνίες μεταξύ ιδρυμάτων, η άδεια διαμονής είναι τουλάχιστον διετής ή ισούται με τη διάρκεια των σπουδών, εφόσον αυτή είναι μικρότερη, με προϋποθέσεις που ορίζονται στα άρθρα 105 και 106.
Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 ορίζει ότι η επανέκδοση άδειας διαμονής κοστίζει 100 ευρώ, απαιτεί από τους πολίτες τρίτων χωρών να αναχωρήσουν πριν τη λήξη της άδειάς τους εκτός αν έχουν υποβάλει αίτηση ανανέωσης, και καθορίζει τις διαδικασίες επικύρωσης αλλοδαπών εγγράφων και μεταβολής στοιχείων στις άδειες διαμονής.
Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ορίζει κυρώσεις για πολίτες τρίτων χωρών που δεν συμμορφώνονται με τις προθεσμίες δηλώσεων (2 μηνών, εκτός εξαιρέσεων) ή παραμένουν παράνομα στην Ελλάδα, επιβάλλοντας πρόστιμα 100€ (200€ σε υποτροπή) ή πολλαπλάσια του παραβόλου άδειας διαμονής, με εξαιρέσεις για ανηλίκους, ομογενείς, συζύγους/γονείς ημεδαπών/ΕΕ πολιτών, και περιπτώσεις ανωτέρας βίας, ενώ απαγορεύει την επανυποβολή αίτησης άδειας διαμονής για 5 έτη σε περίπτωση απάτης.
Άρθρο 20 Ο. Το Άρθρο 20 Ο, βασισμένο στην Οδηγία 2021/1883/ΕΕ, καθορίζει ότι πολίτης τρίτης χώρας με έγκυρη "Μπλε Κάρτα της ΕΕ" από άλλο κράτος μέλος μπορεί να διαμένει στην Ελλάδα για έως 90 ημέρες εντός 180 ημερών για επιχειρηματικούς σκοπούς, χωρίς να απαιτείται επιπλέον άδεια διαμονής, εφόσον το κράτος έκδοσης εφαρμόζει πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν.
Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ ρυθμίζει τις προϋποθέσεις χορήγησης, ανανέωσης και ανάκλησης άδειας διαμονής για εποχιακή απασχόληση πολιτών τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για κατάλυμα, ασφάλιση, και ανάληψη δαπανών από τον εργοδότη, ενώ ορίζει ότι η άδεια αυτή δεν παρέχει δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης ή υπολογισμό χρόνου για μακροχρόνια διαμονή ή ιθαγένεια.
Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ 81/01.04.2023, που αφορά τις υποχρεώσεις υπηρεσιών και υπαλλήλων και τις κυρώσεις, ορίζει ότι δημόσιες υπηρεσίες, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, οργανισμοί κοινής ωφέλειας και ασφάλισης δεν πρέπει να παρέχουν υπηρεσίες σε πολίτες τρίτων χωρών χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα νόμιμης διαμονής, με εξαιρέσεις για νοσοκομειακή περίθαλψη, νομικές διαδικασίες και περιπτώσεις οικειοθελούς αναχώρησης.
Άρθρο 21 Ο. Το Άρθρο 21 Ο, βασισμένο στην Οδηγία 2021/1883/ΕΕ, επιτρέπει σε πολίτες τρίτων χωρών που κατέχουν "Μπλε Κάρτα της ΕΕ" και έχουν διαμείνει νόμιμα για 12 μήνες σε άλλο κράτος μέλος, να εισέλθουν και να εργαστούν στην Ελλάδα σε θέσεις υψηλής εξειδίκευσης. Για την αίτηση "Μπλε Κάρτας της ΕΕ" στην Ελλάδα, εντός ενός μηνός από την είσοδο, απαιτείται έγκυρη "Μπλε Κάρτα της ΕΕ" από το πρώτο κράτος μέλος, σύμβαση εργασίας τουλάχιστον έξι μηνών, ταξιδιωτικό έγγραφο, αποδεικτικά μισθού και ασφαλιστικής κάλυψης.
Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο χρόνος παραμονής αιτούντων διεθνούς προστασίας δεν προσμετράται για τη συμπλήρωση επταετίας, ενώ για τη χορήγηση άδειας διαμονής απαιτείται διαβατήριο (ακόμα και ληγμένο) ή διαπιστωμένη αντικειμενική αδυναμία εφοδιασμού με αυτό, με εξαίρεση την παράγραφο 5 όπου καταβάλλεται παράβολο 300 ευρώ. Επίσης, οι αιτήσεις για ανηλίκους ή ενήλικες που αδυνατούν να επιληφθούν των υποθέσεών τους υποβάλλονται από τον εκπρόσωπο του ιδρύματος φιλοξενίας τους.
Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 επιβάλλει στους συμβολαιογράφους την υποχρέωση να επαληθεύουν και να αναφέρουν στις συμβολαιογραφικές πράξεις την ύπαρξη θεώρησης εισόδου ή άδειας διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών, εκτός από τις περιπτώσεις σύνταξης πληρεξουσίων σε δικηγόρους ή πράξεων αναγνώρισης τέκνου εκτός γάμου όταν ένας γονέας είναι Έλληνας ή πολίτης ΕΕ ή νόμιμα διαμένων πολίτης τρίτης χώρας.
Άρθρο 22 Ο. Το Άρθρο 22 Ο, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 47 της Οδηγίας 2021/1883/ΕΕ, καθορίζει τις διασφαλίσεις και τις κυρώσεις που εφαρμόζονται σε περιπτώσεις κινητικότητας, ενώ τα Άρθρα 48, 49 και 50 αφορούν την πρόσβαση σε πληροφορίες, την παρακολούθηση και τις στατιστικές, καθώς και τον κατάλογο επαγγελμάτων, αντίστοιχα. Επιπλέον, αναφέρονται τα Άρθρα 117, 118 και 119, τα οποία, βασιζόμενα στην Οδηγία 2016/801, ρυθμίζουν τη διδασκαλία από ερευνητές, την επαγγελματική δραστηριότητα σπουδαστών και την παραμονή σπουδαστών και ερευνητών για αναζήτηση εργασίας ή επιχειρηματικότητα.
Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ 81/01.04.2023 ορίζει ότι απαγορεύεται η πρόσληψη και απασχόληση πολιτών τρίτων χωρών χωρίς νόμιμη διαμονή ή άδεια εργασίας, επιβάλλοντας πρόστιμο 1.500 ευρώ ανά παράνομα απασχολούμενο αλλοδαπό στους παραβάτες εργοδότες, σύμφωνα με τον ν. 4052/2012 (Α' 41).
Άρθρο 23 Ο. Το Άρθρο 23 Ο, βασιζόμενο στην Οδηγία 2021/1883/ΕΕ, ορίζει ότι οι ελληνικές αρχές δεν ανακαλούν την "Μπλε Κάρτα της ΕΕ" πριν το δεύτερο κράτος μέλος αποφασίσει για την αίτηση μακράς κινητικότητας του κατόχου. Επιπλέον, αναφέρεται ότι οι ερευνητές που γίνονται δεκτοί βάσει του Κεφαλαίου μπορούν να παρέχουν διδακτικό έργο κατά τη διάρκεια της κινητικότητάς τους, σύμφωνα με την Οδηγία 2016/801. Τέλος, το Άρθρο 118, σύμφωνα με την Οδηγία 2003/109, επιτρέπει σε πολίτη τρίτης χώρας με καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος σε άλλο κράτος μέλος να αιτηθεί το ίδιο καθεστώς στην Ελλάδα, εφόσον διαμένει νόμιμα, με την απόφαση να κοινοποιείται στο πρώτο κράτος μέλος.
Άρθρο 23 τ. Το άρθρο 23 τ, σε συνδυασμό με διατάξεις των ν. 4052/2012 και 3996/2011, καθορίζει τους λόγους απόρριψης ή ανάκλησης θεώρησης εισόδου για εποχιακή εργασία, όπως η μη συμμόρφωση με τους κανόνες κινητικότητας ή η διαμονή για σκοπούς άλλους από αυτούς της εποχιακής εργασίας, ενώ η Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής υποχρεούται να υποβάλλει ετήσια στατιστικά στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ 81/01.04.2023 απαγορεύει την εκμίσθωση ακινήτων σε πολίτες τρίτων χωρών χωρίς τα απαιτούμενα έγγραφα, επιβάλλοντας πρόστιμα 1.500€ έως 3.000€ για τους παραβάτες. Επίσης, επιβάλλει πρόστιμο 150€ σε όσους υποβάλλουν ανακριβείς δηλώσεις ή σε πολίτες τρίτων χωρών που εργάζονται χωρίς την κατάλληλη άδεια, ενώ ποινικοποιεί τη διευκόλυνση παράνομης εισόδου/εξόδου με κάθειρξη έως 10 έτη και πρόστιμο τουλάχιστον 20.000€.
