Νόμος 5261/2025 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 5261/2025 θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ασφαλή δέσμευση, χρήση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) σε γεωλογικούς σχηματισμούς, ενσωματώνοντας την Οδηγία 2009/31/ΕΚ. Ο νόμος ορίζει το πεδίο εφαρμογής, τις αρμόδιες αρχές, όπως η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.), και τις διαδικασίες αδειοδότησης για εξερεύνηση και αποθήκευση CO₂. Επίσης, ρυθμίζει θέματα σχετικά με την αγορά υδρογόνου, την πιστοποίηση δικτύων μεταφοράς υδρογόνου, την οργάνωση της αγοράς ενέργειας, την εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών, και παρατείνει προθεσμίες για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Σταθμούς Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας. Τέλος, περιλαμβάνει διατάξεις για την ασφάλιση αγροτικών ζημιών και την οριστικοποίηση οφειλών στον ΕΛ.Γ.Α.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 θέτει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την περιβαλλοντικά ασφαλή δέσμευση, χρήση, μεταφορά, υγροποίηση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) σε γεωλογικούς σχηματισμούς, αναφέροντας την Οδηγία 2008/1/ΕΚ και τον κανονισμό (ΕΚ) 1013/2006. Το Άρθρο 2 ορίζει ότι στο πεδίο εφαρμογής εμπίπτουν η δέσμευση CO₂ από βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή απευθείας από την ατμόσφαιρα (DAC), η χρήση, μεταφορά και έγχυσή του για μόνιμη αποθήκευση σε υπόγειους γεωλογικούς σχηματισμούς, καθώς και η αποθήκευση σε χερσαίες, υπολίμνιες και υποθαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (ν. 2321/1995).
- Άρθρο 1 Σ. Το Άρθρο 1 Σ του ΦΕΚ καθορίζει τον σκοπό και το αντικείμενο του νόμου, ενώ το Άρθρο 2 ορίζει το πεδίο εφαρμογής του, σύμφωνα με την Οδηγία 2009/31/ΕΚ. Το Άρθρο 3 παρέχει τους ορισμούς που χρησιμοποιούνται, επίσης σύμφωνα με την Οδηγία 2009/31/ΕΚ, και το Άρθρο 4 ορίζει την αρμόδια αρχή CCS, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 της ίδιας Οδηγίας. Το Κεφάλαιο Β' αφορά τη δέσμευση, χρήση και μεταφορά διοξειδίου του άνθρακα.
- Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ 231/12.12.2025 τροποποιεί τον ν. 4001/2011, προσθέτοντας ορισμούς για "ανανεώσιμα αέρια" και "αέρια χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών" (σύμφωνα με τις περ. 32ε, 32λδ, 32λγ του ν. 3468/2006 και την περ. στ της παρ. 1 του άρθρου 25 του ν. 5215/2025), και διευκρινίζει ότι η αποθήκευση CO₂ κάτω των 100 χιλιοτόνων για έρευνα, ανάπτυξη ή δοκιμή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής, ενώ απαγορεύεται σε στήλη ύδατος, επιτρέποντας όμως τη γεωλογική αποθήκευση σε υφάλμυρους υπόγειους υδροφορείς.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει την "Άδεια αποθήκευσης" ως τη διοικητική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 13, επιτρέποντας την αποθήκευση CO₂ σε συγκεκριμένο τόπο από έναν φορέα εκμετάλλευσης και καθορίζοντας τους όρους αυτής της αποθήκευσης.
- Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ ορίζει την "Άδεια εξερεύνησης" ως τη διοικητική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 10, επιτρέποντας σε έναν φορέα εξερεύνησης να διεξάγει εξερεύνηση ενός συγκροτήματος αποθήκευσης υπό συγκεκριμένους όρους.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 ορίζει την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.) ως την αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος, η οποία θα συνεργάζεται με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή άλλων φορέων του δημοσίου τομέα.
- Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ, που αναφέρεται στο άρθρο 4 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, περιγράφει τη διαδικασία αξιολόγησης και χωροθέτησης δυνητικών τόπων αποθήκευσης CO2 από την αρμόδια αρχή CCS, μετά την έκδοση σχετικής απόφασης, διασφαλίζοντας ότι δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος διαρροής, περιβαλλοντικός ή υγειονομικός κίνδυνος, ούτε ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η διαδικασία αυτή βασίζεται σε εξερεύνηση ή πρωτοβουλία της αρμόδιας αρχής και συνδέεται με την απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕ ΕΚ/53563/1556/15.5.2023 του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με περιορισμούς έγχυσης ηλεκτρικής ενέργειας.
