Νόμος 5172/2025 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 5172/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 και τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και άλλων νόμων για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, της ενδοοικογενειακής βίας και της γενετήσιας εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο. Ο νόμος ορίζει ποινές για διάφορα αδικήματα, όπως ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων, ο καταναγκασμός σε γάμο και η παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση, ενώ θεσπίζει και διαδικασίες για την αφαίρεση διαδικτυακού υλικού και την προστασία των θυμάτων. Επίσης, γίνονται τροποποιήσεις στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών σχετικά με τον Εισαγγελέα και Ανακριτή Ανηλίκων, και ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την κτηματογράφηση και την οργάνωση των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ θέτει ως σκοπό την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, της ενδοοικογενειακής βίας, της γενετήσιας εκμετάλλευσης ευάλωτων ατόμων και των αντίστοιχων εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο, ενώ παράλληλα ορίζει ποινή φυλάκισης έως ένα έτος ή χρηματική ποινή για το αδίκημα, με την επανειλημμένη τέλεση να αποτελεί επιβαρυντική περίσταση.
- Άρθρο 1 Ο. Το Άρθρο 1 Ο του ΦΕΚ τροποποιεί τον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, ορίζοντας τον Εισαγγελέα και Ανακριτή Ανηλίκων (άρθρο 68) και εναρμονίζοντας το πεδίο εφαρμογής με την ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας του ν. 5108/2024 (άρθρο 69).
- Άρθρο 1 Σ. Το Άρθρο 1 Σ του ΦΕΚ ορίζει τον σκοπό και το αντικείμενο της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385, ενώ το Κεφάλαιο Β' καθορίζει το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς, συμπεριλαμβανομένων των αδικημάτων που αφορούν τη γενετήσια εκμετάλλευση γυναικών και παιδιών και την εγκληματικότητα στον χώρο της πληροφορικής.
- Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ ρυθμίζει την αντιμετώπιση της βίας κατά γυναικών και παιδιών, της γενετήσιας ελευθερίας στον χώρο της πληροφορικής, της ενδοοικογενειακής βίας (ν. 3500/2006) και σχετικών διατάξεων του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019) που αφορούν τη γενετήσια εκμετάλλευση, τον ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων, τον καταναγκασμό σε γάμο, την παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση, την κυβερνοπαρένοχληση, την εκδικητική πορνογραφία και την υποκίνηση βίας ή μίσους με βάση το φύλο (ν. 927/1979), προστατεύοντας όλα τα θύματα ανεξαρτήτως φύλου.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του παρόντος Μέρους τροποποιεί τη νομοθεσία για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, ενσωματώνοντας την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385, με σκοπό την πρόληψη αδικημάτων προσβολής γενετήσιας ελευθερίας και την ικανοποίηση θυμάτων, ενώ παράλληλα ορίζει τις προϋποθέσεις για τη διενέργεια ιατροδικαστικών πράξεων και την έκδοση εκθέσεων, καθώς και τις εξαιρέσεις από την υποχρεωτική ιατροδικαστική διερεύνηση σε περιπτώσεις θανάτου από παθολογικά αίτια.
- Άρθρο 2 τ. Το άρθρο 2 τ του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "Εξ οικείων βία" και "Σύντροφος", περιγράφοντας τις πράξεις βίας εντός της οικογένειας ή της οικιακής μονάδας και τις σχέσεις που καλύπτονται. Επιπλέον, τροποποιεί το άρθρο 2 του ν. 3772/2009, καθορίζοντας την αρμοδιότητα των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών του Κράτους για τη διενέργεια ιατροδικαστικών πράξεων κατόπιν παραγγελίας δικαστικών αρχών.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 ορίζει ότι οι κτηματολογικοί πίνακες και τα διαγράμματα που παράγονται από τους αναδόχους κτηματογράφησης αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», και η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και στα ακίνητα που εμπίπτουν στην τοπική αρμοδιότητα του Κτηματολογίου Πρωτευούσης, για τα οποία διενεργούνται εργασίες κτηματογράφησης βάσει του άρθρου 19 του ν. 4821/2021 (Α' 134).
- Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ του ΦΕΚ, αναφερόμενο στο Άρθρο 12 της Οδηγίας 2024/1385, ορίζει ότι με διάταξη του αρμόδιου εισαγγελέα πρωτοδικών, μπορεί να διαταχθεί η αφαίρεση διαδικτυακού υλικού από διαχειριστή ιστοσελίδας ή πάροχο φιλοξενίας, εφόσον αυτό εμπίπτει σε συγκεκριμένες αξιόποινες πράξεις του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019) και του ν. 927/1979, ειδικά όταν αφορά εκ προθέσεως υποκίνηση βίας ή μίσους με βάση το φύλο, και εφόσον είναι δυνατός ο εντοπισμός των στοιχείων του διαχειριστή ή του παρόχου.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει τη "Βία κατά των γυναικών" ως πράξεις έμφυλης βίας που στρέφονται κατά γυναικών, προκαλώντας σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική ή οικονομική βλάβη, και επιπλέον, καθορίζει ότι το Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο», μετά από επεξεργασία στοιχείων και έλεγχο νομιμότητας, μπορεί να αιτηθεί τη σύνταξη κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων.
