Νόμος 4636/2019 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4636/2019 του Ελληνικού Κοινοβουλίου εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2011/95/ΕΕ για τη διεθνή προστασία, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις και το περιεχόμενο της προστασίας για υπηκόους τρίτων χωρών και ανιθάγενεις. Ο νόμος ρυθμίζει τις αρμοδιότητες της Κεντρικής Υπηρεσίας Ασύλου και της Αρχής Προσφυγών, τις διαδικασίες αξιολόγησης αιτήσεων διεθνούς προστασίας, καθώς και τους όρους αποκλεισμού, ανάκλησης ή άρνησης ανανέωσης του καθεστώτος πρόσφυγα. Επίσης, ορίζει τους όρους που αφορούν την αίτηση διεθνούς προστασίας, τους αιτούντες, τις συνθήκες υποδοχής, την κράτηση και τη χορήγηση ταξιδιωτικών εγγράφων, ενώ προβλέπει τη στελέχωση της Αρχής Προσφυγών και τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς όπως ο UNHCR.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ότι σκοπός των άρθρων 2 έως 38 είναι η εναρμόνιση με την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, η οποία αφορά τις προϋποθέσεις και το περιεχόμενο της διεθνούς προστασίας για υπηκόους τρίτων χωρών και ανιθαγενείς, καθιερώνοντας ένα ενιαίο καθεστώς για πρόσφυγες και δικαιούχους επικουρικής προστασίας.
  2. Άρθρο 1 π. Το Άρθρο 1 παράγραφος 3 του ν. 3103/2003 επεκτείνει την εφαρμογή του σε δικαιούχους επικουρικής προστασίας που αδυνατούν να εξασφαλίσουν εθνικό διαβατήριο, εκτός αν υπάρχουν λόγοι εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης. Η παράγραφος 4 του ίδιου άρθρου εφαρμόζεται και σε αιτούντες διεθνή προστασία με σοβαρούς λόγους υγείας που απαιτούν μετάβαση στο εξωτερικό, εφόσον δεν συντρέχουν λόγοι εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης. Η απόφαση για τη χορήγηση ταξιδιωτικών εγγράφων λαμβάνεται από τον Προϊστάμενο των Περιφερειακών Γραφείων Ασύλου, τα οποία, σύμφωνα με το Άρθρο 26, χορηγούν επίσης έγγραφα ή πιστοποιητικά σε δικαιούχους καθεστώτος πρόσφυγα.
  3. Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ ορίζει τις αρμοδιότητες της Κεντρικής Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία συλλέγει πληροφορίες για τις χώρες προέλευσης των αιτούντων, εκπαιδεύει το προσωπικό της στην εθνική και διεθνή νομοθεσία περί διεθνούς προστασίας, και συνεργάζεται με φορείς όπως η Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο. Επίσης, αναφέρεται η σύσταση θέσης Διοικητικού Διευθυντή στην Αρχή Προσφυγών.
  4. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του νόμου, βασιζόμενο στην Οδηγία 2011/95/ΕΕ, ορίζει τους όρους "Σύμβαση της Γενεύης" και "αίτηση διεθνούς προστασίας", ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη μετάταξη και απόσπαση προσωπικού στην Αρχή Προσφυγών, καθώς και τη σύσταση συγκεκριμένων θέσεων προσωπικού.
  5. Άρθρο 2 Ο. Το Άρθρο 2 Ο του ΦΕΚ ορίζει τους όρους «ασύλου» ή «αίτηση» ως την αίτηση παροχής προστασίας από το Ελληνικό Κράτος από υπηκόους τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς, καθώς και τους όρους «αιτών διεθνή προστασία» ή «αιτών άσυλο» ως πρόσωπα που ζητούν άσυλο ή επικουρική προστασία στη χώρα μας ή επιθυμούν να μην απελαθούν λόγω φόβου δίωξης. Επίσης, ορίζει τους όρους «συνθήκες υποδοχής», «υλικές συνθήκες υποδοχής», «κράτηση», «κέντρο φιλοξενίας» και «εκπρόσωπος ασυνόδευτου ανηλίκου».
  6. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ 169/01.11.2019 ρυθμίζει τη στελέχωση της Αρχής Προσφυγών μέσω μετατάξεων, μεταφορών, αποσπάσεων και συμβάσεων παροχής υπηρεσιών με διερμηνείς, ενώ παράλληλα ορίζει τη συγκρότηση τριμελούς Επιτροπής Επιλογής για τη θέση του Διοικητικού Διευθυντή, αποτελούμενης από τον Γενικό Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου, έναν Σύμβουλο του ΑΣΕΠ και ένα μέλος ΔΕΠ ΑΕΙ νομικών/πολιτικών επιστημών, με την υπόδειξη υποψηφίων από την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους πρόσφυγες.
