Νόμος 4936/2022 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4936/2022 του Ελληνικού Κοινοβουλίου καθορίζει το πλαίσιο για την προσαρμοστική ικανότητα και την κλιματική ανθεκτικότητα της χώρας, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και θέτοντας ενδιάμεσους στόχους μείωσης εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Ο νόμος θεσπίζει την Εθνική Στρατηγική και τα Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, καθώς και μέτρα και πολιτικές για την απανθρακοποίηση, όπως η προώθηση πράσινων υποδομών, η βιώσιμη αστική ανάπτυξη και η ηλεκτροκίνηση. Αφορά φορείς όπως το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τις Περιφέρειες, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ προβλέπει συγκεκριμένες ημερομηνίες και ποσοστά για την επίτευξη των στόχων, όπως η απαγόρευση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από στερεά ορυκτά καύσιμα από το 2028 και η υποχρεωτική χρήση οχημάτων μηδενικών εκπομπών σε δημόσιες συμβάσεις από το 2024 και 2026.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του νόμου καθορίζει ως σκοπό τη δημιουργία ενός πλαισίου για την προσαρμοστική ικανότητα και την κλιματική ανθεκτικότητα της χώρας, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, θέτοντας ενδιάμεσους στόχους μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030 και 80% έως το 2040, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, όπως προβλέπεται στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).
  2. Άρθρο 1 Σ. Το Άρθρο 1 Σ του εγγράφου ορίζει τον σκοπό του, ενώ το Άρθρο 4, στο Κεφάλαιο Β', θεσπίζει την Εθνική Στρατηγική και τα Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.
  3. Άρθρο 1 κ. Το Άρθρο 1 κ αφορά μέτρα και πολιτικές για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, όπως η δημιουργία πράσινων υποδομών, η προστασία της βιοποικιλότητας, η βιώσιμη αστική ανάπτυξη, η προώθηση βιώσιμης γεωργίας και η προστασία ευπαθών οικοσυστημάτων, με έμφαση στην Εθνική Στρατηγική και τα Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.
  4. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ θεσπίζει μέτρα και πολιτικές για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την απανθρακοποίηση έως το 2050, θέτοντας ενδιάμεσους στόχους μείωσης εκπομπών για το 2030 και 2040, δείκτες παρακολούθησης, διαδικασίες αξιολόγησης και μέτρα για μετριασμό εκπομπών σε διάφορους τομείς, ενώ προβλέπει και τη δημιουργία μηχανισμού κατάρτισης προϋπολογισμών άνθρακα. Επιπλέον, ορίζει τα αέρια του θερμοκηπίου και επιβάλλει σε συγκεκριμένες ομάδες δραστηριοτήτων (4η, 6η, 7η, 8η, 9η Ομάδες βάσει αποφάσεων του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας) μείωση εκπομπών κατά 30% τουλάχιστον έως το 2030 σε σχέση με το 2019, με υποχρέωση υποβολής έκθεσης συμμόρφωσης έως την 1η Ιανουαρίου 2026.
  5. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ ορίζει τις εκπτώσεις και επιστροφές που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό εισφοράς, συμπεριλαμβανομένων εκπτώσεων σε τελικούς καταναλωτές με συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας που δεν αναπροσαρμόζονται (πριν την 1η Οκτωβρίου 2021) και εκπτώσεων βάσει κατανάλωσης από συνδεδεμένους προμηθευτές, καθώς και επιστροφών δυνάμει διμερών συμβάσεων αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας (πριν την 8η Μαρτίου 2022). Η εισφορά υπολογίζεται από τη ΡΑΕ, επιβάλλεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, βεβαιώνεται από την ΑΑΔΕ και αποδίδεται στο «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης».
  6. Άρθρο 2Α. Το Άρθρο 2Α του ν. 3852/2010 επιβάλλει στους Ο.Τ.Α. την υποχρεωτική εκπόνηση Σχεδίου Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (Σ.Φ.Η.Ο.) έως την 30ή.6.2021 (με δυνατότητα παράτασης από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας), το οποίο θα προβλέπει τη χωροθέτηση σημείων επαναφόρτισης και θέσεων στάθμευσης Η/Ο, με ελάχιστη αναλογία ένα (1) σημείο ανά χίλιους (1.000) κατοίκους, και ειδικότερα σε δημοτικούς χώρους στάθμευσης, παρόδιες θέσεις, τερματικούς σταθμούς, σημεία εξυπηρέτησης τουριστικών λεωφορείων (10% τουλάχιστον) και οχημάτων τροφοδοσίας (10% τουλάχιστον).