- Άρθρο 4α. Το Άρθρο 4α τροποποιεί το άρθρο 43 του ν. 5233/2025, παρατείνοντας την προθεσμία υποβολής αίτησης ενεργοποίησης σύνδεσης των Σ.Α.Η.Ε. για τους επιλεγέντες συμμετέχοντες, ώστε να αποφευχθεί η κατάπτωση της Εγγυητικής Επιστολής Έντεχνης και Έγκαιρης Εκτέλεσης.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS εισηγείται στην αρχή έκδοσης άδειας λειτουργίας σχετικά με τη δυνατότητα δέσμευσης CO₂ και τα αναγκαία μέτρα για τη δέσμευσή του, σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης.
- Άρθρο 5 Δ. Το Άρθρο 5 Δ του ΦΕΚ ορίζει τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα, ενώ τα Άρθρα 6 και 7 αφορούν τη χρήση και τη μεταφορά του αντίστοιχα, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Γ' που αφορά την εξερεύνηση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, με το Άρθρο 8 να καθορίζει την αρμοδιότητα για αυτές τις δραστηριότητες.
- Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ ρυθμίζει τη διαδικασία χορήγησης άδειας εξερεύνησης για δυνητικούς τόπους αποθήκευσης, η οποία περιλαμβάνει την υποβολή αίτησης στην αρμόδια αρχή CCS, τη δημοσίευση διακήρυξης διεθνούς ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντός έξι (6) μηνών από την έκδοση απόφασης, και την προθεσμία υποβολής αιτήσεων από φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων εγκατεστημένα σε κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ ή σε τρίτες χώρες με σχετικές συμφωνίες με την Ε.Ε., με την άδεια να έχει διάρκεια έως πέντε (5) έτη και τα στοιχεία της εξερεύνησης να υποβάλλονται στην αρμόδια αρχή CCS για την τελική απόφαση χωροθέτησης.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 ορίζει τη χρήση CO₂ και καθορίζει τους όρους της, ορίζοντας επίσης "Απόβλητα" σύμφωνα με τον ν. 4819/2021 και την απόφαση 2000/532/ΕΚ, "Αποθήκευση CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς" ως έγχυση και αποθήκευση CO₂ σε υπόγειους γεωλογικούς σχηματισμούς, και την "Αρμόδια αρχή CCS" ως την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.).
- Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ του ΦΕΚ 231/12.12.2025, που τροποποιεί το άρθρο 6 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS, διαπιστώνοντας τη συνδρομή συγκεκριμένων περιστάσεων, καλεί τον φορέα εκμετάλλευσης σε συμμόρφωση εντός τριών (3) μηνών, αλλιώς εισηγείται την ανάκληση της άδειας αποθήκευσης στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Επίσης, καθορίζει τον τρόπο υπολογισμού της εγγυητικής επιστολής για την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς, λαμβάνοντας υπόψη τη μέγιστη ισχύ παραγωγής ή έγχυσης, και επιτρέπει την μετατροπή σταθμών Α.Π.Ε. της παρ. 11Α του άρθρου 10 σε σταθμούς της παρ. 11Β του άρθρου 10, με εφαρμογή συγκεκριμένων περιορισμών και του άρθρου 12Α του ν. 4414/2016.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ καθορίζει ότι η μεταφορά CO₂ μέσω δικτύου μεταφοράς επιτρέπεται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα με άδεια μεταφοράς από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, και οι μεταφορείς υποχρεούνται να χορηγούν πιστοποιητικό προέλευσης στους παραγωγούς εκπομπών CO₂.
- Άρθρο 7 τ. Το άρθρο 7 τ, όπως τροποποιείται από τους ν. 4711/2020, 4951/2022 και 4964/2022, επιτρέπει την εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών σε κορεσμένα δίκτυα, ενώ παράλληλα ορίζει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την τεκμηρίωση του δικαιώματος χρήσης του γηπέδου και τη συνοπτική τεχνική περιγραφή του έργου.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ ορίζει ότι η αρμοδιότητα εξερεύνησης και αποθήκευσης CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς ανήκει αποκλειστικά στο Ελληνικό Δημόσιο, με σκοπό τη μόνιμη απομόνωση του CO₂ για την πρόληψη αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον και την υγεία, ενώ συμπληρωματικά εφαρμόζονται ο ν. 4602/2019 και ο Μεταλλευτικός Κώδικας (ν.δ. 210/1973).
- Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS, σε συνεργασία με την αρμόδια υπηρεσία περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή την αρμόδια αρχή υπεράκτιας ασφάλειας, συντάσσει έκθεση μετά από κάθε επιθεώρηση.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 ορίζει ότι η αίτηση για άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων πρέπει να συνοδεύεται από στοιχεία του Παραρτήματος ΙΙ, αποδεικτικά έγγραφα κατοχής δικαιώματος, τεχνική έκθεση για την επιλεξιμότητα του σχηματισμού αποθήκευσης CO₂ (σύμφωνα με τη φάση 1 του Παραρτήματος Ι), και θεμελίωση για την αποφυγή κινδύνων διαρροών μεταξύ των εγκαταστάσεων υδρογονανθράκων και αποθήκευσης CO₂, προστατεύοντας το περιβάλλον και τις υδραυλικώς συνδεδεμένες περιοχές.
- Άρθρο 9 Χ. Το Άρθρο 9 Χ του ΦΕΚ αφορά τη χωροθέτηση δυνητικών τόπων αποθήκευσης, σύμφωνα με το Άρθρο 4 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ, που αφορά τις άδειες εξερεύνησης για δυνητικούς τόπους αποθήκευσης, ορίζει ότι η εξερεύνηση επιτρέπεται μόνο σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων που έχουν λάβει σχετική άδεια από την αρμόδια αρχή CCS, παρέχοντας στον κάτοχο αποκλειστικό δικαίωμα εξερεύνησης. Επιπλέον, για την απόκτηση άδειας εξερεύνησης ή αποθήκευσης, απαιτείται η καταβολή παραβόλου συμμετοχής υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο των 25.000 ευρώ.
- Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ, που αναφέρεται στην Οδηγία 2009/31/ΕΚ και στον ν. 4951/2022, καθορίζει τη διαδικασία κοινοποίησης αιτήσεων και σχεδίων αδειών αποθήκευσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την αρμόδια αρχή CCS, καθώς και τη μη δεσμευτική φύση των γνωμών της Επιτροπής για το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Επίσης, ρυθμίζει την υποβολή εγγυητικής επιστολής για αιτήσεις φωτοβολταϊκών σταθμών με σύστημα αποθήκευσης, μεταθέτοντας την καταληκτική προθεσμία για νέες αιτήσεις στην 1η Απριλίου 2026, και ορίζει αρμόδιους φορείς για την ανακύκλωση παλιών συσκευών.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ ρυθμίζει την παράταση, μεταβίβαση και ανάκληση αδειών εξερεύνησης από την αρμόδια αρχή CCS, ορίζοντας ότι η συνολική διάρκεια ισχύος δεν μπορεί να υπερβαίνει τα οκτώ (8) έτη, η μεταβίβαση απαιτεί έγκριση της αρχής εντός τριάντα (30) ημερών, και η ανάκληση μπορεί να γίνει κατόπιν αιτήματος, λόγω μη συμμόρφωσης με κριτήρια ή όρους, ή παράβασης διατάξεων, με τις σχετικές αποφάσεις να δημοσιεύονται εντός είκοσι (20) ημερών.
- Άρθρο 11Γ. Το Άρθρο 11Γ του ν. 4685/2020 τροποποιείται για να επιτρέψει την προσθήκη μονάδων αποθήκευσης σε υφιστάμενους και νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, με συγκεκριμένες ημερομηνίες και προϋποθέσεις για την ένταξή τους, ενώ ρυθμίζει την αποζημίωσή τους και τη διατήρηση των υφιστάμενων συμβάσεων.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ αφορά το κατά προτεραιότητα δικαίωμα αποθήκευσης του φορέα εξερεύνησης, επιτρέποντας την εκμετάλλευση τόπου αποθήκευσης σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα με άδεια αποθήκευσης, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ ορίζει τις υποχρεώσεις του φορέα εκμετάλλευσης για την αποθήκευση CO₂, συμπεριλαμβανομένης της αποδοχής εγχύσεων μετά από ανάλυση και αξιολόγηση κινδύνου, της τήρησης μητρώου ποσοτήτων και χαρακτηριστικών, και της έκδοσης πιστοποιητικού προέλευσης στους μεταφορείς, το οποίο περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία όπως ημερομηνίες, τόπο αποθήκευσης, στοιχεία κατόχου, μεταφορέα, παραγωγού εκπομπών, ποιοτικά χαρακτηριστικά και ποσότητες. Το Άρθρο 18 αναφέρεται στην παρακολούθηση της αποθήκευσης και στις απαιτήσεις για τους κατόχους σταθμών, συμπεριλαμβανομένων των ορίων ισχύος και των μέτρων πυρόσβεσης, καθώς και στις διαδικασίες που αφορούν τη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. και τον εκπρόσωπο του Ιδιωτικού Δικτύου Μέσης Τάσης για τη σύνδεση σταθμών και την έκδοση εγγυήσεων προέλευσης.