  7. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει ότι η ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου πρέπει να είναι σύμφωνη με τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης του 1967, και τις διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχει επικυρώσει η Ελλάδα. Το Άρθρο 4, που βασίζεται στην Οδηγία 2011/95/ΕΕ, καθορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ενημερώνουν τους αιτούντες για την υποχρέωσή τους να υποβάλουν άμεσα όλα τα απαραίτητα στοιχεία για την τεκμηρίωση της αίτησης διεθνούς προστασίας και να αξιολογούν αυτά τα στοιχεία σε συνεργασία με τον αιτούντα.
  8. Άρθρο 3 Ο. Το Άρθρο 3 Ο του ΦΕΚ 169/01.11.2019 ορίζει ότι οι διατάξεις του νόμου εφαρμόζονται σε αιτούντες διεθνή προστασία, τα μέλη της οικογένειάς τους, καθώς και σε ανήλικους, ασυνόδευτους ή μη, με ορισμένες εξαιρέσεις, όπως αιτήσεις διπλωματικού ή εδαφικού ασύλου σε ελληνικές διπλωματικές αρχές στο εξωτερικό. Η ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου γίνονται σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης και το διεθνές δίκαιο.
  9. Άρθρο 3 τ. Το άρθρο 3 τ, στις περιπτώσεις της παραγράφου 2, εφαρμόζει το άρθρο 3 της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίων (ν. 1782/1988), το άρθρο 7 του Διεθνούς Συμφώνου (ν. 2462/1997), τα άρθρα 31 και 33 της Σύμβασης της Γενεύης (ν.δ. 3989/1959) και το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης (ν.δ. 53/1974), χορηγώντας βεβαίωση περί μη απομάκρυνσης για ανθρωπιστικούς λόγους, η οποία παρέχει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της βεβαίωσης αναβολής απομάκρυνσης του ν. 3907/2011.
  10. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να λαμβάνουν ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο, πράξεις της ΕΕ, την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και τα κράτη-μέλη. Το Άρθρο 9, που βασίζεται στο Άρθρο 9 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, καθορίζει ότι μια πράξη δίωξης, για να θεωρηθεί τέτοια σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης, πρέπει να είναι σοβαρή λόγω της φύσης ή της επανάληψής της, συνιστώντας σοβαρή παραβίαση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  11. Άρθρο 4 Ο. Το Άρθρο 4 Ο του ΦΕΚ 169/01.11.2019 καθορίζει τη διαδικασία αξιολόγησης αιτήσεων διεθνούς προστασίας, λαμβάνοντας υπόψη δηλώσεις, έγγραφα, ατομικές περιστάσεις, ιστορικό, καθώς και στοιχεία χώρας καταγωγής, ενώ αναγνωρίζει ότι προηγούμενη δίωξη ή βλάβη αποτελεί σοβαρή ένδειξη βάσιμου φόβου, εκτός αν αποδειχθεί ότι δεν θα επαναληφθεί.
  12. Άρθρο 4 π. Το Άρθρο 4 παράγραφος 1 του εγγράφου ορίζει ότι η αρμόδια αρχή ανακαλεί ή αρνείται την ανανέωση του καθεστώτος πρόσφυγα εάν διαπιστωθεί ότι το πρόσωπο θα έπρεπε να είχε αποκλειστεί από αυτό, ενώ η παράγραφος 3 αναφέρει ότι η αρχή κρίνει αιτιολογημένα αν ο ενδιαφερόμενος έχει παύσει να δικαιούται επικουρική προστασία.
  13. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5, το οποίο ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι ο βάσιμος φόβος δίωξης ή ο πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης για την παροχή διεθνούς προστασίας μπορεί να βασίζεται σε γεγονότα ή δραστηριότητες που συνέβησαν μετά την αναχώρηση του αιτούντος από τη χώρα καταγωγής του, εφόσον αυτές οι δραστηριότητες αποτελούν εκδήλωση πεποιθήσεων ή προσανατολισμών που υπήρχαν ήδη στη χώρα καταγωγής.
  14. Άρθρο 5 Ο. Το Άρθρο 5 Ο του ΦΕΚ 169/01.11.2019, όπως παρατίθεται, ορίζει ότι δεν αναγνωρίζεται διεθνής προστασία σε αιτούντα που προκάλεσε σκόπιμα κίνδυνο δίωξης μετά την αναχώρηση από τη χώρα του, και ότι η ενημέρωση των αιτούντων για τις συνθήκες υποδοχής και τις παροχές γίνεται με ενημερωτικό έντυπο ή προφορικά με διερμηνέα, εάν χρειάζεται. Το Άρθρο 44, που αναφέρεται στο Άρθρο 6 της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ, ορίζει τη χορήγηση δελτίου αιτούντος διεθνή προστασία στους αιτούντες.
