Νόμος 4478/2017 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4478/2017 κυρώνει τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη νομιμοποίηση, ανίχνευση, κατάσχεση και δήμευση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Ρυθμίζει την αποζημίωση για ζημιές από την εκτέλεση αποφάσεων, ορίζει όρους για την προστασία των θυμάτων και καθορίζει επιφυλάξεις και δηλώσεις της Ελληνικής Πολιτείας. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης ορίζεται ως Κεντρική Αρχή για τη διεθνή συνεργασία, ενώ προβλέπεται η σύσταση κεντρικής υπηρεσίας για τη διαχείριση δημευμένων περιουσιακών στοιχείων. Ο νόμος ενσωματώνει διατάξεις για την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης περιουσιακών στοιχείων από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και για την παροχή πληροφοριών και υποστήριξης στα θύματα. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, την εξέταση ανήλικων θυμάτων και την εφαρμογή της αποκαταστατικής δικαιοσύνης.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 κυρώνει τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη νομιμοποίηση, ανίχνευση, κατάσχεση και δήμευση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, η οποία υπογράφηκε στη Βαρσοβία στις 16 Μαΐου 2005.
  2. Άρθρο 2 π. Το Άρθρο 28 ορίζει ότι το Ελληνικό Κράτος αποζημιώνει το κράτος εκτέλεσης για ζημιές που προκλήθηκαν στον καθ' ου ή σε καλόπιστο τρίτο από την εκτέλεση απόφασης, εφόσον η ζημιά δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του κράτους εκτέλεσης.
  3. Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του εγγράφου ορίζει τους όρους "απόφαση δέσμευσης", "οικείοι", "ανήλικος", "υπηρεσίες υποστήριξης και φροντίδας θυμάτων" και "αποκαταστατική δικαιοσύνη" για την εφαρμογή διατάξεων σχετικά με την παροχή πληροφοριών και υποστήριξης στα θύματα, όπως περιγράφεται στο Άρθρο 56 που αφορά το δικαίωμα των θυμάτων να κατανοούν και να γίνονται κατανοητά από την Αστυνομία ή άλλη αρμόδια αρχή, χρησιμοποιώντας απλή και κατανοητή γλώσσα.
  4. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ ορίζει τις επιφυλάξεις και δηλώσεις της Ελληνικής Πολιτείας σχετικά με μια Σύμβαση, μη εφαρμόζοντας συγκεκριμένα εδάφια (άρθρο 7 παρ. 2 εδάφιο γ΄, άρθρο 9 παρ. 6) και εφαρμόζοντας άλλο άρθρο (άρθρο 46 παρ. 5) υπό όρους αμοιβαιότητας, ενώ δηλώνει ότι το άρθρο 17 της Σύμβασης εφαρμόζεται μόνο σε αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και στα βασικά αδικήματα των άρθρων 2 και 3 του ν. 3691/2008.
  5. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 ορίζει το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως την Κεντρική Αρχή για τη διαχείριση αιτημάτων διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο της Σύμβασης, αναλαμβάνοντας την παραλαβή, αποστολή και διαβίβαση αυτών στις αρμόδιες αρχές.
  6. Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ του εγγράφου ΦΕΚ καθορίζει τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στα θύματα, συμπεριλαμβανομένων των ειδών υποστήριξης (ιατρική περίθαλψη, ψυχολογική βοήθεια, στέγαση), των όρων για την υποβολή έγκλησης και δήλωσης παράστασης πολιτικής αγωγής, των μέτρων προστασίας, της νομικής βοήθειας, της διεκδίκησης αποζημίωσης, της διερμηνείας και μετάφρασης, των διαδικασιών άσκησης δικαιωμάτων σε άλλο κράτος μέλος, των διαδικασιών υποβολής καταγγελιών, των στοιχείων επικοινωνίας, των διαδικασιών αποκαταστατικής δικαιοσύνης και της επιστροφής εξόδων, με την έκταση και εξειδίκευση των πληροφοριών να προσαρμόζεται στις ανάγκες του θύματος και τη φύση της πράξης.
  7. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ, βασιζόμενο στο Άρθρο 10 της Οδηγίας 2014/42/ΕΕ, προβλέπει τη σύσταση ή τον καθορισμό κεντρικής υπηρεσίας από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και συναρμόδιους Υπουργούς, για τη διαχείριση δημευμένων περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης τους για το δημόσιο συμφέρον, κοινωνικούς σκοπούς ή ικανοποίηση θυμάτων, καθώς και για την αποτελεσματική διαχείριση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων.
