Νόμος 5226/2025 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 5226/2025 αναδιαμορφώνει το πλαίσιο και τις διαδικασίες επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα, ενσωματώνοντας την Οδηγία 2008/115/ΕΚ και προσαρμόζοντας τη νομοθεσία στα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ και διεθνείς συμβάσεις. Ο νόμος καθορίζει τους όρους για την παράνομη παραμονή, τις διαδικασίες επιστροφής, τις ποινικές κυρώσεις, καθώς και τις προϋποθέσεις για την αναβολή ή την αναστολή της απομάκρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, την οικογενειακή ζωή και την κατάσταση υγείας. Επίσης, ρυθμίζει θέματα κράτησης, απαγόρευσης εισόδου, καθώς και τις διαδικασίες προσφυγής κατά των αποφάσεων επιστροφής, ενώ τροποποιεί διατάξεις σχετικές με τη διεθνή προστασία, την έκδοση αδειών διαμονής και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση των αιτήσεων. Ο νόμος αφορά πολίτες τρίτων χωρών, τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, καθώς και φορείς που εμπλέκονται στη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου.

Άρθρα

  1. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ αφορά την αναμόρφωση των διατάξεων που ενσωματώνουν την Οδηγία 2008/115/ΕΚ και την προσαρμογή των κανόνων επιστροφής παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών, σύμφωνα με τα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ, διεθνείς συμβάσεις και την πρόταση νέου κανονισμού επιστροφών [COM (2025) 101 final].
  2. Άρθρο 2 Α. Το Άρθρο 2Α, στο Μέρος Β', αφορά την αναμόρφωση του ελληνικού νομοθετικού πλαισίου σύμφωνα με την Οδηγία 2008/115/ΕΚ, τις διαδικασίες επιστροφής παράνομα διαμενόντων πολιτών τρίτων χωρών και τις σχετικές ποινικές κυρώσεις, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Α' για την αναμόρφωση διατάξεων της ελληνικής νομοθεσίας.
  3. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ της Οδηγίας ορίζει ότι οι διατάξεις του Κεφαλαίου εφαρμόζονται σε πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα, εκτός από εκείνους που υπόκεινται σε απαγόρευση εισόδου σύμφωνα με το άρθρο 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 (Κώδικας Συνόρων Σένγκεν) ή σε απέλαση με δικαστική απόφαση.
  4. Άρθρο 3 Π. Το Άρθρο 3 Π του ΦΕΚ, το οποίο αντιστοιχεί στο Άρθρο 2 της Οδηγίας, καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του νόμου, ενώ τα Άρθρα 4, 5, 6 και 7 ορίζουν τους όρους, τις ευνοϊκότερες διατάξεις, τη μη επαναπροώθηση, τα βέλτιστα συμφέροντα του παιδιού, την οικογενειακή ζωή, την κατάσταση της υγείας και την απόφαση επιστροφής, αντίστοιχα, σύμφωνα με τα Άρθρα 3, 4, 5 και 6 της Οδηγίας.
  5. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ ορίζει τους όρους για την "παράνομη παραμονή" στην ελληνική επικράτεια, αναφερόμενο σε πολίτες τρίτων χωρών που δεν πληρούν ή δεν πληρούν πλέον τις προϋποθέσεις εισόδου, όπως αυτές ορίζονται στον Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, και εξαιρεί όσους απολαμβάνουν του ενωσιακού δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας.
  6. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει τον όρο "Πολίτης τρίτης χώρας" ως κάθε πρόσωπο που δεν είναι πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 20 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Σ.Λ.Ε.Ε.).