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία χορήγησης άδειας αποθήκευσης, δίνοντας προτεραιότητα στον φορέα εξερεύνησης που πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ σε άλλες περιπτώσεις προκηρύσσεται διεθνής ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS. Η άδεια εκδίδεται εντός δώδεκα (12) μηνών από την υποβολή της αίτησης, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις χρηματοοικονομικής επάρκειας, τεχνικής καταλληλότητας και επαγγελματικής εκπαίδευσης του αιτούντος, καθώς και λαμβάνεται υπόψη η γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η απόφαση δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και στις ιστοσελίδες του Υπουργείου και της αρχής CCS εντός είκοσι (20) ημερών από την έκδοσή της.
- Άρθρο 13 Δ. Το Άρθρο 13 Δ αφορά τη διεθνή ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία για την άδεια αποθήκευσης, ενώ το Άρθρο 14 περιγράφει την εξέταση αιτήσεων και σχεδίων αδειών αποθήκευσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και το Άρθρο 15 ρυθμίζει την τροποποίηση και μεταβίβαση των αδειών αποθήκευσης.
- Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ, που βασίζεται στο άρθρο 13 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, ορίζει ότι ο φορέας εκμετάλλευσης πρέπει να παρακολουθεί τις μονάδες έγχυσης αποθήκευσης CO₂ για να συγκρίνει την πραγματική συμπεριφορά με προσομοιώσεις, να ανιχνεύει ανωμαλίες, μετανάστευση ή διαρροές CO₂, αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία, να αξιολογεί διορθωτικά μέτρα και να επικαιροποιεί την αξιολόγηση ασφάλειας και ακεραιότητας του συγκροτήματος αποθήκευσης. Η παρακολούθηση βασίζεται σε σχέδιο που υποβάλλεται στην αρμόδια αρχή CCS για έγκριση και επικαιροποιείται κάθε πέντε (5) έτη, ενώ ο φορέας εκμετάλλευσης υποβάλλει ετήσια έκθεση παρακολούθησης στην αρμόδια αρχή CCS και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέχρι την 31η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ 231/12.12.2025 ορίζει ότι ο φορέας εξερεύνησης χάνει την προτεραιότητά του εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 3, ενώ ο κάτοχος άδειας αποθήκευσης επιβαρύνεται με ειδικό τέλος 1€/τόνο CO₂ για την περίοδο πριν την εμπορική λειτουργία και 2€/τόνο CO₂ κατά την εμπορική λειτουργία, το οποίο αποδίδεται στους Ο.Τ.Α. α' βαθμού. Επίσης, το άρθρο αναφέρει ότι η αρμόδια αρχή CCS κοινοποιεί τις αιτήσεις για άδειες αποθήκευσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός ενός (1) μήνα από την παραλαβή τους.
- Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ ορίζει ότι οι υποψήφιοι Διαχειριστές Δικτύων Μεταφοράς Υδρογόνου πρέπει να υποβάλουν αίτηση πιστοποίησης στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. συνοδευόμενη από απαραίτητα έγγραφα, ενώ η Ρ.Α.Α.Ε.Υ. παρακολουθεί τη συνεχή συμμόρφωση των πιστοποιημένων διαχειριστών με τις απαιτήσεις των άρθρων 93Δ ή 93ΣΤ, κοινοποιώντας τις αποφάσεις της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ρυθμίζει την τροποποίηση και μεταβίβαση των αδειών αποθήκευσης, απαιτώντας ενημέρωση και έγκριση από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την αρμόδια αρχή CCS για αλλαγές στη σύνθεση του φορέα εκμετάλλευσης ή στους όρους λειτουργίας, ενώ η μεταβίβαση της άδειας απαιτεί αίτηση, αξιολόγηση από την αρμόδια αρχή CCS εντός 20 ημερών και απόφαση του Υπουργείου.
- Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 15 τ του ΦΕΚ 231/12.12.2025 ρυθμίζει τις επιθεωρήσεις εγκαταστάσεων CCS, οι οποίες διενεργούνται από την αρμόδια αρχή CCS ή από μικτά κλιμάκια επιθεωρητών, με τη συμμετοχή ειδικών επιστημόνων και εκπροσώπων άλλων φορέων, και περιλαμβάνουν επισκέψεις, αξιολόγηση εργασιών και έλεγχο αρχείων. Οι τακτικές επιθεωρήσεις γίνονται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο κατά τη λειτουργία και για τρία έτη μετά το κλείσιμο, ενώ έκτακτες επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται κατόπιν γνωστοποίησης.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 ορίζει ότι η άδεια αποθήκευσης ανανεώνεται ανά πέντε (5) έτη με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS, και μπορεί να ανακληθεί σε περίπτωση διαπιστωμένων διαρροών ή σοβαρών παραβιάσεων.