  15. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ ορίζει ότι η αντικατάσταση Προέδρου ή μέλους Επιτροπής παύει με την επανάληψη καθηκόντων του κωλυομένου, και οι υποθέσεις που συζητήθηκαν χωρίς διάσκεψη επανεξετάζονται από την ίδια σύνθεση, ενώ η απόφαση εκδίδεται από την αναπληρωμένη σύνθεση. Επιπλέον, το άρθρο περιγράφει τον διορισμό, τη θητεία τριών (3) ετών με δυνατότητα ανανέωσης, τα προσόντα (εγνωσμένου κύρους, πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, διοικητική ικανότητα, εμπειρία σε διεθνή προστασία, δικαιώματα ανθρώπου ή δίκαιο) και τις αρμοδιότητες του Διοικητικού Διευθυντή της Αρχής Προσφυγών, ο οποίος προΐσταται των υπηρεσιών, είναι υπεύθυνος για την εύρυθμη λειτουργία των Επιτροπών, τη σύνταξη και εκτέλεση του προϋπολογισμού, και την τήρηση στατιστικών στοιχείων, ενώ ελέγχεται από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη.
  16. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6, το οποίο ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, ορίζει ως φορείς δίωξης ή σοβαρής βλάβης το κράτος, ομάδες ή οργανώσεις που ελέγχουν το κράτος ή σημαντικό μέρος του εδάφους του, καθώς και μη κρατικούς φορείς, εφόσον οι προαναφερθέντες φορείς (συμπεριλαμβανομένων διεθνών οργανισμών) δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμούν να παράσχουν προστασία.
  17. Άρθρο 6 Ο. Το Άρθρο 6 Ο του ΦΕΚ, που αφορά τα επίσημα έγγραφα, ορίζει ότι στους αιτούντες διεθνή προστασία χορηγείται δελτίο αιτούντος, ενώ σε περιπτώσεις σοβαρών ανθρωπιστικών λόγων, όπως αποδεδειγμένοι λόγοι υγείας, μπορεί να τους χορηγηθεί ταξιδιωτικό έγγραφο σύμφωνα με το άρθρο 25.
  18. Άρθρο 6 κ. Το Άρθρο 6 κ ορίζει τη διαδικασία καταγραφής αιτήσεων διεθνούς προστασίας, επιτρέποντας αρχική μερική καταγραφή εντός 3 εργάσιμων ημερών εάν η πλήρης δεν είναι εφικτή, με υποχρεωτική πλήρη καταγραφή εντός 15 εργάσιμων ημερών, κατά την οποία χορηγείται δελτίο αιτούντος ασύλου.
  19. Άρθρο 6 π. Το άρθρο 6 παράγραφος 4 στοιχεία (α) έως (ε) του Κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 439/2010 ορίζει ότι η συνέντευξη διενεργείται με τη συνδρομή διερμηνέα, λαμβάνοντας υπόψη γενικές γνώσεις για προβλήματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την ικανότητα του αιτούντος για συνέντευξη, όπως ενδείξεις πιθανής προηγούμενης κακοποίησης.
  20. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ του ν. 4198/2013 (Α' 215) ορίζει ότι οι αρμόδιες Αρχές, όταν εντοπίζουν θύματα εμπορίας ανθρώπων, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου, διασφαλίζοντας ένα επαρκές επίπεδο διαβίωσης για την ολόπλευρη ανάπτυξή του, σύμφωνα με το Άρθρο 23 της Οδηγίας 2013/33/ΕΕ.
  21. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7, βασισμένο στο Άρθρο 7 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι προστασία κατά της δίωξης ή σοβαρής βλάβης μπορεί να παρέχεται μόνο από το κράτος ή από ομάδες/οργανώσεις που ελέγχουν σημαντικό μέρος του εδάφους και είναι σε θέση να προσφέρουν αποτελεσματική και μη προσωρινή προστασία. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις γενικές περιστάσεις της χώρας και τις προσωπικές περιστάσεις του αιτούντος κατά την αξιολόγηση της αίτησης.