  7. Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ της Οδηγίας ορίζει ότι οι διατάξεις της ισχύουν υπό την επιφύλαξη ευνοϊκότερων διατάξεων διμερών ή πολυμερών συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ ή της Ελλάδας και τρίτων χωρών, καθώς και του κεκτημένου της ΕΕ περί μετανάστευσης και ασύλου για πολίτες τρίτων χωρών. Επιπλέον, για πολίτες τρίτων χωρών που εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής, οι αρμόδιες ελληνικές αρχές οφείλουν να διασφαλίζουν μη λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση και προστασία, σύμφωνα με συγκεκριμένες παραγράφους και άρθρα (9, 10, 15, 16, 17), και να τηρούν την αρχή της μη επαναπροώθησης.
  8. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ 154/08.09.2025 ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές, κατά την εφαρμογή του νόμου, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, την οικογενειακή ζωή, την κατάσταση υγείας του πολίτη τρίτης χώρας και να τηρούν την αρχή της μη επαναπροώθησης.
  9. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ του ΦΕΚ ορίζει την έννοια της "επιστροφής" ως τη διαδικασία επανόδου πολίτη τρίτης χώρας είτε εθελοντικά είτε αναγκαστικά σε χώρα καταγωγής, συνήθους διαμονής, διέλευσης, ή άλλη τρίτη χώρα, και καθορίζει ότι η απόφαση επιστροφής αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα απορριπτικών αποφάσεων για διεθνή προστασία, διακοπή εξέτασης αιτήματος, ανάκληση καθεστώτος διεθνούς προστασίας, απόρριψη αιτήματος διαμονής ή ανάκληση τίτλου διαμονής, ενώ σε άλλες περιπτώσεις παράνομης διαμονής εκδίδεται απόφαση επιστροφής από τα αρμόδια όργανα του άρθρου 76 του ν. 3386/2005 (Α' 212).
  10. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 ορίζει ότι σε περίπτωση απόρριψης αίτησης διεθνούς προστασίας, διακοπής εξέτασης του αιτήματος, ανάκλησης καθεστώτος διεθνούς προστασίας, απόρριψης αιτήματος χορήγησης ή ανανέωσης τίτλου διαμονής, ή ανάκλησης ισχύοντος τίτλου διαμονής, η αρμόδια αρχή εκδίδει απόφαση επιστροφής του πολίτη τρίτης χώρας, σύμφωνα με το Άρθρο 6 της Οδηγίας.
  11. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) A' 154 στις 08.09.2025, ρυθμίζει την παράταση της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης για πολίτες τρίτων χωρών έως εξήντα (60) ημέρες, κατόπιν αιτιολογημένης αίτησης και λαμβάνοντας υπόψη ειδικές περιστάσεις, ενώ επιτρέπει την επιβολή υποχρεώσεων για αποφυγή κινδύνου διαφυγής.
  12. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 περιγράφει τη διαδικασία έκδοσης διαπιστωτικής πράξης από την αστυνομική αρχή όταν μια απόφαση επιστροφής καθίσταται άμεσα εκτελεστή, καθώς και τα μέτρα καταναγκασμού που μπορούν να εφαρμοστούν σε πολίτες τρίτων χωρών που αντιστέκονται, σύμφωνα με τον ν. 3386/2005 και την κοινή υπουργική απόφαση 4000/4/46-α'/22.7.2009. Επίσης, αναφέρεται στην τήρηση κατευθυντήριων γραμμών ασφαλείας για απομακρύνσεις με αεροπορική πτήση (απόφαση 2004/573/ΕΚ) και στον εξωτερικό έλεγχο των διαδικασιών απομάκρυνσης από τον Συνήγορο του Πολίτη.
  13. Άρθρο 8 κ. Το Άρθρο 8 κ του ΦΕΚ ορίζει ότι κατά την αναβολή απομάκρυνσης σύμφωνα με το Άρθρο 10, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την εξασφάλιση της οικογενειακής ενότητας του πολίτη τρίτης χώρας με την οικογένειά του στην Ελλάδα και την πρόσβαση των ανηλίκων στην υποχρεωτική εκπαίδευση.
  14. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2303 ορίζει ότι οι αστυνομικές αρχές εκτελούν την απόφαση επιστροφής μετά τη λήξη της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης, εκτός αν προκύψουν λόγοι που αναφέρονται στην παρ. 4 του άρθρου 8, και ότι η συνέντευξη διενεργείται με τη συνδρομή διερμηνέα.