- Άρθρο 16 Δ. Το Άρθρο 16 Δ του ΦΕΚ αφορά τη διάρκεια και την ανάκληση της άδειας αποθήκευσης, σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 4 του άρθρου 11 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ.
- Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 16 τ ορίζει ότι ο φορέας εκμετάλλευσης πρέπει να ειδοποιεί αμέσως την αρμόδια αρχή CCS σε περίπτωση διαρροών ή ανωμαλιών που ενέχουν κίνδυνο διαρροής, και τα διορθωτικά μέτρα λαμβάνονται βάσει σχεδίου που έχει υποβληθεί στην αρχή CCS, σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙΙ. Η αρμόδια αρχή CCS μπορεί να απαιτήσει ή να λάβει η ίδια διορθωτικά μέτρα, χρησιμοποιώντας τη χρηματική εγγύηση του άρθρου 24 και τις ποινικές ρήτρες του άρθρου 40, αν ο φορέας εκμετάλλευσης παραλείπει να τα λάβει.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, όπως αναφέρεται στο ΦΕΚ, καθορίζει τα κριτήρια και τη διαδικασία αποδοχής ρευμάτων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) για αποθήκευση, απαγορεύοντας την προσθήκη αποβλήτων και θέτοντας όρια για ίχνη συναφών ουσιών που δεν επηρεάζουν αρνητικά την ακεραιότητα του τόπου αποθήκευσης, το περιβάλλον ή την υγεία. Επίσης, αναφέρεται στην αρμοδιότητα του Ελληνικού Δημοσίου για την εξερεύνηση και αποθήκευση CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς, καθώς και σε υποχρεώσεις γνωστοποίησης διαρροών ή ανωμαλιών στην αρμόδια αρχή CCS.
- Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο 17 τ του ΦΕΚ 231/12.12.2025, που βασίζεται στο άρθρο 17 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, καθορίζει τις προϋποθέσεις για το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης, τις συνεχιζόμενες υποχρεώσεις του φορέα εκμετάλλευσης (όπως παρακολούθηση, αποκατάσταση και σφράγιση) και τη μεταβίβαση της ευθύνης στην αρμόδια αρχή CCS, η οποία ανακτά τις δαπάνες από τον φορέα εκμετάλλευσης. Αναφέρονται συγκεκριμένα το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η αρμόδια αρχή CCS, η κοινή υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/86227/2245/6.8.2024 (Β' 4674), το π.δ. 148/2009 (Α' 190), και τα Παραρτήματα ΙV και ΙΙΙ.
- Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ, που βασίζεται στο άρθρο 22 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, καθορίζει τη μεταβίβαση των υποχρεώσεων παρακολούθησης, διόρθωσης, επιστροφής δικαιωμάτων και λήψης προληπτικών μέτρων από τον φορέα εκμετάλλευσης στην αρμόδια αρχή CCS, εφόσον ο τόπος αποθήκευσης έχει κλείσει και πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η πλήρης απομόνωση του CO₂, η εκπλήρωση οικονομικών υποχρεώσεων και η σφράγιση του τόπου.
- Άρθρο 19 Υ. Το Άρθρο 19 Υ αφορά την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την αποθήκευση CO2, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, ενώ τα επόμενα άρθρα 20, 21 και 22 ρυθμίζουν τις επιθεωρήσεις των συγκροτημάτων αποθήκευσης, τα μέτρα σε περίπτωση διαρροών ή ανωμαλιών, και τις υποχρεώσεις κατά το κλείσιμο και την περίοδο μετά το κλείσιμο του τόπου αποθήκευσης, αντίστοιχα.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20, που βασίζεται στο άρθρο 15 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, καθορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θα οργανώνει τακτικές και έκτακτες επιθεωρήσεις των συγκροτημάτων αποθήκευσης για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση και να παρακολουθεί τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Μετά από κάθε επιθεώρηση, συντάσσεται έκθεση που κοινοποιείται στον φορέα εκμετάλλευσης και αναρτάται στον ιστότοπο της αρμόδιας αρχής CCS εντός δύο (2) μηνών.
- Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ του ν. 4014/2011 (Α' 209) ορίζει ότι σε περίπτωση ανάκλησης άδειας αποθήκευσης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορεί να προκηρύξει διεθνή διαγωνισμό για νέα άδεια ή να αποφασίσει το κλείσιμο του χώρου αποθήκευσης, ενώ το Υπουργείο αναλαμβάνει προσωρινά τις υποχρεώσεις παρακολούθησης και διαχείρισης, χρησιμοποιώντας τη χρηματική εγγύηση του άρθρου 24 για τις δαπάνες.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21, που αφορά μέτρα σε περίπτωση διαρροών ή σημαντικών ανωμαλιών, ορίζει ότι ο φορέας εκμετάλλευσης πρέπει να ειδοποιεί αμέσως την αρμόδια αρχή CCS και να λαμβάνει διορθωτικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας. Επιπλέον, η επικαιροποίηση της άδειας είναι δυνατή πέντε (5) έτη από τη χορήγησή της και στη συνέχεια ανά δεκαετία, ή νωρίτερα εάν προκύψουν ζητήματα μη συμμόρφωσης, κινδύνου διαρροών, ή βάσει επιστημονικών πορισμάτων.
- Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ του ΦΕΚ 231/12.12.2025 ρυθμίζει την κατανομή χωρητικότητας τόπου αποθήκευσης, η οποία πραγματοποιείται με ισόποση κατανομή μέχρι εξαντλήσεως της ποσότητας, απαιτώντας ελάχιστη ετήσια συμβολή στη μείωση ρύπων σύμφωνα με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ε.Ε. Η κατανομή γίνεται σε τιμή αναφοράς βασισμένη στο WACC του τόπου αποθήκευσης, με συμβάσεις τουλάχιστον 15 ετών και ποινική ρήτρα "store or pay", ενώ οι δικαιούχοι χρήστες καταβάλλουν χρηματική εγγύηση από πιστωτικό ίδρυμα κράτους μέλους της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. Επιπλέον, η χωρητικότητα διατίθεται μέσω δημόσιων διεθνών διαγωνισμών με κριτήριο την οικονομικά συμφερότερη προσφορά ή στάθμιση ποιοτικών κριτηρίων, με συμβάσεις τουλάχιστον 5 ετών.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 περιγράφει τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Διακανονισμού, η οποία είναι τριμελής και αποτελείται από μέλη της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και εκπρόσωπο της αρχής CCS, με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε δίκτυα μεταφοράς και αποθήκευσης ενέργειας, απαιτώντας παράβολο 5.000 ευρώ για την υποβολή αναφοράς και ορίζοντας διετή θητεία για τα μέλη της.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23, σε συμμόρφωση με τους κανονισμούς 2008/1/ΕΚ και (ΕΚ) 1013/2006, ορίζει ότι η χρηματοδοτική συνεισφορά, υπολογιζόμενη βάσει του Παραρτήματος Ι και του ιστορικού αποθήκευσης CO₂, καλύπτει τουλάχιστον τις δαπάνες παρακολούθησης για τριάντα (30) έτη, συμπληρωματικά προς το π.δ. 148/2009, και χρησιμοποιείται από την αρμόδια αρχή CCS για την εξασφάλιση της μόνιμης και ασφαλούς απομόνωσης του CO₂ μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης, με το ύψος της να καθορίζεται από την αρμόδια αρχή CCS μετά το κλείσιμο του τόπου αποθήκευσης και πριν τη μεταβίβαση της ευθύνης, κατόπιν εισήγησης του φορέα εκμετάλλευσης.
- Άρθρο 23 τ. Το Άρθρο 23 τ, αναφερόμενο στο Άρθρο 14 του ν. 4270/2014, ορίζει στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β' ότι η δέσμευση CO₂ επιτρέπεται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα με εγκαταστάσεις δέσμευσης που διαθέτουν σχετική άδεια λειτουργίας, με σκοπό τη χρήση ή την αποθήκευση του CO₂.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24, στο πλαίσιο του Παραρτήματος IV, καθορίζει τα κριτήρια για την κατάρτιση και επικαιροποίηση του σχεδίου παρακολούθησης και μετά το κλείσιμο εγκαταστάσεων αποθήκευσης CO₂, περιγράφοντας λεπτομερώς τις παραμέτρους, την τεχνολογία και τη συχνότητα παρακολούθησης, καθώς και τη σύγκριση των συλλεχθέντων στοιχείων με τις προβλεπόμενες συμπεριφορές.
- Άρθρο 24 κ. Το Άρθρο 24 κ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS μπορεί να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες από τους φορείς εκμετάλλευσης για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης και τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τη συμπεριφορά του CO₂. Οι παραγωγοί εκπομπών CO₂ και οι μεταφορείς υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις παρακολούθησης στην αρμόδια αρχή CCS μέχρι τις 31 Ιανουαρίου του επόμενου έτους, οι οποίες πρέπει να επαληθεύονται από διαπιστευμένους φορείς.
