Νόμος 5314/2026 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 5314/2026 αφορά την οργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης, καθορίζοντας τη διοικητική διαίρεση της χώρας, τη σύσταση και λειτουργία των ΟΤΑ, καθώς και τις εκλογικές διαδικασίες.

Τροποποιήσεις:

Ο νόμος εξακολουθεί να ισχύει, έχοντας αναφερθεί σε 388 διοικητικές πράξεις που εφαρμόζουν τις διατάξεις του.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του εγγράφου ορίζει τον σκοπό του Μέρους Α' του Βιβλίου Πρώτου του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που είναι η καταγραφή της διοικητικής διαίρεσης, της αποκεντρωμένης διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της δημοτικότητας, ενώ παράλληλα, σύμφωνα με τη Σύσταση των Κυβερνήσεων του Συμβουλίου της Ευρώπης (Βαρσοβία, 16-17 Μαΐου 2005), διασφαλίζει το δικαίωμα συμμετοχής των πολιτών στις υποθέσεις των τοπικών αρχών, είτε ως εκλογείς είτε ως υποψήφιοι, με συγκεκριμένους όρους και περιορισμούς που προβλέπονται από τον νόμο.
  2. Άρθρο 1 Σ. Το Άρθρο 1 Σ του ΦΕΚ ορίζει τον σκοπό του νόμου, ενώ το Άρθρο 2 καθορίζει το αντικείμενό του, και το Άρθρο 3 αφορά τη διοικητική διαίρεση της επικράτειας, στο πλαίσιο της σύστασης και συγκρότησης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
  3. Άρθρο 1 ν. Το Άρθρο 1 ν. καθορίζει τις προϋποθέσεις για την ίδρυση και λειτουργία Μονάδων Φροντίδας και Προσχολικής Αγωγής από φορείς Ιδιωτικού Δικαίου, ενώ παράλληλα αναφέρεται στη λειτουργία και συντήρηση παιδικών χαρών από τους Δήμους, σύμφωνα με τον ν. 3731/2008 και την υπ' αρ. 28492/11.5.2009 απόφαση, καθώς και στη διαχείριση κοινόχρηστων χώρων σε οικισμούς του τέως ΟΕΚ βάσει του ν. 4430/2016.
  4. Άρθρο 1 π. Το Άρθρο 1 π καθορίζει ότι το ύψος του αντισταθμιστικού οφέλους, που δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 1% των ετήσιων εσόδων, καθορίζεται από το ΔΣ του Φο.Δ.Σ.Α. και συμψηφίζεται με οφειλές δήμων προς τον Φο.Δ.Σ.Α., ενώ τυχόν υπολειπόμενα ποσά μπορούν να διατεθούν από τους δήμους για περιβαλλοντικές δαπάνες. Το άρθρο αναφέρεται επίσης σε διάφορες αρμοδιότητες των Περιφερειών που σχετίζονται με την αλιεία, όπως η παροχή πληροφοριών για αλιεύματα (π.δ. 333/1990), η χορήγηση αδειών αλιείας γόνου (π.δ. 54/1978, π.δ. 398/1990), η έγκριση εισαγωγής υδρόβιων οργανισμών (4.2.7.13), ο καθορισμός απαγορευτικών περιόδων αλιείας (π.δ. 235/1979), η εφαρμογή διατάξεων (β.δ. 142/1971, β.δ. 249/1972), η έγκριση αθλητικής αλιείας (π.δ. 373/1985), η εφαρμογή σχεδίων διαχείρισης αλιείας (απόφαση Υπουργού …
  5. Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ του ΦΕΚ ορίζει κανόνες για την αναγραφή ονομάτων υποψηφίων και συνδυασμών, επιτρέποντας τη χρήση υποκοριστικών ή ψευδωνύμων, καθώς και την προσθήκη του επωνύμου συζύγου, ενώ απαγορεύει ρατσιστικό ή ξενοφοβικό περιεχόμενο και καθορίζει διαδικασίες για την ανακήρυξη υποψηφίων και την αποδοχή δηλώσεων συνδυασμών, αναφερόμενο στον ν. 927/1979, τον Άρειο Πάγο, και το Πληροφοριακό Σύστημα «Μητρώο Πολιτών» του ν. 4483/2017.
  6. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης καθορίζει το αντικείμενο του Μέρους Α' του Βιβλίου Πρώτου, το οποίο περιλαμβάνει την καταγραφή και σύσταση των αποκεντρωμένων διοικήσεων, περιφερειών, περιφερειακών ενοτήτων, δήμων, δημοτικών ενοτήτων και δημοτικών κοινοτήτων, καθώς και οργανωτικά θέματα των δήμων και περιφερειών, όπως κατηγορίες, διοικητικές μεταβολές, ονομασίες, εδαφικά όρια και την έννοια του δημότη.
  7. Άρθρο 2 ν. Το Άρθρο 2 ν. 2647/1998 ρυθμίζει διάφορα θέματα, όπως την έγκριση σκοπιμότητας εισαγωγής μονόπλων β.δ. 192/1972, την παροχή αδειών παρέκκλισης για εναλλακτικές μεθόδους πλήρωσης και κλεισίματος για υγρό γάλα προς κατανάλωση, και τη ρύθμιση θεμάτων μεταφορών με αγροτικά μηχανήματα σύμφωνα με τον ν. 760/1978 και σχετικές υπουργικές αποφάσεις και π.δ.