  15. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 ορίζει ότι οι αρμόδιες αστυνομικές αρχές υποχρεούνται να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την εκτέλεση απόφασης επιστροφής ενός πολίτη τρίτης χώρας, εάν δεν του έχει χορηγηθεί προθεσμία οικειοθελούς αναχώρησης, εάν δεν συμμορφωθεί με αυτήν, εάν παραβιάσει τις επιβληθείσες υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια της προθεσμίας, ή εάν δεν συνεργαστεί με τις αρχές κατά τη διαδικασία επιστροφής.
  16. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ, παράγραφοι 3 και 4, ορίζει ότι εάν η απομάκρυνση πολίτη τρίτης χώρας αναβληθεί για τεχνικούς λόγους, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επιβάλουν υποχρεώσεις όπως αυτές του άρθρου 8, και εκδίδεται βεβαίωση αναβολής απομάκρυνσης με εξάμηνη ισχύ, η οποία απαιτεί τη συνεργασία του κατόχου για την εκτέλεση της απομάκρυνσης.
  17. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ ορίζει ότι η απομάκρυνση πολίτη τρίτης χώρας αναβάλλεται υποχρεωτικά εάν παραβιάζεται η αρχή της μη επαναπροώθησης ή έχει ανασταλεί σύμφωνα με το άρθρο 14 παρ. 3. Επιπλέον, οι αστυνομικές αρχές μπορούν να αναβάλουν την απομάκρυνση για εύλογο χρόνο λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας, αδυναμίας διαπίστωσης ταυτότητας ή τεχνικών λόγων, όπως η έλλειψη μέσων μεταφοράς.
  18. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ, όπως τροποποιήθηκε από τον ν. 4939/2022 (Α' 111), ορίζει ότι πριν από την απομάκρυνση ασυνόδευτου ανηλίκου από τη χώρα, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να διασφαλίσουν την επιστροφή του σε μέλος της οικογένειάς του, σε ορισθέντα κηδεμόνα ή σε κατάλληλες εγκαταστάσεις υποδοχής στο κράτος επιστροφής.
  19. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 10 της Οδηγίας, ορίζει ότι πριν ληφθεί απόφαση επιστροφής ασυνόδευτου ανηλίκου, και λαμβάνοντας υπόψη τα βέλτιστα συμφέροντά του, παρέχεται συνδρομή από κατάλληλους φορείς, άλλους από τις αρχές επιστροφής, οι οποίοι αναφέρονται στα άρθρα 63 έως 66ΛΔ του ν. 4939/2022 (Α' 111).
  20. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ΦΕΚ αφορά την απαγόρευση εισόδου πολιτών τρίτων χωρών στην Ελλάδα, η οποία εκδίδεται υποχρεωτικά με την απόφαση επιστροφής σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, με μέγιστη διάρκεια δέκα (10) ετών που μπορεί να παραταθεί για πέντε (5) έτη, ενώ εξαιρούνται τα θύματα εμπορίας ανθρώπων και παράνομης διακίνησης μεταναστών υπό προϋποθέσεις.
  21. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ ορίζει ότι πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα και δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωση άμεσης αναχώρησης, υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής σύμφωνα με το άρθρο 76 του ν. 3386/2005, εκτός εάν άλλο κράτος μέλος αναλαμβάνει τον πολίτη βάσει διμερών συμφωνιών ή εάν χορηγηθεί αυτοτελής άδεια διαμονής για λόγους φιλευσπλαχνίας ή ανθρωπιστικούς λόγους σύμφωνα με το άρθρο 134 του ν. 5038/2023. Επιπλέον, το Άρθρο 30 αφορά την εξέταση εκκρεμών αιτήσεων για άδειες διαμονής για εργασία σε πολίτες τρίτων χωρών που υποβλήθηκαν από τη λήξη της προθεσμίας της παρ. 4 του άρθρου 193 του ν. 5078/2023 έως τις 19.3.2025.