  8. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ του ΦΕΚ διασφαλίζει ότι τα θύματα, ανεξαρτήτως γλωσσικών φραγμών, έχουν το δικαίωμα υποβολής έγκλησης και δωρεάν μετάφρασης του σχετικού εγγράφου σε γλώσσα που κατανοούν, σύμφωνα με τους όρους του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
  9. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ ορίζει ότι τα θύματα δικαιούνται να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την ποινική διαδικασία, την έκβαση της δίκης, την άρση προσωρινής κράτησης, την αποφυλάκιση ή απόδραση του δράστη, κατόπιν έγκρισης της εισαγγελικής αρχής και εφόσον υπάρχει κίνδυνος βλάβης του θύματος, ενώ οι πληροφορίες αυτές μπορούν να αποστέλλονται ηλεκτρονικά, αυτοπροσώπως ή μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου, με δυνατότητα ανάκλησης της αίτησης από το θύμα.
  10. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 τροποποιεί το άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 3691/2008, προσθέτοντας την περίπτωση ι΄, η οποία ορίζει ότι για την εφαρμογή των άρθρων 88 έως 93 του Ποινικού Κώδικα σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, λαμβάνονται υπόψη και οι αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις από δικαστήρια άλλων κρατών-μερών της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2005 για τη νομιμοποίηση, ανίχνευση, κατάσχεση και δήμευση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
  11. Άρθρο 7 π. Το Άρθρο 7π, παράγραφος 3, ορίζει ότι "περιουσιακά στοιχεία" περιλαμβάνουν κάθε είδους ενσώματο ή ασώματο, κινητό ή ακίνητο, υλικό ή άυλο περιουσιακό στοιχείο, καθώς και νόμιμους τίτλους ή έγγραφα που αποδεικνύουν δικαίωμα σε αυτά, ενώ "αποδεικτικά στοιχεία" είναι αντικείμενα, έγγραφα ή δεδομένα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε ποινική διαδικασία.
  12. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ του ΦΕΚ διασφαλίζει τη διερμηνεία και γραπτή μετάφραση για θύματα που έχουν δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής και δεν κατανοούν την ελληνική γλώσσα, καλύπτοντας επικοινωνία με δικηγόρο, μετάφραση ουσιωδών πληροφοριών και εγγράφων, και επιτρέποντας τη χρήση τεχνολογίας, με δυνατότητα αντίρρησης κατά αποφάσεων περί μετάφρασης και παραίτησης από το δικαίωμα υπό προϋποθέσεις.
  13. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο τρίτο του ν. 2655/1998, ορίζοντας ότι ο εισαγγελέας πλημμελειοδικών εισάγει την αίτηση δήμευσης στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, το οποίο αποφασίζει με βούλευμα.
  14. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι τα θύματα αξιόποινων πράξεων, καθώς και οι οικείοι τους, έχουν δικαίωμα σε υπηρεσίες υποστήριξης και φροντίδας, ανεξαρτήτως της υποβολής καταγγελίας, οι οποίες παρέχονται από την Αστυνομία, αρμόδιες αρχές, ΟΤΑ Α' και Β' βαθμού, δομές ψυχικής υγείας, Κέντρα Κοινότητας, συμβουλευτικά κέντρα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, δομές του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Αυτοτελή Γραφεία Προστασίας Ανήλικων Θυμάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και ενώσεις προσώπων. Επίσης, τα τέκνα γυναικών θυμάτων συγκεκριμένων εγκλημάτων έχουν δικαίωμα σε αυτά τα μέτρα.
  15. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Ελληνική Πολιτεία, σύμφωνα με τη Σύμβαση, εφαρμόζει την παράγραφο 1 του άρθρου 3 μόνο σε αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και βασικά αδικήματα των άρθρων 2 και 3 του ν. 3691/2008, ενώ δηλώνει ότι δεν θα εφαρμόσει την παράγραφο 4 του άρθρου 3 και ότι η παράγραφος 1 του άρθρου 9 εφαρμόζεται μόνο όταν το βασικό αδίκημα συγκαταλέγεται σε εκείνα που αναφέρονται.
