Νόμος 5307/2026 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 5307/2026 θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης μεταναστευτικών ροών, εναρμονισμένο με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και σχετικές Οδηγίες και Κανονισμούς της ΕΕ. Ο νόμος ρυθμίζει τον έλεγχο διαλογής υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα, τις διαδικασίες ασύλου και διεθνούς προστασίας, καθώς και το πλαίσιο προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων. Αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή του νόμου είναι η Ελληνική Αστυνομία, η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, καθώς και άλλες εθνικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες. Ο νόμος προβλέπει επίσης τη δημιουργία εθνικού συστήματος επιτροπείας για ασυνόδευτους ανηλίκους, με σκοπό την προστασία των δικαιωμάτων και του βέλτιστου συμφέροντός τους.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ως σκοπό τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης μεταναστευτικών ροών, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, την ενσωμάτωση συγκεκριμένων Οδηγιών και Κανονισμών της ΕΕ (όπως οι (ΕΕ) 2024/1356, 2024/1348, 2024/1349, 2024/1347, 2024/1351, 2024/1358, 2024/1350, 2024/1359, (ΕΕ) 2024/1346, (ΕΚ) 2001/55) και την αναμόρφωση του πλαισίου για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων. Το Μέρος Α του Βιβλίου Δεύτερου, στο Άρθρο 2, θεσπίζει μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356 για τον έλεγχο διαλογής υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα.
  2. Άρθρο 1 Σ. Το Άρθρο 1 Σ του νόμου, με σκοπό την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356 για τον έλεγχο διαλογής υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα, τροποποιεί τους Κανονισμούς (ΕΚ) 767/2008, (ΕΕ) 2017/2226, (ΕΕ) 2018/1240 και (ΕΕ) 2019/817, και ορίζει το αντικείμενο, το πεδίο εφαρμογής και τις αρμόδιες αρχές για τις διαδικασίες ασύλου και υποδοχής, τη χορήγηση διεθνούς προστασίας, καθώς και το πλαίσιο προστασίας ασυνόδευτων ανηλίκων και προσωρινής προστασίας.
  3. Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ ορίζει τη διαδικασία υποβολής αιτημάτων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1359, για την αναγνώριση κατάστασης κρίσης ή ανωτέρας βίας, την τροποποίηση ή παράταση ειδικών παρεκκλίσεων και την κατάργηση εκτελεστικών αποφάσεων του Συμβουλίου. Επίσης, αναφέρεται ο Γενικός Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής.
  4. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2, αναφερόμενο στους Κανονισμούς (ΕΕ) 2017/2226, (ΕΕ) 2018/1240 και (ΕΕ) 2019/817, καθορίζει την εφαρμογή του ελέγχου διαλογής σε υπηκόους τρίτων χωρών και ανιθαγενείς που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356, εξαιρώντας περιπτώσεις άμεσης επιστροφής σε άλλο κράτος μέλος, εκκρεμούσας ποινικής δίωξης ή έκδοσης, ή εκούσιας αναχώρησης.
  5. Άρθρο 2 Α. Το Άρθρο 2Α του εγγράφου ΦΕΚ, με τίτλο "ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ", ορίζει το αντικείμενο και το πεδίο εφαρμογής του, ενώ το Άρθρο 3 καθορίζει τις αρχές ελέγχου διαλογής. Στη συνέχεια, το Κεφάλαιο Β', που αφορά τον Έλεγχο Διαλογής, περιλαμβάνει τα Άρθρα 4 και 5, τα οποία ρυθμίζουν τα σημεία ελέγχου διαλογής και την παραμονή και τον περιορισμό της ελευθερίας κατά τη διάρκεια αυτού του ελέγχου.
  6. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ ορίζει την "αίτηση" ως την αίτηση για προστασία από το ελληνικό κράτος που υποβάλλεται από υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ότι επιδιώκει καθεστώς πρόσφυγα ή καθεστώς επικουρικής προστασίας, εφόσον δεν ζητά ρητώς άλλη μορφή προστασίας. Επίσης, ορίζει τους όρους "αιτών διεθνή προστασία", "αιτών με ειδικές ανάγκες υποδοχής", "ανήλικος" (κάτω των 18 ετών), "αρμόδια αρχή Υποδοχής" (Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης), "ασυνόδευτος ανήλικος", "βοήθημα για τα καθημερινά έξοδα", "διαφυγή" και "εκπρόσωπος".
  7. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ καθορίζει τις αρμόδιες αρχές για τον έλεγχο διαλογής: η Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.) είναι υπεύθυνη για την εξακρίβωση ταυτότητας και τους ελέγχους ασφαλείας σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1356, ενώ η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου είναι αρμόδια για τα υπόλοιπα στάδια του ελέγχου διαλογής, συνεργαζόμενη με διάφορες εθνικές αρχές, διεθνείς οργανισμούς και υπηρεσίες της ΕΕ όπως η FRONTEX και ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο.