  22. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ του ΦΕΚ 154/08.09.2025 ορίζει ότι οι αποφάσεις επιστροφής κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο με αναφορά στους λόγους και τα ένδικα μέσα, με δυνατότητα περιορισμού των πληροφοριών για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες αλλοδαπών παρέχουν μετάφραση των βασικών σημείων, εκτός αν ο πολίτης τρίτης χώρας έχει εισέλθει παράνομα και δεν του έχει χορηγηθεί άδεια παραμονής, οπότε η απόφαση εκδίδεται με τυποποιημένο έντυπο σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση 4000/4/46-α/22.7.2009 (Β' 1535).
  23. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 ορίζει ότι οι αποφάσεις επιστροφής και απαγόρευσης εισόδου πρέπει να είναι γραπτές, να περιέχουν σαφή αιτιολογία, να κοινοποιούνται στον ενδιαφερόμενο και να αναφέρουν τους νομικούς και πραγματικούς λόγους έκδοσής τους, καθώς και πληροφορίες για τα διαθέσιμα ένδικα μέσα.
  24. Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ ρυθμίζει τις προθεσμίες και τις διαδικασίες προσφυγής κατά αποφάσεων επιστροφής πολιτών τρίτων χωρών, αναφέροντας προθεσμίες πέντε (5) ή δέκα (10) ημερών, εκδόσεις αποφάσεων εντός τριών (3) ή πέντε (5) εργάσιμων ημερών, και την αναστολή εκτέλεσης της απόφασης επιστροφής, ενώ παράλληλα αναφέρεται στον ν. 2690/1999, ν. 4939/2022, ν. 3900/2010, π.δ. 18/1989, ν. 3226/2004, ν. 4375/2016, ν. 3068/2002, και την Οδηγία 2013/32/ΕΕ.
  25. Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 15 τ του ΦΕΚ 154/08.09.2025 ρυθμίζει την κράτηση πολιτών τρίτων χωρών για λόγους δημόσιας ασφάλειας, τάξης και απομάκρυνσης, ορίζοντας ότι η απόφαση εκδίδεται από τον Αστυνομικό Διευθυντή, μπορεί να προσβληθεί ενώπιον του πρωτοδίκη, επανεξετάζεται ανά εξάμηνο, και έχει ανώτατο όριο κράτησης ένα έτος, με δυνατότητα παράτασης έως ένα επιπλέον έτος υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
  26. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ ορίζει ότι πολίτες τρίτων χωρών που υπόκεινται σε διαδικασίες επιστροφής μπορούν να τεθούν υπό κράτηση μόνο εάν δεν υπάρχουν άλλα επαρκή και λιγότερο επαχθή μέτρα, και μόνο εάν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής, αποφυγής ή παρεμπόδισης της διαδικασίας επιστροφής, ή λόγοι εθνικής ασφάλειας, δημόσιας ασφάλειας και δημόσιας τάξης.
  27. Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 16 τ του Κώδικα Μετανάστευσης, που αναφέρεται στην οικειοθελή αναχώρηση και την κράτηση πολιτών τρίτων χωρών, ορίζει ότι η απόφαση επιστροφής μπορεί να προβλέπει διάστημα 7-14 ημερών για οικειοθελή αναχώρηση, ενώ η κράτηση γίνεται σε ειδικές εγκαταστάσεις του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της Ελληνικής Αστυνομίας, με διαχωρισμό από κρατούμενους κοινού ποινικού δικαίου, και παρέχονται δικαιώματα επικοινωνίας, υγειονομικής περίθαλψης και ενημέρωσης.
  28. Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 17 τ, που αφορά τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, προβλέπει ότι οι οικογένειες που κρατούνται εν αναμονή απομάκρυνσης θα διαμένουν σε χωριστό κατάλυμα με επαρκή ιδιωτικότητα, ενώ οι ανήλικοι θα έχουν πρόσβαση σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου, παιχνίδια, ψυχαγωγία και, ανάλογα με τη διάρκεια παραμονής τους, στην εκπαίδευση.
