Νόμος 5056/2023 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 5056/2023, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 163 Τεύχος Α' στις 6 Οκτωβρίου 2023, βελτιώνει τη διακυβέρνηση και οργάνωση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' και β' βαθμού, με στόχο την οικονομική και διοικητική τους λειτουργία, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις των ν. 3852/2010, 4804/2021 και 4830/2021, ρυθμίζοντας θέματα όπως ο ορισμός αντιδημάρχων, η θητεία του δημοτικού συμβουλίου, η διεξαγωγή συνεδριάσεων μέσω τηλεδιάσκεψης και η καθιέρωση ειδικών συνεδριάσεων λογοδοσίας. Επίσης, από την 1η Ιανουαρίου 2024, καταργούνται η οικονομική επιτροπή, η επιτροπή ποιότητας ζωής και η εκτελεστική επιτροπή των δήμων, με τις αρμοδιότητές τους να μεταβιβάζονται στη δημοτική επιτροπή, ενώ αντίστοιχα στις περιφέρειες, η περιφερειακή επιτροπή αναλαμβάνει αρμοδιότητες της οικονομικής και εκτελεστικής επιτροπής. Ο νόμος προβλέπει επίσης την αυτοδίκαιη λύση των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των κοινωφελών επιχειρήσεων των Ο.Τ.Α. α' βαθμού την 31η Δεκεμβρίου 2023, με μεταφορά αρμοδιοτήτων, οργανικών μονάδων και προσωπικού στους δήμους, ενώ απαγορεύει την ίδρυση νέων νομικών προσώπων από τους δήμους. Τέλος, θεσπίζεται ο "Κόμβος Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης" στο Υπουργείο Εσωτερικών για τη συλλογή στοιχείων και τη βελτίωση της λειτουργίας των Ο.Τ.Α.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ Τεύχος Α' 163/06.10.2023 ορίζει ως σκοπό τη βελτίωση της διακυβέρνησης και οργάνωσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' και β' βαθμού για την καλύτερη οικονομική και διοικητική λειτουργία τους, με διαφάνεια, δημόσια λογοδοσία και επιβράβευση των Ο.Τ.Α. με υψηλές επιδόσεις, καθώς και την εξασφάλιση της φροντίδας των ζώων συντροφιάς και τη διευκόλυνση της κατασκευής και αναβάθμισης χερσαίων συνοριακών σταθμών.
- Άρθρο 1 Σ. Το Άρθρο 1 Σ του ΦΕΚ καθορίζει τον σκοπό και το αντικείμενο του νόμου, ενώ το Άρθρο 3, στο πλαίσιο του Μέρους Β' για το σύστημα διακυβέρνησης των Ο.Τ.Α. Α' Βαθμού, ορίζει τους αντιδημάρχους, τη δημοσιότητα του ορισμού τους και τροποποιεί το άρθρο 59 του ν. 3852/2010.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ καθορίζει το αντικείμενο του νόμου, το οποίο περιλαμβάνει την τροποποίηση διατάξεων των ν. 3852/2010, 4804/2021 και 4830/2021 σχετικά με τη διοίκηση των Ο.Τ.Α., τη λογοδοσία τους, τη μεταφορά αρμοδιοτήτων νομικών προσώπων στους δήμους, τη διαχείριση των Ο.Τ.Α., την αποκομιδή απορριμμάτων, την ευζωία των ζώων συντροφιάς και τη λειτουργία χερσαίων συνοριακών σταθμών.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4, αντικαθιστώντας το άρθρο 64 του ν. 3852/2010, ρυθμίζει την προσαρμογή της θητείας του δημοτικού συμβουλίου λόγω της πενταετούς δημοτικής περιόδου και καθιερώνει τη φανερή ψηφοφορία για την εκλογή του προέδρου, του αντιπροέδρου και του γραμματέα του δημοτικού συμβουλίου.
- Άρθρο 4 Π. Το Άρθρο 4 Π του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 64 του ν. 3852/2010, προσαρμόζοντας τη θητεία του δημοτικού συμβουλίου στην πενταετή δημοτική περίοδο και καθορίζοντας τη φανερή ψηφοφορία για την ανάδειξη προέδρου, αντιπροέδρου και γραμματέα του δημοτικού συμβουλίου. Το Άρθρο 5, τροποποιώντας και καταργώντας παραγράφους του άρθρου 66 του ν. 3852/2010, απαγορεύει τη διαγραφή του επικεφαλής παράταξης και τον ορισμό ή παραμονή αντιδημάρχου που έχει ανεξαρτητοποιηθεί.
- Άρθρο 6 Σ. Το Άρθρο 6 Σ τροποποιεί το άρθρο 67 του ν. 3852/2010, επιτρέποντας τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου μέσω τηλεδιάσκεψης, ορίζοντας την υποχρέωση γνωστοποίησης διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και προθεσμία για τη λήψη εισηγήσεων, ενώ παράλληλα επιτρέπει τις εκτός έδρας συνεδριάσεις με απόφαση απόλυτης πλειοψηφίας των μελών του συμβουλίου.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ προσθέτει το άρθρο 67Α στον ν. 3852/2010, ορίζοντας ότι το δημοτικό συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλείται κάθε δύο (2) μήνες σε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής, επιπλέον των συνεδριάσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 67.