  7. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ 105/27.05.2022 ορίζει βασικούς όρους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, όπως "εκπομπές", "απορροφήσεις", "απανθρακοποίηση", "κλιματική ουδετερότητα" και "πράσινες υποδομές", αναφερόμενο στον Κανονισμό (ΕΕ) 1143/2014.
  8. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ του ΦΕΚ αναφέρεται στην ενσωμάτωση του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999, σχετικά με τη διακυβέρνηση της Ενέργειας και της Δράσης για το Κλίμα, μέσω της διαδικασίας του άρθρου 5 της υπ' αρ. 31/30.9.2019 Πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία κυρώνει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).
  9. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ καθορίζει την εκπόνηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ) και των Περιφερειακών Σχεδίων Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΚΠΑ) ως βασικά εργαλεία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
  10. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 περιγράφει την Εθνική Στρατηγική Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ), η οποία αποτελεί κείμενο στρατηγικού προσανατολισμού με διάρκεια τουλάχιστον 10 ετών, υπόκειται σε δημόσια διαβούλευση στο "gov.gr" για 30 τουλάχιστον ημέρες πριν την έγκρισή της, και αξιολογείται και αναθεωρείται τουλάχιστον ανά πενταετία από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η ΕΣΠΚΑ περιλαμβάνει ανάλυση στόχων, εκτίμηση κλιματικών μεταβολών και επιπτώσεων, προσδιορισμό τομέων προτεραιότητας (υγεία, τουρισμός, γεωργία, ενέργεια, υποδομές κ.α.), εκτίμηση κόστους, ενσωμάτωση πολιτικών, διεθνή διάσταση και προτάσεις για ευαισθητοποίηση και έρευνα.
  11. Άρθρο 5 Ε. Το Άρθρο 5 Ε θεσπίζει την Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, ενώ τα Άρθρα 6, 7, 8 και 9 του Κεφαλαίου Γ' καθορίζουν τα Περιφερειακά Σχέδια, τους Τομεακούς προϋπολογισμούς άνθρακα, την αναθεώρηση κλιματικών στόχων και τον καθορισμό δράσεων προσαρμογής και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας.
  12. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ του νόμου 4174/2013 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας) ορίζει ότι η προθεσμία και η άσκηση προσφυγής κατά πράξης προσδιορισμού δεν αναστέλλουν την εκτέλεσή της, ενώ οι υπόχρεοι μπορούν να εκπίπτουν την εισφορά ως δαπάνη. Επιπλέον, οι Διαχειριστές των "ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ", "ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ", "ΑΔΜΗΕ ΑΕ" και "ΕΧΕ ΑΕ" υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία στη ΡΑΕ και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών θα καθορίσει λεπτομέρειες για τον υπολογισμό, την επιβολή, τη βεβαίωση, την είσπραξη και την απόδοση της εισφοράς στον "Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης".
  13. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 ορίζει ότι κάθε Περιφέρεια καταρτίζει Περιφερειακό Σχέδιο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ), το οποίο εναρμονίζεται με την Εθνική Στρατηγική (ΕΣΠΚΑ) και εγκρίνεται από το Περιφερειακό Συμβούλιο εντός δύο (2) μηνών, με τη συμμετοχή διαφόρων φορέων όπως το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και το Εθνικό Συμβούλιο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.
  14. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 θεσπίζει πενταετείς τομεακούς προϋπολογισμούς άνθρακα για τους τομείς της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας, των μεταφορών, της βιομηχανίας, των κτιρίων, της γεωργίας και κτηνοτροφίας, των αποβλήτων, και των δραστηριοτήτων χρήσης γης, αλλαγής χρήσεων γης και δασοπονίας, σύμφωνα με τον Κανονισμό 2018/841. Η Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με την Ομάδα Εργασίας Παρακολούθησης του ΕΣΕΚ, συντάσσει αυτούς τους προϋπολογισμούς και τους διαβιβάζει στον ΟΦΥΠΕΚΑ για δημόσια διαβούλευση.