  29. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 17 της Οδηγίας, ορίζει ότι η κράτηση ασυνόδευτων ανηλίκων και οικογενειών με ανηλίκους πρέπει να αποτελεί έσχατη λύση και να διαρκεί για το ελάχιστο απαιτούμενο χρονικό διάστημα, ενώ οι οικογένειες που κρατούνται για απομάκρυνση πρέπει να διαμένουν σε χωριστό κατάλυμα που εξασφαλίζει επαρκή ιδιωτικότητα.
  30. Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ του Κώδικα Μετανάστευσης (ν. 5038/2023, Α' 81) και το Άρθρο 19 αφορούν την κράτηση πολιτών τρίτων χωρών, με έμφαση στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, την προστασία των ευάλωτων ατόμων και των ασυνόδευτων ανηλίκων, καθώς και τη δυνατότητα λήψης έκτακτων μέτρων σε περιπτώσεις υπερφόρτωσης, με ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
  31. Άρθρο 20 Ε. Το Άρθρο 20 Ε του ΦΕΚ αφορά την επανεισδοχή, ενώ τα άρθρα 21 έως 25 ρυθμίζουν θέματα επιστροφών, οικειοθελούς αναχώρησης, απομάκρυνσης, απαγόρευσης εισόδου και προστασίας από την επιστροφή αλλοδαπών. Το Άρθρο 26 τροποποιεί το άρθρο 82 του ν. 3386/2005 σχετικά με τους ανεπιθύμητους αλλοδαπούς.
  32. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι αποφάσεις επιστροφής και σχετικά θέματα, όπως η συμμόρφωση με την οικειοθελή αναχώρηση και η υλοποίηση της απομάκρυνσης, καταχωρούνται άμεσα από τις αρμόδιες Υπηρεσίες σε διασυνδεδεμένα ηλεκτρονικά αρχεία, με σκοπό την επεξεργασία τους σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και την Οδηγία (ΕΕ) 2016/680.
  33. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 ρυθμίζει την έναρξη της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης από την επίδοση της σχετικής απόφασης, αναφερόμενο στις αποφάσεις διακοπής εξέτασης αίτησης διεθνούς προστασίας του άρθρου 86 του ν. 4939/2022 (Α' 111) και στις τελεσίδικες αποφάσεις απόρριψης αιτήματος διεθνούς προστασίας.
  34. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει ότι εάν ένας πολίτης τρίτης χώρας παραβιάσει τους όρους της προθεσμίας οικειοθελούς αναχώρησης ή τις επιβληθείσες υποχρεώσεις, η προθεσμία ανακαλείται αυτοδικαίως και τίθεται υπό κράτηση για την προετοιμασία της απομάκρυνσής του, ενώ για την κάλυψη των δαπανών απομάκρυνσης εφαρμόζονται αναλογικά το άρθρο 80 του ν. 3386/2005 και η κοινή υπουργική απόφαση 4000/4/46-α/22.7.2009.
  35. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ ορίζει ότι η απαγόρευση εισόδου, όπως αναφέρεται στο Άρθρο 12, θα εφαρμόζεται μέσω της εγγραφής στον κατάλογο ανεπιθύμητων αλλοδαπών του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, σύμφωνα με το άρθρο 82 του ν. 3386/2005 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1861 σχετικά με το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS).
  36. Άρθρο 25 τ. Το άρθρο 25 τ του ΦΕΚ, αναφερόμενο στο άρθρο 25 της Σύμβασης Σένγκεν, διευκρινίζει ότι οι παράγραφοι 1 έως 4 εφαρμόζονται με την επιφύλαξη του δικαιώματος διεθνούς προστασίας, όπως αυτό ορίζεται στην περ. δ) του άρθρου 1 του ν. 4939/2022 (Α' 111).