  8. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ του ΦΕΚ αναφέρεται στις γενικές ρυθμίσεις προσωρινής προστασίας, όπως ορίζονται στο Άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΚ) 2001/55, και στις διαδικασίες που δεν εμπίπτουν στο Μέρος Ζ' του παρόντος, ενώ το Άρθρο 19, σύμφωνα με το Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346, αφορά την ενημέρωση των αιτούντων από τις αρμόδιες αρχές υποδοχής σχετικά με τις συνθήκες υποδοχής και το εθνικό σύστημα.
  9. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 ορίζει την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Υ.Υ.Τ.) και τις Κινητές Μονάδες Καταγραφής και Συντονισμού Μετακινήσεων (Κ.Μ.Κ.Σ.Μ.) ως σημεία ελέγχου διαλογής, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1356, με διοικητική εποπτεία από τη Διεύθυνση Κέντρων Υποδοχής και Ταυτοποίησης και Κλειστών Ελεγχόμενων Δομών της Υ.Υ.Τ. του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Επίσης, αναφέρεται ο Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης (Ε.Μ.Ε.Α.) της Γενικής Γραμματείας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας για τη μεταφορά ασυνόδευτων ανηλίκων και ανηλίκων σε επισφαλείς συνθήκες στα σημεία ελέγχου διαλογής.
  10. Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ του ΦΕΚ A' 90/11.06.2026 αναφέρεται στην εφαρμογή της διαδικασίας επιστροφής σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1349 και συγκεκριμένα άρθρα του ν. 5226/2025. Το Άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΚ) 2001/55 καθορίζει τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας σε ένα (1) έτος, με δυνατότητα αυτοδίκαιης παράτασης για επιπλέον ένα (1) έτος σε περιόδους έξι (6) μηνών, εκτός αν ληφθεί απόφαση του Συμβουλίου. Επίσης, αναφέρεται σε σύμβαση ανάπτυξης αεροδρομίου του 1995 και παράτασή της το 2019, καθώς και σε ετήσιο αντάλλαγμα υπέρ του "Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης" που επιβάλλεται από τις 11 Ιουνίου 2027. Τέλος, το Άρθρο 264 αφορά την κάλυψη κενών οργανικών θέσεων Λιμενοφυλάκων έως την αποφοίτηση της σειράς 2025-2026, με προκήρυξη έως 31.12.2026.
  11. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ A' 90/11.06.2026 ρυθμίζει την παραμονή και τον περιορισμό ελευθερίας κατά τον έλεγχο διαλογής, ορίζοντας ότι τα πρόσωπα που υποβάλλονται σε αυτόν παραμένουν στη διάθεση των αρχών, με πιθανό περιορισμό κυκλοφορίας ή κράτηση σε ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α. ή ειδικές εγκαταστάσεις, σύμφωνα με τα άρθρα 23, 24 και 17 του ν. 5226/2025, ή εναλλακτικά μέτρα σύμφωνα με τα άρθρα 16-19 του ίδιου νόμου, ενώ η παραμονή, κράτηση ή μετακίνηση κατά τον έλεγχο δεν θεμελιώνει δικαίωμα νόμιμης παραμονής.
  12. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την αντικατάσταση και επανεξέταση υποθέσεων από την Ανεξάρτητη Επιτροπή Προσφυγών, καθώς και τη διαδικασία κράτησης υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών στα Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης Αλλοδαπών (ΠΡΟ.ΚΕ.Κ.Α.) ή σε ειδικές εγκαταστάσεις κράτησης, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1349 και τον ν. 5226/2025.
  13. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 ορίζει ότι τα σημεία ελέγχου διαλογής πρέπει να διαθέτουν ειδικό σημείο ενημέρωσης, με τα μέσα και τις μεθόδους ενημέρωσης για ασυνόδευτους ανηλίκους και ευάλωτα πρόσωπα να διαμορφώνονται σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, ενώ οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αναθέτουν την παροχή πληροφοριών στην Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες ή άλλους διεθνείς οργανισμούς.
  14. Άρθρο 6 Ε. Το Άρθρο 6 Ε του ΦΕΚ, με τίτλο "Ενημέρωση κατά τον έλεγχο διαλογής", ρυθμίζει την υποχρέωση ενημέρωσης των ατόμων κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαλογής, συμπληρώνοντας τα άρθρα 5 (Παραμονή και περιορισμός ελευθερίας), 7 (Έλεγχος ασφαλείας), 8 (Καταχώριση προσωπικών στοιχείων και λήψη βιομετρικών δεδομένων) και 9 (Προκαταρκτικός ιατρικός έλεγχος και έλεγχος ευαλωτότητας).