- Άρθρο 7 Ε. Το Άρθρο 7 Ε του ΦΕΚ εισάγει το Άρθρο 67Α στον ν. 3852/2010, ορίζοντας τη διεξαγωγή ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας της δημοτικής αρχής.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ 163/06.10.2023 ορίζει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι αρμοδιότητες της Οικονομικής Επιτροπής και της Εκτελεστικής Επιτροπής των Περιφερειών θα ασκούνται από την Περιφερειακή Επιτροπή, η οποία θα συγκροτείται και θα εκλέγεται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου.
- Άρθρο 8 τ. Το άρθρο 8 τ του ΦΕΚ, στο πλαίσιο του Μέρους Γ' που αφορά την κατάργηση νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και κοινωφελών επιχειρήσεων δήμων, τροποποιεί το άρθρο 104 του ίδιου νόμου, ορίζοντας ότι οι όροι "δημοτική επιτροπή" και "άρθρο 8 του παρόντος" νοούνται πλέον ως "δημοτική επιτροπή" και "άρθρο 8 του παρόντος", αντίστοιχα, για την προσαρμογή των Ο.Τ.Α.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ προσθέτει το άρθρο 74Α στον ν. 3852/2010, ορίζοντας ότι από την αυτοδιοικητική περίοδο που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2024, η "δημοτική επιτροπή" θα ασκεί τις αρμοδιότητες που προηγουμένως ανήκαν στην οικονομική επιτροπή, την επιτροπή ποιότητας ζωής και την εκτελεστική επιτροπή των δήμων.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 77 του ν. 3852/2010, αντικαθιστώντας τις λέξεις «14 του παρόντος» με τις λέξεις «10 του ν. 4804/2021 (Α' 90)», ορίζοντας ότι στους δήμους άνω των 20.000 κατοίκων και στους νησιωτικούς δήμους, ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης επιλέγεται κατόπιν προκήρυξης και δεν μπορεί να είναι αιρετός δήμου, περιφέρειας ή βουλευτής.
- Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ 163/06.10.2023 τροποποιεί το άρθρο 10 του ν. 3584/2007, ορίζοντας ότι η γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου παρέχεται εντός 25 ημερών, αλλιώς τεκμαίρεται ότι έχει παρασχεθεί, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη διαδικασία κατάργησης νομικών προσώπων των δήμων, τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και την εκδίκαση εκκρεμών υποθέσεων, με τη σύσταση Επιτροπής Καταγραφής και Απογραφής εντός ενός μηνός από τη δημοσίευση της διαπιστωτικής πράξης.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ τροποποιεί την αποζημίωση των μελών του δημοτικού συμβουλίου, καθορίζοντας αποζημίωση για τη συμμετοχή σε συνεδριάσεις (έως 4/μήνα) και για ειδικές συνεδριάσεις λογοδοσίας, με το ύψος της αποζημίωσης να μην υπερβαίνει το 1,3% της αντιμισθίας του Δημάρχου Αθηναίων, ενώ για συγκεκριμένους δήμους (Αθηνών, Πειραιά, Θεσσαλονίκης και γύρω περιοχές) και για συμβούλους με κατοικία κοντά στην έδρα του Δήμου, το ποσό αυτό μειώνεται στο 70%.
- Άρθρο 11 Α. Το Άρθρο 11 Α τροποποιεί την παρ. 9 του άρθρου 92 του ν. 3852/2010, ρυθμίζοντας την αποζημίωση συμμετοχής μελών δημοτικού συμβουλίου σε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας δημοτικής αρχής. Το Άρθρο 12, που αφορά το σύστημα διακυβέρνησης Ο.Τ.Α. β' βαθμού, τροποποιεί διάφορες παραγράφους (1, 2β, 3β, 6, 8) του άρθρου 160 του ν. 3852/2010, σχετικά με τον ορισμό αντιπεριφερειαρχών.
- Άρθρο 13 Α. Το Άρθρο 13 Α του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 164 του ν. 3852/2010 σχετικά με τις αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές του περιφερειακού συμβουλίου, ενώ τα Άρθρα 14 και 15 αντικαθιστούν το άρθρο 165 και τροποποιούν τις παραγράφους 1, 2 και 3 του άρθρου 167 του ίδιου νόμου, αντίστοιχα, αφορώντας τη συγκρότηση και εκλογή του προεδρείου του περιφερειακού συμβουλίου και τη διεξαγωγή συνεδριάσεων μέσω τηλεδιάσκεψης.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 τροποποιεί τις παραγράφους 1, 2 και 3 του άρθρου 167 του ν. 3852/2010, σχετικά με τη σύγκληση του περιφερειακού συμβουλίου, επιφέροντας αλλαγές στη δημοσίευση/ανάρτηση των προσκλήσεων και στη διαδικασία γνωστοποίησης, ενώ γίνονται και νομοτεχνικές βελτιώσεις.