  37. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 τροποποιεί το άρθρο 82 του ν. 3386/2005 σχετικά με τους ανεπιθύμητους αλλοδαπούς, επικαιροποιώντας τα συναρμόδια υπουργεία, αντικαθιστώντας τον "Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας" με τον "Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης", και τροποποιώντας τις ποινές φυλάκισης και χρηματικές ποινές, καθώς και προσθέτοντας ένα νέο δεύτερο εδάφιο στην παράγραφο 4.
  38. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 83 του ν. 3386/2005, ορίζοντας ότι πολίτης τρίτης χώρας που εισέρχεται, εξέρχεται ή παραμένει στην Ελλάδα χωρίς νόμιμες διατυπώσεις τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
  39. Άρθρο 27 Π. Το Άρθρο 27 Π, που αντικαθιστά το άρθρο 83 του ν. 3386/2005, ορίζει ποινικές κυρώσεις για την παράνομη είσοδο, έξοδο και παραμονή στη χώρα. Το Άρθρο 28, που ανήκει στο Μέρος Γ' του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, αφορά την επιστροφή πολιτών κρατών μελών της ΕΕ και των οικογενειών τους, καθώς και μελών οικογένειας Έλληνα πολίτη.
  40. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του νόμου ορίζει ότι οι διατάξεις του δεν εφαρμόζονται σε πολίτες κρατών μελών της ΕΕ και μέλη των οικογενειών τους που απολαμβάνουν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας σύμφωνα με το σημείο 5 του άρθρου 2 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν και το π.δ. 106/2007, με τις διαδικασίες επιστροφής τους να διέπονται από τα άρθρα 22 έως 24 του π.δ. 106/2007, ενώ οι ρυθμίσεις εφαρμόζονται αναλόγως και στα μέλη οικογένειας Έλληνα πολίτη που εμπίπτουν στην Οδηγία 2004/38/ΕΚ.
  41. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 τροποποιεί την παράγραφο 5 του άρθρου 134 του Κώδικα Μετανάστευσης, καταργώντας την προϋπόθεση επταετούς διαμονής και επιτρέποντας τη χορήγηση άδειας διαμονής τύπου «Α.6» για εξαιρετικούς λόγους, διάρκειας τριών (3) ετών, σε πολίτες τρίτων χωρών που είναι γονείς ανήλικου ημεδαπού, με απόφαση του Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
  42. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 τροποποιεί το άρθρο 23 του ν. 4939/2022, προσθέτοντας νέα εδάφια που αφορούν τη χορήγηση βεβαίωσης κατάθεσης αίτησης ανανέωσης άδειας διαμονής για δικαιούχους διεθνούς προστασίας, με την αρμόδια Αρχή Παραλαβής να χορηγεί τη βεβαίωση, η οποία επιτρέπει τη νόμιμη διαμονή στη χώρα και την απόλαυση των δικαιωμάτων της προηγούμενης άδειας, ενώ η εκπρόθεσμη υποβολή αίτησης επισύρει πρόστιμο 100 ευρώ.
  43. Άρθρο 32 Δ. Το Άρθρο 32 Δ τροποποιεί το άρθρο 74 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία και την προσωρινή προστασία, επιτρέποντας στις αρχές παραλαβής και εξέτασης να χρησιμοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.
  44. Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 τροποποιεί το άρθρο 82 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, επιτρέποντας τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης αντί πρακτικών κατά τη συνέντευξη.
  45. Άρθρο 33 Χ. Το Άρθρο 33 Χ, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Τεύχος Α' 154 στις 8 Σεπτεμβρίου 2025, τροποποιεί το άρθρο 82 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών, επιτρέποντας τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης αντί πρακτικών κατά τη συνέντευξη.
  46. Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 τροποποιεί το Άρθρο 94 του ν. 4939/2022 (Α' 111) σχετικά με τις μεταγενέστερες αιτήσεις για διεθνή προστασία, προσθέτοντας εδάφια στην παρ. 2, καταργώντας την παρ. 4, αντικαθιστώντας την παρ. 7, τροποποιώντας την παρ. 9 και αυξάνοντας το ποσό από εκατό (100) σε τριακόσια (300) ευρώ στην παρ. 10.