  22. Άρθρο 7 Ο. Το Άρθρο 7 Ο του ΦΕΚ ορίζει ότι η προστασία από δίωξη ή σοβαρή βλάβη είναι αποτελεσματική όταν οι αρμόδιοι φορείς λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη και την καταστολή τέτοιων πράξεων, και ο αιτών έχει πρόσβαση σε αυτήν την προστασία. Επιπλέον, η Υπηρεσία Ασύλου, μέσω απόφασης του Διευθυντή της, μπορεί να καθορίσει τόπο διαμονής για αιτούντες διεθνούς προστασίας, μόνο για λόγους ταχείας επεξεργασίας, αποτελεσματικής παρακολούθησης, ή για αιτιολογημένους λόγους δημοσίου συμφέροντος/δημόσιας τάξης, με παροχή υλικών συνθηκών υποδοχής εφόσον τηρούνται οι όροι.
  23. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8, που ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές μπορούν να απορρίψουν αίτηση διεθνούς προστασίας εάν ο αιτών έχει πρόσβαση σε προστασία σε τμήμα της χώρας καταγωγής του, όπου δεν υπάρχει βάσιμος φόβος δίωξης ή πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης.
  24. Άρθρο 8 Ο. Το Άρθρο 8 Ο ρυθμίζει την παροχή πληροφόρησης και διερμηνείας σχετικά με τη δυνατότητα υποβολής αίτησης διεθνούς προστασίας σε κέντρα κράτησης και σημεία διέλευσης, με την Υπηρεσία Ασύλου να συνεργάζεται με αρχές και πιστοποιημένες οργανώσεις. Επίσης, καθορίζει την πρόσβαση πιστοποιημένων οργανώσεων στα σημεία διέλευσης συνόρων, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων, και αναθέτει στον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη τον καθορισμό των κριτηρίων και της διαδικασίας πιστοποίησης.
  25. Άρθρο 9 Ο. Το Άρθρο 9 Ο του ΦΕΚ απαγορεύει την απομάκρυνση αιτούντων, εκτός εάν υποβληθεί μεταγενέστερη αίτηση σύμφωνα με το Άρθρο 89, ή εάν ο αιτών παραδοθεί σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (σύμφωνα με τον ν. 3251/2004), ή εκδοθεί σε τρίτη χώρα (εκτός της χώρας καταγωγής του) ή σε διεθνή ποινικά δικαστήρια, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
  26. Άρθρο 9 ο. Το Άρθρο 9 ο του ΦΕΚ 169/01.11.2019 ορίζει ότι δεν επιτρέπονται βασανιστήρια ή απάνθρωπη μεταχείριση, και καθορίζει κριτήρια για τον χαρακτηρισμό χωρών ως ασφαλών, όπως νομοθετικές διατάξεις, τήρηση δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ, ΔΣΑΠΔ, Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων, ΔΣΔΠ) και αρχή μη επαναπροώθησης, με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Εξωτερικών, κατόπιν εισήγησης του Διευθυντή της Υπηρεσίας Ασύλου, η οποία επανεξετάζεται υποχρεωτικά τον Νοέμβριο κάθε έτους.
  27. Άρθρο 10 Ο. Το Άρθρο 10 Ο του ΦΕΚ 169/01.11.2019 ορίζει τις έννοιες του χρώματος, της καταγωγής, της θρησκείας, της εθνικότητας, της ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας (συμπεριλαμβανομένων του φύλου, της ηλικίας, της αναπηρίας, της κατάστασης υγείας ή του σεξουαλικού προσανατολισμού) και των πολιτικών πεποιθήσεων, διευκρινίζοντας ότι ο φόβος δίωξης δεν εξαρτάται από την πραγματική κατοχή του χαρακτηριστικού, αλλά από την απόδοσή του από τον διώκτη, ενώ η Κεντρική Υπηρεσία Ασύλου συλλέγει πληροφορίες από πηγές όπως η EASO, ο UNHCR και άλλες αρχές για την αξιολόγηση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας.
  28. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ν. 4375/2016 τροποποιεί το άρθρο 71, ορίζοντας ότι οι αιτούντες διεθνή προστασία, εφόσον κατέχουν "δελτίο αιτούντος διεθνή προστασία" ή "δελτίο αιτήσαντος άσυλο αλλοδαπού" (εκδοθέντα σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 113/2013, του άρθρου 41 παρ. 1(δ) και του άρθρου 8 παρ. 1(δ) του π.δ. 114/2010), έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε εξαρτημένη εργασία ή παροχή υπηρεσιών/έργου μετά από έξι (6) μήνες από την υποβολή της αίτησης και καθ' όλη τη διάρκεια ισχύος του δελτίου, με αυτοδίκαιη ανάκληση του δικαιώματος σε περίπτωση πρωτοβάθμιας απορριπτικής απόφασης μέχρι την έκδοση τελεσίδικης απόφασης επί της προσφυγής.