  16. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ, που βασίζεται στο Άρθρο 9 της Οδηγίας 2012/29/ΕΕ, περιγράφει τις υπηρεσίες γενικής και ειδικής υποστήριξης θυμάτων, οι οποίες περιλαμβάνουν παροχή πληροφοριών, συμβουλές, συναισθηματική και ψυχολογική υποστήριξη, καθώς και προσωρινή στέγαση και στοχευμένη βοήθεια για θύματα ειδικών μορφών βίας. Το Άρθρο 63, βασιζόμενο στο Άρθρο 12 της ίδιας Οδηγίας, καθορίζει ότι οι υπηρεσίες αποκαταστατικής δικαιοσύνης πρέπει να παρέχονται από εκπαιδευμένο προσωπικό για την προστασία των θυμάτων από δευτερογενή θυματοποίηση.
  17. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10, βασισμένο στο άρθρο 2 της Οδηγίας 2014/42/ΕΕ, ορίζει ότι οι ελληνικές δικαστικές αρχές αναγνωρίζουν και εκτελούν αποφάσεις άλλων κρατών-μελών της ΕΕ για δέσμευση και δήμευση περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από ποινικά αδικήματα, καθώς και τη διαδικασία διαβίβασης αντίστοιχων ελληνικών αποφάσεων. Ορίζει επίσης την "απόφαση δήμευσης" ως αμετάκλητο μέτρο στέρησης περιουσιακών στοιχείων που κρίθηκαν ως προϊόντα εγκλήματος, μέσα ή αντικείμενα εγκλήματος, ή υπόκεινται σε δήμευση βάσει εκτεταμένων εξουσιών του κράτους έκδοσης.
  18. Άρθρο 10 α. Το Άρθρο 10α του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "Προϊόν εγκλήματος" (περιουσιακό στοιχείο που προέρχεται από έγκλημα), "Όργανο εγκλήματος" (περιουσιακό στοιχείο που χρησιμοποιήθηκε για έγκλημα), "κράτος έκδοσης" (κράτος που εξέδωσε απόφαση δέσμευσης/δήμευσης) και "κράτος εκτέλεσης" (κράτος όπου εκτελείται η απόφαση). Το Άρθρο 11 καθορίζει ότι η αναγνώριση και εκτέλεση απόφασης δέσμευσης/δήμευσης από άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε. απαιτεί η πράξη να συνιστά έγκλημα σύμφωνα με τους ελληνικούς ποινικούς νόμους.
  19. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του εγγράφου, το οποίο τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα σύμφωνα με την Οδηγία 2014/42/EE, αφορά τη διαχείριση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων, επιτρέποντας την πώληση ή μεταβίβασή τους για τη διασφάλιση της οικονομικής τους αξίας ενόψει πιθανής δήμευσης.
  20. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ καθορίζει ότι η αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων δέσμευσης ή δήμευσης είναι δυνατή χωρίς έλεγχο του διττού αξιοποίνου για 33 συγκεκριμένες αξιόποινες πράξεις, όπως ορίζονται από το δίκαιο του κράτους έκδοσης, εφόσον τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών. Αυτές οι πράξεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, τρομοκρατία, εμπορία ανθρώπων, ναρκωτικών, όπλων, δωροδοκία, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος, ανθρωποκτονία, απαγωγή, ρατσισμό, ληστείες, υπεξαίρεση, απάτη, πλαστογραφία, βιασμό, εμπρησμό, αεροπειρατεία και δολιοφθορά.
  21. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ΦΕΚ ορίζει τη συλλογή στατιστικών στοιχείων σχετικά με αποφάσεις δέσμευσης και δήμευσης περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των αξιών και των διασυνοριακών αιτήσεων, με αρμόδιο φορέα το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
  22. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 ορίζει την αρμοδιότητα για τη διαβίβαση και εκτέλεση αποφάσεων δέσμευσης εντός της Ε.Ε.: ο ανακριτής, ο εισαγγελέας ή η δικαστική αρχή που εξέδωσε την απόφαση είναι αρμόδια για τη διαβίβασή της σε άλλο κράτος μέλος, ενώ στην Ελλάδα, ο ανακριτής της περιφέρειας όπου βρίσκεται το περιουσιακό ή αποδεικτικό στοιχείο είναι αρμόδιος για την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων από άλλα κράτη μέλη, με τον ανακριτή Αθηνών να είναι αρμόδιος σε περιπτώσεις αμφισβήτησης ή πολλαπλής δικαιοδοσίας.
  23. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ του ΦΕΚ καθορίζει τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες εφαρμογής της αποκαταστατικής δικαιοσύνης, δίνοντας έμφαση στην προστασία και τις ανάγκες του θύματος, την ελεύθερη και εν επιγνώσει συναίνεσή του, καθώς και την εμπιστευτικότητα των συνομιλιών, με την επικύρωση των συμφωνιών από δικαστικές ή εισαγγελικές αρχές.