  47. Άρθρο 34 Μ. Το Άρθρο 34 Μ τροποποιεί το άρθρο 94 του Κώδικα Νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών, αφορά τις μεταγενέστερες αιτήσεις. Το Άρθρο 35 τροποποιεί το άρθρο 97 του ίδιου Κώδικα, αφορά το δικαίωμα άσκησης προσφυγής.
  48. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 τροποποιεί το άρθρο 97 του ν. 4939/2022 (Α' 111) σχετικά με το δικαίωμα άσκησης προσφυγής, διευκρινίζοντας ότι η προσφυγή μπορεί να ασκηθεί κατά αποφάσεων που ανακαλούν καθεστώς διεθνούς προστασίας, και ότι κατά τη διάρκεια της προθεσμίας για την άσκηση της προσφυγής, εφόσον αυτή ασκηθεί εμπρόθεσμα, ο αιτών επιτρέπεται να παραμείνει στο έδαφος της χώρας.
  49. Άρθρο 36 Δ. Το Άρθρο 36 Δ τροποποιεί το άρθρο 110 του Κώδικα Νομοθεσίας σχετικά με το δικαίωμα παραμονής, ενώ το Άρθρο 37 ρυθμίζει θέματα προσωπικού της υπό κατάργηση Ελεγχόμενης Δομής Προσωρινής Φιλοξενίας Αιτούντων Άσυλο Βόλου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
  50. Άρθρο 37. Το Άρθρο 37, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ A' 154/08.09.2025, αφορά τη μετάταξη προσωπικού στην Περιφέρεια Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας. Η μετάταξη γίνεται σε κενή οργανική θέση του φορέα υποδοχής, με υποχρέωση πενταετούς παραμονής, ή σε συνιστώμενη προσωποπαγή θέση εάν δεν υπάρχει κενή οργανική θέση, με δέσμευση κενής οργανικής θέσης. Οι οργανικές θέσεις κατανέμονται σε οργανικές μονάδες με πράξη του αρμοδίου οργάνου, σύμφωνα με το άρθρο 20 του ν. 4622/2019.
  51. Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 τροποποιεί την παρ. 4 του άρθρου 50 του ν. 4487/2017, καθορίζοντας την προθεσμία των 30 ημερών για την έκδοση απόφασης σχετικά με την προσωρινή εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης σε δομές της παρ. 4 του άρθρου 8 και του άρθρου 10 ν. 4375/2016, ενώ η απόφαση εκδίδεται από τον Γραμματέα της αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης για σκοπούς δημοσίου συμφέροντος και εθνικής ασφάλειας.
  52. Άρθρο 38 Π. Το Άρθρο 38 Π αφορά την προσωρινή εγκατάσταση και λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης σε δομές που ορίζονται στο άρθρο 8 παρ. 4 και στο άρθρο 10 του ν. 4375/2016, ενώ τροποποιεί την παρ. 4 του άρθρου 50 του ν. 4487/2017.
  53. Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ καθορίζει τις αρμοδιότητες των Υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Προστασίας του Πολίτη, Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Δικαιοσύνης για τη θέσπιση κοινών αποφάσεων σχετικά με την κατάθεση οικονομικής εγγύησης, την οργάνωση εξωτερικού ελέγχου, τη νομική συνδρομή και την ίδρυση/κατάργηση ειδικών εγκαταστάσεων κράτησης πολιτών τρίτων χωρών. Το Άρθρο 40 καταργεί τα Κεφάλαια Γ', Δ', Ε' και ΣΤ' του ν. 3907/2011 (Α' 7) από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
  54. Άρθρο 40. Το Άρθρο 40, παράγραφος 2, ορίζει ότι αιτήσεις για άδεια διαμονής για εξαιρετικούς λόγους (τύπου «Α.6») που υποβάλλονται πριν την έναρξη ισχύος του άρθρου 29, θα εξετάζονται βάσει του καθεστώτος που ίσχυε κατά την υποβολή τους. Η παράγραφος 3 αναφέρει ότι πολίτες τρίτων χωρών με ληγμένο οριστικό τίτλο διαμονής, εφόσον η λήξη δεν οφείλεται σε λόγους δημόσιας τάξης, εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας υγείας και δεν υποβλήθηκε αίτηση ανανέωσης εντός προθεσμίας ή απορρίφθηκε, δεν θα υπόκεινται σε απομάκρυνση έως την 31η Μαρτίου 2026.