  8. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει τη σφραγίδα των δημοτικών κοινοτήτων, η οποία είναι μελανού χρώματος και αποτελείται από τρεις ομόκεντρους κύκλους διαμέτρου 0,04 μέτρων, με ειδικές αναφορές για τους Δήμους Ηρακλείου Αττικής και Ηρακλείου Κρήτης. Επίσης, αναφέρεται στη δυνατότητα δήμων και περιφερειών να χρησιμοποιούν σήμα που δηλώνει την ιδιαιτερότητα της περιοχής τους, σύμφωνα με αποφάσεις των συμβουλίων τους και σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Τοπωνυμιών.
  9. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει ότι το Πρωτόκολλο εφαρμόζεται σε όλες τις κατηγορίες τοπικών αρχών, με δυνατότητα κάθε κράτους να ορίσει ή να εξαιρέσει συγκεκριμένες κατηγορίες οργανισμών τοπικής ή περιφερειακής αυτοδιοίκησης κατά την επικύρωση, αποδοχή ή έγκριση, ή να συμπεριλάβει επιπλέον κατηγορίες με μεταγενέστερη κοινοποίηση στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Επίσης, το άρθρο διευκρινίζει ότι ο όρος "νομός" στην κείμενη νομοθεσία αντιστοιχεί στην οικεία περιφερειακή ενότητα, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για τους νομούς Καβάλας, Μαγνησίας, Κεφαλληνίας, Λέσβου, Σάμου, Αττικής, Κυκλάδων και Δωδεκανήσου, οι οποίοι αντιστοιχούν σε συνδυασμούς περιφερειακών ενοτήτων ή στην ίδια την Περιφέρεια Αττικής.
  10. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ ορίζει ότι για να εκλεγεί κάποιος δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος, πρέπει να είναι δημότης του δήμου ή της περιφέρειας αντίστοιχα, να έχει δικαίωμα εκλέγειν και να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του, ή να είναι πολίτης της ΕΕ με δικαίωμα εκλέγειν και ηλικία άνω των 18 ετών. Το Άρθρο 42 αναφέρει κωλύματα εκλογιμότητας, όπως η στέρηση του δικαιώματος εκλέγειν, και ασυμβίβαστα για θρησκευτικούς λειτουργούς, δικαστικούς λειτουργούς και αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων, σωμάτων ασφαλείας και Λιμενικού Σώματος, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
  11. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ 103/29.06.2026, με τίτλο "Καλύμνου, Καρπάθου - Ηρωικής Νήσου Κάσου, Κω και Ρόδου", αφορά τη σύσταση και συγκρότηση τοπικής αυτοδιοίκησης, καθορίζοντας ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες αποτελούν την τοπική αυτοδιοίκηση και ρυθμίζοντας τη λειτουργία των αναπτυξιακών οργανισμών, τη συμμετοχή σε αυτούς (με ποσοστό πλειοψηφίας για τους ΟΤΑ και έως 3% για άλλους φορείς), την περιοχή παρέμβασής τους, την αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων και την απαγόρευση άμεσης ή έμμεσης επιχορήγησής τους από δήμους, περιφέρειες ή τον κρατικό προϋπολογισμό, εκτός εξαιρέσεων. Επίσης, αναφέρεται στο Άρθρο 4 του ν. 4875/2021 και στο Άρθρο 13 του ν. 4914/2022.
  12. Άρθρο 4 Ε. Το Άρθρο 4 Ε του ΦΕΚ αφορά την εδαφική εφαρμογή του Πρωτοκόλλου, ενώ το Μέρος Γ καθιερώνει ένα πλαίσιο προσλήψεων προσωπικού για δημοτικούς παιδικούς, βρεφικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς.
  13. Άρθρο 4 Σ. Το Άρθρο 4 Σ του ΦΕΚ αφορά τη σύσταση και συγκρότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθορίζοντας τις βασικές αρχές για τη δημιουργία και λειτουργία των οργάνων της.
  14. Άρθρο 4 τ. Το άρθρο 4 τ ρυθμίζει την υποχρεωτική άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν, εφαρμόζοντας το άρθρο 4 του π.δ. 26/2012, ενώ το άρθρο 37 ορίζει ότι οι εκλογικοί κατάλογοι για τις βουλευτικές εκλογές ισχύουν και για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές. Επίσης, αναφέρεται η αναγνώριση Ελλήνων Ρομά ως δικαιούχων στεγαστικής συνδρομής βάσει της υπ' αρ. 33165/23.6.2006 κοινής απόφασης, η αρμοδιότητα του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης για τη συγκρότηση επιτροπής άρσης απαγορεύσεων κτήσης εμπραγμάτων δικαιωμάτων σε παραμεθόριες περιοχές (άρθρο 26 του ν. 1892/1990), και η σύσταση συμβουλίου σε κάθε αποκεντρωμένη διοίκηση. Τέλος, το άρθρο 750 εξουσιοδοτεί τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών να καθορίζουν όρους για την ένταξη φορέων σε ρυθμίσεις δανείων αναχρη…
  15. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ ορίζει ότι κάθε δήμος έχει ενιαία εδαφική περιφέρεια, η οποία καθορίζεται με βάση εκθέσεις επιτροπών ορίων και δικαστικές αποφάσεις που τηρούνται στο Υπουργείο Εσωτερικών, ενώ η εδαφική περιφέρεια των περιφερειών είναι το σύνολο των περιφερειακών ενοτήτων που τις αποτελούν. Επίσης, αναφέρεται ότι οι οφειλές προς δήμους και περιφέρειες καθίστανται ληξιπρόθεσμες σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α' 190).