- Άρθρο 16 Λ. Το Άρθρο 16 Λ, μαζί με τα Άρθρα 17, 18 και 19, τροποποιεί και αντικαθιστά συγκεκριμένα άρθρα (168, 168Α, 169, 175) του ν. 3852/2010, ρυθμίζοντας τη λειτουργία του περιφερειακού συμβουλίου, την ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της περιφερειακής αρχής, την απαρτία και τη λήψη αποφάσεων, καθώς και τη συγκρότηση και λειτουργία της περιφερειακής επιτροπής.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 αντικαθιστά το άρθρο 175 του ν. 3852/2010, ορίζοντας τη σύνθεση της περιφερειακής επιτροπής ανάλογα με τον πληθυσμό της περιφέρειας (έως 300.000, έως 800.000, ή άνω των 800.000 κατοίκων), με τον περιφερειάρχη ή αντιπεριφερειάρχη ως πρόεδρο και τα υπόλοιπα μέλη να εκλέγονται από το περιφερειακό συμβούλιο. Επιπλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι αναφορές στη "δημαρχιακή επιτροπή" ή στο "άρθρο 104" του ν. 3463/2006 νοούνται ως "δημοτική επιτροπή" και "άρθρο 8" του παρόντος νόμου, αντίστοιχα.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 προσθέτει το Άρθρο 175Α στον ν. 3852/2010, ορίζοντας ότι από την αυτοδιοικητική περίοδο που αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2024, η "περιφερειακή επιτροπή" θα ασκεί τις αρμοδιότητες που προηγουμένως αποδίδονταν στην "οικονομική επιτροπή" και την "εκτελεστική επιτροπή" των περιφερειών.
- Άρθρο 20 Α. Το Άρθρο 20 Α του ΦΕΚ 163/2023, που προσθέτει το άρθρο 175Α στον ν. 3852/2010, καθορίζει τις αρμοδιότητες της περιφερειακής επιτροπής, ενώ τα Άρθρα 21, 22 και 23 τροποποιούν αντίστοιχα τα άρθρα 177, 179 παρ. 1 και 184 παρ. 4 του ίδιου νόμου, ρυθμίζοντας τη λειτουργία της περιφερειακής επιτροπής, τον περιφερειακό συμπαραστάτη του πολίτη και της επιχείρησης, και την αποζημίωση περιφερειακών συμβούλων στις συνεδριάσεις λογοδοσίας.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 αντικαθιστά το Άρθρο 177 του ν. 3852/2010, ορίζοντας ότι η περιφερειακή επιτροπή έχει απαρτία όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα, και οι συνεδριάσεις της είναι δημόσιες και μπορούν να διεξάγονται δια ζώσης, με τηλεδιάσκεψη ή με μικτό τρόπο.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 179 του ν. 3852/2010, ορίζοντας ότι ο Περιφερειακός Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης επιλέγεται με μυστική ψηφοφορία από το περιφερειακό συμβούλιο με πλειοψηφία 2/3, εντός δύο (2) μηνών από την εγκατάσταση των περιφερειακών αρχών, και θέτει κωλύματα εκλογιμότητας και ασυμβίβαστα, όπως ότι δεν μπορεί να είναι αιρετός δήμου ή περιφέρειας ή βουλευτής, ενώ η θητεία του ακολουθεί τη θητεία των περιφερειακών αρχών.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 τροποποιεί την παράγραφο 4 του άρθρου 184 του ν. 3852/2010, ορίζοντας ότι οι περιφερειακοί σύμβουλοι, εκτός από αυτούς που λαμβάνουν αντιμισθία, δικαιούνται αποζημίωση για τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας περιφερειακής αρχής, με ποσοστό 2% επί της μηνιαίας αποζημίωσης του Περιφερειάρχη για έως και τέσσερις συνεδριάσεις μηνιαίως.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 3 του ν. 4804/2021, αφορώντας τα όργανα διοίκησης των δήμων.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 42 του ν. 4804/2021, αντικαθιστώντας τις λέξεις «την εκτελεστική επιτροπή, την οικονομική» με τη φράση «την περιφερειακή επιτροπή», ορίζοντας έτσι ότι οι περιφέρειες διοικούνται από το περιφερειακό συμβούλιο, την περιφερειακή επιτροπή, τις αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές του περιφερειακού συμβουλίου και τον περιφερειάρχη.
- Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ του ν. 4662/2020 προβλέπει ότι υλικά που περισυλλέγονται από δήμους ή συνεργεία τους, στο πλαίσιο αποκατάστασης ζημιών από πυρκαγιές ή πλημμύρες, παραλαμβάνονται δωρεάν από τον οικείο Φο. Δ.Σ.Α., με τη σύμφωνη γνώμη του τελευταίου.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ ορίζει ότι από την αυτοδιοικητική περίοδο που ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2024, καταργούνται η οικονομική επιτροπή, η επιτροπή ποιότητας ζωής και η εκτελεστική επιτροπή των δήμων, και οι αρμοδιότητές τους αναλαμβάνονται από τη δημοτική επιτροπή. Επίσης, σε δήμους με λιγότερους από 10.000 κατοίκους, οι αρμοδιότητες της επιτροπής ποιότητας ζωής, που προηγουμένως ασκούνταν από το δημοτικό συμβούλιο, θα ασκούνται επίσης από τη δημοτική επιτροπή από την ίδια ημερομηνία.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 καταργεί αυτοδικαίως τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' βαθμού την 31η Δεκεμβρίου 2023, μεταφέροντας τις αρμοδιότητές τους, τις οργανικές μονάδες και τις θέσεις προσωπικού (μόνιμο, ιδιωτικού δικαίου αορίστου/ορισμένου χρόνου, νομικούς συμβούλους, δικηγόρους, προσωπικό με σύμβαση έργου, και προσωπικό σε απόσπαση/μετακίνηση) στους οικείους δήμους από την 1η Ιανουαρίου 2024, με την κατάταξη του προσωπικού να ολοκληρώνεται έως την 31η Ιανουαρίου 2024.
- Άρθρο 27 Κ. Το Άρθρο 27 Κ του ΦΕΚ αφορά την κατάργηση νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' βαθμού και τη μεταφορά του συνόλου των αρμοδιοτήτων, οργανικών μονάδων και θέσεων προσωπικού στους ίδιους τους Ο.Τ.Α. α' βαθμού. Το Άρθρο 28 προβλέπει τη μεταφορά αρμοδιοτήτων των σχολικών επιτροπών και τη σύσταση πάγιας προκαταβολής στους διευθυντές των σχολικών μονάδων.
- Άρθρο 27 ε. Το Άρθρο 27 ε, παράγραφος 5, επιτρέπει στις σχολικές επιτροπές σε δήμους με πάνω από 100 σχολικές μονάδες να εξαιρεθούν από την εφαρμογή του νόμου, εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου έως τις 31.3.2024. Η οικονομική λειτουργία των επιτροπών που παραμένουν υπόκειται στην εποπτεία του προϊσταμένου οικονομικών υπηρεσιών του δήμου, ο οποίος υποβάλλει τριμηνιαίους απολογισμούς και μεριμνά για τη μηνιαία ενημέρωση του Υπουργείου Εσωτερικών.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 ορίζει ότι από τις 30.6.2024, οι αρμοδιότητες της δημοτικής επιτροπής παιδείας του άρθρου 50 του ν. 1566/1985 (Α' 167) μεταβιβάζονται στο δημοτικό συμβούλιο ή σε επιτροπή του άρθρου 30, κατόπιν απόφασης του δημοτικού συμβουλίου. Επίσης, προβλέπεται η σύσταση παγίας προκαταβολής με απόφαση της δημοτικής επιτροπής, με υπόλογο τον διευθυντή της σχολικής μονάδας.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 ορίζει την αυτοδίκαιη λύση των δημοτικών κοινωφελών επιχειρήσεων την 31η Δεκεμβρίου 2023, με τις αρμοδιότητές τους να περιέρχονται στους οικείους δήμους από την 1η Ιανουαρίου 2024. Το προσωπικό τους, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου, των νομικών συμβούλων και των έμμισθων δικηγόρων, εντάσσεται αυτοδικαίως στους δήμους, διατηρώντας την εργασιακή του σχέση και την προϋπηρεσία του, ενώ οι συμβάσεις μίσθωσης έργου συνεχίζονται μέχρι τη λήξη τους.
- Άρθρο 29 Λ. Το Άρθρο 29 Λ, που περιλαμβάνεται στο ΜΕΡΟΣ Δ' του εγγράφου, αφορά τη λύση κοινωφελών επιχειρήσεων των Δήμων.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 ρυθμίζει τη συνέχιση προγραμμάτων επιχορήγησης της Δ.ΥΠ.Α. από τους δήμους που αναλαμβάνουν τους σκοπούς καταργούμενων κοινωφελών επιχειρήσεων, καθώς και τη διαδικασία σύστασης Επιτροπής Καταγραφής και Κατανομής περιουσιακών στοιχείων για διαδημοτικές κοινωφελείς επιχειρήσεις, η οποία ολοκληρώνει το έργο της εντός ενός μηνός.
- Άρθρο 30 τ. Το Άρθρο 30 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει τη μεταφορά αρμοδιοτήτων και την υλοποίηση προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από τη Δ.ΥΠ.Α. σε δήμους που προκύπτουν από την κατάργηση νομικών προσώπων Ο.Τ.Α. α' βαθμού, εξαιρώντας τα Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία. Το Άρθρο 28, από 30.6.2024, μεταφέρει τις αρμοδιότητες των Σχολικών Επιτροπών στους οικείους δήμους.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ απαγορεύει στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α' βαθμού (Δήμους) την ίδρυση νέων νομικών προσώπων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 103 του ν. 3852/2010 και των άρθρων 239, 243 και 254 του ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων).