- Άρθρο 4Α. Το Άρθρο 4Α του ΦΕΚ περιγράφει τη διαδικασία πλήρωσης θέσεων του κλάδου ΥΕ Βοηθητικού Υγειονομικού Προσωπικού ειδικότητας ΥΕ Νεκροτόμων, μέσω ηλεκτρονικού καταλόγου που τηρείται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, με ετήσια εγγραφή των υποψηφίων τον Ιανουάριο και ανάρτηση του καταλόγου έως τέλος Φεβρουαρίου, ενώ το Α.Σ.Ε.Π. δύναται να διενεργεί κατ' ένσταση έλεγχο νομιμότητας των πινάκων κατάταξης.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 αντικαθιστά το άρθρο 315 του Ποινικού Κώδικα, ποινικοποιώντας τον ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή, σύμφωνα με την Οδηγία 2024/1385.
- Άρθρο 5 Α. Το Άρθρο 5Α του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 315 του Ποινικού Κώδικα, ποινικοποιώντας τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, σύμφωνα με την Οδηγία 2024/1385. Το Άρθρο 6 προσθέτει παράγραφο 3 στο άρθρο 330 του Ποινικού Κώδικα, αντιμετωπίζοντας την παράνομη βία και τον καταναγκασμό σε γάμο, βάσει του άρθρου 4 της ίδιας Οδηγίας. Τέλος, το Άρθρο 7 τροποποιεί το άρθρο 333 του Ποινικού Κώδικα, ρυθμίζοντας την παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση.
- Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ του ν. 4174/2013 (Α' 170) ορίζει ότι εάν ο αιτών αποδεχθεί την πρόταση της Επιτροπής εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών, συντάσσεται πρακτικό εξώδικης επίλυσης που δημοσιεύεται στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με δυνατότητα επιλογής αριθμού δόσεων για την καταβολή του οφειλόμενου ποσού. Η αποδοχή και η καταβολή τουλάχιστον 30% του κύριου φόρου ή 25% των προστίμων εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών καθιστούν το πρακτικό εκτελεστό τίτλο και αναστέλλουν την παραγραφή, ενώ η μη τήρηση των όρων ή η καθυστέρηση δόσεων ανατρέπει τον συμβιβασμό.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6, παράγραφος 3, του Ποινικού Κώδικα, όπως τροποποιείται από την Οδηγία 2024/1385 (άρθρο 4), ποινικοποιεί τον καταναγκασμό σε γάμο, ενώ παράλληλα αναφέρεται ότι εκκρεμείς υποθέσεις που έχουν εισαχθεί σε δικαστήριο μέχρι τις 31.12.2024 θα εκδικαστούν κανονικά.
- Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ, προσθέτει το Άρθρο 10A στον ν. 3500/2006, σύμφωνα με το Άρθρο 19 της Οδηγίας 2024/1385, και αφορά ειδικές ρυθμίσεις για την προδικασία, τα προληπτικά μέτρα, τη λήψη μέτρων δικονομικού καταναγκασμού, την αρμοδιότητα, την παραπομπή, την εκδίκαση και την εκτέλεση ποινής για αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 τροποποιεί το άρθρο 333 του Ποινικού Κώδικα, εισάγοντας την έννοια της "παρενοχλητικής κυβερνοπαρακολούθησης" ως νέα παράγραφο 1Α, και προσαρμόζοντας τις διατυπώσεις στις παραγράφους 1, 2 και 3 για να συμπεριλάβουν τις νέες πράξεις, ενώ διαγράφει την αναφορά σε "χρηματική ποινή" στην παράγραφο 2.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 τροποποιεί το άρθρο 337 του Ποινικού Κώδικα, προσθέτοντας παράγραφο 5 που αφορά την κυβερνοπαρενόχληση, σύμφωνα με την Οδηγία 2024/1385. Η παράγραφος 1 του άρθρου 337 ορίζει ότι όποιος προσβάλλει βάναυσα την τιμή άλλου με χειρονομίες, προτάσεις, πράξεις ή επίδειξη γεννητικών οργάνων, τιμωρείται με φυλάκιση έως ένα έτος ή χρηματική ποινή.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ προσθέτει παράγραφο 2Α στο άρθρο 184 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας ότι όποιος χρησιμοποιεί τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών για να διαθέσει στο κοινό προσωπικά δεδομένα άλλου χωρίς τη συγκατάθεσή του, με σκοπό την υποκίνηση βλάβης, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία (3) έτη. Αυτή η διάταξη ενσωματώνει την περίπτωση δ' του άρθρου 7 της Οδηγίας 2024/1385.
