Νόμος 4948/2022 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 4948/2022 του Ελληνικού Κοινοβουλίου καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας των θαλάσσιων ενδομεταφορών και ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών στην Ελλάδα. Ρυθμίζει την ελευθέρωση των θαλάσσιων μεταφορών από κράτη μέλη της ΕΕ/ΕΟΧ, την κρατική εποπτεία από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, τις προϋποθέσεις και διαδικασίες για την τακτική και έκτακτη δρομολόγηση πλοίων, καθώς και τη σύναψη συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας. Επίσης, θεσπίζει κανόνες για τη μεταφορά ταχυδρομικών αντικειμένων, την προστασία ναυτικών και εργαζομένων ξηράς, και τη λειτουργία του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (Σ.Α.Σ.). Ο νόμος αφορά πλοιοκτήτες, ναυτιλιακές εταιρείες, λιμενικούς οργανισμούς, την τοπική αυτοδιοίκηση και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ότι από την 1η Νοεμβρίου 2002, οι θαλάσσιες μεταφορές μεταξύ λιμένων της ηπειρωτικής χώρας και νησιών ή μεταξύ λιμένων νησιών, που εκτελούνται από πλοιοκτήτες κρατών μελών της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. με επιβατηγά, οχηματαγωγά ή φορτηγά πλοία, καθώς και πλοία με ολική χωρητικότητα έως 650 μονάδες, είναι ελεύθερες, εφόσον τα πλοία είναι νηολογημένα και φέρουν τη σημαία της Ελλάδας ή άλλου κράτους μέλους της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. Επίσης, προβλέπεται η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών από πλοία άλλων κρατών κατ' εξαίρεση, με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ύστερα από γνώμη του Σ.Α.Σ. και υπό την προϋπόθεση της αμοιβαιότητας.
- Άρθρο 1 Θ. Το Άρθρο 1 Θ του ΦΕΚ αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές από ή προς λιμένες νησιών, ενώ το Άρθρο 2 καθορίζει την κρατική εποπτεία και τους γενικούς όρους για την τακτική δρομολόγηση, όπως περιγράφεται στο Κεφάλαιο Β'. Τα Άρθρα 3, 4 και 5 εξειδικεύουν τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία και τις ειδικές ρυθμίσεις για την τακτική δρομολόγηση, συμπεριλαμβανομένων των επιβατηγών υδροπτερύγων και ταχυπλόων πλοίων.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ καθορίζει την κρατική εποπτεία των θαλάσσιων ενδομεταφορών υπό τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ορίζει τις αρμοδιότητες του Κράτους, των λιμενικών οργανισμών και της τοπικής αυτοδιοίκησης για την ανάπτυξη και λειτουργία των λιμένων και των θαλάσσιων μεταφορών, και περιγράφει τη διαδικασία καθορισμού του δικτύου ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών και την επιβολή υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας, ενώ παράλληλα ρυθμίζει θέματα προσωπικού πλοίων και ολικών ναυλώσεων.
- Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ καθορίζει τους κανόνες για τη μεταφορά ταχυδρομικών αντικειμένων με πλοία, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ορίου ναύλου που θα ορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Υποδομών και Μεταφορών. Επίσης, προβλέπει ότι η μεταφορά αντικειμένων άνω των 20 κιλών και χρηματικών ποσών επιβαρύνεται με συμφωνημένο ναύλο, ενώ η παράδοση και παραλαβή γίνονται επί του πλοίου, εκτός αν οριστεί διαφορετικά. Το άρθρο τονίζει την ευθύνη του πλοιάρχου και του πληρώματος για την προστασία των αντικειμένων από ζημιές και απώλειες, καθώς και τις κυρώσεις σε περίπτωση υπαίτιας καταστροφής, βλάβης, απώλειας ή υπερήμερης παράδοσης.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει τις προϋποθέσεις για την τακτική δρομολόγηση επιβατηγών και οχηματαγωγών πλοίων για περίοδο ενός έτους, που αρχίζει την 1η Νοεμβρίου, απαιτώντας το πλοίο να πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις για ενδομεταφορές, να ανταποκρίνεται στις λιμενικές υποδομές και να μην υπερβαίνει συγκεκριμένη ηλικία (30 έτη, ή 20 έτη για συμβάσεις δωδεκαετούς διάρκειας), ενώ οι όροι της προκήρυξης του διαγωνισμού, που υπογράφεται από τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, αποτελούν μέρος της σύμβασης.
- Άρθρο 3 π. Το άρθρο 3 π τροποποιεί και συμπληρώνει διάφορες διατάξεις νόμων, συμπεριλαμβανομένων των ν. 4256/2014, 4254/2014, 4262/2014, 4276/2014, 4331/2015, 4342/2015, 4336/2015, 4487/2017, 4504/2017, 4532/2018, 4623/2019 και 4676/2020, χωρίς να αναφέρονται συγκεκριμένα θέματα, ονόματα, αριθμοί, ποσά, ημερομηνίες ή φορείς εντός του παρόντος αποσπάσματος.
- Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ τροποποιεί το άρθρο 3 του π.δ. 103/1999, επιτρέποντας την εφαρμογή των διατάξεων του υπό προϋποθέσεις που ορίζονται από τα π.δ. 66/2005 και 52/2005, ενώ εξαιρεί επιβατηγά και επιβατηγά/οχηματαγωγά πλοία που εκτελούν πλόες έως 20 ναυτικά μίλια από την ακτογραμμή, εφόσον πληρούνται πρόσθετες διαδικασίες ελέγχου και όροι που θα καθοριστούν με προεδρικό διάταγμα του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 περιγράφει τη διαδικασία τακτικής δρομολόγησης πλοίων, απαιτώντας από τους πλοιοκτήτες να υποβάλουν δήλωση στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής μέχρι τις 31 Ιανουαρίου, με δυνατότητα τροποποίησης έως τις 20 Φεβρουαρίου, ενώ το Υπουργείο μπορεί να τροποποιήσει τα δρομολόγια για λόγους ασφάλειας ή λιμενικών συνθηκών.
- Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ του νόμου 4557/2018, όπως τροποποιήθηκε, ορίζει ότι οι πλοιοκτήτες πρέπει να είναι φορολογικά και ασφαλιστικά ενήμεροι, να μην είναι σε κατάσταση πτώχευσης ή παρεμφερούς διαδικασίας, και να διαθέτουν τα απαραίτητα ναυτιλιακά έγγραφα και πιστοποιητικά. Επίσης, υποχρεούνται να καλύπτουν την αστική ευθύνη τους για απώλεια ζωής, σωματική βλάβη ή ζημία σε πράγμα, και να χρησιμοποιούν σύστημα ηλεκτρονικής κράτησης θέσεων και έκδοσης εισιτηρίων. Με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, που εκδίδεται ύστερα από γνώμη του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Ν.Ε.Ε.), ρυθμίζονται τα ελάχιστα ασφαλιστικά ποσά και ο κώδικας συμπεριφοράς των ηλεκτρονικών συστημάτων.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία τακτικής δρομολόγησης επιβατηγών υδροπτερύγων και ταχυπλόων πλοίων, η οποία διαρκεί τουλάχιστον τέσσερις (4) μήνες ετησίως, συμπεριλαμβανομένων των μηνών Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, και επιτρέπει την επέκταση της περιόδου δρομολόγησης με δήλωση του πλοιοκτήτη ή απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ύστερα από αίτηση και γνώμη του Σ.Α.Σ.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ ορίζει ότι σε περίπτωση μεταβολής πλοιοκτήτη κατά τη διάρκεια ή πριν την έναρξη δρομολογίων, ο νέος πλοιοκτήτης συνεχίζει με τους ίδιους όρους, εφόσον υποβάλει δήλωση και πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 3, παρ. 2, περ. δ', με απόφαση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Επιπλέον, ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από αίτηση του πλοιοκτήτη και γνώμη του Σ.Α.Σ., μπορεί να ανακαλέσει τη δήλωση δρομολόγησης, εφόσον δεν διαταράσσεται η εξυπηρέτηση της γραμμής.
- Άρθρο 6 Μ. Το Άρθρο 6 Μ, το οποίο δεν αναφέρεται στο παρεχόμενο κείμενο, και τα Άρθρα 7, 8, και 9 του Κεφαλαίου Γ' και Δ' του εγγράφου, ρυθμίζουν τη μεταβολή πλοιοκτήτη, την εκτέλεση και διακοπή δρομολογίων, τις προϋποθέσεις έκτακτης δρομολόγησης, καθώς και τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας και την αποκλειστική εξυπηρέτηση γραμμών.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ 125/27.06.2022 ορίζει ότι η εκτέλεση των ανακοινωμένων δρομολογίων είναι υποχρεωτική και οι πλοιοκτήτες δεν μπορούν να τα μεταβάλουν μονομερώς, παρά μόνο με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από γνώμη του Σ.Α.Σ., εφόσον δεν διαταράσσεται η εξυπηρέτηση της γραμμής. Επιπλέον, επιτρέπεται διακοπή δρομολογίων έως 60 ημέρες για ετήσια επιθεώρηση, με δυνατότητα αύξησης λόγω ανωτέρας βίας ή κατανομής μεταξύ πλοίων του ίδιου πλοιοκτήτη ή ομίλου, υπό προϋποθέσεις κάλυψης των συγκοινωνιακών αναγκών.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ αφορά την έκτακτη δρομολόγηση πλοίων για έως 30 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης για επιπλέον 30 ημέρες, και την εκτέλεση έκτακτων προσεγγίσεων για την εξυπηρέτηση κοινωνικών αναγκών, κατόπιν απόφασης του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
- Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει θέματα που αφορούν τροποποιήσεις σε διάφορα προηγούμενα νομοθετήματα, όπως ο ν. 1324/1949, ο ν. 4471/1965, ο ν. 1910/1944, ο ν. 3709/2008, ο ν. 4150/2013 και ο ν. 4487/2017, χωρίς να αναφέρει συγκεκριμένα ονόματα, αριθμούς, ποσά ή ημερομηνίες πέραν των αναφερόμενων νόμων.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9, παρ. 1-4, ορίζει ότι ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας διάρκειας 1-5 ετών για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων γραμμών ακτοπλοΐας, εφόσον οι υφιστάμενες δηλώσεις πλοιοκτητών δεν καλύπτουν τις ανάγκες του δικτύου. Το Υπουργείο, μέχρι 30 Απριλίου κάθε έτους, δημοσιεύει πρόσκληση στην ΕΕ, στην ιστοσελίδα του, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και σε ημερήσια εφημερίδα, καλώντας πλοιοκτήτες να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για τη δρομολόγηση πλοίων τους, με αναφορά προθεσμίας, γραμμής, διαδικασίας, κριτηρίων, χαρακτηριστικών πλοίου, υποχρεώσεων, διάρκειας σύμβασης, εγγυητικής επιστολής, κυρώσεων και ναύλου. Οι όροι της πρόσκλησης αποτελούν και όρους της σύμβασης που υπογράφεται μεταξύ του Υπουργού και του πλοιοκτήτη.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 προκηρύσσει μειοδοτικό διαγωνισμό για τη σύναψη σύμβασης δημόσιας υπηρεσίας διάρκειας έως 12 έτη, έναντι μισθώματος, καλώντας πλοιοκτήτες που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
- Άρθρο 10 Σ. Το Άρθρο 10 Σ του ΦΕΚ αφορά τις συμβάσεις ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας έναντι μισθώματος, ενώ τα επόμενα άρθρα ρυθμίζουν τις συμβάσεις απευθείας ανάθεσης (Άρθρο 11), τις παρατάσεις συμβάσεων (Άρθρο 12), τη διαδικασία σύναψης συμβάσεων για έκτακτες ανάγκες (Άρθρο 13), την προστασία ναυτικών (Άρθρο 14) και εργαζομένων ξηράς (Άρθρο 15), καθώς και τη σύναψη συμβάσεων με φορείς δημοσίου (Άρθρο 16).
- Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 31 ορίζει ότι ο εφοπλιστής κάθε επιβατηγού πλοίου υπό σημαία κράτους μέλους της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. υποχρεούται να παρέχει δωρεάν μεταφορά σε έως και δέκα (10) άπορους και ναυαγούς ανά πλοίο και ανά δρομολογιακή γραμμή, σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα που θα εκδοθεί.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ επιτρέπει στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να αναθέτει απευθείας, για έως τρεις μήνες, τη διενέργεια δρομολογίων σε πλοιοκτήτες, χωρίς διαγωνισμό, για την κάλυψη συγκοινωνιακών αναγκών ή αθετούμενων δρομολογίων, με μίσθωμα που καθορίζεται από το Σ.Α.Σ. ή βασίζεται σε προηγούμενη σύμβαση, ενώ ο έλεγχος νομιμότητας γίνεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο σύμφωνα με τους ν. 3755/2009 και 4700/2020.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ επιτρέπει στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών, να παρατείνει συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας, που συνάπτονται μέσω μειοδοτικού διαγωνισμού, έως και τέσσερις (4) μήνες συνολικά, πριν από τη λήξη τους και με τους ίδιους όρους.
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ 125/27.06.2022 ορίζει τη διαδικασία σύναψης συμβάσεων για την κάλυψη έκτακτων αναγκών δρομολογίων, επιτρέποντας στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να αναθέτει απευθείας τη διενέργεια δρομολογίων σε άλλο πλοιοκτήτη, χωρίς διαγωνισμό, εφόσον κρίνεται απολύτως αναγκαίο για λόγους κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής ή επειγουσών συγκοινωνιακών αναγκών. Η διάρκεια της σύμβασης αυτής ορίζεται μέχρι την έναρξη τακτικών δρομολογίων, τη σύναψη σύμβασης αποκλειστικής εξυπηρέτησης ή την προκήρυξη μειοδοτικού διαγωνισμού.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι απαιτήσεις των ναυτικών σχετικά με τη μισθοδοσία τους ικανοποιούνται αναλογικά, εφαρμόζοντας τη διαδικασία του άρθρου τρίτου της υπ' αρ. 3529.2/12/2010 υπουργικής απόφασης (Β' 314) για την απόδοση των εσόδων. Κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής θα καθορίσει τον Κωδικό Αριθμό Εξόδων και τις λεπτομέρειες εφαρμογής, ενώ οι διατάξεις του άρθρου, μαζί με την παρ. 5 του άρθρου 10, ισχύουν και για εγγυητικές επιστολές που έχουν καταπέσει πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 4331/2015 (Α' 69).