  16. Άρθρο 5 ν. Το Άρθρο 5 ν του ΦΕΚ (Β΄ 1163) αφορά την πιστοποίηση φορέων παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας του ιδιωτικού τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ΜΚΟ εθελοντικού χαρακτήρα, ενώ οι ενότητες 7.4.1.26, 7.4.1.27 και 7.4.1.28 περιγράφουν τις αρμοδιότητες των Περιφερειών σχετικά με την έκδοση υγειονομικών διατάξεων, την έγκριση μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τον έλεγχο κολυμβητικών δεξαμενών, την αδειοδότηση εμφιαλωτηρίων, τον έλεγχο εργαστηρίων μικροβιολογικών εξετάσεων και τη χορήγηση πιστοποιητικών εξαγωγής για επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, με αναφορές σε διάφορους νόμους και κοινές υπουργικές αποφάσεις.
  17. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ του ΦΕΚ A' 103/29.06.20264614 ορίζει ότι ο Συμπαραστάτης μπορεί να ζητά στοιχεία από δήμους και περιφέρειες για την εξέταση καταγγελιών, και να υποβάλλει συστάσεις για την αποτροπή κακοδιοίκησης, ενώ η υποβολή καταγγελίας δεν αναιρεί τις αρμοδιότητες άλλων αρχών όπως ο Συνήγορος του Πολίτη. Το άρθρο αναφέρεται επίσης σε διάφορες άδειες και γνωστοποιήσεις που σχετίζονται με επαγγελματικές δραστηριότητες, όπως ψυκτικές εγκαταστάσεις (ν. 3982/2011), μεταποιητικές επιχειρήσεις (ν. 4442/2016), και κέντρα δεδομένων, καθώς και σε έσοδα από εκποιήσεις ακινήτων και κινητών πραγμάτων.
  18. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 περιγράφει τη σφραγίδα των δήμων, δημοτικών κοινοτήτων και περιφερειών, ορίζοντας το χρώμα (μελανό), τη διάμετρο του εξωτερικού κύκλου (0,04 μέτρα), το έμβλημα της Ελληνικής Δημοκρατίας στον εσωτερικό κύκλο, το όνομα του δήμου στον δεύτερο κύκλο και τις λέξεις «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» στον εξωτερικό. Επίσης, αναφέρεται στην καταγγελία ενός Πρωτοκόλλου, η οποία τίθεται σε ισχύ την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα μετά την εκπνοή εξάμηνης περιόδου από την παραλαβή της κοινοποίησης από τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης.
  19. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ, παράγραφος 3, επιτρέπει στους αναπτυξιακούς οργανισμούς να συνάπτουν συμβάσεις μίσθωσης έργου για την εκτέλεση προγραμμάτων ή συμβάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 2527/1997, και κατ' εξαίρεση, να συνεργάζονται με ιδιώτες επαγγελματίες μέσω δελτίου παροχής υπηρεσιών, εφόσον δεν επαρκεί το προσωπικό τους, μετά από αιτιολογημένη έκθεση και έγκριση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης. Η παράγραφος 5 ορίζει ότι η κάλυψη κενών θέσεων μπορεί να γίνει σύμφωνα με τις παρ. 1-6 του άρθρου 15 του ν. 4257/2014 ή με απόσπαση υπαλλήλων της Γενικής Κυβέρνησης με τριετή προϋπηρεσία σε οικονομική διαχείριση ή συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, με διάρκεια δύο ετών και δυνατότητα ανανέωσης, με εξαίρεση το προσωπικό του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής.
  20. Άρθρο 6 υ. Το Άρθρο 6 υ αφορά τις αρμοδιότητες των Περιφερειών σε θέματα κτηνιατρικής και υγείας των ζώων, όπως η αδειοδότηση νεκροταφείων μικρών ζώων, ο συντονισμός προληπτικών εμβολιασμών, η καταπολέμηση της γρίπης των πτηνών, η τήρηση μητρώων εμπόρων ζώντων ζώων, η ασφάλεια κρεάτων και γαλακτοκομικών προϊόντων, και η έκδοση αδειών για καταστήματα και αποθήκες χονδρικής πώλησης κτηνιατρικών φαρμάκων και βιολογικών προϊόντων, σύμφωνα με διάφορους κανονισμούς της ΕΕ και εθνικές νομοθεσίες.
  21. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ 103/29.06.2026 αφορά τη σύσταση και συγκρότηση αποκεντρωμένων διοικήσεων ως ενιαίων μονάδων για τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες του κράτους, οι οποίες θα ασκούν γενική αποφασιστική αρμοδιότητα στις κρατικές υποθέσεις της εδαφικής τους περιφέρειας. Επίσης, αναφέρεται στην έναρξη ισχύος καταγγελίας μετά από εξάμηνη περίοδο από την κοινοποίηση στον Γενικό Γραμματέα, ο οποίος κοινοποιεί στα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης υπογραφές, επικυρώσεις, αποδοχές, εγκρίσεις και ημερομηνίες έναρξης ισχύος του Πρωτοκόλλου.