- Άρθρο 24 π. Το Άρθρο 24 π του ΦΕΚ A' 231/12.12.2025 ορίζει όρους όπως "Εγκαταστάσεις υγροποίησης CO₂", "Ενδιαφερόμενος", "Ένωση προσώπων", "Εξερεύνηση", "Θύσανος CO₂", "Ιδιόκτητα δεδομένα", "Ιδιόκτητα ή ιδιοχρησιμοποιούμενα μικροδίκτυα", "Κανονισμός τιμολόγησης δικτύου μεταφοράς CO₂", "Κανονισμός τιμολόγησης τόπου αποθήκευσης CO₂", "Κλείσιμο", "Κώδικας Διαχείρισης Δικτύου Μεταφοράς CO₂", "Κώδικας Διαχείρισης Τόπου Αποθήκευσης", "Κώδικας Κατανομής Χωρητικότητας Τόπου Αποθήκευσης", "Μετά το κλείσιμο", "Μετανάστευση CO₂" και "Μεταφορά CO₂", καθορίζοντας τις διαδικασίες και τις υποδομές για την εξερεύνηση, αποθήκευση και μεταφορά CO₂.
- Άρθρο 24 τ. Το Άρθρο 24 τ, που αναφέρεται σε διασυνοριακές μεταφορές και αποθήκευση CO₂, ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS συνεργάζεται με άλλες χώρες της Ε.Ε. και τρίτες χώρες για την εκπλήρωση των απαιτήσεων, ενώ μπορεί να εισηγηθεί τη σύναψη διακρατικών συμφωνιών για τη μεταφορά δεσμευμένου CO₂, λαμβάνοντας υπόψη το Πρωτόκολλο του 1996 και τη Σύμβαση για την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης. Η άδεια αποθήκευσης, η οποία είναι έγκυρη πριν την έναρξη της έγχυσης, περιλαμβάνει στοιχεία του φορέα εκμετάλλευσης, λεπτομέρειες του τόπου αποθήκευσης, και όρους για τις εργασίες, τη συνολική ποσότητα CO₂, τα όρια πίεσης και τους ρυθμούς έγχυσης.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 ορίζει ότι ο φορέας πρέπει να προσκομίσει στην αρμόδια αρχή CCS βεβαίωση από την ασφαλιστική εταιρεία που να επιβεβαιώνει την ασφαλιστική κάλυψη των εργασιών που καλύπτονται από την άδεια, αναφέροντας το ύψος της κάλυψης. Το Άρθρο 26 αναφέρεται στον "Χρηματοδοτικό μηχανισμό".
- Άρθρο 25 Α. Το Άρθρο 25 Α του ΦΕΚ αφορά την ασφάλιση έργων, ενώ το Άρθρο 26 θεσπίζει τον χρηματοδοτικό μηχανισμό σύμφωνα με το άρθρο 20 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, και το Άρθρο 27 ρυθμίζει την πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς και τους τόπους αποθήκευσης, σύμφωνα με το άρθρο 21 της ίδιας Οδηγίας.
- Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ, παράγραφος 3, ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS θα δημιουργήσει και θα διατηρήσει ένα Κεντρικό Ψηφιακό Μητρώο Πιστοποιητικών CO₂, όπου θα καταχωρούνται τα πιστοποιητικά μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂.
- Άρθρο 26 τ. Το Άρθρο 26 τ ρυθμίζει την προστασία περιβαλλοντικών πληροφοριών που συλλέγονται για άδειες εξερεύνησης και αποθήκευσης, διασφαλίζοντας την εμπιστευτικότητα τους από υπαλλήλους της αρμόδιας αρχής CCS, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και άλλων φορέων του δημοσίου τομέα, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί εμπορικού απορρήτου και εμπιστευτικών πληροφοριών.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ 231/12.12.2025, το οποίο αφορά την πρόσβαση στα δίκτυα μεταφοράς και τους τόπους αποθήκευσης, ορίζει ότι οι Κώδικες Διαχείρισης και Τιμολόγησης δεν εφαρμόζονται σε ιδιόκτητα μικροδίκτυα παραγωγών CO₂. Η πρόσβαση στους τόπους αποθήκευσης θα γίνεται με αμεροληψία, διαφάνεια και δίκαιη πρόσβαση, σύμφωνα με τους Κώδικες Χωρητικότητας, Κατανομής και Τιμολόγησης που θα εκδίδονται από τη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής CCS. Επίσης, προβλέπεται η έκδοση κοινών αποφάσεων των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τη ρύθμιση των συμβολαίων επί της διαφοράς άνθρακα, συμπεριλαμβανομένων των τιμών, των όρων και των δικαιούχων.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ περιγράφει δύο διακριτά θέματα: α) τη σύσταση Επιτροπής Διακανονισμού στη Ρ.Α.Α.Ε.Υ. για την επίλυση διαφορών σχετικά με την πρόσβαση σε δίκτυα μεταφοράς και τόπους αποθήκευσης CO₂, και β) την εξουσιοδότηση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προκηρύσσει δράσεις χρηματοδοτούμενες από το ΠΔΕ για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης πετρελαίου με φυσικό αέριο στον οικιακό τομέα, με δυνατότητα ορισμού διαχειριστών δικτύου φυσικού αερίου ως φορέων υλοποίησης και καθορισμού αποζημίωσης έως 2% του προϋπολογισμού των δράσεων.