  15. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ, όπως αντικαταστάθηκε από την Οδηγία (ΕΕ) 2018/852, καθορίζει την εναλλακτική διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων συσκευασιών, η οποία μπορεί να οργανωθεί από τους Ο.Τ.Α. α' βαθμού, σε συνεργασία με ΦΟΔΣΑ και/ή Φορείς Συλλογικών Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) ή φορείς κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας, με τη σύναψη πενταετών συμβάσεων συνεργασίας. Σε περίπτωση αδυναμίας συμφωνίας, το θέμα παραπέμπεται στο Δ.Σ. του Ε.Ο.ΑΝ. για συμβιβαστική επίλυση, η οποία αποτελεί υποχρεωτική προδικασία.
  16. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 ορίζει τη λειτουργία της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Ουδετερότητα, η οποία, αφού λάβει υπόψη την αξιολόγηση και τις προτάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και την έκθεση διαβούλευσης του ΟΦΥΠΕΚΑ, εγκρίνει πρόσθετα μέτρα και αναθεωρεί τους ενδιάμεσους κλιματικούς στόχους για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας.
  17. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία για τον καθορισμό δράσεων και μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής να συντάσσει έκθεση, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας να εισηγείται, την Επιστημονική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή να γνωμοδοτεί, και το Εθνικό Συμβούλιο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή να αποφασίζει, ενώ όλοι οι φορείς της κεντρικής διοίκησης υποχρεούνται να ενσωματώνουν την προσαρμογή στον σχεδιασμό τους.
  18. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) καθορίζει γενικά μέτρα πολιτικής για την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας, όπως η εξοικονόμηση ενέργειας, η αύξηση των ΑΠΕ, η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, η προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της βιώσιμης κινητικότητας, η βελτίωση του ανθρακικού αποτυπώματος των κτιρίων, η μείωση εκπομπών από τη διαχείριση αποβλήτων, η αύξηση απορροφήσεων αερίων του θερμοκηπίου και η προώθηση συνέργειας πολιτικών για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Επίσης, το ΕΣΕΚ θα προσδιορίζει αναλυτικά στόχους και πολιτικές για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και περιορίζοντας την τρωτότητα.
  19. Άρθρο 10 Γ. Το Άρθρο 10 Γ του ΦΕΚ αφορά τα "Γενικά μέτρα πολιτικής", ενώ το Άρθρο 11 απαγορεύει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από στερεά ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, το Άρθρο 12 θεσπίζει μέτρα για την προώθηση οχημάτων μηδενικών εκπομπών, και το Άρθρο 13 τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 14 του ν. 4710/2020 σχετικά με τη συλλογή στατικών δεδομένων σημείων επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων.
  20. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ τροποποιεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/852, ορίζοντας ότι οι συντελεστές απόσβεσης των κατηγοριών ενεργητικού "αεροσκάφη, σιδηροδρομικοί συρμοί, πλοία και σκάφη", "μέσα μεταφοράς ατόμων" και "μέσα μεταφοράς εμπορευμάτων" προσαυξάνονται κατά 100%, με ανώτατο όριο τις 10 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η εφαρμογή του θα καθοριστεί με κοινή υπουργική απόφαση. Παράλληλα, το Άρθρο 25 συστήνει στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας το Εθνικό Παρατηρητήριο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.
  21. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 απαγορεύει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από στερεά ορυκτά καύσιμα από την 31η Δεκεμβρίου 2028, με δυνατότητα επισπεύσεως της ημερομηνίας αυτής έως την 31η Δεκεμβρίου 2025 μέσω κοινής απόφασης των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του αρμόδιου για τη δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση.