  29. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11, που βασίζεται στο Άρθρο 11 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι ένας υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής παύει να είναι πρόσφυγας εάν ανακτήσει οικειοθελώς την προστασία της χώρας του, την ιθαγένειά του, ή εάν οι συνθήκες που οδήγησαν στην αναγνώρισή του ως πρόσφυγα έχουν παύσει να υφίστανται.
  30. Άρθρο 11 Ο. Το Άρθρο 11 Ο του ΦΕΚ ρυθμίζει την αναγνώριση προσφύγων, την εφαρμογή των λόγων άρσης προστασίας, και τις συνθήκες κράτησης, ιδιαίτερα για ανηλίκους και γυναίκες, θέτοντας χρονικά όρια για την παραπομπή ανηλίκων σε κέντρα φιλοξενίας (έως 25 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης 20 ημερών σε εξαιρετικές περιστάσεις) και διασφαλίζοντας την προστασία της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής για οικογένειες υπό κράτηση.
  31. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους αποκλεισμού από το καθεστώς του πρόσφυγα, όπως όταν η παροχή προστασίας γίνεται από όργανα του ΟΗΕ (εκτός της Ύπατης Αρμοστείας) ή όταν η παραποίηση/παράλειψη γεγονότων ήταν καθοριστική για τη χορήγηση του καθεστώτος. Επίσης, αναφέρεται στην ανάκληση ή άρνηση ανανέωσης του καθεστώτος πρόσφυγα εάν το πρόσωπο συνιστά κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια ή την κοινωνία της χώρας λόγω τελεσίδικης καταδίκης.
  32. Άρθρο 12 Ο. Το Άρθρο 12 Ο του ΦΕΚ 169/01.11.2019 ορίζει ότι υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς αποκλείονται από το καθεστώς του πρόσφυγα εάν έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα κατά της ειρήνης, πολέμου, ανθρωπότητας, μη πολιτικά εγκλήματα πριν την είσοδό τους στην Ελλάδα, ή πράξεις αντίθετες προς τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών, ενώ το Άρθρο 13 ορίζει τη χορήγηση του καθεστώτος πρόσφυγα σε όσους πληρούν τις προϋποθέσεις, ενημερώνοντας τους αιτούντες για τα δικαιώματα, υποχρεώσεις και τις συνέπειες της μη συμμόρφωσης.
  33. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14, που βασίζεται στο Άρθρο 14 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, καθορίζει τις περιπτώσεις ανάκλησης ή μη ανανέωσης του καθεστώτος του πρόσφυγα, όταν το πρόσωπο παύει να πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 11. Επίσης, το Άρθρο 95, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Τεύχος Α' 169/01.11.2019, ορίζει ότι η Αρμόδια Αρχή Παραλαβής ενημερώνει τον προσφεύγοντα αυθημερόν για την ημερομηνία συζήτησης της προσφυγής, η οποία πρέπει να προσδιορίζεται το ταχύτερο δυνατό, εντός 20 ημερών για την κανονική διαδικασία και 10 ημερών για την ταχύρρυθμη διαδικασία.
  34. Άρθρο 14 Ο. Το Άρθρο 14 Ο του ΦΕΚ ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές πρέπει να παρέχουν τα απαραίτητα μέσα για την ένταξη αλλοδαπών στην εκπαίδευση, με προϋποθέσεις ανάλογες των Ελλήνων πολιτών και διευκολύνσεις στην εγγραφή, ενώ η ένταξη στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να γίνεται εντός τριών (3) μηνών από την ταυτοποίηση του ανήλικου.
  35. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15, που αναφέρεται σε διαφορές σχετικά με τίτλους διαμονής και εργασίας αλλοδαπών, ορίζει την αρμοδιότητα των Διοικητικών Πρωτοδικείων Αθηνών και Θεσσαλονίκης για την εκδίκαση αυτών των διαφορών, καθώς και την έφεση ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, με εξαίρεση τις διαφορές που αφορούν την άρνηση ή ανάκληση αδειών οικονομικής δραστηριότητας βάσει ειδικής νομοθεσίας.
  36. Άρθρο 15 κ. Το Άρθρο 15 κ ορίζει ως "αιτούντα διεθνή προστασία" υπήκοο τρίτης χώρας που έχει υποβάλει αίτηση σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 604/2013 και μεταφέρεται στην Ελλάδα, καθώς και πρόσωπο στο οποίο έχει χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας, ορίζοντας επίσης τον "πρόσφυγα" ως υπήκοο τρίτης χώρας που φοβάται δίωξη για συγκεκριμένους λόγους και βρίσκεται εκτός της χώρας του.
