Νόμος 4557/2018 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4557/2018 ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2015/849 και κωδικοποιεί την εθνική νομοθεσία για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ο νόμος ορίζει τα αδικήματα, τα υπόχρεα πρόσωπα (όπως χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, μεσίτες ακινήτων για συναλλαγές άνω των 10.000€) και τις αρμόδιες αρχές, με κυριότερη την Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες. Θεσπίζονται μέτρα δέουσας επιμέλειας, αυξημένης δέουσας επιμέλειας για πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα, καθώς και υποχρεώσεις τήρησης μητρώων πραγματικών δικαιούχων. Επίσης, προβλέπεται η προστασία των προσώπων που αναφέρουν υποψίες για τέτοιες δραστηριότητες.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ, με σκοπό την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 και την κωδικοποίηση της εθνικής νομοθεσίας, ορίζει τα αδικήματα και τα υπόχρεα πρόσωπα που σχετίζονται με την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
  2. Άρθρο 1 π. Το Άρθρο 1 π ορίζει ως υπόχρεες οντότητες, πέραν των χρηματοπιστωτικών οργανισμών, τους ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές, τους εξωτερικούς λογιστές-φοροτεχνικούς, τους συμβολαιογράφους και δικηγόρους (σε συγκεκριμένες συναλλαγές), τους παρόχους υπηρεσιών σε εταιρείες και καταπιστεύματα, τους μεσίτες ακινήτων (για συναλλαγές άνω των 10.000€), τους μεσίτες πιστώσεων (για συμβάσεις άνω των 10.000€), τις επιχειρήσεις καζίνο και τους εμπόρους/εκπλειστηριαστές αγαθών μεγάλης αξίας (για συναλλαγές άνω των 10.000€).
  3. Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ ορίζει τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (ξέπλυμα χρήματος) ως πράξεις μετατροπής, μεταβίβασης, απόκρυψης, απόκτησης ή χρήσης περιουσίας που προέρχεται από εγκληματική δραστηριότητα, καθώς και τη σύσταση οργάνωσης ή την απόπειρα διάπραξης τέτοιων πράξεων, ακόμα και αν αυτές έχουν λάβει χώρα στο εξωτερικό.
  4. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του εγγράφου, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 1 της Οδηγίας 2015/849, ορίζει ως αντικείμενο την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, καθώς και την προστασία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
  5. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία για την αποδοχή και υλοποίηση δωρεών, περιγράφοντας το αντικείμενο της δωρεάς, την κάλυψη δαπανών και συντήρησης από τον δωρητή, τη συγκρότηση επιτροπής για την επιλογή οικονομικού φορέα (με συμμετοχή εκπροσώπου του δωρητή), την υποβολή τουλάχιστον τριών προσφορών, την έγκριση ή απόρριψη του φορέα από τον δωρητή, τη σύναψη σύμβασης από τον δωρεοδόχο για λογαριασμό του δωρητή, την παραλαβή του αντικειμένου της δωρεάς, την έκδοση τιμολογίων στο όνομα του δωρεοδόχου αλλά με εξόφληση από τον δωρητή, την ειδοποίηση του δωρητή για την παραλαβή και την υποβολή αιτήματος πληρωμής, και την απευθείας εξόφληση από τον δωρητή στον οικονομικό φορέα εντός προθεσμίας, εξαιρώντας τις σχετικές συμβάσεις από τη νομοθεσία περί δημοσίων δαπανών.
  6. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ του εγγράφου ορίζει "Πιστωτικό Ίδρυμα" σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθμ. 575/2013, συμπεριλαμβανομένων των υποκαταστημάτων ιδρυμάτων της ΕΕ ή τρίτων χωρών και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Επίσης, ορίζει "Χρηματοπιστωτικό Οργανισμό" ως ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων, όπως ασφαλιστικές, χρηματοδοτικής μίσθωσης, διαχείρισης απαιτήσεων, ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, πληρωμών, επενδυτικών υπηρεσιών, και άλλες, με δυνατότητα επέκτασης του ορισμού με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
  7. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 ορίζει ως υπόχρεα πρόσωπα για τους σκοπούς του νόμου τα πιστωτικά ιδρύματα, τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τους ορκωτούς, σύμφωνα με τις Οδηγίες 2015/849 και 2018/843. Το Άρθρο 6 καθορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως αρμόδια αρχή για την εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων, σύμφωνα με τις Οδηγίες 2015/849.