  22. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 θέτει μέτρα για την προώθηση οχημάτων μηδενικών εκπομπών, προβλέποντας από 1/1/2026 ότι τα νέα ταξί και το 1/3 των νέων οχημάτων προς εκμίσθωση στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών, ενώ από 1/1/2024 τουλάχιστον το 1/4 των νέων εταιρικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης πρέπει να είναι ηλεκτρικά ή plug-in υβριδικά, με πρόστιμο 10.000€ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
  23. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ ρυθμίζει την επιβολή έκτακτης εισφοράς σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας θερμικών μονάδων που είναι εγκατεστημένοι στο Μικρό Συνδεδεμένο Σύστημα (ΜΣΣ) της Κρήτης, καθώς και σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από Σ.Η.Θ.Υ.Α., επιβάλλοντας συντελεστή 90% επί της θετικής διαφοράς του Μικτού Περιθωρίου Κέρδους τους, συγκριτικά με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, λαμβάνοντας υπόψη συμβάσεις σταθερής τιμής, εκπτώσεις και επιστροφές.
  24. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 τροποποιεί την παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4710/2020, προσθέτοντας νέα στοιχεία στα στατικά δεδομένα των σημείων επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (Η/Ο), όπως ο αριθμός παροχής του διαχειριστή δικτύου (περ. αιδ) και η ένδειξη για σταθμό φόρτισης ατόμων με αναπηρία (περ. αιε). Η διάθεση των στατικών δεδομένων είναι ελεύθερη, με εξαίρεση τα δεδομένα της περ. αιδ) που έχουν πρόσβαση συγκεκριμένοι φορείς, όπως η Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου και Εγκαταστάσεων Εξυπηρέτησης Οχημάτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι διαχειριστές δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.).
  25. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 τροποποιεί το Άρθρο 17 του ν. 4710/2020, παρατείνοντας την προθεσμία εκπόνησης Σχεδίων Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (Σ.Φ.Η.Ο.) και προσθέτοντας νέες διατάξεις σχετικά με την εγκατάσταση σημείων στάθμευσης και επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ παράλληλα ορίζει πρόστιμα για παραβάσεις από υπόχρεους και φορείς ΣΕΔ/ΣΣΕΔ, συμπεριλαμβανομένων ποσών από 100€ έως 200.000€ και προσαυξήσεων 10% για καθυστερήσεις πληρωμών.
  26. Άρθρο 14 Ε. Το Άρθρο 14 Ε του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 17 του ν. 4710/2020, αφορώντας την εγκατάσταση σημείων στάθμευσης και επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων. Το Άρθρο 15, αντίστοιχα, τροποποιεί την παρ. 2 του άρθρου 39 του ν. 4710/2020, προβλέποντας εξαίρεση διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών για τις κατηγορίες οχημάτων «Μ3», «Ν2» και «Ν3».
  27. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 τροποποιεί την παρ. 2 του άρθρου 39 του ν. 4710/2020, επιβάλλοντας την υποχρεωτική συνεκτίμηση ελάχιστης ποσόστωσης 5% για αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα εξωτερικής φόρτισης (με εκπομπές έως 50 γρ. CO2/χλμ.) στις δημόσιες συμβάσεις προμήθειας οχημάτων και υπηρεσιών που απαιτούν στόλο οχημάτων, σύμφωνα με τον ν. 4412/2016, με εξαίρεση συμβάσεις κάτω των ορίων του άρθρου 118 και 328 του ν. 4412/2016. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε διαδικασίες που ξεκινούν μετά την 2α.8.2021, ενώ για τις κατηγορίες οχημάτων «Μ3», «Ν2» και «Ν3» εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2024.
  28. Άρθρο 15 τ. Το άρθρο 15 τ της υπ' αρ. 181478/965/26.9.2017 κοινής απόφασης κατανέμει ετησίως τα έσοδα σε διάφορους σκοπούς, όπως η ενίσχυση επιχειρήσεων που εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής άνθρακα, η χρηματοδότηση έργων εξοικονόμησης ενέργειας, η μείωση συμβατικών καυσίμων στις μεταφορές, αντιπυρικά έργα, αντιμετώπιση ενεργειακής ένδειας, έργα σε αναπτυσσόμενες χώρες, προστασία περιβάλλοντος, και υποστήριξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και σε φορείς για την ανάπτυξη βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων στις Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης, Φλώρινας και Αρκαδίας.