  15. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346 καθορίζει ότι οι αιτούντες διεθνούς προστασίας λαμβάνουν δελτίο αιτούντος και ταξιδιωτικό έγγραφο μόνο για σοβαρούς ανθρωπιστικούς λόγους, ενώ το Άρθρο 21 ορίζει την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης ως αρμόδια για την οργάνωση του συστήματος υποδοχής και την ενημέρωση των αιτούντων μέσω φυλλαδίου και άλλων μέσων, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1348.
  16. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.) διενεργεί ελέγχους ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένης σωματικής έρευνας και ελέγχου αντικειμένων, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1356 και την εθνική νομοθεσία, με ειδικές διατάξεις για ανηλίκους και τη δυνατότητα αναζήτησης σε εθνικές βάσεις δεδομένων, ενώ σε περίπτωση απειλής για την εσωτερική ασφάλεια εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019).
  17. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ του ΦΕΚ 90/11.06.2026, στην παράγραφο 2, αναφέρει ότι κατά την επέκταση της προσωρινής προστασίας δεν εφαρμόζονται τα άρθρα 204, 205 και 206, εξαιρουμένης της στήριξης από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1147). Το Άρθρο 188, παράγραφος 1, ορίζει τη δωρεάν χορήγηση άδειας διαμονής στους δικαιούχους προσωρινής προστασίας. Η Εθνική Στρατηγική για το Άσυλο και τη Μετανάστευση επικαιροποιείται κάθε πέντε (5) έτη ή όποτε ζητηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351, και το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου συνεργάζεται με συναρμόδια Υπουργεία, εθνικές αρχές και οργανισμούς της ΕΕ. Τέλος, το Άρθρο 228, παράγραφος 1, αναθέτει στο Τμήμα Εθνικής Μονάδας Δουβλίνου την ταυτοποίηση και αντιστοίχιση επιλέξιμων …
  18. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 ορίζει ότι η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης επαληθεύει στοιχεία ταυτότητας και ιθαγένειας, και λαμβάνει βιομετρικά δεδομένα υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών, σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2024/1356, 2024/1358, 2024/1351, 2024/1350, την οδηγία 2001/55/ΕΚ και τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2018/1240, 2019/818, 603/2013, διασφαλίζοντας την προστασία προσωπικών δεδομένων σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019.
  19. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ, που αφορά την Οδηγία (ΕΚ) 2001/55, ορίζει ότι οι δικαιούχοι προσωρινής προστασίας λαμβάνουν δωρεάν άδεια διαμονής από την Υπηρεσία Ασύλου, με πρόσβαση σε υγεία, εργασία και κοινωνική ασφάλιση, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνονται στην απόκτηση δωρεάν θεώρησης εισόδου για την Ελλάδα.
  20. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ A' 90/11.06.20264138 ορίζει ότι οι υπήκοοι τρίτων χωρών και οι ανιθαγενείς που υποβάλλονται σε έλεγχο διαλογής έχουν δικαίωμα σε επείγουσα υγειονομική περίθαλψη και απαραίτητη θεραπεία, ενώ το Κλιμάκιο Ιατρικού Ελέγχου και Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης διενεργεί προκαταρκτικό ιατρικό έλεγχο.
  21. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ, που αναφέρεται στον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας αιτούντων διεθνή προστασία, προβλέπει ότι αυτός επιβάλλεται για λόγους όπως ο κίνδυνος διαφυγής, η μη συμμόρφωση με υποχρεώσεις βάσει των Κανονισμών (ΕΕ) 2024/1356, 2024/1351 και 2024/1348, ή για τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης, και μπορεί να περιλαμβάνει προκαθορισμένο χρόνο εμφάνισης, ωράριο, έλεγχο πρόσβασης ή απαγόρευση εξόδου, με δυνατότητα χορήγησης προσωρινής άδειας διαμονής εκτός του ορισμένου τόπου κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος στον Διοικητή της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης.
  22. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ 90/11.06.2026 καθορίζει τη συμπλήρωση του εγγράφου ελέγχου διαλογής, ορίζοντας ότι αυτός πρέπει να ολοκληρώνεται εντός των προθεσμιών των παρ. 3 και 4 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356, και ότι σε περίπτωση μη διαθεσιμότητας πληροφοριών, αυτές συμπληρώνονται στο πλαίσιο της επακόλουθης διαδικασίας διεθνούς προστασίας ή επιστροφής. Επίσης, αναφέρεται στην έκδοση και ανανέωση του δελτίου αιτούντος διεθνή προστασία, το οποίο έχει διάρκεια ισχύος ενός (1) έτους και ανανεώνεται έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξέτασης της αίτησης, με ειδικές διατάξεις για τη διαδικασία στα σύνορα και την περίπτωση δυσλειτουργίας του ηλεκτρονικού συστήματος ασύλου.