  22. Άρθρο 7 κ. Το Άρθρο 7 κ ορίζει ότι τα έξοδα παράστασης που προβλέπονται στο π.δ. 74/2011 (περί Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας) και στο π.δ. 75/2011 (περί Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων και Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας) δεν υπόκεινται στους περιορισμούς των πρώτου και δεύτερου εδαφίων, ενώ σε περίπτωση αργίας ή απουσίας δημάρχου ή περιφερειάρχη για διάστημα άνω του ενός (1) μήνα, ο αναπληρωτής του λαμβάνει την αντιμισθία ή τα έξοδα παράστασης.
  23. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ ρυθμίζει τις αρμοδιότητες των ορεινών δήμων, οι οποίες περιλαμβάνουν επιπλέον των γενικών αρμοδιοτήτων και αυτές που ορίζονται στο Παράρτημα της παρ. 1, οι οποίες στην υπόλοιπη επικράτεια ασκούνται από τις περιφέρειες, ενώ αναφέρεται και σε διάφορες κοινές υπουργικές αποφάσεις και νομοθετήματα που αφορούν το Υπουργείο Γεωργίας και τις Υπηρεσίες Εγγείων Βελτιώσεων (ΥΕΒ).
  24. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ ορίζει τις κατηγορίες των δήμων, συμπεριλαμβανομένων των ορεινών (με κριτήρια ποσοστού ορεινών κοινοτήτων, πληθυσμού και έκτασης, όπως αναλύονται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ.), παραμεθόριων (που συνορεύουν με γειτονικό κράτος, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων περιφερειακών ενοτήτων και του Δήμου Γαύδου), νησιωτικών (με διακρίσεις σε μικρούς, μεσαίους και μεγάλους βάσει πληθυσμού έως 10.000, 5.001-10.000 και άνω των 10.001 κατοίκων αντίστοιχα), μεγάλων ηπειρωτικών (άνω των 25.000 κατοίκων), πρωτευουσών νομών, μεσαίων ηπειρωτικών (10.001-25.000 κατοίκων), μικρών ηπειρωτικών (έως 10.000 κατοίκων) και αστικών (με τουλάχιστον έναν οικισμό άνω των 20.000 κατοίκων).
  25. Άρθρο 8 Κ. Το Άρθρο 8 Κ του ΦΕΚ, στο Κεφάλαιο Γ', αφορά τις κατηγορίες δήμων, τη μεταφορά της έδρας τους και τον ορισμό ιστορικής έδρας, ενώ το Άρθρο 7 αφορά τη σύσταση και συγκρότηση αποκεντρωμένης διοίκησης.
  26. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ ρυθμίζει τη διαδικασία διαχείρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών δήμων και περιφερειών προς τρίτους, απαιτώντας την υποβολή αναλυτικών καταστάσεων στο Υπουργείο Εσωτερικών εντός 15 ημερών από τη λήξη κάθε τριμήνου και την κατάθεση αντίστοιχων χρηματικών ποσών σε ειδικό λογαριασμό, με το Υπουργείο να ελέγχει το ισοζύγιο εντός 30 ημερών και να προβαίνει σε παρακρατήσεις από τους Κ.Α.Π. σε περίπτωση αρνητικού υπολοίπου, με ανώτατο όριο παρακράτησης 30% (ή 50% σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης υποβολής).
  27. Άρθρο 8β. Το Άρθρο 8β, αναφερόμενο στον τομέα Ε της παρ. ΙΙ του άρθρου 186 του ν. 3852/2010 και στο άρθρο 8β του ν. 2323/1995, αφορά την ανάκληση άδειας κυκλοφορίας υπεραστικού λεωφορείου από τον κύκλο εργασίας εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους, σύμφωνα με το Άρθρο 31 του ν. 2963/2001, σχετικά με τη διακοπή κυκλοφορίας λεωφορείων Κ.Τ.Ε.Λ.
  28. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία μεταφοράς της έδρας δήμου, η οποία απαιτεί προεδρικό διάταγμα μετά από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου με πλειοψηφία 2/3, και επιτρέπει τον ορισμό ιστορικής έδρας δήμου με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Τοπωνυμιών και αίτημα του δημοτικού συμβουλίου.
  29. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ αφορά τη σήμανση ισόπεδων σιδηροδρομικών διαβάσεων και την εφαρμογή σήμανσης εργασιών στις οδούς, ενώ η παράγραφος 1 του ίδιου άρθρου εφαρμόζεται σε συνεργάτες δημάρχων, περιφερειαρχών και προέδρων νομικών προσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης, με εξαιρέσεις που αφορούν δημοσιογράφους και υπηρετούντες κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, για τους οποίους ισχύουν οι παράγραφοι 8 και 9 του άρθρου 9 του ν. 4354/2015.