- Άρθρο 9Β. Το Άρθρο 9Β του ν. 3772/2009 τροποποιεί τη σύνθεση και τη λειτουργία του Πειθαρχικού Συμβουλίου Ιατροδικαστών, το οποίο συστήνεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Το πενταμελές συμβούλιο, με θητεία δύο ετών που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου των άρτιων ετών, αποτελείται από δικαστικούς λειτουργούς, μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, προϊστάμενο Γενικής Διεύθυνσης του Υπουργείου Δικαιοσύνης και έναν ιατροδικαστή, ενώ η διαδικασία του διέπεται από τα άρθρα 122-140 του Υπαλληλικού Κώδικα.
- Άρθρο 9Γ. Το Άρθρο 9Γ του ΦΕΚ αφορά την ανάπτυξη και χρήση ενός πληροφοριακού συστήματος από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για τη διαχείριση των ιατροδικαστικών πράξεων, το οποίο θα περιλαμβάνει ψηφιακή λήψη παραγγελιών, δημιουργία ηλεκτρονικών καρτελών, καταχώρηση ευρημάτων και παραγωγή εκθέσεων. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης θα καθοριστεί ο τρόπος εισαγωγής ευρημάτων, η διαδικτυακή εφαρμογή, ο εξοπλισμός, τα στοιχεία που καταχωρούνται και ο χρόνος έναρξης λειτουργίας του συστήματος σε όλη την Επικράτεια, μετά την οποία οι Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες και οι εμπλεκόμενες αρχές θα λειτουργούν αποκλειστικά μέσω αυτού.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10Α, που προστίθεται στο ΦΕΚ, ορίζει ότι τα όρια ποινής για εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας αυξάνονται για υπότροπους, ορίζοντας ως υπότροπο όποιον έχει καταδικαστεί αμετάκλητα σε τουλάχιστον 6 μήνες φυλάκιση για παρόμοιο αδίκημα εντός των τελευταίων 10 ετών. Επιπλέον, η παρ. 3 του άρθρου 231 του Ποινικού Κώδικα, σχετικά με την παρακώλυση απονομής της δικαιοσύνης, αναφέρεται ως ιδιαίτερα επιβαρυντική περίσταση για εγκλήματα του παρόντος νόμου.
- Άρθρο 10 Δ. Το Άρθρο 10 Δ του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας για βία κατά των γυναικών ή ενδοοικογενειακή βία, σύμφωνα με το Άρθρο 14 της Οδηγίας 2024/1385, ενώ το Άρθρο 11 αφορά την κοινωνική συμπαράσταση, την ατομική αξιολόγηση των θυμάτων και τη διαχείριση της δευτερογενούς θυματοποίησης, όπως προβλέπεται στα Άρθρα 14, 16, 17, 18, 25, 26, 27 και 30 της ίδιας Οδηγίας.
- Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ν. 3772/2009, όπως αναφέρεται, αφορά την κάλυψη κενών θέσεων Ιατροδικαστών στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία (Άρθρο 46) και εξουσιοδοτικές διατάξεις (Άρθρο 47), ενώ το Μέρος Δ' (Άρθρο 48) ορίζει τον σκοπό της Ευρωπαϊκής Μονάδας Δικαστικής Συνεργασίας (EUROJUST).
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ, που αφορά την κοινωνική συμπαράσταση και την αξιολόγηση θυμάτων βίας, εφαρμόζει αναλόγως τα άρθρα 21, 23 και 23Α του ν. 3500/2006 (Α' 232) και τον ν. 3811/2009 (Α' 231) για κάθε αδίκημα βίας κατά των γυναικών ή εξ οικείων βίας, εστιάζοντας στις υποχρεώσεις επαγγελματιών, την ατομική αξιολόγηση των θυμάτων και τη διαχείριση της δευτερογενούς θυματοποίησης.
- Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ΦΕΚ αφορά τη διαβίβαση δεδομένων εγκλημάτων από εισαγγελικές υπηρεσίες στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ το Άρθρο 68 τροποποιεί τις παραγράφους 1 και 5 του άρθρου 30 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, ορίζοντας Εισαγγελέα και Ανακριτή Ανηλίκων.