  37. Άρθρο 15 π. Το άρθρο 15 π ορίζει τι συνιστά πράξη δίωξης, συμπεριλαμβανομένων πράξεων σωματικής ή ψυχολογικής βίας, διακριτικών νομοθετικών, διοικητικών, αστυνομικών ή δικαστικών μέτρων, δυσανάλογης ποινικής δίωξης ή επιβολής ποινής, άρνησης ενδίκων μέσων, ποινικής δίωξης για άρνηση στρατιωτικής θητείας σε σύρραξη, και πράξεων που στρέφονται κατά προσώπου λόγω φύλου ή παιδικής ηλικίας, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 12 και το άρθρο 10 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ.
  38. Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 15 τ, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (τεύχος Α', αριθμός 169/01.11.2019), ορίζει ότι η Ελλάδα δεν απελαύνει άτομα σε χώρες όπου κινδυνεύουν από βασανιστήρια ή απάνθρωπη μεταχείριση, επιτρέπει την αίτηση για καθεστώς πρόσφυγα και προστασία σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης, και εξετάζει τον "σύνδεσμο" του αιτούντος με μια τρίτη χώρα ως λόγο για πιθανή μεταφορά εκεί, λαμβάνοντας υπόψη κριτήρια όπως ο χρόνος παραμονής, επαφές, δεσμοί, ιδιοκτησία και γνώση γλώσσας. Η δυνατότητα χαρακτηρισμού μιας χώρας ως "ασφαλούς τρίτης χώρας" καθορίζεται με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Εξωτερικών, η οποία επανεξετάζεται υποχρεωτικά κάθε Νοέμβριο, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημερώνεται για κάθε τέτοια απόφαση.
  39. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16, που βασίζεται στο Άρθρο 16 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι η επικουρική προστασία παύει να ισχύει όταν οι περιστάσεις που οδήγησαν στην αναγνώρισή της εκλείψουν ή μεταβληθούν, ή εάν διαπιστωθεί ότι ο δικαιούχος θα έπρεπε να είχε αποκλειστεί από αυτήν αρχικά, είτε λόγω λόγων που αναφέρονται στο Άρθρο 17, είτε λόγω παροχής ψευδών στοιχείων ή πλαστών εγγράφων. Η αποφαινόμενη αρχή, λαμβάνοντας υπόψη την εξατομικευμένη κατάσταση και την υποχρέωση του αιτούντος να αποκαλύπτει στοιχεία, κρίνει αιτιολογημένα την παύση ή την άρνηση ανανέωσης του καθεστώτος.
  40. Άρθρο 16 Ο. Το Άρθρο 16 Ο του ΦΕΚ ορίζει ότι η επικουρική προστασία μπορεί να ανακληθεί εάν δεν υφίσταται πλέον πραγματικός κίνδυνος σοβαρής βλάβης για τον δικαιούχο, εκτός εάν επικαλείται επιτακτικούς λόγους που απορρέουν από προηγούμενη σοβαρή βλάβη. Επίσης, αναφέρεται ότι η πρόσβαση στην αγορά εργασίας και την επαγγελματική κατάρτιση για πολίτες και δικαιούχους επικουρικής προστασίας ρυθμίζεται από κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Παιδείας και Θρησκευμάτων και Προστασίας του Πολίτη, με ειδικότερους όρους αξιολόγησης προσόντων.
  41. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17, βασισμένο στο Άρθρο 17 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, αποκλείει υπηκόους τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς από την επικουρική προστασία εάν υπάρχουν σοβαροί λόγοι να θεωρηθεί ότι έχουν διαπράξει έγκλημα κατά της ειρήνης, έγκλημα πολέμου, έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, ή σοβαρό έγκλημα.
  42. Άρθρο 17 Ο. Το Άρθρο 17 Ο ορίζει ότι υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής δεν δικαιούται επικουρικής προστασίας εάν έχει διαπράξει σοβαρό έγκλημα, όπως κακούργημα ή πλημμέλημα με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών, ή αδικήματα όπως αρπαγή ανηλίκων (ΠΚ 324), βαριά σωματική βλάβη (ΠΚ 310), βιασμός (ΠΚ 336), ληστεία (ΠΚ 380) και εκβίαση (ΠΚ 385), ή πράξεις αντίθετες προς τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών, ή συνιστά κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια. Επίσης, δεν δικαιούται επικουρικής προστασίας εάν διέπραξε εγκλήματα πριν την είσοδό του στην Ελλάδα, τα οποία θα επισύραν ποινή φυλάκισης εντός της Ελληνικής Επικράτειας και εγκατέλειψε τη χώρα του για να αποφύγει τις κυρώσεις, εκτός εάν αυτές είναι υπέρμετρα δυσανάλογες.