  29. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 ορίζει ότι έως τις 31 Μαρτίου 2023, κάθε Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' βαθμού πρέπει να καταρτίσει Δημοτικό Σχέδιο Μείωσης Εκπομπών (ΔηΣΜΕ), το οποίο θα υπολογίζει το ανθρακικό αποτύπωμα με έτος βάσης το 2019, θα θέτει στόχους μείωσης εκπομπών 10% έως το 2025 και 30% έως το 2030, και θα αναθεωρείται ανά πενταετία, με την πρόοδο να παρακολουθείται ετησίως και τα σχέδια να αναρτώνται σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
  30. Άρθρο 16 Δ. Το Άρθρο 16 Δ του εγγράφου ΦΕΚ αφορά τα Δημοτικά Σχέδια Μείωσης Εκπομπών, ενώ τα Άρθρα 17, 18 και 19 θεσπίζουν μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από κτίρια και εγκαταστάσεις, καθώς και την ενδυνάμωση της διάστασης της κλιματικής αλλαγής στην περιβαλλοντική αδειοδότηση μέσω τροποποίησης του Παραρτήματος ΙΙ του ν. 4014/2011.
  31. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ 105/27.05.2022 θέτει μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από τα κτίρια, απαγορεύοντας την πώληση και εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης από 1/1/2025, επιβάλλοντας πρόστιμο τριπλάσιο της αξίας του καυστήρα σε παραβάτες, και απαιτώντας από 1/1/2030 τη χρήση πετρελαίου θέρμανσης αναμεμειγμένου τουλάχιστον κατά 30% με ανανεώσιμα υγρά καύσιμα. Επιπλέον, από 1/1/2023, νέα κτίρια άνω των 500 τ.μ. (εξαιρουμένων τουριστικών καταλυμάτων και ναών) υποχρεούνται να τοποθετούν φωτοβολταϊκά ή ηλιακά συστήματα που καλύπτουν τουλάχιστον το 30% της κάλυψης, ενώ το Σχέδιο Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων θα περιλαμβάνει τον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος.
  32. Άρθρο 17 δ. Το Άρθρο 17δ του ΦΕΚ ορίζει ότι από την έναρξη ισχύος του και έως την 30ή.6.2021, οι δήμοι μητροπολιτικών κέντρων, οι μεγάλοι και μεσαίοι ηπειρωτικοί δήμοι, οι δήμοι πρωτευουσών περιφερειακών ενοτήτων, καθώς και οι μεγάλοι και μεσαίοι νησιωτικοί δήμοι, είναι υπεύθυνοι για τη χωροθέτηση σημείων στάθμευσης και επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων (Η/Ο).
  33. Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 17 τ του ΦΕΚ 105/27.05.2022 αναφέρεται στην αξιολόγηση επενδυτικών προτάσεων από το Δημόσιο, λαμβάνοντας υπόψη τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/852 και τον κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2019/331, με ιδιαίτερη έμφαση στην απόδοση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για βιομηχανικές εγκαταστάσεις, σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2021/447.
  34. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ 105/2022 καθορίζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που πρέπει να αξιολογούνται στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), εστιάζοντας ιδιαίτερα στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και την ευπάθεια στην κλιματική αλλαγή, ενώ προσθέτει την υποχρέωση ελέγχου της συμβατότητας του έργου με τους εθνικούς στόχους μείωσης εκπομπών και την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
  35. Άρθρο 18 σ. Το Άρθρο 18 σ, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ A' 105 στις 27 Μαΐου 2022, αφορά την επικύρωση πράξεων της Κυβέρνησης και την εκτέλεσή τους ως νόμου του Κράτους, με την υπογραφή της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και των αρμόδιων Υπουργών, συμπεριλαμβανομένων των Χρήστου Σταϊκούρα (Οικονομικών) και Θεόδωρου Σκυλακάκη (Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών).
  36. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 ορίζει ότι οι δήμοι που δεν ανήκουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες υποχρεούνται να εκπονήσουν Σχέδιο Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (Σ.Φ.Η.Ο.) για τις δημόσια προσβάσιμες υποδομές φόρτισης έως την 30ή.6.2022, ενώ οι Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε. και Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε. πρέπει να υποβάλουν δεσμευτικές προτάσεις για τους χώρους αρμοδιότητάς τους. Επίσης, προβλέπεται η παρακολούθηση της εφαρμογής των Σ.Φ.Η.Ο. από το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η επικαιροποίησή τους από τους δήμους κάθε πέντε (5) τουλάχιστον έτη, με δυνατότητα χρηματοδότησης από το Πράσινο Ταμείο.