- Άρθρο 12 Μ. Το Άρθρο 12 Μ, που αφορά μέτρα για την αφαίρεση ορισμένου διαδικτυακού υλικού, ενσωματώνει το άρθρο 23 της Οδηγίας 2024/1385. Επιπλέον, το Άρθρο 13, ως μέρος του Κεφαλαίου Ε' για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 7 του Ν. 3500/2006, αντιμετωπίζοντας την απειλή μέσω επίμονης καταδίωξης ή αθέμιτης παρακολούθησης μέλους οικογένειας.
- Άρθρο 12 τ. Το άρθρο 12 τ του ΦΕΚ αναφέρεται σε διαδικασίες διακοπής πρόσβασης σε ιστοσελίδες, όπου ο αρμόδιος εισαγγελέας εκδίδει διάταξη για τη διακοπή πρόσβασης σε συγκεκριμένες διευθύνσεις IP ή domain names, κοινοποιώντας την στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) για την άμεση εφαρμογή της από τους παρόχους υπηρεσιών πρόσβασης στο διαδίκτυο (ISPs). Επίσης, τροποποιεί την παράγραφο 5 του άρθρου 12 του ν. 3500/2006 σχετικά με τη διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης.
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 7 του ν. 3500/2006, προσθέτοντας την απειλή ή την αθέμιτη παρακολούθηση μέλους της οικογένειας, όπως ορίζεται στο άρθρο 333 του Ποινικού Κώδικα, ως πράξη που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών, ειδικά αν τελείται ενώπιον ανηλίκου.
- Άρθρο 13 δ. Το Άρθρο 13δ του ΦΕΚ 10/29.01.2025 ορίζει την "Κοινή Ομάδα Έρευνας" ως μια ομάδα προσώπων που συστήνεται για τη διεξαγωγή έρευνας σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ, με σκοπό τη διακρίβωση εγκλημάτων όπως η διευκόλυνση παράνομης εισόδου/εξόδου πολιτών τρίτων χωρών (σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 24 του ν. 5038/2023), η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών (σύμφωνα με τον ν. 4139/2013) και η εμπορία ανθρώπων.
- Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 13 του ν. 3663/2008, προσθέτοντας τη διευκόλυνση εισόδου ή εξόδου από την Ελλάδα πολιτών τρίτων χωρών (παρ. 4 του άρθρου 24 του Κώδικα Μετανάστευσης, ν. 5038/2023, Α' 81) στα εγκλήματα για τα οποία μπορεί να συσταθεί κοινή ομάδα έρευνας.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ ρυθμίζει την ένταξη ειρηνοδικών στη γενική επετηρίδα των πρωτοδικών, μετά από αίτησή τους, εφόσον έχουν ολοκληρώσει την επιμόρφωση και έχουν έκθεση επιθεώρησης από τον Επιθεωρητή του Αρείου Πάγου. Η απόφαση λαμβάνεται από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης, λαμβάνοντας υπόψη διάφορα κριτήρια, ενώ οι απόφοιτοι της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών μπορούν να ενταχθούν στη γενική επετηρίδα των πρωτοδικών μετά από απόφαση του ίδιου Συμβουλίου.
- Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ, που βασίζεται στο άρθρο 3 της Οδηγίας 2024/1385, καθορίζει ότι οι καταγγελίες για συγκεκριμένα εγκλήματα μπορούν να υποβάλλονται προφορικά (τηλεφωνικά ή μέσω φωνητικών μηνυμάτων) ή ηλεκτρονικά στην Ελληνική Αστυνομία (ΕΛ.ΑΣ.), παρέχοντας στον καταγγέλλοντα αντίγραφο, βοήθεια και γλωσσική υποστήριξη. Η ΕΛ.ΑΣ. οφείλει να διερευνήσει άμεσα την αναφορά, να προστατεύσει το θύμα, να του παράσχει νομική συνδρομή και να υποβάλει το υλικό στον εισαγγελέα, ενώ κοινή υπουργική απόφαση θα καθορίσει τους όρους λειτουργίας της τηλεφωνικής γραμμής και της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
- Άρθρο 14Α. Το Άρθρο 14Α του ΦΕΚ 10/29.01.2025 ορίζει ότι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, όσοι ασκούν δραστηριότητες που εμπίπτουν στα κεφάλαια του Ειδικού Μέρους του νόμου, πρέπει να τις απογράψουν στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (ΟΠΣ-ΑΔΕ), με εξαίρεση τις κολυμβητικές δεξαμενές σε ειδικές τουριστικές υποδομές και τουριστικά καταλύματα. Μετά την προθεσμία, η απογραφή επιβαρύνεται με παράβολο 200 ευρώ, τα έσοδα του οποίου κατευθύνονται στον κρατικό προϋπολογισμό (ΑΛΕ 1450113001).
