Νόμος 4659/2020 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4659/2020 θεσπίζει επίδομα γέννησης ύψους 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα, με σκοπό την ενίσχυση των οικογενειών. Δικαιούχοι είναι νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα διαμένοντες γονείς, με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια που υπολογίζονται βάσει ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 40.000 ευρώ ετησίως. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στον ΟΠΕΚΑ, ο οποίος είναι και ο φορέας χορήγησης του αφορολόγητου και ακατάσχετου επιδόματος, που καταβάλλεται σε δύο δόσεις των 1.000 ευρώ. Ο νόμος τροποποιεί επίσης διατάξεις σχετικά με τη δήλωση γέννησης, την αναγραφή ΑΦΜ και ΑΜΚΑ στο νεογνό, τη χορήγηση επιδόματος στέγασης και παιδιού, καθώς και ρυθμίσεις για τον αθλητισμό και την κοινωνική ασφάλιση.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 ορίζει ότι δικαιούχος του επιδόματος είναι η νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα διαμένουσα μητέρα, εφόσον η ίδια ή ο πατέρας εμπίπτουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες (που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1). Σε περίπτωση θανάτου ή εγκατάλειψης της μητέρας, το επίδομα καταβάλλεται στον πατέρα που ασκεί την επιμέλεια, ή σε οποιονδήποτε ασκεί την επιμέλεια, ενώ η χορήγηση αναστέλλεται μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης για την ανάθεση της επιμέλειας.
  2. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 ορίζει ότι η αίτηση για το επίδομα γέννησης υποβάλλεται ηλεκτρονικά είτε στο Υποσύστημα του Μητρώου Πολιτών είτε στην εφαρμογή του ΟΠΕΚΑ, η οποία υλοποιείται από την Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Μετά την έγκριση, το επίδομα καταβάλλεται σε δύο ισόποσες δόσεις των 1.000,00 ευρώ έκαστη. Το Άρθρο 3 διευκρινίζει ότι η χορήγηση του επιδόματος βασίζεται στο ισοδύναμο οικογενειακό εισόδημα.
  3. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει ότι το επίδομα γέννησης χορηγείται βάσει του ισοδύναμου οικογενειακού εισοδήματος, το οποίο υπολογίζεται ως το συνολικό εισόδημα όλων των μελών της οικογένειας, προ φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, διαιρούμενο με την κλίμακα ισοδυναμίας.
  4. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ ορίζει ότι το επίδομα χορηγείται για την υποχρεωτική εκπαίδευση, εφόσον το ανήλικο μέλος είναι εγγεγραμμένο και φοιτά κανονικά, χωρίς να επαναλαμβάνει τάξη λόγω απουσιών, με έναρξη εφαρμογής από το σχολικό έτος 2020-2021. Επίσης, το κριτήριο για τη χορήγηση του επιδόματος είναι ο χρόνος διαμονής στην Ελλάδα, απαιτώντας νόμιμη και μόνιμη διαμονή για πέντε (5) έτη πριν την αίτηση, ενώ για πολίτες τρίτων χωρών με συγκεκριμένες ιδιότητες, απαιτείται διαμονή δώδεκα (12) ετών.
  5. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει την κλίμακα ισοδυναμίας για τον υπολογισμό του επιδόματος, όπου ο δικαιούχος γονέας έχει στάθμιση 1, ο σύζυγος ή συμβιούντας 1/2, και κάθε εξαρτώμενο τέκνο 1/4, με ειδική ρύθμιση για μονογονεϊκές οικογένειες όπου το πρώτο τέκνο λαμβάνει στάθμιση 1/2. Ως εξαρτώμενα τέκνα νοούνται τα άγαμα τέκνα που δεν έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος ηλικίας τους μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους γέννησης του παιδιού για το οποίο ζητείται το επίδομα.
  6. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ 21/03.02.2020 ορίζει ότι για να είναι κάποιος δικαιούχος του επιδόματος, το ισοδύναμο οικογενειακό του εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει ετησίως το ποσό των 40.000,00 ευρώ.