  30. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ 103/29.06.2026 ορίζει ότι η προσάρτηση μιας δημοτικής κοινότητας σε όμορο δήμο απαιτεί προεδρικό διάταγμα, πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, και τη συνδρομή συγκεκριμένων πλειοψηφιών από τα συμβούλια της δημοτικής κοινότητας και των δύο εμπλεκόμενων δήμων, ενώ απαγορεύεται πριν περάσουν δέκα (10) έτη από τη σύσταση ή προηγούμενη προσάρτησή της. Το Άρθρο 567, που αναφέρεται στην ακίνητη περιουσία σε περίπτωση προσάρτησης, καθορίζει τη μεταβίβαση ακινήτων της δημοτικής κοινότητας και του δήμου από τον οποίο αποσπάται στον δήμο προσάρτησης, διατηρεί δικαιώματα αποκλειστικής χρήσης, και επιβάλλει στον δήμο προσάρτησης την καταβολή αναλογούντος ποσού για οφειλές από έργα κοινής ωφέλειας, με απόφαση του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης.
  31. Άρθρο 10 Π. Το Άρθρο 10 Π του ΦΕΚ αφορά την προσάρτηση δημοτικής κοινότητας, ενώ το Άρθρο 9 ορίζει τη μεταφορά έδρας δήμου και τον ορισμό ιστορικής έδρας.
  32. Άρθρο 10 π. Το Άρθρο 10 π του ΦΕΚ 103/29.06.20265028 αναφέρεται στην άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας στην Ελλάδα παραρτημάτων κοινωφελών οργανισμών που εδρεύουν στην αλλοδαπή, σύμφωνα με το Άρθρο 11 του ν. 2072/1992 και την κοινή υπουργική απόφαση Π4/Φ.69/1727/31.3.1994 των Υπουργών Εξωτερικών, Οικονομικών και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
  33. Άρθρο 10 τ. Το άρθρο 10 τ του ΦΕΚ αναφέρεται στη δημιουργία Κανονισμού Εργασίας για Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) που λειτουργούν ως ανώνυμες εταιρείες, σύμφωνα με τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) και το ν.δ. 3789/1957, με κύρωση από την Επιθεώρηση Εργασίας βάσει του ν. 3996/2011. Επίσης, το άρθρο 243 αναφέρεται στην έκδοση Σχεδίων από τους δήμους, όπως το Σχέδιο Ενεργειακής Απόδοσης Κτηρίων (ΣΕΑΚ) (ν. 4342/2015) και το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΤΣΔΑ), καθώς και στον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας (ν. 3584/2007). Τέλος, γίνεται αναφορά στα κωλύματα και ασυμβίβαστα των Γραμματέων της αποκεντρωμένης διοίκησης, σύμφωνα με τον ν. 4622/2019 και το Σύνταγμα.
  34. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ ορίζει τη συνένωση δημοτικών κοινοτήτων, απαιτώντας τουλάχιστον 300 κατοίκους για τη συνένωση με προεδρικό διάταγμα, ενώ κοινότητες με λιγότερους από 40 εκλογείς υποχρεωτικά συνενώνονται με όμορη κοινότητα εντός 20 ημερών από την ενημέρωση του Υπουργείου Εσωτερικών. Το Άρθρο 12 επιτρέπει τη διαίρεση οικισμών που είναι έδρες δήμων με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων σε δημοτικές κοινότητες, επίσης με προεδρικό διάταγμα.
  35. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ ρυθμίζει την αναγνώριση του χρόνου πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας σε θέση προϊσταμένου οργανικής μονάδας επιπέδου διεύθυνσης, την κάλυψη των εξόδων κηδείας δημάρχων και περιφερειαρχών με δαπάνη του οικείου δήμου ή περιφέρειας, την απαλλαγή από το ψηφιακό τέλος συναλλαγής για αιρετά και μη αιρετά μέλη των συμβουλίων και διοικητικών συμβουλίων της τοπικής αυτοδιοίκησης, τη δημιουργία μίας θέσης μετακλητού γενικού γραμματέα στους δήμους, την έγκριση τροποποιήσεων ρυμοτομικών σχεδίων σε συγκεκριμένες περιοχές της Αττικής και Θεσσαλονίκης, τη διάκριση οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, τον έλεγχο προστατευτικών έργων σε ζώνη αιγιαλού, τη διαχείριση Κεφαλαίων Αποζημίωσης Φορτοεκφορτωτών (ΚΑΦ), και την κατάρτιση περιφερειακών αναπτυξιακών προγραμμάτων για γεωργία, κτην…
  36. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ καθορίζει τις προϋποθέσεις για τη διαίρεση οικισμών σε δημοτικές κοινότητες, με βάση τον πληθυσμό τους (90.000-100.000 κατοίκους), και τις συνέπειες της κατάργησης αυτών των κοινοτήτων, ενώ αναφέρεται και σε συγκεκριμένους δήμους της Θεσσαλονίκης.
  37. Άρθρο 12 ν. Το Άρθρο 12 ν. 2971/2001 αφορά την έγκριση μελετών ιδιωτικών λιμενικών έργων και προστατευτικών έργων και προσχώσεων αιγιαλού. Επιπλέον, η παρ. 4.1.2.7 αναφέρεται στην παροχή γνώμης από τις Περιφέρειες για τον χαρακτηρισμό και την οριοθέτηση Περιοχών Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α.) σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 29 του ν. 2545/1997.