- Άρθρο 14Β. Το Άρθρο 14Β ορίζει ότι οι φορείς δραστηριοτήτων που έχουν υποβάλει γνωστοποίηση λειτουργίας πρέπει να αναρτήσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά στο ΟΠΣ-ΑΔΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, αλλιώς θα επιβληθούν κυρώσεις, εκτός αν η δραστηριότητα λειτουργεί βάσει προηγούμενου θεσμικού πλαισίου. Επιπλέον, τα στοιχεία των εγκρίσεων και γνωστοποιήσεων, όπως όνομα, ΑΦΜ, διεύθυνση και είδος δραστηριότητας, θα δημοσιοποιούνται μέσω του ΟΠΣ-ΑΔΕ, με δυνατότητα προσθήκης επιπλέον πληροφοριών όταν καταστεί τεχνικά εφικτό.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 11 του ν. 3500/2006, εντάσσοντας την υποχρέωση αποζημίωσης για την κάλυψη των άμεσων αναγκών του θύματος στους όρους της ποινικής διαμεσολάβησης, σύμφωνα με το άρθρο 24 της Οδηγίας 2024/1385.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ν. 3500/2006 τροποποιεί την παράγραφο 3 σχετικά με τις ποινικές συνέπειες της διαμεσολάβησης, ορίζοντας ότι η υπαίτια μη ολοκλήρωσή της ή η άσκηση ποινικής δίωξης για αδίκημα που τελέστηκε κατά τη διάρκειά της, διακόπτει τη διαδικασία, αίρει τα αποτελέσματά της, και απαγορεύει την υποβολή νέου αιτήματος για ποινική διαμεσολάβηση για την ίδια υπόθεση ή με τον ίδιο δράστη, ενώ το σχετικό υλικό τίθεται σε ειδικό αρχείο ενδοοικογενειακής βίας.
- Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ του ΦΕΚ 10/2025, που τροποποιεί το άρθρο 18 του ν. 3500/2006, αφορά τον τρόπο εξέτασης ανηλίκων θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη λειτουργία του Κτηματολογικού Γραφείου Δωδεκανήσου και του Υποκαταστήματος Κω, συμπεριλαμβανομένων μεταβατικών διατάξεων για το προσωπικό των καταργηθέντων Κτηματολογικών Γραφείων Ρόδου και Κω-Λέρου.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ν. 3500/2006 τροποποιείται για να ορίζει τον τρόπο εξέτασης ανηλίκων θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, εφαρμόζοντας το άρθρο 227 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, και επιτρέπει την εξέταση ενηλίκων θυμάτων με τεχνολογικά μέσα εάν η εμφάνισή τους κρίνεται επικίνδυνη για την ψυχική ή σωματική τους υγεία.
- Άρθρο 19 δ. Το Άρθρο 19 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, τα μέλη της οικογένειας εξετάζονται ως μάρτυρες χωρίς όρκο, και οι ανήλικοι δεν καλούνται στο ακροατήριο, εκτός αν το κρίνει αναγκαίο το δικαστήριο, οπότε αναγιγνώσκεται η κατάθεσή τους.
- Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ του ν. 3500/2006, όπως τροποποιείται, επεκτείνει την υποχρέωση αναφοράς εγκλημάτων ενδοοικογενειακής βίας στους φαρμακοποιούς και φυσιοθεραπευτές, ενώ παράλληλα προβλέπει την επιβολή αυστηρότερων περιοριστικών όρων στους κατηγορούμενους, όπως η ηλεκτρονική επιτήρηση και η συμμετοχή σε προγράμματα, με σκοπό την προστασία του θύματος.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 23 του ν. 3500/2006, διευρύνοντας την υποχρέωση αναφοράς ενδείξεων εγκλήματος σε βάρος ανηλίκων και ενηλίκων σε επιπλέον επαγγελματίες, όπως φυσικοθεραπευτές και φαρμακοποιούς, και καθορίζοντας τις διαδικασίες υποβολής αναφορών.
- Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ, τροποποιώντας το άρθρο 12 του ν. 5076/2023, ορίζει ότι ο Προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου Δωδεκανήσου και του Υποκαταστήματος Κω είναι αρμόδιος για τον έλεγχο και την αποδοχή ή απόρριψη εκκρεμών εγγραπτέων πράξεων που είχαν υποβληθεί στα καταργηθέντα Κτηματολογικά Γραφεία Ρόδου και Κω - Λέρου, σύμφωνα με τον ν. 2664/1998.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21, ως τελική διάταξη, ορίζει ότι η προηγούμενη αμετάκλητη καταδίκη για ομοειδή εγκλήματα αποτελεί επιβαρυντική περίσταση για τα αδικήματα του άρθρου 3, ενώ διευκρινίζει ότι για τις πράξεις του ν. 3500/2006, μέλη της οικογένειας θεωρούνται τόσο οι παρέχοντες όσο και οι αποδέκτες υπηρεσιών φορέα κοινωνικής μέριμνας. Επιπλέον, καθορίζει την εφαρμογή των ελληνικών ποινικών νόμων για συγκεκριμένα αδικήματα (άρθρα 184 παρ. 5, 315 παρ. 1, 2, 3, 330 παρ. 3, 333 παρ. 1 δεύτερο εδάφιο, 337 παρ. 5, 346 του Ποινικού Κώδικα) ακόμα και αν τελούνται στην αλλοδαπή από ημεδαπό, παρακάμπτοντας τις προϋποθέσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 6 του Ποινικού Κώδικα.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ θέτει ως σκοπό την αντιμετώπιση της παραβατικότητας των ανηλίκων με ειδικές διατάξεις για προστατευτικές και εκπαιδευτικές κυρώσεις, καθώς και τον εξορθολογισμό του πλαισίου της έμπρακτης μετάνοιας για αδικήματα κατά της περιουσίας, με στόχο την προώθηση της αποκαταστατικής δικαιοσύνης και την αντιμετώπιση μεταγενέστερης εγκληματικότητας ή απείθειας.
- Άρθρο 22 Σ. Το Άρθρο 24 Σ του ΦΕΚ, στο Κεφάλαιο Β' που αφορά παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα, ρυθμίζει τη συμμετοχή του προσώπου που έχει δηλώσει υποστήριξη της κατηγορίας στη διαδικασία ενώπιον του δικαστικού συμβουλίου, για την εξέταση αιτήματος χορήγησης υπό όρο απόλυσης, ειδικά για ορισμένα εγκλήματα.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του παρόντος ΦΕΚ αφορά την τροποποίηση διατάξεων του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019) και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019), με σκοπό την αναμόρφωση διατάξεων σχετικά με τη συμμετοχή του υποστηρικτή της κατηγορίας στην υπό όρο απόλυση, μέτρα για ανηλίκους, και διάφορα εγκλήματα όπως η παρεμπόδιση δικαιοσύνης, η επαιτεία, και τα γενετήσια εγκλήματα. Συγκεκριμένα, τροποποιούνται τα άρθρα 110, 124, 130, 231, 313, 323Β, 339, 360, 381, 405 του Ποινικού Κώδικα και τα άρθρα 227, 273, 287, 292, 296 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 τροποποιεί το άρθρο 110 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), προβλέποντας τη συμμετοχή του προσώπου που είχε δηλώσει υποστήριξη της κατηγορίας στη διαδικασία ενώπιον του δικαστικού συμβουλίου για τη χορήγηση υπό όρο απόλυσης, ειδικά για κακουργήματα που αφορούν εγκλήματα κατά της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας, της προσωπικής ελευθερίας, της γενετήσιας ελευθερίας και οικονομικής εκμετάλλευσης, καθώς και εγκλήματα του ν. 3500/2006. Το πρόσωπο αυτό, εφόσον έχει υποβάλει σχετικό αίτημα, δικαιούται να καταθέσει γραπτό υπόμνημα και πρέπει να ειδοποιείται για τη χορήγηση της απόλυσης.
- Άρθρο 24 Σ. Το Άρθρο 24 Σ τροποποιεί το άρθρο 110 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας τη συμμετοχή του προσώπου που είχε δηλώσει υποστήριξη της κατηγορίας στη διαδικασία ενώπιον του δικαστικού συμβουλίου για την εξέταση αιτήματος χορήγησης υπό όρο απόλυσης, για ειδικώς οριζόμενα εγκλήματα, και θεσπίζει την υποχρέωση γνωστοποίησης της χορήγησης υπό όρο απόλυσης σε αυτό το πρόσωπο.
- Άρθρο 24 τ. Το Άρθρο 24 τ τροποποιεί την παράγραφο 2, καθορίζοντας ως προϋπόθεση για την έναρξη της Διαδικασίας ποινικής διαμεσολάβησης την ανεπιφύλακτη δήλωση του κατηγορουμένου ότι θα απέχει από ενδοοικογενειακή βία, θα παρακολουθήσει ειδικό πρόγραμμα, θα άρει τις συνέπειες της πράξης και θα καταβάλει χρηματική ικανοποίηση ή αποζημίωση, με δυνατότητα παρέμβασης της Ελληνικής Αρχής Αποζημίωσης (άρθρο 1 του ν. 3811/2009) σε περιπτώσεις οικονομικής αδυναμίας.