  24. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ περιγράφει τη διαδικασία διαβίβασης αποφάσεων δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων από την αρμόδια αρχή έκδοσης στην αρμόδια αρχή του κράτους εκτέλεσης, η οποία συνοδεύεται από πιστοποιητικό και, ενδεχομένως, αίτηση μεταφοράς ή εντολή παραμονής του περιουσιακού στοιχείου. Εάν η αρμόδια αρχή του κράτους εκτέλεσης δεν είναι γνωστή, η αρχή έκδοσης αναζητά πληροφορίες μέσω του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου, της Eurojust ή του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
  25. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο αρμόδιος ανακριτής αναγνωρίζει και εκτελεί άμεσα αποφάσεις δέσμευσης από άλλα κράτη-μέλη, εκτός αν συντρέχουν λόγοι μη αναγνώρισης, μη εκτέλεσης ή αναβολής, τηρώντας τις διαδικασίες του κράτους έκδοσης εφόσον δεν αντιβαίνουν στο ελληνικό δίκαιο, και γνωστοποιεί την εκτέλεση στην αρμόδια αρχή του κράτους έκδοσης.
  26. Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ του ΦΕΚ αφορά την αναγνώριση προϋπηρεσίας στο Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. υπό κρατικό έλεγχο, σύμφωνα με τον Υπαλληλικό Κώδικα. Το Άρθρο 77 τροποποιεί το Άρθρο 226Α του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, αντικαθιστώντας τις παραγράφους 1 και 2, με σκοπό την εξέταση ανήλικου θύματος.
  27. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ορίζει τους λόγους μη αναγνώρισης ή μη εκτέλεσης απόφασης δέσμευσης από τον αρμόδιο ανακριτή, οι οποίοι περιλαμβάνουν την έλλειψη ή αναντιστοιχία του πιστοποιητικού του άρθρου 13, την ύπαρξη ασυλίας ή επαγγελματικού απορρήτου βάσει ελληνικού δικαίου, ή την άμεση σαφήνεια από το πιστοποιητικό ότι η δήμευση είναι αδύνατη.
  28. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ ορίζει τους λόγους αναβολής της εκτέλεσης μιας απόφασης δέσμευσης από τον ανακριτή, οι οποίοι περιλαμβάνουν την πιθανή βλάβη σε εγχώρια ποινική έρευνα, την προηγούμενη δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων σε άλλη ποινική διαδικασία, ή την ύπαρξη προηγούμενης απόφασης δέσμευσης για τα ίδια περιουσιακά στοιχεία στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών στην Ελλάδα.
  29. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17, παράγραφος 3, ορίζει ότι η άρση μέτρου δέσμευσης περιουσιακού στοιχείου, που λήφθηκε σε εκτέλεση απόφασης δέσμευσης, γίνεται από τον αρμόδιο ανακριτή μετά από κοινοποίηση από τις αρχές του κράτους έκδοσης στις ελληνικές δικαστικές αρχές. Επίσης, η παράγραφος 4 διευκρινίζει ότι οι αιτήσεις μεταφοράς αποδεικτικών στοιχείων, που αφορούν αδικήματα της παραγράφου 2 του άρθρου 11 και τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών στο κράτος έκδοσης, δεν απορρίπτονται λόγω μη συνδρομής του διττού αξιοποίνου.
  30. Άρθρο 17 τ. Το άρθρο 17 τ του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 15 του ν. 3251/2004, ορίζοντας ότι τα άρθρα 99Β, 99Γ, 233 παρ. 1 και 236Α του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας εφαρμόζονται αναλόγως και σε συλληφθέντες βάσει ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, ενώ το Μέρος Τέταρτο ενσωματώνει την Οδηγία 2012/29/ΕΕ για τα δικαιώματα, την υποστήριξη και την προστασία των θυμάτων της εγκληματικότητας, επιτρέποντας στα θύματα που κατοικούν στην Ελλάδα να υποβάλλουν έγκληση στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών του τόπου κατοικίας τους για πράξεις που τελέστηκαν σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, με διαβίβαση στην αρμόδια αρχή του κράτους αυτού, εκτός αν εφαρμόζονται ελληνικοί ποινικοί νόμοι και έχει κινηθεί ποινική δίωξη.