  23. Άρθρο 10 Ο. Το Άρθρο 10 Ο, παράγραφος 2, ορίζει τη συλλογή και καταχώριση βιομετρικών δεδομένων για άτομα που απολαμβάνουν προσωρινής προστασίας, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1358, ο οποίος αφορά το σύστημα "Eurodac" και την αντιπαραβολή βιομετρικών δεδομένων για την αποτελεσματική εφαρμογή άλλων κανονισμών και οδηγιών, καθώς και για την ταυτοποίηση παράνομα διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών και ανιθαγενών. Η παράγραφος 3 αναφέρει ότι τα δεδομένα τηρούνται σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679) και τον ν. 4624/2019.
  24. Άρθρο 10 Σ. Το Άρθρο 10 Σ, στο Κεφάλαιο Γ' του εγγράφου, αφορά τη συμπλήρωση του εγγράφου ελέγχου διαλογής, το οποίο είναι ένα βήμα πριν από την παραπομπή σε διαδικασία υπαγωγής σε καθεστώς διεθνούς προστασίας (Άρθρο 11) ή σε διαδικασία επιστροφής (Άρθρο 12).
  25. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ, που αφορά την κράτηση αιτούντων διεθνή προστασία, ορίζει ότι η κράτηση δεν επιτρέπεται μόνο λόγω της υποβολής αίτησης ή της ιθαγένειας, αλλά μόνο όταν είναι αναγκαία και δεν υπάρχουν λιγότερο περιοριστικά μέτρα, ενώ μπορεί να επιβληθεί για την επαλήθευση ταυτότητας, την προσδιορισμό στοιχείων της αίτησης ή την εξασφάλιση συμμόρφωσης με νομικές υποχρεώσεις.
  26. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 περιγράφει τη διαδικασία παραπομπής υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών σε διαδικασία διεθνούς προστασίας μετά τον έλεγχο διαλογής, με την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης να τους παραπέμπει στην κατάλληλη διαδικασία σε συνεργασία με το αρμόδιο Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου ή Αυτοτελές Κλιμάκιο Ασύλου, σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2024/1358, 2024/1356, 2024/1348 και τα άρθρα 109, 110, 107, 111, 95 του παρόντος.
  27. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ΦΕΚ Α' 90/11.06.2026 ρυθμίζει τη διαδικασία κράτησης αιτούντων διεθνή προστασία, ορίζοντας ότι η απόφαση κράτησης λαμβάνεται από συγκεκριμένα πρόσωπα κατόπιν ενημέρωσης από τον Προϊστάμενο Περιφερειακού Γραφείου Ασύλου ή Αυτοτελούς Κλιμακίου Ασύλου, με μέγιστη διάρκεια κράτησης ενενήντα (90) ημερών που μπορεί να παραταθεί για επιπλέον ενενήντα (90) ημέρες, ενώ οι κρατούμενοι ενημερώνονται για τους λόγους κράτησης και δικαιούνται δωρεάν νομική συνδρομή.
  28. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 ορίζει ότι, μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου διαλογής ή τη λήξη των προθεσμιών του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356, υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που δεν αιτούνται διεθνή προστασία και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου/διαμονής, παραπέμπονται από την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Υ.Υ.Τ.) στην Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.) για εφαρμογή της διαδικασίας επιστροφής του ν. 5226/2025 (Α' 154), με δυνατότητα παραμονής στα σημεία ελέγχου για έως επτά (7) ημέρες.
  29. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ του ΦΕΚ A' 90/11.06.20264138, σε συνέχεια των άρθρων 11-15 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346, ρυθμίζει τις ιατρικές εξετάσεις υπηκόων τρίτων χωρών ή ανιθαγενών κατά τη διαδικασία ελέγχου διαλογής, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356, με σκοπό την πρόληψη μετάδοσης νοσημάτων και τον προσδιορισμό αναγκών υγειονομικής περίθαλψης, ενώ παράλληλα αναφέρεται στη δημιουργία ιατρικού φακέλου και την ανάρτησή του στο σύστημα «ΑΛΚΥΟΝΗ 2».
  30. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ καθορίζει τις συνθήκες κατά τον έλεγχο διαλογής για υπηκόους τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς, διασφαλίζοντας την οικογενειακή ενότητα, την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και ψυχοκοινωνική στήριξη, την κατάλληλη μεταχείριση (ιδίως για ασυνόδευτους ανηλίκους) και την ενημέρωση για δικαιώματα και υποχρεώσεις. Επιπλέον, ορίζει ότι μόνο εγγεγραμμένες Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών (Ο.Κοι.) και εξουσιοδοτημένοι δικηγόροι έχουν πρόσβαση στα σημεία ελέγχου, κατόπιν άδειας από την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, ενώ οι υπήκοοι τρίτων χωρών οφείλουν να συμμορφώνονται με τη νομοθεσία και τις οδηγίες του προσωπικού.