  43. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 περιγράφει τους λόγους για τους οποίους μπορεί να επιβληθεί κράτηση σε αιτούντες διεθνή προστασία, όπως κίνδυνος διαφυγής, απειλή για την εθνική ασφάλεια ή δημόσια τάξη, ή πρόθεση καθυστέρησης της εκτέλεσης απόφασης επιστροφής, με την απόφαση να λαμβάνεται από τον οικείο Αστυνομικό Διευθυντή και να έχει αιτιολογημένη διάρκεια, αρχικά έως 50 ημέρες με δυνατότητα παράτασης.
  44. Άρθρο 18 Ο. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ 169/01.11.2019, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 19 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, καθορίζει τις προϋποθέσεις ανάκλησης ή άρνησης ανανέωσης του καθεστώτος επικουρικής προστασίας, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τις συνθήκες στέγασης, την προστασία των ευάλωτων ομάδων, την επικοινωνία με συγγενείς και φορείς, την κατάρτιση του προσωπικού, τη συμμετοχή των αιτούντων στη διαχείριση των κέντρων, και τις εξαιρέσεις στις υλικές συνθήκες υποδοχής, με την εποπτεία της αρμόδιας Αρχής υποδοχής και τη συνεργασία κρατικών φορέων.
  45. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20, το οποίο ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, καθορίζει γενικούς κανόνες για πρόσφυγες και δικαιούχους επικουρικής προστασίας, διασφαλίζοντας ότι δεν θίγονται τα δικαιώματα της Σύμβασης της Γενεύης και δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην εξατομικευμένη αξιολόγηση της ειδικής κατάστασης ευάλωτων ατόμων, όπως ανήλικοι, άτομα με αναπηρία, θύματα βίας και άλλα.
  46. Άρθρο 20 Ο. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ 169/01.11.2019, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 21 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει την προστασία από την απομάκρυνση, τονίζοντας την αρχή της μη επαναπροώθησης και περιγράφοντας τις περιπτώσεις όπου οι αρμόδιες αρχές μπορούν να περιορίσουν ή να διακόψουν τις υλικές συνθήκες υποδοχής αιτούντων διεθνούς προστασίας, όπως η μη συμμόρφωση με δηλώσεις, η αδικαιολόγητη καθυστέρηση υποβολής αίτησης, η απόκρυψη πόρων ή η σοβαρή παραβίαση του κανονισμού λειτουργίας κέντρων φιλοξενίας, λαμβάνοντας πάντα υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και την ειδική κατάσταση των ευάλωτων προσώπων.
  47. Άρθρο 21 Ο. Το Άρθρο 21 Ο, το οποίο βασίζεται στο Άρθρο 21 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές σέβονται την αρχή της μη επαναπροώθησης, αλλά μπορούν να απομακρύνουν πρόσφυγα εάν αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια του κράτους ή για την κοινωνία λόγω τελεσίδικης καταδίκης για ιδιαίτερα σοβαρό έγκλημα, και σε αυτές τις περιπτώσεις η άδεια διαμονής μπορεί να ανακληθεί ή να αρνηθεί την ανανέωσή της.
  48. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22, που ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να παρέχουν άμεσα σε αναγνωρισμένους πρόσφυγες και δικαιούχους επικουρικής προστασίας, σε κατανοητή γλώσσα, πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το καθεστώς τους.
  49. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23, που ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, διασφαλίζει τη διατήρηση της οικογενειακής ενότητας, επιτρέποντας στα μέλη της οικογένειας δικαιούχου διεθνούς προστασίας να απολαύουν παρόμοια δικαιώματα, εφόσον δεν πληρούν ατομικά τις προϋποθέσεις, εκτός εάν αποκλειστούν ή παύσουν να είναι μέλη της οικογένειας.
  50. Άρθρο 23 Ο. Το Άρθρο 23 Ο, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ A' 169/01.11.2019, καθορίζει την προστασία των ανηλίκων, διασφαλίζοντας επαρκές επίπεδο διαβίωσης για την ανάπτυξή τους και λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον τους, συμπεριλαμβανομένων των απόψεών τους. Οι αρμόδιες Αρχές οφείλουν να παρέχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες αποκατάστασης, ψυχολογική φροντίδα, δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου και να διασφαλίζουν τη διαμονή τους με την οικογένειά τους, εκτός εάν λόγοι εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης, όπως αποφασίζει ο προϊστάμενος του περιφερειακού γραφείου ασύλου, επιβάλλουν διαφορετικά.