  37. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 ορίζει ότι νομικά πρόσωπα, όπως εισηγμένες εταιρείες, πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις, εταιρείες τηλεπικοινωνιών, ύδρευσης, αποχέτευσης, ταχυμεταφορών, ενέργειας, λιανεμπορίου με πάνω από 500 εργαζομένους, εφοδιαστικής και αστικές εταιρείες συγκοινωνιών, πρέπει να υποβάλουν έως 31 Οκτωβρίου 2023 στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής έκθεση για το ανθρακικό τους αποτύπωμα του 2022, συμπεριλαμβάνοντας στόχους και δράσεις μείωσης ή αντιστάθμισης, με την επαλήθευση να γίνεται ετησίως από αναγνωρισμένο επαληθευτή. Επιπλέον, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα εξετάσει έως 1η Ιανουαρίου 2025 τη θέσπιση στόχων μείωσης εκπομπών ανά κλάδο.
  38. Άρθρο 20 Μ. Το Άρθρο 20 Μ, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Δ' για τη συμμετοχή του κοινού, την παρακολούθηση και τη διακυβέρνηση, αφορά τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών από επιχειρήσεις, ενώ ταυτόχρονα αναφέρεται στον μετασχηματισμό του αναπτυξιακού υποδείγματος των νησιών προς την κλιματική ουδετερότητα, τα πρόστιμα, τους οικονομικούς πόρους και τα οικονομικά κίνητρα για δραστηριότητες με συμβολή στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, τροποποιώντας την παρ. 10 του άρθρου 24 του ν. 4172/2013.
  39. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 θεσπίζει το Αναπτυξιακό Στρατηγικό Πλαίσιο «GR-eco islands» για την κλιματική ουδετερότητα, την άρση της απομόνωσης και την ενεργειακή αυτάρκεια των ελληνικών νησιών, προωθώντας την κυκλική οικονομία, την αειφόρο διαχείριση πόρων, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, τις μεταφορές (ιδίως την ακτοπλοΐα) και τον τουρισμό. Η επιλεξιμότητα των νησιών θα βασίζεται σε κριτήρια όπως ο πληθυσμός, οι ενεργειακές ανάγκες, η τουριστική κίνηση και οι φυσικοί πόροι, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης», το Πράσινο Ταμείο και άλλους εθνικούς/ενωσιακούς πόρους, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021-2025.
  40. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και την επαλήθευση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου για φορείς έργων και δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2018/2066, 601/2012 και 2018/2067, με την αδειοδοτούσα περιβαλλοντική αρχή να μπορεί να εκδίδει προειδοποιήσεις και συστάσεις, ενώ η πραγματοποίηση των ελέγχων ανατίθεται σε επίσημα αναγνωρισμένους επαληθευτές.
  41. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ ορίζει ότι τα πρόστιμα που επιβάλλονται βάσει των άρθρων 12 παρ. 2, 17, 19 και 20, εισπράττονται σύμφωνα με τον Κ.Ε.Δ.Ε. (ν. δ. 356/1974, Α' 90) και αποδίδονται στο Πράσινο Ταμείο (ν. 3889/2010, Α' 182) για τη χρηματοδότηση έργων και δράσεων για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
  42. Άρθρο 22 τ. Το άρθρο 22 τ, που τροποποιεί την υπ' αρ. 181478/965/26.9.2017 κοινή απόφαση, ορίζει κυρώσεις για τη μη έγκαιρη υποβολή έκθεσης, επιβάλλοντας πρόστιμο 100 ευρώ ανά ημέρα καθυστέρησης για λοιπά έργα και δραστηριότητες, με ανώτατο όριο 0,1% των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων, και διοικητικό πρόστιμο έως 0,5% του κύκλου εργασιών για μη επίτευξη στόχου μείωσης εκπομπών.