  31. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία άσκησης ένδικων μέσων κατά διάταξης δέσμευσης, ορίζοντας προθεσμία είκοσι (20) ημερών για την άσκηση αντιρρήσεων στην Ελλάδα, αρμόδιο δικαστήριο το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών του τόπου εκτέλεσης, και την υποχρέωση ενημέρωσης της δικαστικής αρχής του κράτους έκδοσης. Το Άρθρο 19, αντίστοιχα, ρυθμίζει την επιστροφή καταβληθέντων ποσών, προβλέποντας ότι το ελληνικό κράτος, ως κράτος έκδοσης, αποδίδει στο κράτος εκτέλεσης ποσά που καταβλήθηκαν ως αποζημίωση για ζημία που προκλήθηκε από την εκτέλεση, εκτός αν η ζημία οφείλεται αποκλειστικά σε παράνομες πράξεις ή παραλείψεις του κράτους εκτέλεσης.
  32. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ καθορίζει ότι το ποσό αποζημίωσης που καταβάλλεται από το κράτος εκτέλεσης μειώνεται αναλόγως αν η ζημία οφείλεται αποκλειστικά σε παράνομες πράξεις ή παραλείψεις του. Στην περίπτωση που το ελληνικό κράτος καταβάλλει αποζημίωση ως κράτος εκτέλεσης, η αίτηση απόδοσης των ποσών υποβάλλεται στο κράτος έκδοσης από τον Υπουργό Οικονομικών, χωρίς να θίγονται οι διατάξεις του ελληνικού δικαίου για αξιώσεις αποζημίωσης.
  33. Άρθρο 19 μ. Το Άρθρο 19 μ ορίζει τις δηλώσεις της Ελληνικής Πολιτείας σχετικά με την εφαρμογή διαφόρων άρθρων της Σύμβασης, συμπεριλαμβανομένου του ορισμού του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως Κεντρικής Αρχής και της Α΄ Μονάδας της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες ως Μονάδας Διερεύνησης Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών.
  34. Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ, βασιζόμενο στο Άρθρο 19 της Οδηγίας 2012/29/ΕΕ, ορίζει ότι τα θύματα μπορούν να ζητήσουν εγγράφως από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο την αποφυγή επαφής με τον δράστη στους χώρους της ποινικής διαδικασίας, ενώ παράλληλα επιβάλλει τον σχεδιασμό χωριστών χώρων αναμονής για τα θύματα σε νέα δικαστικά κτίρια.
  35. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ καθορίζει την αρμοδιότητα των Εισαγγελέων Εφετών για τη διαβίβαση και εκτέλεση αποφάσεων δήμευσης μεταξύ κρατών-μελών της Ε.Ε., ορίζοντας τον Εισαγγελέα Εφετών της περιφέρειας του δικαστηρίου έκδοσης ως αρμόδιο για τη διαβίβαση στο εξωτερικό, και τον Εισαγγελέα Εφετών της περιφέρειας όπου βρίσκεται το αντικείμενο της δήμευσης ή η κατοικία/έδρα του κατηγορουμένου ως αρμόδιο για την αναγνώριση και εκτέλεση στην Ελλάδα. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ορίζεται ως Κεντρική Αρχή για τη διοικητική υποστήριξη, ενώ προβλέπονται και λόγοι αναβολής της εκτέλεσης, όπως κίνδυνος υπέρβασης αξίας, παρεμπόδιση έρευνας, ανάγκη μετάφρασης ή ύπαρξη παράλληλης διαδικασίας στην Ελλάδα.
  36. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία διαβίβασης αποφάσεων δήμευσης από τον αρμόδιο Εισαγγελέα Εφετών στις αρμόδιες αρχές του κράτους εκτέλεσης, επιτρέποντας τη διαβίβαση σε ένα ή περισσότερα κράτη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ιδίως για περιουσιακά στοιχεία ή χρηματικά ποσά, και ορίζει ότι η συνολική αξία εκτέλεσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό της απόφασης.
  37. Άρθρο 21 τ. Το άρθρο 21 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει τους λόγους απόρριψης της εκτέλεσης απόφασης δέσμευσης στην Ελλάδα, όπως η παραβίαση της αρχής ne bis in idem ή η μη συνιστώσα αδίκημα πράξη κατά το ελληνικό δίκαιο, με ειδικές διατάξεις για φορολογικά, τελωνειακά και συναλλαγματικά αδικήματα. Επίσης, περιγράφει τη διαδικασία που ακολουθεί ο αρμόδιος ανακριτής σε περίπτωση αδυναμίας εκτέλεσης, την υποχρέωση άμεσης κοινοποίησης αποφάσεων άρνησης και την ενημέρωση του κράτους έκδοσης για αδυναμία εκτέλεσης λόγω εξαφάνισης ή μη ανεύρεσης περιουσιακών/αποδεικτικών στοιχείων.