  38. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ ρυθμίζει τη διαδικασία έκδοσης αδειών βόσκησης, τον καθορισμό τελών για μικρά (0,21-0,35€) και μεγάλα ζώα (0,35-0,53€), τη διαχείριση βοσκήσιμων εκτάσεων και την επιβολή προστίμων για αυθαίρετη βόσκηση, με αναφορές σε νόμους όπως ο ν. 3199/2003, ν. 4117/2013, ν. 2690/1999, ν. 5209/2025 και την υπ' αριθμ. ΥΠΕΝ/ΓρΓΓΦΠΥ/103755/2994/26.9.2024 κοινή απόφαση.
  39. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ 103/29.06.20264538 αφορά την αναγνώριση οικισμού ως δημοτικής κοινότητας, η οποία απαιτεί προεδρικό διάταγμα μετά από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, εφόσον ο οικισμός έχει απογραφεί αυτοτελώς από την ΕΛ.ΣΤΑΤ., έχει τουλάχιστον 300 κατοίκους, και η δημοτική κοινότητα από την οποία αποσχίζεται διατηρεί τουλάχιστον 300 κατοίκους επιπλέον.
  40. Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την εφαρμογή του άρθρου 13 του ν. 4974/2022 (Α΄ 185) σχετικά με τις στάσεις, τα στέγαστρα αναμονής επιβατών και τα έσοδα από διαφημίσεις, καθώς και την αρμοδιότητα καθορισμού δικτύων αστικών και υπεραστικών γραμμών, έως την έναρξη εκτέλεσης του παραχωρούμενου μεταφορικού έργου.
  41. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ A' 103/29.06.20264538 αφορά τη μετονομασία δήμων, δημοτικών κοινοτήτων, οικισμών, θέσεων, περιφερειών και περιφερειακών ενοτήτων, καθώς και την απόδοση των ονομασιών τους στην αγγλική γλώσσα, με προεδρικό διάταγμα κατόπιν πρότασης του Υπουργού Εσωτερικών και αποφάσεων των αντίστοιχων συμβουλίων και σύμφωνης γνώμης του Συμβουλίου Τοπωνυμιών. Το Συμβούλιο Τοπωνυμιών, του οποίου η σύνθεση περιγράφεται λεπτομερώς, αποτελείται από εκπροσώπους διαφόρων υπουργείων, στρατιωτικών υπηρεσιών, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, της ΚΕΔΕ και της Ένωσης Περιφερειών.
  42. Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ ρυθμίζει διάφορες εκμισθώσεις και παραχωρήσεις, όπως ιχθυοτροφεία (άρθρο 14 ν. 127/1975, άρθρο 75 ν. 2065/1992, κοινή απόφαση 32489/1982), μονάδες υδατοκαλλιέργειας (άρθρο 12 ν. 4282/2014), λιμνοθάλασσες (άρθρα 65-68 ν.δ. 420/1970), περίπτερα, κυλικεία, δημοτικές κατοικίες, κινητά πράγματα δήμων (άρθρο 559) και δικαιώματα μεταλλειοκτησίας (άρθρο 84 ν.δ. 210/1973). Επίσης, αναφέρεται στην μη εφαρμογή του άρθρου 14 ν. 2523/1997 και του άρθρου 20 ν. 2648/1998, καθώς και στην αναστολή ποινικής δίωξης για μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών (άρθρο 1 α.ν. 86/1967). Τέλος, θεσπίζει την εγκυρότητα διοικητικών πράξεων και εγγράφων των δήμων και περιφερειών που διακινούνται μέσω του Σ.Η.Δ.Ε. «Ίριδα», εφόσον φέρουν μοναδικό κωδικό και ψηφιακό πιστοποιητικό.
  43. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ 103/29.06.2026 καθορίζει τη διαδικασία μετονομασίας δημοτικών αθλητικών, πολιτιστικών εγκαταστάσεων, αιθουσών, πάρκων ή αλσών, η οποία απαιτεί απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και σύμφωνη γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου Τοπωνυμιών, το οποίο συστήνεται με απόφαση του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης και αποτελείται από έναν πρόεδρο, δύο εκπροσώπους της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων και δύο καθηγητές Φιλολόγους.
  44. Άρθρο 15 Ο. Το Άρθρο 15 Ο αφορά την ονομασία και μετονομασία οδών και πλατειών, και αναφέρεται στο Περιφερειακό Συμβούλιο Τοπωνυμιών.
  45. Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 15 τ του ν. 4440/2016 αφορά την κατάταξη του προσωπικού που είχε αποσπαστεί ή μετακινηθεί από καταργημένους Συνδέσμους στο προσωπικό του Φο. Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε., το οποίο συνεχίζει να παρέχει υπηρεσίες στον φορέα υποδοχής μέχρι τη λήξη της απόσπασης ή μετακίνησης. Επίσης, ο Φο. Δ.Σ.Α. Περιφέρειας Θεσσαλίας Α.Ε. υποχρεούται να τροποποιήσει τον Εσωτερικό Κανονισμό Υπηρεσιών του εντός 60 ημερών από τη δημοσίευση της σχετικής διαπιστωτικής πράξης.