  43. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει τους οικονομικούς πόρους για την υποστήριξη δράσεων κλιματικής αλλαγής, περιλαμβάνοντας το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, πόρους για την απανθρακοποίηση νησιών (σύμφωνα με την υπ' αρ. 181478/965/26.9.2017 κοινή απόφαση), ενωσιακούς και εθνικούς πόρους, καθώς και δημόσια έσοδα από πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Επιπλέον, αναφέρεται στην ετήσια έκθεση προόδου που υποβάλλεται από τη Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην Κυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Ουδετερότητα, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999.
  44. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ 105/2022, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προβλέπει την προκήρυξη δράσεων για την απόσυρση οικιακών ηλεκτρικών συσκευών και την αντικατάστασή τους με νέες υψηλής ενεργειακής απόδοσης, χρηματοδοτούμενες από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ή άλλες πηγές, με την "Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας - Τομέα Ενέργειας" να ορίζεται ως φορέας υλοποίησης και ελέγχου.
  45. Άρθρο 24 τ. Το Άρθρο 24 τ του ν. 4727/2020 ορίζει ότι η ΚτΠ Μ.Α.Ε. είναι υπεύθυνη για την τεχνική υλοποίηση και λειτουργία ειδικής εφαρμογής, διασφαλίζοντας την προστασία προσωπικών δεδομένων για περίοδο δύο ετών, ενώ επιχορηγείται από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Επιπλέον, το Άρθρο 37 επιβάλλει άπαξ έκτακτη εισφορά στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας για την περίοδο 1 Οκτωβρίου 2021 έως 30 Ιουνίου 2022, βάσει της αύξησης του μικτού περιθωρίου κέρδους τους.
  46. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 συστήνει το Εθνικό Παρατηρητήριο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ως ανοιχτό δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών με συμμετοχή διαφόρων υπουργείων, της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και άλλων φορέων, το οποίο θα υποστηρίζει την εθνική πολιτική προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή μέσω παρακολούθησης, αξιολόγησης, παροχής στοιχείων και ενημέρωσης, ενώ θα αναπτύξει και θα διατηρεί ενιαία εθνική βάση κλιματικών δεδομένων.
  47. Άρθρο 25 Ε. Το Άρθρο 25 Ε του ΦΕΚ θεσπίζει το Εθνικό Παρατηρητήριο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, το οποίο θα λειτουργεί στο πλαίσιο του Εθνικού Συμβουλίου για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (Άρθρο 28). Σκοπός του Παρατηρητηρίου είναι η παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και η υποστήριξη της χάραξης πολιτικών προσαρμογής.
  48. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ θεσπίζει έναν διαδικτυακό τόπο κλιματικού διαλόγου, που υλοποιείται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ μέσω της gov.gr-ΕΨΔ, για τη διαβούλευση επί των αποτελεσμάτων της πρότασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς την Κυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Ουδετερότητα, με ελάχιστη διάρκεια διαβούλευσης τριάντα (30) ημερών, ενώ παράλληλα προβλέπει τη σχεδίαση και υλοποίηση στοχευμένων δράσεων ενημέρωσης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τον ΟΦΥΠΕΚΑ και το Εθνικό Παρατηρητήριο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, σε συνεργασία με διάφορους φορείς.
  49. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 ορίζει ότι η Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και τον ΟΦΥΠΕΚΑ, θα καταρτίζει ετήσια έκθεση προόδου για τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η οποία θα περιλαμβάνει εθνικά στοιχεία εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ανά τομέα, αποτιμήσεις προόδου, προβλέψεις, ανάλυση δικαιωμάτων εκπομπών σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2018/841, (ΕΕ) 2018/842 και την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2020/2126, χρήση εσόδων από το άρθρο 23, περιγραφή δράσεων προσαρμογής και εκτίμηση απαιτούμενων επενδύσεων.
  50. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 συστήνει το Εθνικό Συμβούλιο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠ) στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο θα αποτελείται από 22 τακτικά μέλη με τριετή θητεία, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού ως Προέδρου, εκπροσώπων από διάφορα Υπουργεία, την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, περιβαλλοντική οργάνωση, την ΚΕΔΕ, την Ένωση Περιφερειών, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον ΣΕΒ, με σκοπό τον συντονισμό και την παρακολούθηση των δράσεων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
  51. Άρθρο 28 τ. Το Άρθρο 28 τ του νόμου 4014/2011, όπως τροποποιείται, ενισχύει την ενσωμάτωση της κλιματικής αλλαγής στην περιβαλλοντική αδειοδότηση, αντικαθιστώντας την υποπερ. στ) της περ. 5 της παρ. Β' του Παραρτήματος ΙΙ, η οποία αφορά το περιεχόμενο των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), με τις νέες υποπεριπτώσεις στ1) και στ2).