- Άρθρο 25 Π. Το άρθρο 25 Π προσθέτει παράγραφο 5 στο άρθρο 124 του Ποινικού Κώδικα, ρυθμίζοντας την περίπτωση υποτροπής ανηλίκου κατά τη διάρκεια ισχύος αναμορφωτικών μέτρων, όταν η πράξη θα ήταν κακούργημα αν την τελούσε ενήλικος. Το άρθρο 26 Π τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 130 του Ποινικού Κώδικα, αφορώντας την αυτοδίκαιη παύση των αναμορφωτικών μέτρων.
- Άρθρο 25 τ. Το άρθρο 25 τ τροποποιεί το άρθρο 25 του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81), προσθέτοντας τη λέξη "ιδίως" και την εναλλακτική δυνατότητα εξέτασης ανηλίκων θυμάτων από την αρμόδια Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση, όπου δεν λειτουργούν οι αρμόδιες υπηρεσίες για ανήλικα θύματα.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 130 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), ορίζοντας ότι τα αναμορφωτικά μέτρα για ανηλίκους που τέλεσαν αξιόποινη πράξη πριν τα 15 και εισάγονται σε δίκη μετά τα 18, παύουν αυτοδικαίως όταν ο υπαίτιος συμπληρώσει το 23ο έτος της ηλικίας του, αντί για το 25ο που ίσχυε προηγουμένως.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 τροποποιεί το Άρθρο 231 του Ποινικού Κώδικα, προσθέτοντας τις λέξεις "Παρεμπόδιση δικαιοσύνης" στον τίτλο του και εισάγοντας νέες παραγράφους 3 και 4, ενώ παράλληλα αντικαθιστά το Άρθρο 10 του ν. 3500/2006.
- Άρθρο 27 Π. Το Άρθρο 27 Π τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα προσθέτοντας παράγραφο στο άρθρο 231 σχετικά με την παρεμπόδιση δικαιοσύνης και αντικαθιστά το άρθρο 10 του ν. 3500/2006. Τα Άρθρα 28, 29 και 30 τροποποιούν αντίστοιχα τα άρθρα 313, προσθέτουν το άρθρο 323Β και τροποποιούν την παράγραφο 3 του άρθρου 339 του Ποινικού Κώδικα, αφορώντας διακεκριμένες μορφές συμπλοκής, διευκόλυνση επαιτείας και την παρακολούθηση γενετήσιων πράξεων με ανηλίκους μέσω τεχνολογίας.
- Άρθρο 29 τ. Το Άρθρο 29 τ του ν. 4624/2019, σε συνδυασμό με την έναρξη λειτουργίας του ΟΠΣ-ΑΔΕ (άρθρο 14 ν. 4442/2016), καταργεί την υποχρέωση συνυποβολής δικαιολογητικών κατά την υποβολή γνωστοποίησης από τον φορέα δραστηριότητας, ενώ παράλληλα καταργεί την παράγραφο 2 του άρθρου 16 του ν. 4442/2016. Το Άρθρο 96, ως μεταβατική διάταξη, ορίζει ότι το κεφάλαιο Β' του Μέρους Ε' (σχετικά με αλλαγές στην αρμοδιότητα των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων) εφαρμόζεται και σε υποθέσεις χωρίς ορισμένη δικάσιμο πριν τη δημοσίευση του νόμου.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του ΦΕΚ καθορίζει τον ορισμό, τα προσόντα και τις αρμοδιότητες των ανακριτών και των δικαστών ανηλίκων στα Πρωτοδικεία και Πλημμελειοδικεία, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας δημιουργίας Ανακριτικών Τμημάτων Διεθνούς Δικαστικής Συνδρομής και Ευρωπαϊκής Εντολής Έρευνας στα Πρωτοδικεία Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης.
- Άρθρο 30 δ. Το Άρθρο 30 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι ανακριτές στα πλημμελειοδικεία και τα εφετεία ορίζονται πρόεδροι πρωτοδικών ή πρωτοδίκες για τριετή (ανακριτές πλημμελειοδικείων) ή διετή (ανακριτές ανηλίκων) θητεία, λαμβάνοντας υπόψη την κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου στο ποινικό δίκαιο και την καλή γνώση ξένης γλώσσας, ιδίως της αγγλικής.
- Άρθρο 30 τ. Το Άρθρο 30 τ τροποποιεί το Άρθρο 30 του ν. 4938/2022 (Α' 109) σχετικά με τους ανακριτές και δικαστές ανηλίκων, αλλάζοντας τον τρόπο έκδοσης των σχετικών αποφάσεων από προεδρικά διατάγματα σε αποφάσεις ή πράξεις, ενώ παράλληλα τροποποιεί την αναφορά στον ορισμό του ανακριτή ανηλίκων και διαγράφει συγκεκριμένες φράσεις από την παράγραφο 5.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 360 του Ποινικού Κώδικα, αυστηροποιώντας τις ποινικές κυρώσεις για την παραμέληση ανηλίκου και θεσπίζοντας ποινική ευθύνη για τον δικαστικό συμπαραστάτη, ενώ παράλληλα προσθέτει νέα παράγραφο.