  31. Άρθρο 13 Σ. Το Άρθρο 13 Σ, στο πλαίσιο του Μέρους Β' που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346, αφορά τις συνθήκες κατά τον έλεγχο διαλογής, ενώ τα Άρθρα 11 και 12 παραπέμπουν σε διαδικασίες υπαγωγής σε καθεστώς διεθνούς προστασίας και επιστροφής αντίστοιχα.
  32. Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 27, που αναφέρεται στην κράτηση αιτούντων με ειδικές ανάγκες υποδοχής, ορίζει ότι η υγεία τους είναι πρωταρχικό μέλημα, απαγορεύει την κράτηση ανηλίκων εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων και προβλέπει την άμεση ενημέρωση του Εθνικού Συστήματος Αναγνώρισης και Παραπομπής Θυμάτων Εμπορίας Ανθρώπων και του Εθνικού Συστήματος Καταγραφής και Παρακολούθησης Αναφορών περιστατικών κακοποίησης ανηλίκων, εφόσον εντοπίζονται τέτοια περιστατικά.
  33. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14, στο Μέρος Β' του εγγράφου, ορίζει ότι με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Μετανάστευσης και Ασύλου θα καθοριστεί το πρόγραμμα ιατρικού ελέγχου, ψυχοκοινωνικής αξιολόγησης και υποστήριξης για υπηκόους τρίτων χωρών και ανιθαγενείς κατά τον έλεγχο διαλογής, ενσωματώνοντας την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346 σχετικά με τις απαιτήσεις υποδοχής αιτούντων διεθνή προστασία.
  34. Άρθρο 14 π. Το Άρθρο 14 π του εγγράφου αναφέρεται στην καταγραφή πρόσβασης και ενεργειών (audit logs) και στην διεξαγωγή προκαταρκτικού ελέγχου ευαλωτότητας υπηκόου τρίτης χώρας ή ανιθαγενούς από το Κλιμάκιο Ιατρικού Ελέγχου και Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης του εκάστοτε σημείου ελέγχου διαλογής, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1356.
  35. Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ του ΦΕΚ 90/11.06.2026, που αναφέρεται στην Εκπαίδευση (Άρθρο 14 της Οδηγίας (ΕΚ) 2001/55), ορίζει ότι οι ανήλικοι που απολαμβάνουν προσωρινής προστασίας εντάσσονται στην προσχολική και στην πρωτοβάθμια/δευτεροβάθμια εκπαίδευση του δημόσιου συστήματος με τους ίδιους όρους όπως οι Έλληνες πολίτες. Επίσης, το Άρθρο 195 (Άρθρο 15 της Οδηγίας (ΕΚ) 2001/55) αφορά τη διατήρηση της οικογενειακής ενότητας, ορίζοντας ποιοι θεωρούνται μέλη της οικογένειας για σκοπούς προσωρινής προστασίας, ενώ η διαδικασία πραγματοποιείται με τη συνδρομή της Γενικής Γραμματείας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
  36. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 ορίζει τον σκοπό του Μέρους, ο οποίος είναι η ενσωμάτωση στην εθνική έννομη τάξη της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346 της 14ης Μαΐου 2024, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία.
  37. Άρθρο 15 Σ. Το Άρθρο 15 Σ, μαζί με τα Άρθρα 16, 17 και 18, ορίζει τους σκοπούς, το αντικείμενο, τους ορισμούς και το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων που αφορούν τις συνθήκες υποδοχής, σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346.
  38. Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 183, παρ. 1, ορίζει ότι η προσωρινή προστασία δεν προδικάζει την αναγνώριση διεθνούς προστασίας και ότι κατά την εφαρμογή της γίνονται σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μη επαναπροώθησης. Η παρ. 2 αναφέρεται στην επανένωση οικογενειών, όπου η Υπηρεσία Ασύλου συνεργάζεται με άλλες χώρες μέλη της ΕΕ για την επίτευξη της οικογενειακής ενότητας, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του ανηλίκου.
  39. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ, το οποίο αντιστοιχεί στο Άρθρο 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346, θεσπίζει πρότυπα και νέους κανόνες για την υποδοχή αιτούντων διεθνή προστασία. Το Άρθρο 17 παρέχει ορισμούς για την εφαρμογή αυτού του Μέρους, συμπεριλαμβανομένου του ορισμού της "αίτησης παροχής διεθνούς προστασίας".