Άρθρο 24 Ο. Το Άρθρο 24 Ο, που βασίζεται στο Άρθρο 24 της Οδηγίας 2016/801, επιτρέπει σε πολίτες τρίτων χωρών με άδεια διαμονής για σπουδές (τύπου «Η.1») να εργάζονται με μερική απασχόληση, εκτός ωραρίου σπουδών, με ελάχιστο όριο τις δεκαπέντε (15) ώρες εργασίας την εβδομάδα.
Άρθρο 24 κ. Το Άρθρο 24 κ, παράγραφος 9, ορίζει ότι το Μονομελές Εφετείο είναι αρμόδιο για την εκδίκαση κακουργημάτων που προβλέπονται στην παρ. 1 (εκτός από την περ. δ') και στο άρθρο 24, εφαρμόζοντας τη διαδικασία του άρθρου 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Η παράγραφος 10 προβλέπει την κατάσχεση και δήμευση περιουσίας που αποτελεί προϊόν ή προορίζεται για την εκτέλεση των εγκληματικών δραστηριοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 24 κ και στις παρ. 4, 5, 7 του άρθρου 24.
Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 ορίζει τους όρους για την "παράνομη παραμονή" πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/399, και επεκτείνεται στον ορισμό της "ομοιόμορφης θεώρησης τύπου C" (Visa C) βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 810/2009, της "θεώρησης μακράς διάρκειας" (Visa D), της "άδειας διαμονής", της "ενιαίας άδειας", της "βεβαίωσης κατάθεσης αίτησης" και της "ειδικής βεβαίωσης νόμιμης διαμονής".
Άρθρο 25 Ο. Το Άρθρο 25 Ο του ΦΕΚ ρυθμίζει τη χορήγηση και ανανέωση αδειών διαμονής για σπουδές (τύπου Ε.1, Ε.3, Β.1) και έρευνα (τύπου Η.1, Η.3) σε πολίτες τρίτων χωρών, ορίζοντας προϋποθέσεις όπως η κατοχή πτυχίου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την υποβολή αίτησης εντός 30 ημερών πριν τη λήξη της προηγούμενης άδειας, και την απόδειξη πραγματικής πιθανότητας πρόσληψης ή σύστασης επιχείρησης εντός τριών μηνών από την έκδοση της νέας άδειας, ενώ προβλέπει και την ανάκληση της άδειας εάν οι όροι δεν πληρούνται.

Πρόσφατες αναφορές

Τροποποίηση: Νόμος 5307 — ΦΕΚ Α' 90/2026 (άρθρο 144)
Ο Νόμος 5307/2026 θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης μεταναστευτικών ροών, εναρμονισμένο με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και σχετικές Οδηγίες και Κανονισμούς της ΕΕ. Ο νόμος ρυθμίζει τον έλεγχο διαλογής υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα, τις διαδικασίες ασύλου και διεθνούς προστασίας, καθώς και το πλαίσιο προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων. Αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή του νόμου είναι η Ελληνική Αστυνομία, η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, καθώς και άλλες εθνικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες. Ο νόμος προβλέπει επίσης τη δημιουργία εθνικού συστήματος επιτροπείας για ασυνόδευτους ανηλίκους, με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων και του βέλτιστου συμφέροντός τους.
Τροποποίηση: Νόμος 5255 — ΦΕΚ Α' 219/2025 (άρθρο 171)
Ο Νόμος 5255/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου συστήνει την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία ενσωματώνει τις αρμοδιότητες και το προσωπικό της Διυπηρεσιακής Μονάδας Ελέγχου Αγοράς, της Διεύθυνσης Προστασίας Καταναλωτή και του Συνηγόρου του Καταναλωτή, με έδρα την Αθήνα. Ο νόμος καθορίζει την αποστολή, τις αρμοδιότητες, την οργανωτική δομή, τα όργανα διοίκησης και τις διαδικασίες επιλογής και λειτουργίας της νέας Αρχής, ενώ παράλληλα τροποποιεί διατάξεις άλλων νόμων που αφορούν την Επιτροπή Ανταγωνισμού, την προστασία των καταναλωτών και διάφορες άλλες ρυθμίσεις. Επίσης, ο νόμος προβλέπει την έναρξη λειτουργίας της Αρχής από τις 28 Νοεμβρίου 2025 και καθορίζει τις μεταβατικές διατάξεις για τη συγκρότηση και τη στελέχωσή της.