  8. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 περιγράφει τις αρμοδιότητες της Αρχής, οι οποίες περιλαμβάνουν την αξιολόγηση των ετήσιων εκθέσεων των αρμόδιων Αρχών, την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ τους και με την Αρχή, τη διοργάνωση συναντήσεων και σεμιναρίων, τον συντονισμό μελετών και την εκπροσώπηση της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς όπως η ΕΕ, το Συμβούλιο της Ευρώπης και η FATF, με στόχο την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής.
  9. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ ορίζει τη μετονομασία της «Επιτροπής Ελέγχου και Εποπτείας της περιουσιακής κατάστασης» σε «Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες», η οποία έχει σκοπό την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, τον προσδιορισμό σχετιζόμενων με την τρομοκρατία προσώπων και την επιβολή κυρώσεων, καθώς και τον έλεγχο δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης. Η Αρχή, με έδρα την Αττική, απολαμβάνει διοικητικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας, αποτελείται από τον Πρόεδρο (ανώτατο εισαγγελικό λειτουργό) και δεκαεπτά (17) μέλη με τριετή θητεία, και υποστηρίζεται νομικά από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.
  10. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8, παράγραφος 2, ορίζει ότι οι αρμοδιότητες της Επιτροπής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής, ασκούνται από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών, η οποία συνεργάζεται με άλλες υπηρεσίες του Υπουργείου όταν χρειάζεται.
  11. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ ορίζει μέτρα για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. (για αγοραπωλησίες ακινήτων), τις τελωνειακές και φορολογικές υπηρεσίες, την Ε.Γ.Σ.Δ.Ο.Ε. και τη Διεύθυνση Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος (για το εμπόριο), καθώς και για την πρόληψη της χρήσης εταιρειών για τους σκοπούς αυτούς.
  12. Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ ορίζει την Επιτροπή Στρατηγικής, που συστάθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών, ως τον εθνικό μηχανισμό για τον καθορισμό της στρατηγικής κατά της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής. Πρόεδρος της Επιτροπής είναι ο Γενικός Γραμματέας Οικονομικής Πολιτικής και μέλη της είναι εκπρόσωποι από διάφορα υπουργεία και φορείς, όπως η Α.Α.Δ.Ε., το Υπουργείο Εσωτερικών, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η Επιτροπή συνεδριάζει τουλάχιστον ανά εξάμηνο και έχει ως έργο τον εντοπισμό, ανάλυση, εκτίμηση και αντιμετώπιση των σχετικών κινδύνων σε εθνικό επίπεδο.
  13. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ ορίζει τη συγκρότηση του Φορέα Διαβούλευσης ιδιωτικού τομέα για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
  14. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι για την καταβολή συντάξεων, μισθοδοσίας, επιδοτήσεων, επιδομάτων, μερισμάτων και επιστροφής φόρων από το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης/Πρόνοιας, απαιτείται η προηγούμενη ταυτοποίηση του δικαιούχου με τον Α.Φ.Μ. του, ενώ τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να διασταυρώνουν τα στοιχεία αυτά. Επιπλέον, οι κομιστές ανώνυμων μετοχών μη εισηγμένων εταιρειών, κατά την εξαργύρωση μερισμάτων, πρέπει να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση και νομιμοποιητικά έγγραφα.
  15. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ του ν. 3691/2008 συστήνει τον "Φορέα Διαβούλευσης" για τη συνεργασία των υπόχρεων προσώπων σε θέματα νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με Πρόεδρο τον Γενικό Γραμματέα της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, έδρα τα γραφεία της Ένωσης, και τριετή θητεία των μελών του, ο οποίος θα καταρτίσει Κανονισμό Λειτουργίας και θα διοργανώνει δράσεις όπως σεμινάρια και ομάδες εργασίας.
  16. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 καθορίζει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες απαιτείται δέουσα επιμέλεια, συμπεριλαμβανομένων επιχειρηματικών σχέσεων, περιστασιακών συναλλαγών άνω των 15.000€ (ή 10.000€ σε μετρητά για εμπόρους αγαθών), μεταφορών χρημάτων άνω των 1.000€, συναλλαγών τυχερών παιγνίων άνω των 2.000€, υπονοιών νομιμοποίησης εσόδων ή χρηματοδότησης τρομοκρατίας, αμφιβολιών για τα στοιχεία πελάτη, και συναλλαγών με ηλεκτρονικό χρήμα ή προπληρωμένες κάρτες άνω των 250€ μηνιαίως, με εξαιρέσεις για συγκεκριμένες προϋποθέσεις ελαχιστοποίησης κινδύνου.