- Άρθρο 31 Α. Το Άρθρο 31 Α του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 360 του Ποινικού Κώδικα, αυστηροποιώντας τις ποινικές κυρώσεις για το έγκλημα της παραμέλησης και θεσπίζοντας ποινική ευθύνη για τον δικαστικό συμπαραστάτη. Το Άρθρο 32, αντίστοιχα, τροποποιεί τις παραγράφους 3 και 4 του άρθρου 381 του Ποινικού Κώδικα, προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης ικανοποίηση σε περιπτώσεις πλημμελημάτων και κακουργημάτων κατά της ιδιοκτησίας.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5326 — ΦΕΚ Α' 125/2026 (άρθρο 47)
Ο Νόμος 5326/2026 ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) και επεκτείνει τις σχετικές εγγυήσεις σε εσωτερικές υποθέσεις. Ρυθμίζει επίσης τη σύσταση και λειτουργία της «Ελληνικής Αρχής Αποζημίωσης Θυμάτων Εγκληματικών Πράξεων» και της «Ελληνικής Αρχής Συνδρομής», καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών για τρομοκρατικά εγκλήματα στη Europol και τη Eurojust. Επιπλέον, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για τη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, την οργάνωση και λειτουργία των δικαστηρίων και των δικαστικών υπηρεσιών, καθώς και τροποποιήσεις σε διάφορους κώδικες και νόμους που αφορούν τη δικαιοσύνη και τη δημόσια διοίκηση. Σημαντικοί φορείς που αφορούν είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Europol, η Eurojust, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, καθώς και τα δικαστήρια και οι δικαστικές υπηρεσίες. - Κατάργηση: Νόμος 5219 — ΦΕΚ Α' 130/2025 (άρθρο 97)
Το έγγραφο είναι ο Νόμος Υπ' Αριθμ. 5219, ο οποίος αφορά τον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας. Ρυθμίζει θέματα σχετικά με το Περιουσιολόγιο Ακινήτων, την υποχρέωση υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων, τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας ακινήτων, καθώς και τη φορολογία επί της ιδιοκτησίας και της μεταβίβασης ακίνητης και κινητής περιουσίας. Οι βασικοί φορείς που αφορά είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα που κατέχουν ακίνητη περιουσία, καθώς και οι δημόσιες αρχές που εμπλέκονται στη διαδικασία φορολόγησης. - Τροποποίηση: Νόμος 5197 — ΦΕΚ Α' 76/2025 (άρθρο 36)
Ο Νόμος 5197/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αναβαθμίζει τη διαδικασία εισαγωγής και εκπαίδευσης υποψήφιων δικαστικών λειτουργών και υπαλλήλων, εξορθολογίζει τις διαδικασίες διορισμού και στελέχωσης των δικαστηρίων, και προσαρμόζει το νομοθετικό πλαίσιο στην κατάργηση της κατεύθυνσης των Ειρηνοδικών από την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών. Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις του ν. 4871/2021 και άλλων σχετικών νόμων, επανακαθορίζοντας τα προσόντα συμμετοχής, τη σύνθεση επιτροπών, τις διαδικασίες αξιολόγησης και κατάρτισης, καθώς και τα κριτήρια επιλογής διδασκόντων και την οργάνωση των Συμβουλίων Σπουδών. Επίσης, ρυθμίζονται θέματα σχετικά με τη συμμετοχή του Δημοσίου στη διαμεσολάβηση, τις προσαυξήσεις βαθμολογίας για κατοίκους συγκεκριμένων περιοχών, και τις ηλικιακές προϋποθέσεις για το διορισμό συμβολαιογράφων. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 5172 — ΦΕΚ Α' 10/2025
Ο Νόμος 5172/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 και τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και άλλων νόμων για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, της ενδοοικογενειακής βίας και της γενετήσιας εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο. Ο νόμος ορίζει ποινές για διάφορα αδικήματα, όπως ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων, ο καταναγκασμός σε γάμο και η παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση, ενώ θεσπίζει και διαδικασίες για την αφαίρεση διαδικτυακού υλικού και την προστασία των θυμάτων. Επίσης, γίνονται τροποποιήσεις στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών σχετικά με τον Εισαγγελέα και Ανακριτή Ανηλίκων, και ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την κτηματογράφηση και την οργάνωση των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2025
Επιστροφή στη λίστα νόμων