Τροποποίηση: Νόμος 5226 — ΦΕΚ Α' 154/2025 (άρθρο 134)
Ο Νόμος 5226/2025 αναδιαμορφώνει το πλαίσιο και τις διαδικασίες επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα, ενσωματώνοντας την Οδηγία 2008/115/ΕΚ και προσαρμόζοντας τη νομοθεσία στα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ και διεθνείς συμβάσεις. Ο νόμος καθορίζει τους όρους για την παράνομη παραμονή, τις διαδικασίες επιστροφής, τις ποινικές κυρώσεις, καθώς και τις προϋποθέσεις για την αναβολή ή την αναστολή της απομάκρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, την οικογενειακή ζωή και την κατάσταση υγείας. Επίσης, ρυθμίζει θέματα κράτησης, απαγόρευσης εισόδου, καθώς και τις διαδικασίες προσφυγής κατά των αποφάσεων επιστροφής, ενώ τροποποιεί διατάξεις σχετικές με τη διεθνή προστασία, την έκδοση αδειών διαμονής και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση των αιτήσεων. Ο νόμος αφορά πολίτες τρίτων χωρών, τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, καθώς και φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου.
Τροποποίηση: Νόμος 5224 — ΦΕΚ Α' 142/2025 (άρθρο 134)
Το έγγραφο είναι ο Νόμος υπ' αριθμ. 5224, ο οποίος ρυθμίζει τη σύσταση νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνορθόδοξη Ιερά Βασιλική Αυτόνομη Μονή του Αγίου και Θεοβάδιστου όρους Σινά στην Ελλάδα». Περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων, την ενίσχυση της ασφάλειας στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ρυθμίσεις για τον αθλητισμό, και την απονομή ισόβιας σύνταξης σε λογοτέχνες και καλλιτέχνες. Οι βασικοί φορείς που επηρεάζονται από τον νόμο περιλαμβάνουν τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, και τους αθλητικούς φορείς.
Τροποποίηση: Νόμος 5187 — ΦΕΚ Α' 48/2025 (άρθρα 3, 169)
Το έγγραφο είναι ο Νόμος υπ' αριθ. 5187, ο οποίος ρυθμίζει την αναδιοργάνωση της δομής της Ελληνικής Αστυνομίας και την αναβάθμιση της εκπαίδευσης του ένστολου προσωπικού της. Επιπλέον, περιλαμβάνει διατάξεις για τον εκσυγχρονισμό της ηλεκτρονικής επιτήρησης υπόδικων και κρατουμένων, καθώς και ρυθμίσεις σχετικά με τη λειτουργία των σωφρονιστικών καταστημάτων. Οι βασικοί φορείς που αφορά είναι η Ελληνική Αστυνομία, η Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής και οι σωφρονιστικές αρχές.
Τροποποίηση: Νόμος 5172 — ΦΕΚ Α' 10/2025 (άρθρα 13, 25)
Ο Νόμος 5172/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 και τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και άλλων νόμων για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, της ενδοοικογενειακής βίας και της γενετήσιας εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο. Ο νόμος ορίζει ποινές για διάφορα αδικήματα, όπως ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων, ο καταναγκασμός σε γάμο και η παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση, ενώ θεσπίζει και διαδικασίες για την αφαίρεση διαδικτυακού υλικού και την προστασία των θυμάτων. Επίσης, γίνονται τροποποιήσεις στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών σχετικά με τον Εισαγγελέα και Ανακριτή Ανηλίκων, και ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την κτηματογράφηση και την οργάνωση των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών.
Τροποποίηση: Νόμος 5162 — ΦΕΚ Α' 198/2024 (άρθρα 17, 40, 95, 96, 100Α, 171 κ.ά.)