  7. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ ορίζει ότι η πλήρωση του εισοδηματικού κριτηρίου και η μονιμότητα διαμονής στην Ελλάδα για τη χορήγηση επιδόματος, αποδεικνύονται από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του δικαιούχου για το προηγούμενο φορολογικό έτος, καθώς και από την αντίστοιχη πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου και τα στοιχεία του φορολογικού μητρώου. Σε περίπτωση έγγαμων ή συμβιούντων με ξεχωριστές δηλώσεις, ελέγχονται οι δηλώσεις και των δύο, ενώ αν η αίτηση υποβληθεί πριν την προθεσμία υποβολής της δήλωσης του προηγούμενου φορολογικού έτους, ελέγχεται η δήλωση του έτους που προηγείται του προηγούμενου του έτους γέννησης.
  8. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ καθορίζει τις κατηγορίες δικαιούχων για το επίδομα γέννησης, οι οποίοι πρέπει να διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα και να είναι Έλληνες πολίτες, ομογενείς, πολίτες ΕΕ/ΕΟΧ/Ελβετίας, ή πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα για δώδεκα (12) έτη πριν από το έτος γέννησης του παιδιού, με ειδικές εξαιρέσεις για τα έτη 2020-2023. Η μόνιμη διαμονή των πολιτών τρίτων χωρών αποδεικνύεται μέσω υποβολής φορολογικών δηλώσεων εισοδήματος.
  9. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ ορίζει ότι η μητέρα δικαιούται το επίδομα, ακόμη και αν δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 7, εφόσον ο πατέρας του παιδιού εμπίπτει σε μία από τις κατηγορίες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 7 και η μητέρα διαμένει νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα.
  10. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 ορίζει ότι ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) είναι ο φορέας που χορηγεί το επίδομα γέννησης. Το Άρθρο 10 διευκρινίζει ότι το επίδομα γέννησης είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο και δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία ή πιστωτικά ιδρύματα, ούτε προσμετράται στο οικογενειακό εισόδημα.
  11. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11, ως εξουσιοδοτική διάταξη, ορίζει ότι μια κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα καθορίσει τη διαδικασία αίτησης, δικαιολογητικών, ελέγχου προϋποθέσεων, έγκρισης και καταβολής του επιδόματος, καθώς και ανάκλησης και ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, εξουσιοδοτώντας ενδεχομένως τον ΟΠΕΚΑ για τεχνικά και λεπτομερειακά θέματα σχετικά με το επίδομα γέννησης.
  12. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι πιστώσεις για την εκτέλεση των άρθρων 1 έως 11 και της κοινής απόφασης του άρθρου 11 εγγράφονται στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, το οποίο επιχορηγεί τον Οργανισμό Παροχών Επιδομάτων Κοινωνικής Αλληλεγγύης για τον ίδιο σκοπό.
  13. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 21 του ν. 344/1976, προσθέτοντας το άρθρο 21Α, το οποίο ρυθμίζει τη δήλωση γέννησης που λαμβάνει χώρα σε μαιευτήριο ή μαιευτική κλινική/τμήμα νοσοκομείου και τη δημιουργία υποσυστήματος του Πληροφοριακού Συστήματος Μητρώου Πολιτών για τη δήλωση γέννησης.
  14. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 22 του ν. 344/1976, προσθέτοντας την υποχρεωτική αναγραφή του Α.Φ.Μ. και του Α.Μ.Κ.Α. του νεογνού, καθώς και του Φορέα Ασφάλισής του, εφόσον υφίσταται, στη Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης.
  15. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 καθορίζει τις κατηγορίες δικαιούχων του επιδόματος παιδιού, απαιτώντας νόμιμη και μόνιμη διαμονή στην Ελλάδα για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (5 ή 12 έτη) και αποδεικνύεται μέσω φορολογικών δηλώσεων. Επίσης, ορίζει ότι το επίδομα δεν κατάσχεται ούτε συμψηφίζεται με οφειλές και ότι για εξαρτώμενα τέκνα που φοιτούν στην υποχρεωτική εκπαίδευση, απαιτείται εγγραφή και πραγματική φοίτηση.
  16. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ ορίζει ότι πολίτες τρίτων χωρών που έλαβαν επίδομα παιδιού βάσει της περίπτωσης η' της παραγράφου 11 του άρθρου 214 του ν. 4512/2018, πριν την τροποποίησή του από το άρθρο 15 του παρόντος νόμου, θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το επίδομα υπό τις ίδιες προϋποθέσεις, εξαιρούμενοι από τις αλλαγές του άρθρου 15.
  17. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 3 του ν. 4472/2017, προσθέτοντας παραγράφους 5 και 6, οι οποίες αφορούν τη χορήγηση επιδόματος στέγασης σε νοικοκυριά με ανήλικα μέλη που φοιτούν στην υποχρεωτική εκπαίδευση, και διασφαλίζουν τη συνέχιση της χορήγησης του επιδόματος σε όσους το έλαβαν πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις.