  51. Άρθρο 24. Σύμφωνα με το Άρθρο 24, το οποίο ενσωματώνει την Οδηγία 2011/95/ΕΕ, σε υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή που αναγνωρίζεται ως πρόσφυγας χορηγείται άδεια διαμονής τριετούς διάρκειας από την αρμόδια αρχή παραλαβής, η οποία μπορεί να ανανεωθεί μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου, υποβαλλόμενη τουλάχιστον τριάντα (30) ημέρες πριν τη λήξη της.
  52. Άρθρο 24 Ο. Το Άρθρο 24 Ο του ΦΕΚ ορίζει ότι σε υπήκοο τρίτης χώρας ή ανιθαγενή που αναγνωρίζεται ως δικαιούχος επικουρικής προστασίας χορηγείται άδεια διαμονής ενός (1) έτους, η οποία ανανεώνεται για δύο (2) ακόμα έτη κατόπιν επανεξέτασης, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι δημόσιας τάξης ή εθνικής ασφάλειας. Επίσης, ρυθμίζει τη χορήγηση αδειών διαμονής σε μέλη οικογένειας δικαιούχων διεθνούς προστασίας, καθώς και την εκτύπωση των αδειών από τη Διεύθυνση Διαβατηρίων του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας.
  53. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25, που εναρμονίζεται με το Άρθρο 25 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι ο δικαιούχος καθεστώτος πρόσφυγα, κατόπιν αίτησης στην αρμόδια αρχή, δικαιούται ταξιδιωτικό έγγραφο (titre de voyage) σύμφωνα με το υπόδειγμα της Σύμβασης της Γενεύης, εκτός εάν υπάρχουν επιτακτικοί λόγοι εθνικής ασφάλειας, δημόσιας τάξης ή εκκρεμεί διαδικασία για την παύση, αποκλεισμό, ανάκληση ή ακύρωση του καθεστώτος του.
  54. Άρθρο 25 Ο. Το άρθρο 25 Ο, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 169/01.11.2019, ρυθμίζει θέματα σχετικά με την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων από τη Διεύθυνση Διαβατηρίων της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και την κατάρτιση και τα καθήκοντα εχεμύθειας του προσωπικού που ασχολείται με θύματα βίας. Επίσης, αναφέρεται στην Οδηγία 2013/32/ΕΕ και στις διαδικασίες που αφορούν τους ασυνόδευτους ανηλίκους, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης, της παρουσίας επιτρόπου και της διαδικασίας προσδιορισμού ηλικίας, παραπέμποντας στην ΚΥΑ 1982/16.2.2016 (Β' 335).
  55. Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ, σε συνδυασμό με το Άρθρο 26 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, επιτρέπει στους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Ασύλου, να ασκούν μισθωτή ή ανεξάρτητη επαγγελματική δραστηριότητα και να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα για ενήλικες, υπό τους ίδιους όρους με τους Έλληνες πολίτες.
  56. Άρθρο 26 Ο. Το Άρθρο 26 Ο ορίζει ότι οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας, υπό τους ίδιους όρους με τους Έλληνες πολίτες, έχουν πρόσβαση στην αμοιβή, στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για μισθωτή ή ανεξάρτητη δραστηριότητα, καθώς και στους όρους εργασίας.
  57. Άρθρο 26 τ. Το Άρθρο 35, βασιζόμενο στο Άρθρο 34 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας υποχρεούνται να παρακολουθούν προγράμματα κοινωνικής ένταξης που οργανώνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
  58. Άρθρο 27 Ο. Το Άρθρο 27 Ο, βασισμένο στην Οδηγία 2011/95/ΕΕ, ορίζει ότι οι ανήλικοι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας υποχρεούνται να ενταχθούν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπό τους ίδιους όρους με τους Έλληνες πολίτες, ενώ οι ενήλικες δικαιούχοι έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και κατάρτιση όπως οι νόμιμα διαμένοντες υπήκοοι τρίτων χωρών.
  59. Άρθρο 28 Ο. Το Άρθρο 30, βασιζόμενο στο Άρθρο 29 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, διασφαλίζει ότι οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας λαμβάνουν κοινωνική αρωγή υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους Έλληνες πολίτες.
  60. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29, που βασίζεται στο Άρθρο 28 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, διασφαλίζει ότι οι δικαιούχοι διεθνούς προστασίας έχουν ίση μεταχείριση με τους Έλληνες πολίτες στην αναγνώριση αλλοδαπών τίτλων και διευκολύνονται στην αξιολόγηση, επικύρωση και πιστοποίηση της προηγούμενης μάθησής τους, ακόμη και αν δεν μπορούν να προσκομίσουν πλήρη αποδεικτικά στοιχεία.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2019

Επιστροφή στη λίστα νόμων