  52. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 συστήνει την Επιστημονική Επιτροπή Κλιματικής Αλλαγής (ΕΕΚΑ) στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία αποτελείται από τον Πρόεδρο και οκτώ (8) μέλη με τριετή θητεία, και είναι αρμόδια για την εισήγηση πολιτικών αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, την επιστημονική τεκμηρίωση, τη γνωμοδότηση, τη συνεργασία με άλλες επιτροπές, τον συντονισμό διαβούλευσης με φορείς, και την υποβολή προτάσεων στην Κυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Ουδετερότητα.
  53. Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του ΦΕΚ αφορά τη διεθνή συνεργασία της Ελλάδας σε θέματα κλιματικής αλλαγής, με τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αποφασίζει για δράσεις μετριασμού εκπομπών και τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για δράσεις προσαρμογής.
  54. Άρθρο 31 Α. Το Άρθρο 31 Α αντικαθιστά το άρθρο 24 του ν. 3769/2009, ρυθμίζοντας την αντικατάσταση και ανακύκλωση ηλεκτρικών συσκευών, ενώ το Άρθρο 32 αφορά την ισχύ της άδειας κατεδάφισης στην Περιοχή Ανάπλασης Ι.
  55. Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 τροποποιεί τις προθεσμίες της παραγράφου 4 του άρθρου 23 του ν. 3983/2011, επεκτείνοντας την ισχύ της άδειας κατεδάφισης, τη δυνατότητα εξαίρεσης από την κατεδάφιση αυθαίρετων εγκαταστάσεων και τη νόμιμη λειτουργία του υφιστάμενου γηπέδου ποδοσφαίρου στην Περιοχή Ανάπλασης σε είκοσι (20) έτη.
  56. Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ ορίζει εξουσιοδοτικές διατάξεις για την έκδοση κοινών ή μεμονωμένων υπουργικών αποφάσεων που αφορούν την ενίσχυση κλιματικών στόχων, την εξειδίκευση στρατηγικών προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, την τροποποίηση ημερομηνιών εφαρμογής μέτρων για ηλεκτρικά οχήματα και την πρόβλεψη εξαιρέσεων για συγκεκριμένα κτίρια ή περιοχές, πάντα μετά από σύμφωνη γνώμη της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Ουδετερότητα και γνώμη της Επιστημονικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή.
  57. Άρθρο 33 Ε. Το Άρθρο 33 Ε του ΦΕΚ 105/27.05.2022, με τίτλο "Εξουσιοδοτικές διατάξεις", περιέχει εξουσιοδοτικές διατάξεις, ενώ το Άρθρο 34 αφορά μεταβατικές διατάξεις.
  58. Άρθρο 34. Το Άρθρο 34, ως μεταβατική διάταξη, ορίζει ότι η παράγραφος 2 του άρθρου 6, η οποία αφορά την έγκριση των Περιφερειακών Σχεδίων για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ), δεν θα εφαρμοστεί για τα ΠεΣΠΚΑ των οποίων η διαδικασία εκπόνησης έχει ήδη ξεκινήσει πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
  59. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του παρόντος νόμου καταργεί συγκεκριμένα άρθρα (42, 43, 44, 44α) του ν. 4414/2016 σχετικά με την Εθνική Στρατηγική και τα Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, καθώς και τμήματα του άρθρου 25 του ν. 3468/2006 που αφορούν την κατανομή εσόδων από πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
  60. Άρθρο 35 Κ. Το Άρθρο 35 Κ του ΦΕΚ, που ανήκει στο ΜΕΡΟΣ Β' και αφορά τη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης, την προστασία των δασών και τη διαχείριση αποβλήτων, καταργεί συγκεκριμένες διατάξεις.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2022

Επιστροφή στη λίστα νόμων