  40. Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 16 τ ρυθμίζει την ένταξη ανηλίκων που αιτούνται διεθνή προστασία στο ελληνικό δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, διασφαλίζοντας την πρόσβασή τους στην εκπαίδευση με όρους ανάλογους με τους Έλληνες πολίτες, την παροχή προπαρασκευαστικών μαθημάτων και την επιβολή κυρώσεων σε ενήλικες που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις εγγραφής. Το Άρθρο 196, που αφορά ασυνόδευτους και χωρισμένους ανηλίκους, ορίζει τη Γενική Γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας ως αρμόδια για την εκπροσώπησή τους και την ανάθεση της φροντίδας τους σε συγγενείς, ανάδοχες οικογένειες ή δομές φιλοξενίας.
  41. Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 17 τ του ΦΕΚ 90/11.06.2026, αναφερόμενο στα Άρθρα 18, 32 και 33 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346, καθορίζει κανόνες για την απασχόληση, τις υλικές συνθήκες υποδοχής και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ενώ το Άρθρο 8 του ίδιου ΦΕΚ, με τη συνδρομή της ΕΛ.ΑΣ., του FRONTEX και της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης, περιγράφει τη διαδικασία καταχώρισης προσωπικών στοιχείων και λήψης βιομετρικών δεδομένων, τη διατήρηση εγγράφων ελέγχου διαλογής στο σύστημα ΑΛΚΥΟΝΗ 2, και την κοινοποίηση των πληροφοριών στον ενδιαφερόμενο.
  42. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του εγγράφου, το οποίο αφορά το πεδίο εφαρμογής σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346, καθορίζει ότι εφαρμόζεται σε υπηκόους τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που υποβάλλουν αίτηση διεθνούς προστασίας στην ελληνική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών συνόρων, των χωρικών υδάτων και των ζωνών διέλευσής της, εφόσον τους επιτρέπεται να παραμείνουν στην Ελλάδα ως αιτούντες.
  43. Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1351, ορίζει ότι η Ελλάδα υποχρεούται να εξετάσει αίτηση διεθνούς προστασίας ατόμου που απολαμβάνει προσωρινή προστασία, εφόσον έχει αποδεχθεί τη μεταφορά του εν λόγω ατόμου στο έδαφός της.
  44. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές υποδοχής ενημερώνουν τους αιτούντες για την κατανομή τους σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, η οποία αναγράφεται στο δελτίο τους και τους παρέχει ουσιαστική πρόσβαση σε δικαιώματα και διαδικαστικές εγγυήσεις σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1348. Ο Διοικητής της Περιφερειακής Υπηρεσίας της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης μπορεί να παραπέμπει αιτούντες σε άλλες υπηρεσίες ή δομές για λόγους επείγουσας ανάγκης ή ειδικών αναγκών, ενώ μπορεί να επιτρέπει προσωρινή αποχώρηση για σοβαρούς οικογενειακούς λόγους ή ιατρική περίθαλψη, με κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης. Η Γενική Γραμματεία Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο για τους όρους εφαρμογής του άρθρου, σύμφωνα με τον…
  45. Άρθρο 19 Ε. Το Άρθρο 19 Ε, που αναφέρεται στο Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346, αφορά την ενημέρωση στο πλαίσιο των γενικών διατάξεων για τις συνθήκες υποδοχής, ενώ το Άρθρο 20, που βασίζεται στο Άρθρο 6 της ίδιας Οδηγίας, ρυθμίζει το δελτίο αιτούντος διεθνή προστασία και τα ταξιδιωτικά έγγραφα.
  46. Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 199 τ του ΦΕΚ A' 90/11.06.2026 ορίζει ότι το καθεστώς προσωρινής προστασίας είναι ανεξάρτητο από την αίτηση διεθνούς προστασίας και ότι ο δικαιούχος προσωρινής προστασίας εξακολουθεί να απολαμβάνει αυτήν ακόμη και μετά από τελεσίδικη απόρριψη της αίτησης διεθνούς προστασίας, εκτός αν εμπίπτει στις περιπτώσεις αποκλεισμού του άρθρου 208. Το Άρθρο 200, με αναφορά στο Άρθρο 20 της Οδηγίας (ΕΚ) 2001/55, διευκρινίζει ότι μετά τη λήξη της προσωρινής προστασίας, εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις περί αλλοδαπών, με την επιφύλαξη των άρθρων 201, 202 και 203.
  47. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 ορίζει τη χορήγηση δελτίου αιτούντος διεθνούς προστασίας σε αιτούντες, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 29 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 και του άρθρου 112 του παρόντος.
  48. Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 33, καθορίζει τις μορφές στέγασης για αιτούντες διεθνή προστασία, οι οποίες περιλαμβάνουν κέντρα φιλοξενίας, χώρους σε σύνορα/ζώνες διέλευσης, και σε εξαιρετικές περιπτώσεις ιδιωτικές κατοικίες ή ξενοδοχεία, υπό την εποπτεία της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης και της Γενικής Γραμματείας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Επίσης, διασφαλίζει την προστασία της οικογενειακής ζωής, την επικοινωνία με συγγενείς και νομικούς συμβούλους, λαμβάνει υπόψη ειδικές ανάγκες (φύλο, ηλικία), λαμβάνει μέτρα αποτροπής βίας, παρέχει χωριστές εγκαταστάσεις υγιεινής σε γυναίκες, και ρυθμίζει τη μεταφορά αιτούντων και την κατάρτιση του προσωπικού.