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ 125/27.06.2022 ρυθμίζει την απόδοση επιχορηγήσεων από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε εργαζομένους ξηράς ναυτιλιακών εταιρειών που εκτελούν άγονες γραμμές, βρίσκονται σε διαδικασία εξυγίανσης ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες, για την κάλυψη ανεξόφλητων οφειλών τους (μισθοδοσία, επιδόματα, αποζημιώσεις, εισφορές), με το 70% των επιχορηγήσεων να προορίζεται για αυτόν τον σκοπό, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4079/2012.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 επιτρέπει στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με σύμφωνη γνώμη του Σ.Α.Σ., να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας με δήμους ή δημοτικές ενότητες σε νησιά με λιγότερους από 5.000 κατοίκους, ή με κοινωφελείς δημοτικές επιχειρήσεις και άλλους φορείς, για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων ακτοπλοϊκών γραμμών διάρκειας 1-5 ετών, με σκοπό την κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή ή την κάλυψη επειγουσών συγκοινωνιακών αναγκών.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 ορίζει ότι οι συμβάσεις ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας για ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, καθώς και οι παρατάσεις τους, βαρύνουν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
- Άρθρο 17 Α. Το Άρθρο 17 Α, εντός του Κεφαλαίου Ε' που αφορά την προστασία εργαζομένων σε ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις, ρυθμίζει την αποπληρωμή συμβάσεων, ενώ το Άρθρο 18, στο Κεφάλαιο ΣΤ', διασφαλίζει την ακτοπλοϊκή συγκοινωνία.
- Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι πλοιοκτήτες ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων υποχρεούνται να έχουν εξοφλήσει τους μισθούς και τις εισφορές του πληρώματος πριν από την έναρξη δρομολογίων, με τις Λιμενικές Αρχές να επαληθεύουν τη συμμόρφωση και να επιβάλλουν απαγόρευση απόπλου σε περίπτωση μη συμμόρφωσης εντός 15 ημερών από καταγγελία.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία για την εκτέλεση έκτακτων ακτοπλοϊκών δρομολογίων, τα οποία ενεργοποιούνται μετά από απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κατόπιν εισήγησης του Σ.Α.Σ., σε περιπτώσεις επείγουσας κοινωνικής ανάγκης ή κινδύνου για τη δημόσια υγεία, τρεις (3) ημέρες μετά τη διακοπή τακτικής σύνδεσης. Το πρόγραμμα έκτακτων δρομολογίων, που δεν υπερβαίνει τον ένα (1) μήνα, περιλαμβάνει τον καθορισμό των δρομολογίων, των πλοίων, του αριθμού και της συχνότητας τους (όχι άνω του 1/3 των τακτικών), και τίθεται σε εφαρμογή άμεσα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες χειμερινής και θερινής περιόδου.
- Άρθρο 19 Ρ. Το Άρθρο 19 Ρ, εντός του Κεφαλαίου Ζ' που αφορά το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (Σ.Α.Σ.), ρυθμίζει τη διασφάλιση της ακτοπλοϊκής συγκοινωνίας, ενώ το Άρθρο 20 περιγράφει τη λειτουργία του Σ.Α.Σ. και το Κεφάλαιο Η' περιλαμβάνει κυρώσεις και τελικές διατάξεις.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ καθορίζει τη σύσταση και λειτουργία του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (Σ.Α.Σ.) στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ορίζοντας τη σύνθεσή του (Πρόεδρος, Γενικοί Γραμματείς, εκπρόσωποι διαφόρων φορέων όπως Σ.Ε.Ε.Ν., Τ.Ε.Ε., ΕΝ.Π.Ε., Κ.Ε.Δ.Ε., Κ.Ε.Ε.Ε., Ν.Ε.Ε., Ξ.Ε.Ε., Ε.Σ.ΑμεΑ., Π.Ν.Ο., Υπουργείο Τουρισμού, Ε.Π.Ε., Η.Α.Τ.Τ.Α., Π.Σ.Χ.Ε.Μ., ένωση ναυτικών πρακτόρων, και εκπρόσωπος Αγίου Όρους υπό προϋποθέσεις), τη διετή θητεία των μελών του, την υποχρέωση συνεδρίασης τουλάχιστον έξι (6) φορές ετησίως, και τη διαδικασία έκδοσης αποφάσεων εντός τριάντα (30) ημερών από τη συνεδρίαση.
- Άρθρο 20 ν. Το άρθρο 20 ν. 4625/2019, τα άρθρα 1 έως 8 και 79 του ν. 4676/2020, το άρθρο εξηκοστό έβδομο της από 13.4.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (που κυρώθηκε με το άρθρο 1 ν. 4690/2020), καθώς και τα άρθρα δεύτερο και τρίτο του π.δ. 344/2003, καταργούνται, μαζί με κάθε άλλη αντίθετη διάταξη.