  18. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ, σε ισχύ έως 31 Δεκεμβρίου 2021, απαιτεί την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για τη μετάταξη ή απόσπαση υπαλλήλων από Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας και άλλους προνοιακούς φορείς, όπως το ΚΕΑΤ, το ΕΙΚ, το ΕΚΚΑ, το Παπάφειο, το Θεραπευτήριο Χρονίων Παθήσεων Ευρυτανίας και τον ΟΠΕΚΑ.
  19. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 2 του ν. 3016/2002, ορίζοντας ότι για την εφαρμογή του αφορολόγητου και ακατάσχετου επιδόματος νοικοκυριών ορεινών και μειονεκτικών περιοχών με χαμηλά εισοδήματα, ως μόνιμη κατοικία νοείται η συνεχής διαμονή τουλάχιστον δύο ετών, όπως προκύπτει από τις φορολογικές δηλώσεις των δύο τελευταίων ετών πριν από την αίτηση, με εφαρμογή από το έτος 2020 και εντεύθεν.
  20. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 τροποποιεί το άρθρο 6 του ν. 3106/2003, ορίζοντας ότι το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α.) θα διοικείται από επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, αποτελούμενο από πέντε (5) καταξιωμένα πρόσωπα, έναν (1) εκπρόσωπο των εργαζομένων και έναν (1) εκπρόσωπο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑΜΕΑ), ενώ το προηγούμενο Διοικητικό Συμβούλιο, που συγκροτήθηκε με τις αποφάσεις υπ' αρ. 10878/2833/2016 και 17898/5662/2017, παύει να ασκεί αρμοδιότητες. Το Άρθρο 22 προσθέτει παράγραφο 6 στο άρθρο 4 του ν. 4520/2018, ορίζοντας ότι η καταβολή των επιδομάτων, παροχών και ενισχύσεων θα πραγματοποιείται την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα.
  21. Άρθρο 21Α. Το Άρθρο 21Α του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία δήλωσης γέννησης που λαμβάνει χώρα σε μαιευτήριο ή νοσοκομείο, μέσω ενός νέου υποσυστήματος του Πληροφοριακού Συστήματος Μητρώου Πολιτών. Η δήλωση, η οποία καταρτίζεται από υπαλλήλους του ιδρύματος και έχει ψηφιακή ισχύ, περιλαμβάνει στοιχεία για τη ληξιαρχική πράξη γέννησης και άλλα απαραίτητα δεδομένα για τη διαλειτουργικότητα με άλλους δημόσιους φορείς, όπως ορίζεται από τους Υπουργούς Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
  22. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 τροποποιεί το άρθρο 51 του ν. 4520/2018, επιτρέποντας στους Δήμους να ιδρύσουν έως δύο νέα τμήματα βρεφικής, παιδικής ή βρεφονηπιακής φροντίδας, με δυνατότητα για ορισμένους Δήμους (που αναφέρονται στον πίνακα της υπ' αρ. Δ 11/οικ. 21568/620/12.04.2018 κοινής υπουργικής απόφασης, Β΄ 1409) να ιδρύσουν έως τέσσερα νέα τμήματα, με προθεσμία υποβολής αιτήσεων έως τις 31.12.2020.
  23. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 τροποποιεί το άρθρο 52 του ν. 4387/2016, ορίζοντας ότι οι Διοικητικές Επιτροπές του ΕΦΚΑ, αρμόδιες για την εξέταση προσφυγών, θα συσταθούν με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων μετά την έναρξη λειτουργίας όλων των Τοπικών Διευθύνσεων του ΕΦΚΑ, ενώ μέχρι τότε θα συνεχίσουν να λειτουργούν οι υφιστάμενες επιτροπές.
  24. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ ορίζει τη διαγραφή ανείσπρακτων οφειλών προς τον ΕΦΚΑ από την Κεντρική Υπηρεσία του Κ.Ε.Α.Ο. έως την 31η Ιανουαρίου του επόμενου έτους, εφόσον οι οφειλές δεν υπερβαίνουν τα 200 ευρώ ανά οφειλέτη και δεν υπάρχουν άλλες οφειλές του ίδιου προσώπου, ή εάν οι κύριες οφειλές δεν υπερβαίνουν τα 10 ευρώ συνολικά ανά οφειλέτη στο τέλος κάθε ημερολογιακού έτους.