  38. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο αρμόδιος Εισαγγελέας Εφετών αναγνωρίζει και εκτελεί αποφάσεις δήμευσης, επιβάλλοντας κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων ή χρηματικών ποσών, ενώ προβλέπει και την εκτέλεση σε περίπτωση μη εύρεσης του αρχικού περιουσιακού στοιχείου ή την εκτέλεση επί άλλων περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση μη καταβολής χρηματικού ποσού.
  39. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει τους λόγους για τους οποίους ο αρμόδιος Εισαγγελέας Εφετών μπορεί να αρνηθεί την αναγνώριση και εκτέλεση απόφασης δήμευσης, όπως η μη προσκόμιση πιστοποιητικού, παραβίαση της αρχής ne bis in idem, η πράξη να μην συνιστά αδίκημα κατά τους ελληνικούς νόμους, παραγραφή, τέλεση πράξεων εκτός του κράτους έκδοσης, απουσία του καθ' ου στη δίκη, προσβολή δικαιωμάτων τρίτων, ή ύπαρξη ασυλίας/αμνηστίας.
  40. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ καθορίζει τους λόγους άρνησης αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων δήμευσης από τον αρμόδιο Εισαγγελέα Εφετών, όπως η ασυλία ή η αμνηστία της πράξης, η τέλεση πράξεων στην Ελλάδα, ή η αδυναμία εκτέλεσης λόγω εξαφάνισης ή καταστροφής του περιουσιακού στοιχείου, ενώ παράλληλα προβλέπει τη δυνατότητα προσφυγής για τον καθ' ου η εκτέλεση και τρίτους εντός 10 ημερών.
  41. Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ του νόμου ορίζει ότι οι Δικηγορικοί Σύλλογοι είναι υπεύθυνοι για την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση των μελών τους σχετικά με τις αρχές προστασίας των θυμάτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα θύματα που χρήζουν ειδικής προστασίας.
  42. Άρθρο 26 τ. Το Άρθρο 26 τ, που βασίζεται στο Άρθρο 26 της Οδηγίας 2012/29/ΕΕ, επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές να προωθούν τη συνεργασία με άλλες χώρες, ιδίως με κράτη μέλη της ΕΕ, για τα δικαιώματα των θυμάτων, μέσω ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και υποστήριξης ευρωπαϊκών δικτύων. Επιπλέον, οι αρχές υποχρεούνται να διοργανώνουν προγράμματα ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, έρευνας και εκπαίδευσης, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, για τη μείωση του κινδύνου θυματοποίησης και την ενημέρωση των θυμάτων για τα δικαιώματά τους, εστιάζοντας σε ευάλωτες ομάδες όπως παιδιά και θύματα βίας λόγω φύλου.
  43. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27, παράγραφος 4, ορίζει ότι σε περίπτωση προσφυγής στο Συμβούλιο Εφετών, ενημερώνεται η αρμόδια αρχή του κράτους έκδοσης. Στην παράγραφο 1, καθορίζεται η διάθεση δημευμένων περιουσιακών στοιχείων: χρηματικά ποσά έως 10.000 ευρώ περιέρχονται στο Ελληνικό Δημόσιο, ενώ μεγαλύτερα ποσά μοιράζονται κατά 50% στο Ελληνικό Δημόσιο και το υπόλοιπο 50% μεταβιβάζεται στο κράτος έκδοσης.
  44. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Ελλάδα, ως κράτος εκτέλεσης, μπορεί να ζητήσει αποζημίωση από το κράτος έκδοσης για ποσά που κατέβαλε βάσει αμετάκλητης δικαστικής απόφασης, εφόσον η ζημία δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα της Ελλάδας, ενώ παράλληλα δεν θίγονται οι αξιώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων για αποκατάσταση της ζημίας τους. Επίσης, προβλέπεται η έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Οικονομικών για τον καθορισμό λεπτομερειών της διαδικασίας αποζημίωσης.
  45. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ ορίζει ότι τα έξοδα που προκύπτουν από την εκτέλεση αποφάσεων στην Ελλάδα βαρύνουν το Ελληνικό Δημόσιο, ενώ σε περίπτωση υπερβολικά υψηλών ή έκτακτων δαπανών, ο αρμόδιος Εισαγγελέας Εφετών προτείνει τον επιμερισμό τους στη δικαστική αρχή του κράτους έκδοσης.