- Άρθρο 21 Δ. Το Άρθρο 21 Δ του ΦΕΚ αφορά τις διοικητικές κυρώσεις, ενώ το Άρθρο 22 περιλαμβάνει τελικές διατάξεις. Το Τμήμα ΙΙ, που ξεκινά με το Άρθρο 23, ασχολείται με τη μεταφορά επιβατών και τις θαλάσσιες ενδομεταφορές μεταξύ ηπειρωτικών λιμένων, ενώ το Μέρος Β' εστιάζει στη μεταφορά εμπορευμάτων και ταχυδρομικών αντικειμένων.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22, υπό τον τίτλο "Τελικές διατάξεις", ορίζει ότι οι ισχύουσες διατάξεις για τις αρμοδιότητες αστυνομικής εξουσίας, δικαστικής αστυνομίας και λιμενικών αρχών εφαρμόζονται σε όλα τα πλοία που δρομολογούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Τμήματος ΙΙ, το οποίο αφορά τις θαλάσσιες ενδομεταφορές μεταξύ ηπειρωτικών λιμένων.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23, παράγραφος 1, επεκτείνει το δικαίωμα μεταφοράς επιβατών μεταξύ ελληνικών λιμένων της ηπειρωτικής ακτογραμμής, χωρίς προσεγγίσεις σε νησιά, και σε επιβατηγά πλοία υπό σημαία άλλων κρατών μελών της ΕΕ, ανεξαρτήτως χωρητικότητας, εφόσον είναι εγγεγραμμένα στα νηολόγια τους και πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ καθορίζει τους κανόνες για τη μεταφορά εμπορευμάτων μεταξύ ελληνικών λιμένων, επιτρέποντας σε ελληνικά φορτηγά πλοία και, υπό προϋποθέσεις, σε πλοία άλλων κρατών μελών της ΕΕ και του ΕΟΧ, καθώς και σε πλοία τρίτων χωρών με αμοιβαιότητα, να πραγματοποιούν τέτοιες μεταφορές, ενώ προβλέπει και ειδικές ρυθμίσεις για τεχνολογικές εξελίξεις, έκτακτες ανάγκες και ειδικές κατηγορίες εμπορευμάτων.
- Άρθρο 25 Μ. Το Άρθρο 25 Μ, το οποίο αναφέρεται στη μεταφορά εμπορευμάτων, και το Άρθρο 26, που αφορά τη μεταφορά ταχυδρομικών αντικειμένων με ακτοπλοϊκά πλοία, αποτελούν μέρος του Μέρους Γ' του εγγράφου, το οποίο καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις επιβατών και μεταφορέων στις επιβατικές τακτικές θαλάσσιες μεταφορές.
- Άρθρο 25 π. Το άρθρο 25 του ΦΕΚ ρυθμίζει την κατάργηση διατάξεων νόμων, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων άρθρων από τους νόμους 3450/2006, 3709/2008, 3887/2010, 3922/2011, 4072/2012, 4150/2013, 4254/2014 και 4256/2014, καθώς και την κατάργηση συγκεκριμένων υποπαραγράφων του άρθρου πρώτου του ν. 4254/2014.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ ορίζει ότι τα ταχυδρομικά αντικείμενα βάρους έως 20 κιλών ανά τεμάχιο, που διακινούνται από ταχυδρομικές επιχειρήσεις, μεταφέρονται μεταξύ λιμένων με ακτοπλοϊκά πλοία έναντι ναύλου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1-16, 20 και 21 του ίδιου νόμου.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ καθορίζει ότι οι διατάξεις του εφαρμόζονται στα δρομολογημένα πλοία που πραγματοποιούν επιβατικές θαλάσσιες ενδομεταφορές μεταξύ ηπειρωτικών λιμένων, ηπειρωτικών και νησιωτικών λιμένων, ή μεταξύ νησιωτικών λιμένων, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Το Άρθρο 28 ορίζει τον "Μεταφορέα" ως το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιας μεταφοράς.
- Άρθρο 27 Π. Το Άρθρο 27 Π του ΦΕΚ καθορίζει το πεδίο εφαρμογής, τους ορισμούς και τη σύμβαση θαλάσσιας μεταφοράς, ενώ το Τμήμα ΙΙ του ίδιου άρθρου αφορά τα δικαιώματα επιβατών, συμπεριλαμβανομένων των επιστροφών ναύλου, αποζημιώσεων, εκπτώσεων για άτομα μειωμένης κινητικότητας, καθώς και τα δικαιώματα απόρων, ναυαγών και αναπήρων πολέμου.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "Μεταφορέας", "Επιβάτης", "Εκδότης", "Άτομο με αναπηρία" ή "άτομο με μειωμένη κινητικότητα", "Σύμβαση θαλάσσιας μεταφοράς", "Εισιτήριο", "Ναύλος", "Ακύρωση", "Λιμενικός τερματικός σταθμός", "Φορέας εκμετάλλευσης τερματικού σταθμού" και "Συνθήκες πρόσβασης" που αφορούν τις θαλάσσιες μεταφορές επιβατών.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 ορίζει ότι η σύμβαση θαλάσσιας μεταφοράς καταρτίζεται με απλή συμφωνία και αποδεικνύεται με εισιτήριο ή απόδειξη μεταφοράς οχήματος, δημιουργώντας δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταξύ των συμβαλλομένων σύμφωνα με τα Τμήματα ΙΙ και ΙΙΙ. Το Άρθρο 30, Τμήμα ΙΙ, αναφέρει ότι ο επιβάτης δικαιούται την παροχή της συμφωνημένης κατηγορίας θέσης ή τύπου καμπίνας.