  46. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 περιγράφει τη συγκρότηση και λειτουργία της Επιτροπής Ορίων, η οποία καθορίζει τα όρια των δήμων και λαμβάνει υπόψη τη δημοτική και ιδιωτική ιδιοκτησία, καθώς και τις ανάγκες των κατοίκων. Η Επιτροπή αποτελείται από εκπρόσωπο του Τ.Ε.Ε. (ΠΕ Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών ή ΠΕ Μηχανικών Χωροταξίας και Πολεοδομίας), δικηγόρο, και τους δημάρχους των ενδιαφερόμενων δήμων. Οι αποφάσεις της Επιτροπής μπορούν να προσβληθούν στο Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο, ενώ οι διοικητικές διαφορές ουσίας υπάγονται στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Τα έξοδα μετακίνησης των μελών της Επιτροπής επιβαρύνουν τους δήμους, σύμφωνα με την υποπαρ. Δ9 της παρ. Δ' του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α' 94).
  47. Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 16 τ του ΦΕΚ αφορά τη σύσταση και λειτουργία Τοπικών Συμβουλίων Πρόληψης της Παραβατικότητας (ΤοΣΠΠΑ) σύμφωνα με το άρθρο 16 του ν. 2713/1999 (Α' 89), καθώς και τη διαχείριση αθλητικών εγκαταστάσεων, αδέσποτων ζώων, λαϊκών αγορών, ύδρευσης/άρδευσης και τη μείωση εκπομπών, με αναφορές σε διάφορους νόμους και κοινές υπουργικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένων των ν. 4714/2020, ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/119776/2429/14.12.2021, ν. 4830/2021, ν. 4849/2021, ν. 4819/2021, ν. 4936/2022, ν. 3274/2004, ν. 3254/2004, ν. 3242/2004, ν. 3202/2003, ν. 3172/2003, ν. 3146/2003 και ν. 3106/2003, και αφορά δήμους με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων, με αρμόδια αρχή για τις λαϊκές αγορές τους δήμους, εκτός της Περιφέρειας Αττικής και της μητροπολιτικής ενότητας Θεσσαλονίκης.
  48. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17, στο Κεφάλαιο Δ' περί Δημοτικότητας, ορίζει ότι ο καθορισμός ορίων δήμων είναι αμετάκλητος, εκτός εάν υπάρξει σημαντική μεταβολή του εδάφους ή απώλεια της αρχικής απόφασης, κατόπιν αιτήματος των δήμων ή της αποκεντρωμένης διοίκησης.
  49. Άρθρο 17 Ν. Το Άρθρο 17 Ν, που αφορά τον "Νέο καθορισμό ορίων δήμων και δημοτικών κοινοτήτων", είναι μέρος του Κεφαλαίου Δ' που ασχολείται με τη "Δημοτικότητα", και έρχεται μετά το Άρθρο 16 που καθορίζει τα όρια και την Επιτροπή Ορίων.
  50. Άρθρο 17 ν. Το Άρθρο 17 ν καθορίζει τις αρμοδιότητες των Περιφερειών σχετικά με την εφαρμογή και τον έλεγχο του συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου, σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2016/429, καθώς και την παρακολούθηση του ενδοκοινοτικού εμπορίου ζώων, τη διενέργεια ελέγχων σε βιομηχανίες ζωοτροφών και εγκαταστάσεις επεξεργασίας κρέατος, και την έγκριση μονάδων διαχείρισης ζωικών υποπροϊόντων.
  51. Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 17 τ του ν. 4710/2020 αφορά τη χωροθέτηση σημείων στάθμευσης και επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων από Ο.Τ.Α., ενώ το Άρθρο 17 του ν. 3377/2005 αφορά την αρμοδιότητα των Περιφερειών για τη χορήγηση αδειών λειτουργίας εκθέσεων βιβλίου και τον σχετικό έλεγχο.
  52. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ ορίζει ότι κάθε Έλληνας πολίτης είναι δημότης ενός μόνο δήμου, με τα στοιχεία του ονόματος, επωνύμου, οικογενειακής κατάστασης, τόπου, ημερομηνίας και έτους γέννησης, καθώς και ελληνικής ιθαγένειας να προκύπτουν από την τελευταία ενεργή κανονική εγγραφή στο δημοτολόγιο. Σε περίπτωση πολλαπλών ενεργών εγγραφών, επικρατεί η τελευταία χρονολογικά νόμιμη και έγκυρη εγγραφή.
  53. Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την αναδιάρθρωση οφειλών και την ανάκτηση μέτρων είσπραξης από δικαιούχους φορείς, ενώ το Άρθρο 515 ορίζει τον ετήσιο οικονομικό απολογισμό δήμων και περιφερειών. Το κείμενο αναφέρεται επίσης σε διάφορους νόμους, όπως ο ν. 4738/2020, ο ν. 4449/2017, ο ν. 4479/2017, ο ν. 4461/2017, ο ν. 4456/2017, ο ν. 4447/2016, ο ν. 4445/2016, ο ν. 4443/2016, ο ν. 4442/2016, ο ν. 4386/2016, ο ν. 4369/2016, ο ν. 4368/2016, και ο ν. 1575/1985, καθώς και σε αποφάσεις όπως η υπ' αρ. 366543/17.12.2021 και η υπ' αρ. 73100/731/1988. Επίσης, αναφέρονται οι φορείς "Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας", "φιλανθρωπικά σωματεία και ιδρύματα Ν.Π.Ι.Δ.", "Δήμοι" και "Περιφέρειες".