  49. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του εγγράφου ορίζει ότι η παραβίαση των όρων φιλοξενίας, η μη συμμόρφωση με τις αρμόδιες αρχές ή η μη τήρηση διαδικαστικών απαιτήσεων, όπως η μη λήψη άδειας για αλλαγή τόπου φιλοξενίας ή η διαφυγή από καθορισμένη γεωγραφική περιοχή, συνιστούν παράβαση.
  50. Άρθρο 21 Ο. Το Άρθρο 21 Ο αφορά την οργάνωση του συστήματος υποδοχής, σύμφωνα με το Άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346.
  51. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ, που αναφέρεται στον εκούσιο επαναπατρισμό σύμφωνα με το Άρθρο 21 της Οδηγίας (ΕΚ) 2001/55, ορίζει ότι οι δικαιούχοι προσωρινής προστασίας ή άτομα των οποίων η προστασία έληξε, έχουν δικαίωμα εκούσιου επαναπατρισμού με σεβασμό στην αξιοπρέπεια, με δυνατότητα παροχής διοικητικής στήριξης και ενημέρωσης για τις συνέπειες. Επίσης, το Άρθρο 36, που αφορά την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σύμφωνα με το Άρθρο 22 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346, προβλέπει την παροχή απαραίτητης περίθαλψης στους αιτούντες, ανεξαρτήτως κράτους μέλους υποχρέωσης, σε συνεργασία με κρατικούς φορείς, διεθνείς οργανισμούς και κοινωνικούς φορείς.
  52. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 περιγράφει τους λόγους για τους οποίους μπορούν να περιοριστούν ή να διακοπούν οι υλικές συνθήκες υποδοχής αιτούντων διεθνούς προστασίας, όπως η μη συμμόρφωση με υποχρεώσεις δήλωσης στοιχείων, η μη προσέλευση σε συνέντευξη, η απόκρυψη οικονομικών πόρων, η μη συμμετοχή σε ενέργειες ένταξης ή η παραβίαση κανόνων λειτουργίας των δομών υποδοχής, ενώ παράλληλα ορίζει τη διαδικασία εξέτασης αιτήσεων επαναφοράς, την ενημέρωση αστυνομικών αρχών και τη μέριμνα για ασυνόδευτους ανηλίκους, τονίζοντας την ατομική, αντικειμενική και αιτιολογημένη βάση των αποφάσεων, την τήρηση της αναλογικότητας και τη διασφάλιση της πρόσβασης σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και του επιπέδου διαβίωσης σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης και το διεθνές δίκαιο.
  53. Άρθρο 22 κ. Το Άρθρο 22 κ αναφέρεται στη χορήγηση ενημερωτικού εντύπου στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με το Άρθρο 22 και το Παράρτημα Ι του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347, ενώ το Άρθρο 167 ορίζει ότι οι διατάξεις περί οικογενειακής ενότητας του Άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1347 δεν εφαρμόζονται στις λοιπές συζύγους σε περιπτώσεις πολυγαμίας.
  54. Άρθρο 22 τ. Το Άρθρο 22 τ, σύμφωνα με το ν. 4368/2016, καθορίζει την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για αιτούντες διεθνή προστασία, η οποία περιλαμβάνει πρώτες βοήθειες, προληπτική αγωγή, ιατρικές εξετάσεις, βασική θεραπεία, και ειδική φροντίδα για ψυχικές διαταραχές και θέματα σεξουαλικής/αναπαραγωγικής υγείας. Οι ανήλικοι λαμβάνουν την ίδια περίθαλψη με τους ημεδαπούς, ενώ για αιτούντες με ειδικές ανάγκες εξασφαλίζεται επιπλέον ιατρική συνδρομή. Για τις παραπάνω ανάγκες, αποδίδεται στους αιτούντες ο Προσωρινός Αριθμός Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (Π.Α.Α.Υ.Π.Α.), ο οποίος παραμένει ενεργός καθ' όλη τη διάρκεια της αίτησης, εκτός αν εκδοθεί απορριπτική απόφαση, οπότε απενεργοποιείται αυτόματα, με εξαίρεση τους ασυνόδευτους ανηλίκους.