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ν. 3463/2006 τροποποιεί το Άρθρο 226 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, εστιάζοντας στην κατάρτιση του οργανισμού εσωτερικής υπηρεσίας ιδρύματος, με νομοτεχνικές βελτιώσεις, διαγραφές και προσθήκη νέου εδαφίου.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ προβλέπει τη δημιουργία ενός διαδικτυακού κόμβου παρακολούθησης επιδόσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) στο Υπουργείο Εσωτερικών, προσβάσιμου μέσω του deiktesOTA.gov.gr, με σκοπό τη συλλογή στοιχείων για την οικονομική και διοικητική τους λειτουργία και δραστηριότητα.
- Άρθρο 33 Κ. Το Άρθρο 33 Κ, που ανήκει στο Μέρος Ε' του ΦΕΚ και αφορά την οικονομική διαχείριση οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, θεσπίζει τον "Κόμβο Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης" ως αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 32 του ν. 4483/2017, επιτρέποντας στους ορεινούς, νησιωτικούς δήμους και σε δήμους με έως 30.000 κατοίκους (με τουλάχιστον 50% ορεινές κοινότητες) να παρέχουν δωρεάν σίτιση και κατάλυμα διαμονής ή χρηματικό επίδομα σε υπαλλήλους τους, ιατρικό/παραϊατρικό/νοσηλευτικό προσωπικό, προσωπικό ΕΚΑΒ, ένστολο προσωπικό (ΕΛ.ΑΣ., Λιμενικό, Πυροσβεστική) και αναπληρωτές εκπαιδευτικούς/ΕΕΠ/ΕΒΠ, με το ύψος της παροχής να μην υπερβαίνει τη δαπάνη των δικαιούχων.
- Άρθρο 34 Π. Το Άρθρο 34 Π του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 32 του ν. 4483/2017, αφορά την παροχή χρηματικού επιδόματος σε εργαζομένους Ο.Τ.Α.
- Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 15 του ν. 4915/2022 και του τριακοστού άρθρου του ν. 4917/2022, σχετικά με τον προϋπολογισμό των Ο.Τ.Α., ισχύουν και για την κατάρτιση και τις αναμορφώσεις του προϋπολογισμού των δήμων για το οικονομικό έτος 2024.
- Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 176 του Μεταλλευτικού Κώδικα (ν.δ. 210/1973), ορίζοντας ότι το 20% των ετήσιων τελών ενεργών παραχωρήσεων μεταλλείων, που εισπράττονται από το Ελληνικό Δημόσιο, διατίθεται στους οικείους δήμους όπου διεξάγεται η μεταλλευτική δραστηριότητα, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αυτό το ποσοστό μπορεί να αναπροσαρμοστεί έως το 40%.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 ορίζει τη διαδικασία ενημέρωσης του οικείου δήμου ή συμβεβλημένου κτηνιάτρου (εάν υπάρχει) πριν από την αποτέφρωση ή ταφή ζώων, καθώς και την ενημέρωση του ιδιοκτήτη για δεσποζόμενα ζώα, ενώ παράλληλα καθορίζει ότι η διάθεση των νεκρών ζώων γίνεται σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, επιτρέποντας την ίδρυση και λειτουργία αποτεφρωτηρίων και κοιμητηρίων ζώων από ΟΤΑ, συνδέσμους τους ή φυσικά πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4014/2011, καθώς και τη σύναψη συμβάσεων με ιδιωτικά αποτεφρωτήρια βάσει του ν. 4412/2016.
- Άρθρο 37 τ. Το Άρθρο 37 τ τροποποιεί το άρθρο 37 του ν. 4830/2021, προσθέτοντας παράγραφο 4 και διαμορφώνοντας εκ νέου το άρθρο σχετικά με την περισυλλογή, ταφή και αποτέφρωση νεκρών ζώων. Συγκεκριμένα, η παράγραφος 1 του αναδιαμορφωμένου άρθρου 37 ορίζει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες καθαριότητας οδών (εθνικού, επαρχιακού και αστικού δικτύου) υποχρεούνται να απομακρύνουν νεκρά ζώα από οδούς και πεζοδρόμια και να μεριμνούν για την αποτέφρωσή τους ή την υγειονομική ταφή τους, σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία.
- Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 160 του ν. 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων), προσθέτοντας την περίπτωση γ' για να επιτρέψει την κάλυψη δαπανών που σχετίζονται με την άσκηση αρμοδιοτήτων νομικών προσώπων που έχουν λυθεί ή καταργηθεί, πέραν των ήδη προβλεπόμενων υποχρεωτικών δαπανών και δαπανών για ειδικούς σκοπούς που χρηματοδοτούνται από την Κρατική Διοίκηση ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ 163/06.10.2023, στην πρώτη του παράγραφο, ορίζει ότι οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α.) κοστολογούν ξεχωριστά τις υπηρεσίες τους προς τους Ο.Τ.Α. α' βαθμού, λαμβάνοντας υπόψη το πραγματικό κόστος, το κόστος αποκατάστασης και μεταφροντίδας, καθώς και τα έσοδα από την εμπορία υλικών, για την επεξεργασία σύμμεικτων αστικών αποβλήτων, βιοαποβλήτων και ανακυκλώσιμων υλικών. Στη συνέχεια, τροποποιεί το Άρθρο 36 του ν. 5003/2022, παρατείνοντας την παύση άσκησης αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί σε δημοτικούς υπαλλήλους μέχρι την 30ή.6.2024.