  25. Άρθρο 27 τ. Το Άρθρο 27 τ, προσθέτοντας παράγραφο 3 στον ν. 3016/2002, ορίζει ότι η εισοδηματική ενίσχυση της παραγράφου 2 είναι αφορολόγητη, δεν υπόκειται σε κρατήσεις, κατασχέσεις, συμψηφισμό με οφειλές προς το Δημόσιο, ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία ή πιστωτικά ιδρύματα, και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για άλλες παροχές. Το αφορολόγητο ισχύει από 1/1/2018 για ενισχύσεις που καταβάλλονται μετά τη λήξη του φορολογικού έτους 2018 αλλά αφορούν το έτος αυτό, ενώ οι λοιπές προβλέψεις ισχύουν από τη δημοσίευση του νόμου.
  26. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ ορίζει ότι τα απογραφικά δελτία που χορηγούνται και παραλαμβάνονται από τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.) θα είναι διαθέσιμα και μέσω διαδικτύου, με τις λεπτομέρειες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους να καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
  27. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ τροποποιεί το Άρθρο 235 του ν. 4389/2016, προσθέτοντας παράγραφο 8 που ορίζει ότι το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα χορηγείται σε νοικοκυριά με ανήλικα μέλη, υπό την προϋπόθεση της εγγραφής και πραγματικής φοίτησής τους στην υποχρεωτική εκπαίδευση, με εφαρμογή από το σχολικό έτος 2020-2021.
  28. Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 τροποποιεί το άρθρο 77Α του ν. 2725/1999, καθορίζοντας ότι οι Α.Α.Ε. ή Τ.Α.Α. πρέπει να προσκομίζουν πιστοποιητικό συμμόρφωσης στην οικεία διοργανώτρια αρχή πριν από κάθε αγωνιστική περίοδο, ενώ η Επιτροπή μπορεί να μην χορηγεί το πιστοποιητικό σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων που πλήττουν το δημόσιο συμφέρον, όπως οφειλές προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Επίσης, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να διερευνά την προέλευση χρηματικών ποσών σε περιπτώσεις μεταβίβασης μετοχών ή αύξησης μετοχικού κεφαλαίου, επιβάλλοντας κυρώσεις σε περίπτωση μη επαρκούς δικαιολόγησης. Οι διατάξεις ισχύουν για παραβάσεις από την 1η Ιουλίου 2019.
  29. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 ορίζει ότι ο παρών νόμος τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις, και υπογράφεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπιο Β. Παυλόπουλο και τους αρμόδιους Υπουργούς, με ημερομηνία Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2020.
  30. Άρθρο 235 τ. Το Άρθρο 235 τ του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 12 του άρθρου 69 του ν. 2725/1999, ορίζοντας ότι η Α.Α.Ε. που παραβιάζει διατάξεις του εν λόγω άρθρου, θα τιμωρείται με αφαίρεση πέντε (5) έως δέκα (10) βαθμών από το τρέχον ή επόμενο επαγγελματικό πρωτάθλημα, κατόπιν απόφασης δικαιοδοτικού οργάνου και έκθεσης της Επιτροπής Επαγγελματικού Αθλητισμού.
  31. Άρθρο 1510 τ. Το Άρθρο 1510 τ του Αστικού Κώδικα, στην παράγραφο 10, ορίζει ότι για γεννήσεις σε μαιευτήρια ή κλινικές/τμήματα νοσοκομείων, εφαρμόζονται αποκλειστικά οι διατάξεις του άρθρου αυτού, υπερισχύοντας άλλων διατάξεων, ενώ για γεννήσεις εκτός αυτών, ισχύουν οι γενικές διατάξεις του ν. 344/1976. Η παράγραφος 11 αναθέτει στους Υπουργούς Υγείας, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης τον καθορισμό του τρόπου λειτουργίας του υποσυστήματος δήλωσης γέννησης και ληξιαρχικής πράξης γέννησης, με την υποχρέωση όλων των μαιευτηρίων και κλινικών/τμημάτων νοσοκομείων να διαμορφώσουν τις αναγκαίες υποδομές εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης.
  32. Άρθρο preamble. Το Άρθρο 1 του Νόμου 4659 θεσπίζει από 1.1.2020 τη χορήγηση επιδόματος γέννησης ύψους 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον νόμο.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2020

Επιστροφή στη λίστα νόμων