  46. Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του εγγράφου ΦΕΚ δηλώνει ότι οι διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες μεταξύ Ελλάδας και άλλων κρατών μελών της ΕΕ, οι οποίες διευκολύνουν την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης, δεν επηρεάζονται από τις ρυθμίσεις του παρόντος Μέρους.
  47. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ τροποποιεί τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, αντικαθιστώντας τον τίτλο του άρθρου 552 και προσθέτοντας το άρθρο 552Α, το οποίο ρυθμίζει την εκτέλεση της ποινής της δήμευσης, αναθέτοντας στον εισαγγελέα την επιμέλεια της λήψης αναγκαστικών μέτρων από τον διευθυντή του δημόσιου ταμείου.
  48. Άρθρο 32. Το Άρθρο 32, που ενσωματώνει το άρθρο 11 της Οδηγίας 2014/42/EE, επιβάλλει σε όλες τις αρμόδιες δημόσιες αρχές, όπως το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, τα Υποθηκοφυλακεία/Κτηματολογικά Γραφεία, καθώς και οι δικαστικές, εισαγγελικές και φορολογικές αρχές, να συλλέγουν και να τηρούν πλήρη και ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία στους τομείς αρμοδιότητάς τους.
  49. Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 ορίζει το Τμήμα Διεθνούς Δικαστικής Συνεργασίας σε Αστικές και Ποινικές Υποθέσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως την Κεντρική Αρχή για τη λήψη αιτημάτων τοποθέτησης ανηλίκων σε ιδρύματα, δομές παιδικής προστασίας ή αναδοχή από κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2201/2003, και την ενημέρωση των αιτουσών αρχών για την απαιτούμενη έγκριση και τη διαδικασία.
  50. Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 του ΦΕΚ καθορίζει τα απαραίτητα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλλονται μαζί με το αίτημα έγκρισης τοποθέτησης ανηλίκου από κράτος-μέλος, περιλαμβάνοντας στοιχεία ταυτότητας γονέων και ανηλίκου, ποινικό μητρώο, αναλυτική έκθεση κοινωνικού λειτουργού, πιστοποιητικά υγείας και κάλυψης, στοιχεία ανάδοχης οικογένειας, προτάσεις επικοινωνίας, τεκμηρίωση εκπαιδευτικών αναγκών και δήλωση ανάληψης εξόδων.
  51. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 ορίζει ότι η τοποθέτηση ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια επιτρέπεται μόνο εφόσον η οικογένεια είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Αναδόχων Ανηλίκων του άρθρου 6 του π.δ. 86/2009 ή αν ισχύει η παράγραφος 4 του άρθρου 9 του ν. 2082/1992.
  52. Άρθρο 35 π. Το Άρθρο 35π ορίζει ότι ο Επιμελητής Ανηλίκων υποβάλλει έκθεση στον Εισαγγελέα για την ασφαλή εγκατάσταση ανηλίκων, προτείνοντας την καταλληλότερη τοποθέτηση, ενώ η ίδια διαδικασία ακολουθείται και όταν αλλοδαπές αρχές ζητούν την τοποθέτηση ανηλίκου σε ανάδοχη οικογένεια στην Ελλάδα.
  53. Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 περιγράφει τη διαδικασία διαβίβασης της Πράξης του Εισαγγελέα Ανηλίκων Αθηνών, που εγκρίνει ή απορρίπτει την τοποθέτηση ανηλίκου σε ίδρυμα, δομή ή ανάδοχη οικογένεια, στην αιτούσα αρχή του κράτους μέλους, μέσω του Τμήματος Διεθνούς Δικαστικής Συνεργασίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Το Άρθρο 37 ορίζει ότι η αιτούσα αρχή, μετά την έγκριση, αποστέλλει στον Εισαγγελέα δικαστική απόφαση του κράτους μέλους, μεταφρασμένη στα ελληνικά, που καθορίζει τη συγκεκριμένη τοποθέτηση του ανηλίκου στην Ελλάδα.
  54. Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 ορίζει ότι ο Εισαγγελέας του Τμήματος Ανηλίκων της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών υποβάλλει αίτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών για την αναγνώριση του δεδικασμένου αποφάσεων σχετικά με την τοποθέτηση ανηλίκων σε ιδρύματα, δομές παιδικής προστασίας ή ανάδοχες οικογένειες στην Ελλάδα, με την αίτηση να εκδικάζεται κατά προτεραιότητα.