  55. Άρθρο 40 Κ. Το Άρθρο 40 Κ του ΦΕΚ, στο Μέρος Ε' που αφορά την έναρξη ισχύος, καταργεί και θέτει μεταβατικές διατάξεις, ενώ το Άρθρο 1 του Μέρους Α' ορίζει ως σκοπό την ενίσχυση της διαδικασίας αποτελεσματικών επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην Ελλάδα.
  56. Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 ορίζει ότι η ισχύς του νόμου αρχίζει με τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός από την εφαρμογή της ηλεκτρονικής επιτήρησης που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 8, η οποία τίθεται σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2026.
  57. Άρθρο 49 τ. Το Άρθρο 49 τ, παράγραφος 7, ορίζει ότι οι αιτούντες διεθνούς προστασίας, οι δικηγόροι ή οι εξουσιοδοτημένοι σύμβουλοί τους έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες από εμπειρογνώμονες για ειδικά ζητήματα, όπως ιατρικά, πολιτισμικά, θρησκευτικά, γλωσσικά, ή ζητήματα που αφορούν ανηλίκους ή το φύλο. Η παράγραφος 8 αναφέρει ότι οι αρμόδιες αρχές αναγνωρίζουν και βεβαιώνουν την υπογραφή των αιτούντων, είτε με επίδειξη δελτίου είτε βάσει δηλωθέντων στοιχείων σε περιπτώσεις κράτησης ή παραμονής σε εγκαταστάσεις της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης.
  58. Άρθρο 50. Το Άρθρο 50 ορίζει προθεσμίες για την άσκηση προσφυγής κατά αποφάσεων σχετικά με αιτήσεις διεθνούς προστασίας: εντός είκοσι (20) ημερών από την επίδοση της απόφασης ή από τότε που τεκμαίρεται η γνώση του προσφεύγοντος, ή εντός δέκα (10) ημερών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις απόρριψης ή απαραδεκτότητας της αίτησης, σύμφωνα με τα άρθρα 87 και 95.
  59. Άρθρο 72. Το Άρθρο 72 τροποποιεί την παράγραφο 6, αντικαθιστώντας τις αναφορές σε συγκεκριμένες περιπτώσεις του άρθρου 1 με τις αντίστοιχες περιπτώσεις ια' και ιβ' της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Κώδικα Μετανάστευσης.
  60. Άρθρο 72 τ. Το άρθρο 72 τ του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019) και ο Κώδικας Μετανάστευσης (περ. ια) και ιβ) του άρθρου 4) ορίζουν ότι αλλοδαποί που έχουν χαρακτηριστεί θύματα εμπορίας ανθρώπων ή παράνομης διακίνησης μεταναστών, ή για τους οποίους προκύπτει αμετάκλητη δικαστική απόφαση ότι υπήρξαν θύματα πριν από την ισχύ του νόμου, διαγράφονται από τον κατάλογο ανεπιθύμητων αλλοδαπών, εφόσον οι πράξεις για τις οποίες καταδικάστηκαν (παράνομη είσοδος, πλαστά έγγραφα, παράνομη εργασία, πορνεία) συνδέονται αιτιολογημένα με τα εγκλήματα θυματοποίησης.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2025

Επιστροφή στη λίστα νόμων