  55. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23, το οποίο καταργεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 439/2010, ρυθμίζει τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας αιτούντων διεθνούς προστασίας από τον Διοικητή της οικείας Περιφερειακής Υπηρεσίας της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης για λόγους δημόσιας τάξης, αποτροπής διαφυγής, εθνικής ασφάλειας, ή όταν υπάρχει υποψία κατάχρησης της διαδικασίας διεθνούς προστασίας για καθυστέρηση επιστροφής, σύμφωνα με το Άρθρο 9 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1346 και τον ν. 5226/2025.
  56. Άρθρο 23 τ. Το Άρθρο 23 τ, που αναφέρεται στον περιορισμό ή διακοπή των υλικών συνθηκών υποδοχής, επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να μειώσουν ή να διακόψουν το βοήθημα για καθημερινά έξοδα και, σε ειδικές περιπτώσεις, άλλες υλικές συνθήκες υποδοχής για αιτούντες που εγκαταλείπουν τον χώρο φιλοξενίας τους. Το Άρθρο 203, σχετικά με την αναστολή αναγκαστικού επαναπατρισμού, προβλέπει την αναστολή εκτέλεσης για επιτακτικούς ανθρωπιστικούς λόγους, λόγους υγείας ή για οικογένειες με ανήλικα τέκνα που φοιτούν σε ελληνικό σχολείο, μέχρι να αρθούν οι λόγοι αυτοί ή να ολοκληρωθεί η σχολική περίοδος.
  57. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 ορίζει τους όρους για την παροχή υλικών συνθηκών υποδοχής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε αιτούντες διεθνή προστασία, καθορίζοντας ότι η παροχή εξαρτάται από την έλλειψη επαρκών πόρων του αιτούντος, με αναφορά στα εισοδηματικά κριτήρια του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος (άρθρο 235 του ν. 4389/2016, Α' 94). Επίσης, προβλέπει την κάλυψη ή συνεισφορά στο κόστος από τους αιτούντες εφόσον διαθέτουν επαρκή μέσα, με εξαίρεση την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη που παρέχεται δωρεάν στους Έλληνες πολίτες, και καθορίζει τη διαδικασία επιστροφής κόστους και την αρχή της αναλογικότητας κατά την αξιολόγηση των πόρων.
  58. Άρθρο 24 τ. Το Άρθρο 24 τ του ΦΕΚ 90/11.06.20264218 αφορά τη διαδικασία επανένωσης ασυνόδευτων ανηλίκων με τους ασκούντες τη γονική τους μέριμνα στην ελληνική επικράτεια, καθώς και τις διαδικασίες που ακολουθούνται σε περίπτωση εμφάνισής τους μετά την παρέλευση δεκαπέντε (15) ημερών από τη δήλωση εξαφάνισής τους, ενώ ορίζει ότι ο επίτροπος εξακολουθεί να εκπροσωπεί τον ανήλικο σε εκκρεμείς διαδικασίες μετά την αναχώρησή του από την Ελλάδα. Επίσης, το Άρθρο 66 ορίζει ότι ο Φορέας Παροχής Υπηρεσιών Επιτροπείας (Φ.Π.Υ.Ε.) αναθέτει την άσκηση των επιτροπικών καθηκόντων σε εντεταλμένο επιτροπείας. Τέλος, το Άρθρο 180 προβλέπει την έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου και Προστασίας του Πολίτη για τη διαδικασία έκδοσης, ανανέωσης και αντικατάστασης αδειών διαμονής.
  59. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1348 καθορίζει τη διαδικασία διαπίστωσης ηλικίας, η οποία δεν αναστέλλει την προθεσμία για τον έλεγχο διαλογής, και σε περίπτωση μη ολοκλήρωσής της εντός της προθεσμίας, αυτή μπορεί να ολοκληρωθεί στα επόμενα στάδια διεθνούς προστασίας ή επιστροφής.
  60. Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ τροποποιεί το άρθρο 25 του ν. 3054/2002, προσθέτοντας παραγράφους 9 και 10, ενώ το Άρθρο 264 αφορά την κάλυψη κενών οργανικών θέσεων Λιμενοφυλάκων με μοριοδότηση. Το Άρθρο 265 ορίζει την έναρξη ισχύος. Στο πλαίσιο της εφαρμογής του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το κείμενο αναφέρεται στη διαδικασία διαπίστωσης ηλικίας ασυνόδευτων ανηλίκων σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1348, καθώς και σε καθήκοντα επιτρόπων και προσωρινών εκπροσώπων, οικογενειακής επανένωσης, μετεγκατάστασης, δικαστικών διαδικασιών και νομικής προστασίας, με αναφορές σε διάφορους κανονισμούς της ΕΕ (2024/1348, 2024/1351, 2025/2055, 1560/2003), π.δ. (131/2006, 503/1985), νόμους (3054/2002, 3226/2004) και φορείς (Υπηρεσία Ασύλου, Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, ΕΛ.ΑΣ., Υπηρεσία Επιμελητών…

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2026

Επιστροφή στη λίστα νόμων