- Άρθρο 39 δ. Το άρθρο 39 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο. Δ.Σ.Α.) πρέπει να κοστολογούν ξεχωριστά τις υπηρεσίες που παρέχουν στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) κατά τη διαμόρφωση του κανονισμού τιμολόγησης.
- Άρθρο 39 τ. Το Άρθρο 39 τ του ν. 4819/2021, τροποποιώντας την παρ. 1 του άρθρου 36 του ν. 5003/2022, παρατείνει τον χρόνο παύσης αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί σε δημοτικούς υπαλλήλους.
- Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 αντικαθιστά την παράγραφο 4 του άρθρου 10 του ν. 3584/2007, επιτρέποντας τη σύσταση Γενικών Διευθύνσεων στους δήμους και στους Συνδέσμους βάσει πληθυσμιακών κριτηρίων: από μία (1) Γενική Διεύθυνση σε δήμους 30.000-75.000 κατοίκων και συνδέσμους άνω των 300.000 κατοίκων, έως και τέσσερις (4) στον Δήμο Αθηναίων.
- Άρθρο 40 Σ. Το άρθρο 40 Σ του ΦΕΚ αφορά τη σύσταση Γενικών Διευθύνσεων στους δήμους, αντικαθιστώντας την παράγραφο 4 του άρθρου 10 του ν. 3584/2007. Το άρθρο 41 ορίζει την αρμοδιότητα για την αποκομιδή απορριμμάτων του οδικού δικτύου, ενώ το άρθρο 42 τροποποιεί την παράγραφο 2α του άρθρου 3 του ν. 4830/2021, αφορώντας την υποβολή σχεδίου επιχειρησιακού προγράμματος των δήμων για τις υποχρεώσεις που θεσπίζονται από αυτόν τον νόμο σχετικά με την ευζωία των ζώων συντροφιάς.
- Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 ορίζει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2024, οι δήμοι αναλαμβάνουν την αρμοδιότητα αποκομιδής απορριμμάτων του οδικού δικτύου των περιφερειών εντός των ορίων τους, με μεταβίβαση οχημάτων και χρηματοδότηση από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (έως 2% του συνολικού ετήσιου ύψους τους), ενώ οι υφιστάμενες συμβάσεις των περιφερειών συνεχίζουν να ισχύουν μέχρι τη λήξη τους.
- Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 3 του ν. 4830/2021, διαγράφοντας τις λέξεις "προς έγκριση", ώστε οι δήμοι να υποβάλλουν περιοδικά στο Τμήμα Προστασίας Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα με δράσεις, προϋπολογισμό και χρονοδιάγραμμα για τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων συντροφιάς.
- Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 τροποποιεί την περ. ζ' της παρ. 1 του άρθρου 9 του ν. 4830/2021, ορίζοντας ότι ιδιοκτήτης που επιθυμεί να αποχωριστεί δεσποζόμενο ζώο συντροφιάς (σκύλο, γάτα ή άλλο) και δεν έχει βρει νέο ιδιοκτήτη, πρέπει να το δηλώσει στον δήμο του, ο οποίος θα το αναρτήσει για υιοθεσία στην Πανελλήνια Πλατφόρμα Υιοθεσίας Αδέσποτων Ζώων Συντροφιάς για 2 μήνες. Εάν δεν βρεθεί νέος ιδιοκτήτης, το ζώο παραδίδεται στον δήμο με υπεύθυνη δήλωση και καταβολή 300€ για σκύλο ή 100€ για γάτα/άλλο ζώο, ενώ ο ιδιοκτήτης στερείται δικαιώματος απόκτησης νέου ζώου για 3 έτη. Εξαιρέσεις ισχύουν για λόγους υγείας του ιδιοκτήτη, όπου το ζώο μπορεί να παραδοθεί σε εγκεκριμένο φιλοζωικό σωματείο, οργάνωση ή καταφύγιο.
- Άρθρο 43 Ε. Το άρθρο 43 Ε του ΦΕΚ αφορά την εθελοντική παράδοση δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς σε δήμους, φιλοζωικά σωματεία, οργανώσεις ή καταφύγια, τροποποιώντας την παράγραφο 1 του άρθρου 9 του ν. 4830/2021. Επιπλέον, το άρθρο 44 προσθέτει ένα νέο άρθρο 37 στον ν. 4830/2021 σχετικά με τη περισυλλογή, ταφή και αποτέφρωση νεκρών ζώων, ενώ το άρθρο 45 παρατείνει την προθεσμία συμμόρφωσης των λειτουργούντων καταφυγίων ζώων συντροφιάς με τις προδιαγραφές του ν. 4830/2021, τροποποιώντας την παράγραφο 6 του άρθρου 46 του ίδιου νόμου.
- Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 παρατείνει την προθεσμία συμμόρφωσης των λειτουργούντων καταφυγίων ζώων συντροφιάς με τις προδιαγραφές των άρθρων 28 και 29 του ν. 4830/2021 από 30.9.2023 σε 31.5.2024, αναστέλλοντας τις αποφάσεις σφράγισης εκτός αν απειλείται η ζωή των ζώων.
- Άρθρο 46. Το Άρθρο 47 του ΦΕΚ ορίζει ότι η χρηματοδότηση έργων κατασκευής και αναβάθμισης χερσαίων συνοριακών σταθμών, καθώς και του οδικού δικτύου του Άρθρου 46, μπορεί να προέρχεται από τα ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα των άρθρων 69-71 του ν. 4509/2017 και πιστώσεις του Υπουργείου Εσωτερικών. Δικαιούχοι για αυτά τα έργα είναι το Υπουργείο Εσωτερικών, οι αποκεντρωμένες διοικήσεις και οι περιφέρειες, οι οποίες μπορούν να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
- Άρθρο 46 Α. Το Άρθρο 46 Α καθορίζει την αρμοδιότητα για τη συντήρηση και κατασκευή του οδικού δικτύου εντός των χερσαίων συνοριακών σταθμών, ενώ τα Άρθρα 47 και 48 αφορούν τη χρηματοδότηση έργων και την απαλλαγή τελών για μεταβιβάσεις εκτάσεων που σχετίζονται με αυτές τις εγκαταστάσεις.
- Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 του ΦΕΚ 163/06.10.2023 προβλέπει την απαλλαγή τελών για τη μεταβίβαση εκτάσεων ιδιοκτησίας φορέων του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 ή της ΕΤΑΔ Α.Ε. προς το Υπουργείο Εσωτερικών, για την εγκατάσταση συνοριακών σταθμών και βοηθητικών χώρων, με κοινή απόφαση των Υπουργείων Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργείου. Η μεταγραφή των εκτάσεων και οι σχετικές πράξεις απαλλάσσονται από φόρους, τέλη και δικαιώματα υπέρ Δημοσίου, υποθηκοφυλάκων και τρίτων, ενώ τα Υποθηκοφυλακεία και Κτηματολογικά Γραφεία χορηγούν ατελώς σχετικά πιστοποιητικά και στοιχεία.
Πρόσφατες αναφορές
- Κατάργηση: Νόμος 5314 — ΦΕΚ Α' 103/2026 (άρθρο 27)
Ο Νόμος 5314/2026 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά την οργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης, καθορίζοντας τη διοικητική διαίρεση της χώρας, τη σύσταση και λειτουργία των ΟΤΑ, καθώς και τις εκλογικές διαδικασίες για την ανάδειξη των αιρετών οργάνων. Ο νόμος ρυθμίζει επίσης θέματα όπως η δημοτικότητα, οι εκλογικές περιφέρειες, τα κωλύματα εκλογιμότητας και τη λειτουργία του δημοτολογίου, ενώ περιλαμβάνει διατάξεις για την ηλεκτρονική ψηφοφορία και την ονομασία οδών και πλατειών. Ειδικότερα, ο νόμος αναφέρεται σε διάφορες κατηγορίες δήμων (ορεινοί, παραμεθόριοι, νησιωτικοί κ.α.), στις αρμοδιότητες των Περιφερειών σε θέματα όπως η αλιεία, η κτηνιατρική και η περιβαλλοντική προστασία, και στις διαδικασίες για τη μεταφορά έδρας δήμου, τη μετονομασία δήμων και κοινοτήτων, και τη σύσταση αναπτυξιακών οργανισμών. Επίσης, ο νόμος θεσπίζει κανόνες για τη λειτουργία των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, τον αριθμό των μελών τους, και τη διάρκεια της θητείας … - Κατάργηση: Νόμος 5270 — ΦΕΚ Α' 9/2026 (άρθρο 28)
Ο Νόμος 5270/2026 ρυθμίζει θέματα ανθρώπινου δυναμικού του δημοσίου τομέα, οργανώσεων κοινωνίας πολιτών, τοπικής αυτοδιοίκησης και του εθνικού μητρώου ζώων συντροφιάς. Μεταξύ άλλων, ο νόμος τροποποιεί διατάξεις σχετικά με τις αποσπάσεις προσωπικού του δημοσίου τομέα ως εθνικών εμπειρογνωμόνων, τη μετατροπή οργανικών θέσεων οδοντιάτρων δημόσιας υγείας σε ιατρών δημόσιας υγείας, τις προϋποθέσεις εγγραφής στο Μητρώο Συμβούλων Ακεραιότητας, τη μετάταξη δημοτικών αστυνομικών, την κινητικότητα προσωπικού σε συγκεκριμένες περιφέρειες, και τη λειτουργία του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Επίσης, ορίζει κυρώσεις για μη συμμόρφωση οργανώσεων κοινωνίας πολιτών, προβλέπει τη δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για παρατηρητήριο οργανώσεων, και ρυθμίζει τη μεταφορά της διαχείρισης του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς στο Υπουργείο Εσωτερικών. Τέλος, καταργεί τις σχολικές επιτροπές από την 1η Αυγούστου 2026 και μεταφέρει τις αρμοδιότητές τους στους δήμους, ενώ τροποποιεί… - Τροποποίηση: Νόμος 5193 — ΦΕΚ Α' 56/2025 (άρθρο 28)