Ο Νόμος 5162/2024 του Ελληνικού Κοινοβουλίου καθορίζει σκοπούς και αντικείμενο που αφορούν την ενίσχυση του εισοδήματος και της οικονομικής ανθεκτικότητας, την παροχή φορολογικών κινήτρων για καινοτομία και νεοφυείς επιχειρήσεις, την απλοποίηση εταιρικών μετασχηματισμών και τον εκσυγχρονισμό της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Ρυθμίζει επίσης θέματα όπως η φορολογική μεταχείριση των εταιρικών μετασχηματισμών, η υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, η ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών και η φορολόγηση ειδικών κατηγοριών εισοδήματος. Ο νόμος αφορά φυσικά και νομικά πρόσωπα, επιχειρήσεις, εργαζόμενους, καθώς και φορείς του δημοσίου τομέα όπως η ΑΑΔΕ, η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Συγκεκριμένα, καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για φυσικά πρόσωπα, προβλέπονται εξαιρέσεις από τον υπολογισμό εισοδήματος από μισθωτή εργασία για έξοδα βρεφονηπιακών σταθμών και εν…
Τροποποίηση: Νόμος 5130 — ΦΕΚ Α' 127/2024 (άρθρα 8, 65)
Ο Νόμος 5130/2024 του Εθνικού Τυπογραφείου αφορά κυρίως την ενίσχυση των ελέγχων περιουσιακής κατάστασης και την προστασία προσωπικών δεδομένων. Ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/680 για την επεξεργασία δεδομένων από αρμόδιες αρχές και τροποποιεί διατάξεις του ν. 5026/2023 σχετικά με τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης και οικονομικών συμφερόντων. Επεκτείνει τους υπόχρεους σε υποβολή δηλώσεων, συμπεριλαμβανομένων αιρετών και στελεχών Ο.Τ.Α., και καθορίζει τη διαδικασία αυτόματης άντλησης στοιχείων και ελέγχου. Επίσης, ρυθμίζει την αρμοδιότητα εισαγγελέων και δικαστηρίων για την τοποθέτηση ανηλίκων σε δομές προστασίας και την αναγνώριση αλλοδαπών αποφάσεων. Τέλος, προβλέπει κυρώσεις για χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και παρατείνει προθεσμίες υποβολής δηλώσεων.
Τροποποίηση: Νόμος 5100 — ΦΕΚ Α' 49/2024 (άρθρο 100)
Ο Νόμος 5100/2024 θεσπίζει ένα σύστημα ελάχιστης πραγματικής φορολόγησης για θυγατρικές πολυεθνικών και μεγάλων εγχώριων ομίλων με παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 750.000.000 ευρώ, επιβάλλοντας ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 15% στα κέρδη τους, σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2523. Ο νόμος καθορίζει το κράτος γένεσης των κερδών, τους όρους για την εφαρμογή του κανόνα συμπερίληψης εισοδήματος και του κανόνα υποφορολογημένων κερδών, καθώς και τους ορισμούς βασικών όρων όπως "Συνιστώσα οντότητα" και "Όμιλος πολυεθνικών επιχειρήσεων". Ρυθμίζει επίσης θέματα βεβαίωσης οφειλών, τόκων και κυρώσεων, καθώς και τη διαχείριση κατασχεθέντων υλικών που χαρακτηρίζονται ως μη ασφαλή τρόφιμα. Τέλος, τροποποιεί διατάξεις του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα σχετικά με τη χρήση ψηφιοποιημένης υπογραφής κατά τους τελωνειακούς ελέγχους.
Τροποποίηση: Νόμος 5079 — ΦΕΚ Α' 215/2023 (άρθρο 179)
Ο Νόμος 5079/2023 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά την οργάνωση και λειτουργία της εταιρείας "Ανάπλαση Δημοσίων Χώρων Ανώνυμη Εταιρεία" (ANAPLASSIS S.A.) με σκοπό την οικονομική ανάπτυξη και την υλοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων. Η εταιρεία, με έδρα την Αθήνα και μετοχικό κεφάλαιο 50.000 ευρώ, θα αναλάβει αναπλάσεις σε όλη την Ελλάδα, αξιοποιώντας εγκαταλελειμμένους χώρους και αποκαθιστώντας μνημεία. Ο νόμος ρυθμίζει επίσης διαδικασίες για αναπτυξιακά προγράμματα, την αναθεώρηση προγραμμάτων ανάπτυξης, τη σύσταση και αρμοδιότητες Διυπουργικών Επιτροπών και Ειδικών Υπηρεσιών, καθώς και την παράταση ισχύος διαφόρων βεβαιώσεων και αδειών. Επίσης, προβλέπει την κάλυψη λειτουργικών δαπανών της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου.

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2023

Επιστροφή στη λίστα νόμων