  54. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ 103/29.06.2026 ρυθμίζει την απόκτηση δημοτικότητας για τα τέκνα, ορίζοντας ότι τα τέκνα που γεννιούνται σε γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης είναι δημότες του δήμου ενός εκ των γονέων, με δυνατότητα αμετάκλητης δήλωσης προσδιορισμού δημοτικότητας από τους γονείς, ενώ τα τέκνα που γεννιούνται χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης είναι δημότες του δήμου του Έλληνα γονέα. Επίσης, αναφέρεται ότι σε περίπτωση ενεργών εγγραφών σε περισσότερα του ενός δημοτολόγια, επικρατεί η τελευταία χρονολογικά έγκυρη εγγραφή.
  55. Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ ρυθμίζει τη μεταβίβαση αδειών και θέσεων δραστηριοποίησης σε λαϊκές αγορές, σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν. 4849/2021, καθώς και την απώλεια θέσης πωλητή σύμφωνα με το άρθρο 21 του ίδιου νόμου. Επίσης, αναφέρεται στην απαλλαγή από δασμούς και Φ.Π.Α. για εισαγωγή φορτηγών οχημάτων (παρ. 17 άρθρου 4 π.δ. 78/2006), στην ατελή εισαγωγή εξοπλισμού για επαρχιακές βιομηχανίες και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων (παρ. 30, 37, 38, 39 άρθρου 3 π.δ. 78/2006), στον έλεγχο εφαρμογής κανονιστικών αποφάσεων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας (σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2008), στην εφαρμογή του ν. 3982/2011 για τεχνικές επαγγελματικές δραστηριότητες, στους ελέγχους προδιαγραφών παιχνιδιών (παρ. 8 άρθρου 4 π.δ. 78/2006 και κοινή απόφαση οικ. 3669/1…
  56. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ορίζει ότι ανήλικα μέλη που αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια εγγράφονται στον ίδιο δήμο με το πρώτο μέλος της οικογένειας που έχει ήδη εγγραφεί, ενώ παράλληλα περιγράφει την αυτοδίκαιη απώλεια της δημοτικότητας λόγω απώλειας της ελληνικής ιθαγένειας, απόκτησης νέας δημοτικότητας ή θανάτου/αφάνειας του φυσικού προσώπου.
  57. Άρθρο 20 Α. Το Άρθρο 20 Α, που αναφέρεται στην "Απώλεια δημοτικότητας", είναι μέρος του Κεφαλαίου Ε' του ΦΕΚ A' 103/29.06.20264510, το οποίο περιλαμβάνει εξουσιοδοτικές, τελικές και μεταβατικές διατάξεις για το Μέρος Α'.
  58. Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ αναφέρεται στην οριστικοποίηση εκλογικών καταλόγων σύμφωνα με το π.δ. 26/2012, καθώς και στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους για πολίτες της ΕΕ βάσει του π.δ. 133/1997. Επιπλέον, το κείμενο περιγράφει καθήκοντα φορέων λειτουργίας λαϊκών αγορών, όπως η κατάρτιση κανονισμών, η ανάθεση υπηρεσιών ελέγχου, η ψήφιση προϋπολογισμών και η έγκριση επιχειρησιακών σχεδίων, σύμφωνα με τους νόμους 4849/2021 και 4412/2016, καθώς και καθήκοντα προέδρου διοικητικού συμβουλίου φορέα λειτουργίας λαϊκών αγορών, όπως η σύγκληση συνεδριάσεων και η εποπτεία διαδικασιών, σύμφωνα με τους νόμους 4849/2021 και 4662/2020.
  59. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ρυθμίζει τη μεταδημότευση, επιτρέποντας σε ενήλικες που κατοικούν μόνιμα σε έναν δήμο για τουλάχιστον δύο (2) έτη να γίνουν δημότες του, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για συζύγους, πρώην συζύγους, ανηλίκους, βουλευτές και υποψήφιους δημάρχους/περιφερειάρχες. Η διαδικασία διενεργείται με πράξη του δημάρχου, εκτός από την περίπτωση των υποψηφίων δημάρχων/περιφερειαρχών όπου αρκεί η υποβολή αίτησης.
  60. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ, παράγραφος 6, αναφέρεται στην αναλογική εφαρμογή των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 226 σχετικά με το προσωπικό των αναπτυξιακών οργανισμών. Το Άρθρο 286, παράγραφος 1, ορίζει ότι τα υφιστάμενα προεδρικά διατάγματα που αφορούν σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να τροποποιηθούν μετά από πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών και του καθ' ύλην αρμόδιου Υπουργού, και ύστερα από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου. Άλλες παράγραφοι του κειμένου αναφέρονται σε αρμοδιότητες αποκεντρωμένων διοικήσεων, προσφυγές κατά πράξεων του Γραμματέα της αποκεντρωμένης διοίκησης, την άσκηση πειθαρχικής εξουσίας και την αναπλήρωση του Γραμματέα, καθώς και στην επικουρία του Γραμματέα από το Γραφείο Γραμματέα.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2026

Επιστροφή στη λίστα νόμων