Το έγγραφο είναι ο Νόμος υπ' αριθμ. 5193, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 11 Απριλίου 2025. Ρυθμίζει την ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς και περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν τη δημοσίευση δημόσιων προσφορών κινητών αξιών, την εισαγωγή κινητών αξιών αλλοδαπών εκδοτών, καθώς και φορολογικά κίνητρα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οι βασικοί φορείς που επηρεάζονται είναι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και η Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς και οι οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων και οι ανώνυμες εταιρείες επενδύσεων. - Τροποποίηση: Νόμος 5164 — ΦΕΚ Α' 202/2024 (άρθρο 28)
Ο Νόμος 5164/2024 του Εθνικού Τυπογραφείου αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας των πληροφοριών εταιρικής βιωσιμότητας, την προσαρμογή των ορίων κατάταξης οντοτήτων, την απλούστευση κανόνων του Γενικού Εμπορικού Μητρώου, τη διόρθωση νομοθετικών παραδρομών, την προώθηση εμβληματικών επενδύσεων και τη ρύθμιση επιμέρους θεμάτων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Ενσωματώνει ευρωπαϊκές οδηγίες, όπως την Οδηγία (ΕΕ) 2022/2464 για τις εκθέσεις βιωσιμότητας, και τροποποιεί διατάξεις του ν. 4548/2018 σχετικά με τις εκθέσεις διαχείρισης, τη βιωσιμότητα και τα καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου. Ο νόμος αυξάνει τα όρια του καθαρού κύκλου εργασιών για μικρές και μεσαίες οντότητες, ορίζει τις "Οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος" και καθορίζει τις προϋποθέσεις για τη διενέργεια υποχρεωτικού ελέγχου και τη διασφάλιση εκθέσεων βιωσιμότητας από ορκωτούς ελεγκτές λογιστές. Ρυθμίζει επίσης την υποβολή ετήσιων οικονομικών εκθέσεων, την έκθεση βιωσιμότητας για επιχειρήσεις εντός και εκτός ΕΕ, και καθορίζει την ένα… - Κατάργηση: Νόμος 5143 — ΦΕΚ Α' 161/2024 (άρθρα 27, 33, 42)
Ο Νόμος 5143/2024 του Εθνικού Τυπογραφείου αφορά τον εκσυγχρονισμό των χερσαίων συνοριακών σταθμών και τη βελτίωση της λειτουργίας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ρυθμίζει την κατασκευή, συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών των συνοριακών σταθμών, καθορίζοντας αρμόδιες Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και όρους δόμησης. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις για τη διοίκηση των ΟΤΑ, την απασχόληση προσωπικού, την εκπαίδευση της δημοτικής αστυνομίας, τις υπερωρίες, τα περιφερειακά έργα, τη μεταφορά μαθητών και τη ρύθμιση οφειλών προς Δήμους και Περιφέρειες. Συγκεκριμένα, ορίζει προθεσμία έως 31.12.2026 για την έκδοση προεδρικού διατάγματος για τους συνοριακούς σταθμούς και έως 31.1.2025 για τη ρύθμιση οφειλών προς τους ΟΤΑ. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 5056 — ΦΕΚ Α' 163/2023
Ο Νόμος 5056/2023, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 163 Τεύχος Α' στις 6 Οκτωβρίου 2023, βελτιώνει τη διακυβέρνηση και οργάνωση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' και β' βαθμού, με στόχο την οικονομική και διοικητική τους λειτουργία, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις των ν. 3852/2010, 4804/2021 και 4830/2021, ρυθμίζοντας θέματα όπως ο ορισμός αντιδημάρχων, η θητεία του δημοτικού συμβουλίου, η διεξαγωγή συνεδριάσεων μέσω τηλεδιάσκεψης και η καθιέρωση ειδικών συνεδριάσεων λογοδοσίας. Επίσης, από την 1η Ιανουαρίου 2024, καταργούνται η οικονομική επιτροπή, η επιτροπή ποιότητας ζωής και η εκτελεστική επιτροπή των δήμων, με τις αρμοδιότητές τους να μεταβιβάζονται στη δημοτική επιτροπή, ενώ αντίστοιχα στις περιφέρειες, η περιφερειακή επιτροπή αναλαμβάνει αρμοδιότητες της οικονομικής και εκτελεστικής επιτροπής. Ο νόμος προβλέπει επίσης την αυτοδίκαιη λύση των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των κοινωφελών επιχειρήσεων των Ο.Τ.Α. α' βαθμού την 31η Δεκεμ…
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2023
Επιστροφή στη λίστα νόμων