  55. Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 του ΦΕΚ ορίζει ότι η προκαταβολή εξόδων για τις συνήθεις ανάγκες διαβίωσης ανηλίκου, που καλύπτει τουλάχιστον τέσσερις (4) μήνες και δεν είναι μικρότερη από τα προβλεπόμενα στην κείμενη νομοθεσία, γίνεται απευθείας από το φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή φορέα στο ίδρυμα, τη δομή παιδικής προστασίας ή την ανάδοχη οικογένεια. Σε περίπτωση μη καταβολής, ο δικαιούχος μπορεί να ζητήσει την ανατροπή της διαδικασίας τοποθέτησης του ανηλίκου, με αίτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, η οποία δικάζεται κατά προτεραιότητα εντός τριάντα (30) ημερών.
  56. Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 ορίζει ότι η αιτούσα αρχή πρέπει να ενημερώνει άμεσα την Κεντρική Αρχή (άρθρο 33, παρ. 1) για οποιαδήποτε μεταβολή στο πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή επιμέλεια ανηλίκου, καθώς και για νέα στοιχεία ή δικαστικές αποφάσεις που αφορούν τον ανήλικο μετά την τοποθέτησή του. Επιπλέον, ορίζει την υποχρέωση τακτικής ενημέρωσης (κάθε 6 μήνες) του Εισαγγελέα Ανηλίκων Αθηνών για την κατάσταση του ανηλίκου από το ίδρυμα, τη δομή παιδικής προστασίας ή την ανάδοχη οικογένεια, ενώ η Κεντρική Αρχή πρέπει να ενημερώνεται άμεσα για την επιστροφή του ανηλίκου στη χώρα προέλευσης.
  57. Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ ορίζει ότι για την τοποθέτηση ημεδαπών ανηλίκων σε ιδρύματα ή αναδοχικές οικογένειες σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, απαιτείται τελεσίδικη δικαστική απόφαση, η οποία εκδίδεται κατόπιν αίτησης του Εισαγγελέα Ανηλίκων (ή Πρωτοδικών) προς το Μονομελές Πρωτοδικείο, ύστερα από αίτημα των γονέων, επιτρόπου ή δικαστικού υπευθύνου.
  58. Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 ορίζει ότι πριν από την κατάθεση αίτησης στο Μονομελές Πρωτοδικείο, ο Εισαγγελέας Ανηλίκων (ή ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών) πρέπει να ζητήσει από το Τμήμα Διεθνούς Δικαστικής Συνεργασίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης να διερευνήσει μέσω της Κεντρικής Αρχής άλλου κράτους-μέλους αν απαιτείται έγκριση δημόσιας αρχής για την τοποθέτηση ανηλίκου σε ίδρυμα ή ανάδοχη οικογένεια, τη σχετική διαδικασία, και αν η προτεινόμενη δομή λειτουργεί νόμιμα στο άλλο κράτος. Εάν απαιτείται έγκριση, ο Εισαγγελέας υποβάλλει αίτηση έγκρισης στην αρμόδια αρχή του άλλου κράτους-μέλους.
  59. Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 του ΦΕΚ καθορίζει τα απαραίτητα δικαιολογητικά που πρέπει να καταθέσει ο Εισαγγελέας Ανηλίκων (ή ο Εισαγγελέας Πρωτοδικών) στο Μονομελές Πρωτοδικείο για την τοποθέτηση ημεδαπών ανηλίκων σε ιδρύματα ή αναδοχικές οικογένειες άλλων κρατών-μελών, περιλαμβάνοντας στοιχεία του ανηλίκου, εκθέσεις κοινωνικού λειτουργού, εγκρίσεις αρμόδιων αρχών, στοιχεία του φορέα υποδοχής, πιστοποιητικά υγείας και δηλώσεις ανάληψης εξόδων.
  60. Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία συζήτησης της υπόθεσης από το δικαστήριο, το οποίο αποφασίζει για την τοποθέτηση ανηλίκου σε ίδρυμα, δομή παιδικής προστασίας ή ανάδοχη οικογένεια άλλης χώρας, λαμβάνοντας υπόψη τα έγγραφα του άρθρου 42. Το δικαστήριο μπορεί να καλέσει σε ακρόαση τους πλησιέστερους συγγενείς, άλλα συνδεόμενα πρόσωπα, και τον ίδιο τον ανήλικο, εκτός αν η ηλικία ή η ωριμότητά του το αντενδείκνυται.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2017

Επιστροφή στη λίστα νόμων