- Άρθρο 28 Ε. Το Άρθρο 28 Ε του ΦΕΚ, που αφορά την επίλυση διαφορών, βασίζεται στο Άρθρο 22 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ. Το κείμενο αναφέρει επίσης τα Άρθρα 29 (Διασυνοριακή συνεργασία), 30 (Μητρώα) και 31 (Ενημέρωση του κοινού) της ίδιας Οδηγίας, με ημερομηνία έκδοσης 12 Δεκεμβρίου 2025.
- Άρθρο 28 τ. Το Άρθρο 28 τ ορίζει διοικητικά πρόστιμα από 1.000 έως 60.000 ευρώ για παραβάσεις του Μέρους Α' και των αδειών που εκδίδονται βάσει αυτού, με την αρμόδια αρχή CCS να μπορεί να επιβάλει πρόστιμα έως 100.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η CCS μπορεί να αναστείλει τη λειτουργία ή να ανακαλέσει την άδεια του φορέα εκμετάλλευσης.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS (σύμφωνα με το άρθρο 25 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ) θα δημιουργήσει και θα διατηρήσει τρία μητρώα: ένα για αιτήσεις και χορηγηθείσες άδειες εξερεύνησης, ένα για αιτήσεις και χορηγηθείσες άδειες αποθήκευσης, και ένα μόνιμο μητρώο/ψηφιακή βάση δεδομένων για κλειστούς τόπους αποθήκευσης CO₂ με λεπτομερείς πληροφορίες για την απομόνωσή τους. Τα μητρώα αποθήκευσης και κλειστών τόπων θα λαμβάνονται υπόψη από τις αρμόδιες αρχές κατά τον προγραμματισμό και την αδειοδότηση δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την αποθήκευση CO₂.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 ορίζει ότι η αρμόδια αρχή CCS υποχρεούται να παρέχει στο κοινό περιβαλλοντικές πληροφορίες σχετικά με την αποθήκευση CO₂ σε γεωλογικούς σχηματισμούς, σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση Η.Π. 11764/653/16.3.2006 (Β' 327) και το π.δ. 28/2015 (Α' 34).
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5299 — ΦΕΚ Α' 67/2026 (άρθρα 7, 17, 23, 27, 36Α, 40 κ.ά.)
Ο Νόμος 5299/2026 του Ελληνικού Κοινοβουλίου επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση και αυξάνει το μερίδιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) στην τελική κατανάλωση ενέργειας, ενσωματώνοντας σχετικές Οδηγίες της ΕΕ. Ο νόμος απλοποιεί τις διαδικασίες αδειοδότησης έργων Α.Π.Ε., προωθεί καινοτόμες τεχνολογίες και διευρύνει το πλαίσιο διαχείρισης εγγυήσεων προέλευσης. Επίσης, καθορίζει κανόνες για την αειφορία και τη μείωση εκπομπών σε διάφορους τομείς, ενώ ρυθμίζει θέματα όπως η περιβαλλοντική αδειοδότηση, η έκδοση εγγυήσεων προέλευσης και η συμμετοχή μικρών ή κινητών συστημάτων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο νόμος αφορά φορείς του ενεργειακού τομέα, όπως διαχειριστές δικτύων, προμηθευτές, παραγωγούς Α.Π.Ε., καθώς και τους καταναλωτές. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 5261 — ΦΕΚ Α' 231/2025
Ο Νόμος 5261/2025 θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ασφαλή δέσμευση, χρήση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) σε γεωλογικούς σχηματισμούς, ενσωματώνοντας την Οδηγία 2009/31/ΕΚ. Ο νόμος ορίζει το πεδίο εφαρμογής, τις αρμόδιες αρχές, όπως η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (Ε.Δ.Ε.Υ.Ε.Π. Α.Ε.), και τις διαδικασίες αδειοδότησης για εξερεύνηση και αποθήκευση CO₂. Επίσης, ρυθμίζει θέματα σχετικά με την αγορά υδρογόνου, την πιστοποίηση δικτύων μεταφοράς υδρογόνου, την οργάνωση της αγοράς ενέργειας, την εγκατάσταση αγρο-φωτοβολταϊκών σταθμών, και παρατείνει προθεσμίες για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Σταθμούς Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας. Τέλος, περιλαμβάνει διατάξεις για την ασφάλιση αγροτικών ζημιών και την οριστικοποίηση οφειλών στον ΕΛ.Γ.Α.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2025
Επιστροφή στη λίστα νόμων