- Άρθρο 29 π. Το Άρθρο 29 π αναφέρεται στην εφαρμογή διατάξεων των νόμων 3153/2003 (άρθρα 1-6), 3709/2008 (άρθρα 1-18, όπως τροποποιήθηκαν από τους νόμους 4150/2013, 4256/2014, 4487/2017 και 4926/2022), 4256/2014 (άρθρο 25) και 4331/2015 (άρθρο 50 παρ. 3, πρώτο εδάφιο).
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 27.06.2022 (Τεύχος Α', 125/2022), καθορίζει τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση μη παροχής της συμφωνημένης θέσης, επιτρέποντας υπαναχώρηση με αποζημίωση 100% του ναύλου επιβάτη και οχήματος, ή ταξίδι σε κατώτερη θέση με επιστροφή της διαφοράς προσαυξημένη κατά 100%. Επίσης, ρυθμίζει την επιστροφή του ναύλου (50% έως 100%) ανάλογα με τον χρόνο ακύρωσης, την τροποποίηση εισιτηρίου έως 48 ώρες πριν τον απόπλου, και επιβάλλει έκπτωση 50% επί του ναύλου για άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ 125/27.06.2022 ρυθμίζει τα δικαιώματα αναπήρων και θυμάτων πολέμου κατά τη μετακίνησή τους με επιβατηγά πλοία, προβλέποντας έκπτωση 50% στο εισιτήριο για τους αναπήρους πολέμου, με υποχρεωτική παραχώρηση κλίνης εφόσον υπάρχει, ενώ για τα θύματα πολέμου η έκπτωση μπορεί να φτάσει το 50% για έως δύο ταξίδια ετησίως, σύμφωνα με κοινή απόφαση των αρμόδιων Υπουργών και του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι πολύτεκνοι και τα μέλη της οικογένειάς τους δικαιούνται έκπτωση τουλάχιστον 50% στους ναύλους όλων των συγκοινωνιακών επιχειρήσεων που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από το Κράτος, καθώς και σε άλλες επιχειρήσεις που λαμβάνουν κρατικές επιχορηγήσεις. Ως επιχειρήσεις έμμεσα εξαρτώμενες από το Κράτος θεωρούνται όλες οι σιδηροδρομικές, ακτοπλοϊκές και άλλες συγκοινωνιακές επιχειρήσεις που εκμισθώνονται, διευκολύνονται ή ρυθμίζονται από το Κράτος.
- Άρθρο 33 Δ. Το Άρθρο 33 Δ του ΦΕΚ 125/27.06.2022, με τίτλο "Δικαιώματα πολυτέκνων και μελών οικογένειάς τους", ρυθμίζει τα δικαιώματα των επιβατών που ταξιδεύουν με πλοία, καθώς και των μελών των οικογενειών τους, σε περιπτώσεις όπως καθυστέρηση απόπλου ή διακοπή ταξιδίου, όπως αναφέρεται και στα άρθρα 34, 35 και 36.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι επιβάτες δικαιούνται να μεταφέρουν δωρεάν χειραποσκευές έως 50 κιλών, ενώ τα άτομα μειωμένης κινητικότητας μπορούν να μεταφέρουν επιπλέον εξοπλισμό ανεξαρτήτως βάρους. Ο μεταφορέας ευθύνεται για βλάβη ή απώλεια αποσκευών που παραδίδονται για φύλαξη με απόδειξη, καθώς και για φθορά ή απώλεια εξοπλισμού κινητικότητας ατόμων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, εφόσον οφείλεται σε υπαιτιότητά του.
- Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ καθορίζει τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή ακύρωσης δρομολογίου, περιλαμβάνοντας την παροχή τροφής και καταλύματος (με κόστος έως 80€ ανά διανυκτέρευση και έως 3 διανυκτερεύσεις) και χρηματική αποζημίωση που κυμαίνεται από 25% έως 50% της τιμής του εισιτηρίου, ανάλογα με τη διάρκεια της καθυστέρησης. Επίσης, προβλέπεται διπλάσια αποζημίωση του ναύλου αν ο επιβάτης δεν προωθηθεί στον προορισμό του εντός 24 ωρών λόγω υπαιτιότητας του μεταφορέα.
- Άρθρο 35 π. Αυτό το άρθρο, με αριθμό 35, τροποποιεί ή αναφέρεται σε διάφορες διατάξεις νόμων, συμπεριλαμβανομένων των ν. 4150/2013, ν. 3709/2008, ν. 4487/2017, ν. 6059/1934, ν. 1910/1944, α.ν. 1324/1949, ν.δ. 187/1973, ν. 2932/2001, ν. 3153/2003, ν. 3450/2006, ν. 3922/2011, ν. 4072/2012, ν. 4256/2014, και ν. 4471/1965, καλύπτοντας θέματα που σχετίζονται με τη νομοθεσία που κωδικοποιείται.
- Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 του ΦΕΚ A' 125/27.06.2022 καθορίζει τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή διακοπής του ταξιδίου, προβλέποντας υπαναχώρηση από τη σύμβαση, χρηματική αποζημίωση (25% ή 50% της τιμής του εισιτηρίου) ανάλογα με τη διάρκεια της καθυστέρησης (1, 2, 3 ή 6 ώρες), ή κάλυψη τροφής και καταλύματος (έως 80€ ανά διανυκτέρευση, για έως 3 νύχτες) και διπλάσιο ναύλο σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου χωρίς προώθηση με άλλο πλοίο.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 του εγγράφου ΦΕΚ, με τίτλο "Απώλεια ανταπόκρισης", ορίζει ότι σε περίπτωση καθυστέρησης ή ματαίωσης ταξιδίου λόγω υπαιτιότητας του μεταφορέα, ο επιβάτης δικαιούται να προωθηθεί στον τελικό προορισμό του με μέριμνα και δαπάνες του μεταφορέα, καθώς και να λάβει τροφή και κατάλυμα στον λιμένα ανταπόκρισης, με το κόστος καταλύματος να περιορίζεται στα 80 ευρώ ανά διανυκτέρευση και τις διανυκτερεύσεις σε τρεις (3) κατ' ανώτατο όριο.
- Άρθρο 37 Α. Το Άρθρο 37 Α του ΦΕΚ αφορά την "Απώλεια ανταπόκρισης" και το Άρθρο 38 την "Απαγόρευση απόπλου πλοίου λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών", ενώ τα επόμενα άρθρα (39-42) ρυθμίζουν την ακύρωση ταξιδίου, την άρνηση επιβίβασης, τις καταγγελίες επιβατών και τον τρόπο επιστροφής εισιτηρίου/ναύλου και καταβολής αποζημιώσεων, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων επιβατών και μεταφορέα.
- Άρθρο 37 π. Το Άρθρο 37 π του ΦΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από διάφορα άρθρα νόμων (40 παρ. 1 περ. α΄ ν. 4256/2014, 66 παρ. 2 ν. 4342/2015, 1 ν. 4676/2020, Άρθρο τέταρτο ν. 2932/2001, πρώτο παρ. ΙΣΤ. υποπαρ. ΙΣΤ.2. παρ. 1 ν. 4254/2014 και 2 ν. 4676/2020), αφορά την τροποποίηση και αντικατάσταση του άρθρου 37 παρ. 1 του ν. 4150/2013 και του άρθρου 4 του ν. 2932/2001, όπως αυτά έχουν ήδη τροποποιηθεί.
- Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 του ΦΕΚ ορίζει ότι σε περίπτωση απαγόρευσης απόπλου πλοίου λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, ο επιβάτης έχει το δικαίωμα να τροποποιήσει το εισιτήριό του, να διαμείνει στο πλοίο (εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες και η κρίση του πλοιάρχου) με τα δικαιώματα της περ. α' της παρ. 2 του άρθρου 35, ή να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση λαμβάνοντας τον αναλογούντα ναύλο. Επιπλέον, ο μεταφορέας υποχρεούται να τηρεί σύστημα ελέγχου επιβιβαζόμενων και αποβιβαζόμενων επιβατών καθ' όλη τη διάρκεια της παραμονής του πλοίου στον λιμένα.
- Άρθρο 39. Το Άρθρο 39, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) A' 125 στις 27.06.2022, καθορίζει τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση ακύρωσης ταξιδιού από τον μεταφορέα, είτε λόγω υπαιτιότητας του μεταφορέα (με δυνατότητα αποζημίωσης ή άλλων αντισταθμιστικών παροχών, εκτός αν ο επιβάτης ενημερωθεί εγκαίρως και του επιστραφεί το αντίτιμο ή προωθηθεί στον προορισμό του εντός 12 ωρών), είτε λόγω βλάβης/ζημίας του πλοίου ή καιρικών συνθηκών (με δικαίωμα ενημέρωσης για προώθηση στον προορισμό εντός 24 ωρών με δωρεάν γεύματα, επιστροφής του αντιτίμου, ή παροχής τροφής και καταλύματος, καθώς και χρηματικής αποζημίωσης διπλάσια του ναύλου αν η καθυστέρηση υπερβαίνει τις 24 ώρες).
- Άρθρο 39 ν. Το Άρθρο 39 ν. 4262/2014 (Α' 114) ρυθμίζει θέματα σχετικά με την τροποποίηση διατάξεων άλλων νόμων, όπως το άρθρο 55 παρ. 1 του ν. 4276/2014 (Α' 155) και το άρθρο 50 παρ. 1 και 3 του ν. 4331/2015 (Α' 69).
- Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ αφορά την άρνηση επιβίβασης, προβλέποντας ότι ο μεταφορέας πρέπει πρώτα να αναζητήσει εθελοντές επιβάτες με αντάλλαγμα παροχή και κάλυψη εξόδων μεταφοράς, ενώ σε περίπτωση ανεπάρκειας, μπορεί να αρνηθεί επιβίβαση σε επιβάτες, προσφέροντας τους τριπλάσια αποζημίωση του ναύλου ή εναλλακτική μεταφορά με κάλυψη εξόδων και διαμονής, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 35 παρ. 2.
- Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι επιβάτες μπορούν να υποβάλλουν παράπονα σχετικά με τις συνθήκες πρόσβασης ατόμων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα σε λιμένες και πλοία, καθώς και για παραβάσεις του Κανονισμού (Ε.Ε.) 1177/2010, απευθυνόμενοι στον φορέα εκμετάλλευσης τερματικού σταθμού, στον μεταφορέα ή στις Λιμενικές Αρχές. Επίσης, προβλέπεται η τοποθέτηση εντύπων υποβολής παραπόνων σε εμφανή σημεία του πλοίου και του λιμένα, ενώ ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής θα καθορίσει τον τύπο και το περιεχόμενο του εντύπου, καθώς και τις αρμόδιες υπηρεσίες για τη διαχείριση και καταγραφή των παραπόνων.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5178 — ΦΕΚ Α' 22/2025 (άρθρο 13)
Ο Νόμος 5178/2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 22 Τεύχος Α' 2025, τροποποιεί διατάξεις των νόμων 4706/2020, 4548/2018 και 3429/2005 με σκοπό την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2381 για την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων σε διευθυντικά στελέχη και Διοικητικά Συμβούλια εταιρειών, καθώς και σε δημόσιες επιχειρήσεις. Ο νόμος θέτει ποσοστά εκπροσώπησης τουλάχιστον 25% και 33% για το υποεκπροσωπούμενο φύλο, καθορίζει κριτήρια επιλογής μελών Δ.Σ. και προβλέπει την υποβολή ετήσιων εκθέσεων συμμόρφωσης στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και σε άλλους φορείς. Επίσης, συστήνει το "Ταμείο Ισότητας των Φύλων" για την κάλυψη κυρώσεων και δωρεών, και θεσπίζει το "Εθνικό Συμβούλιο Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία" με αρμοδιότητες για την προώθηση της προσχολικής αγωγής και φροντίδας. Τέλος, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για την υλοποίηση πιλοτικών προγραμμάτων κοινωνικής συνοχής, όπως παρεμβάσεις προσβασιμότητας, υποστηριζόμενη απασχόληση ατόμων στο φάσμα του αυτισμού και τη συνέχιση της υπ… - Τροποποίηση: Νόμος 5020 — ΦΕΚ Α' 29/2023 (άρθρα 9, 295)
Ακολουθεί μια σύνοψη του εγγράφου:
Ο Νόμος 5020, με τίτλο "Κώδικας Ιδιωτικού Ναυτικού Δικαίου και άλλες επείγουσες διατάξεις του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής", αποτελεί μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία που αναδιαρθρώνει και εκσυγχρονίζει το ιδιωτικό ναυτικό δίκαιο στην Ελλάδα. Ο νόμος αυτός, που εκδόθηκε από την Προεδρία της Δημοκρατίας, καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως το καθεστώς του πλοίου και των ναυπηγημάτων, την κυριότητα, την εμπράγματη ασφάλεια (ναυτικές υποθήκες και προνόμια), την εκμετάλλευση του πλοίου (πλοιοκτησία, συμπλοιοκτησία, εφοπλισμός, διαχείριση) και τη ναύλωση. Στόχος του είναι η προσαρμογή της νομοθεσίας στις σύγχρονες ανάγκες της ναυτιλίας, η απλοποίηση διαδικασιών μέσω της ηλεκτρονικής τήρησης αρχείων και η ρύθμιση ειδικών καθεστώ
- Αρχική δημοσίευση: Νόμος 4948 — ΦΕΚ Α' 125/2022
Ο Νόμος 4948/2022 του Ελληνικού Κοινοβουλίου καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας των θαλάσσιων ενδομεταφορών και ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών στην Ελλάδα. Ρυθμίζει την ελευθέρωση των θαλάσσιων μεταφορών από κράτη μέλη της ΕΕ/ΕΟΧ, την κρατική εποπτεία από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, τις προϋποθέσεις και διαδικασίες για την τακτική και έκτακτη δρομολόγηση πλοίων, καθώς και τη σύναψη συμβάσεων ανάθεσης δημόσιας υπηρεσίας. Επίσης, θεσπίζει κανόνες για τη μεταφορά ταχυδρομικών αντικειμένων, την προστασία ναυτικών και εργαζομένων ξηράς, και τη λειτουργία του Συμβουλίου Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών (Σ.Α.Σ.). Ο νόμος αφορά πλοιοκτήτες, ναυτιλιακές εταιρείες, λιμενικούς οργανισμούς, την τοπική αυτοδιοίκηση και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2022
Επιστροφή στη λίστα νόμων