  17. Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι εάν προκύψει ανάγκη διερεύνησης θεμάτων αρμοδιότητας άλλης αρχής, το πόρισμα κοινοποιείται σε αυτήν, ενώ υποθέσεις που έχουν αρχειοθετηθεί μπορούν να ανασυρθούν για περαιτέρω έλεγχο ή συσχέτιση. Επιπλέον, η Μονάδα συμμετέχει σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς ανταλλαγής πληροφοριών και υποβάλλει ετήσια έκθεση πεπραγμένων μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, καθώς και στους Υπουργούς Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Οικονομικών.
  18. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13, παράγραφοι 1 έως 6, ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των παρόχων υπηρεσιών τυχερών παιγνίων και των επιχειρήσεων καζίνο, πρέπει να τηρούν μητρώα για συναλλαγές, πληρωμές κερδών και εξόφληση μαρκών, φυλάσσοντας τα στοιχεία για πέντε (5) έτη μετά το τέλος της επιχειρηματικής σχέσης ή περιστασιακής συναλλαγής, με δυνατότητα παράτασης έως τη δεκαετία, και να ανταποκρίνονται άμεσα σε αιτήματα των αρμόδιων αρχών.
  19. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ καθορίζει τα μέτρα συνήθους δέουσας επιμέλειας που πρέπει να εφαρμόζουν τα υπόχρεα πρόσωπα, όπως η εξακρίβωση ταυτότητας πελάτη και πραγματικού δικαιούχου, η αξιολόγηση σκοπού επιχειρηματικής σχέσης και η συνεχής εποπτεία συναλλαγών, με ειδικές απαιτήσεις για πιστωτικά ιδρύματα και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της επαλήθευσης εισοδημάτων και της δέουσας επιμέλειας για δικαιούχους ασφαλιστικών συμβολαίων ζωής.
  20. Άρθρο 14 π. Το Άρθρο 14 π του ΦΕΚ επιτρέπει την ολοκλήρωση της επαλήθευσης ταυτότητας πελατών κατά τη διάρκεια της επιχειρηματικής σχέσης, εφόσον ο κίνδυνος νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας είναι μικρός, ενώ για ασφαλίσεις ζωής η επαλήθευση δικαιούχων γίνεται κατά την πληρωμή, και για καζίνο η επαλήθευση γίνεται κατά την είσοδο, με υποχρέωση τήρησης μητρώων για πέντε έτη.
  21. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15, που βασίζεται στα άρθρα 15 και 16 της Οδηγίας 2015/849, ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα μπορούν να εφαρμόζουν απλουστευμένη δέουσα επιμέλεια πελάτη όταν μια επιχειρηματική σχέση ή συναλλαγή παρουσιάζει χαμηλότερο κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες χαμηλότερου κινδύνου από το Παράρτημα Ι, ενώ οι αρμόδιες αρχές των χρηματοπιστωτικών οργανισμών εξειδικεύουν περαιτέρω αυτούς τους παράγοντες και τα μέτρα.
  22. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα πρέπει να εφαρμόζουν μέτρα αυξημένης δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη, όπως περιγράφονται στα άρθρα 17 και 18, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις που αναφέρονται στο ίδιο το άρθρο, σύμφωνα με το άρθρο 18 της Οδηγίας 2015/849.
  23. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 ορίζει ότι οι οργανισμοί, επιπλέον των μέτρων δέουσας επιμέλειας του άρθρου 13, πρέπει να συγκεντρώνουν πληροφορίες για τους πελάτες τους, να αξιολογούν τους ελέγχους τους κατά της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, να λαμβάνουν έγκριση ανώτερου στελέχους για νέες σχέσεις ανταπόκρισης, να προσδιορίζουν ρητά τις αρμοδιότητες των μερών, και να διασφαλίζουν ότι οι πελάτες επαληθεύουν την ταυτότητα των δικών τους πελατών και ασκούν δέουσα επιμέλεια, ενώ απαγορεύεται η σύναψη ή συνέχιση σχέσεων με εικονικές τράπεζες ή ιδρύματα που επιτρέπουν τη χρήση των λογαριασμών τους από εικονικές τράπεζες.
  24. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ ορίζει πρόσθετα μέτρα δέουσας επιμέλειας για υπόχρεα πρόσωπα κατά τη σύναψη ή διατήρηση επιχειρηματικών σχέσεων με πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα (ΠΕΠ), στενούς συγγενείς ή συνεργάτες τους, περιλαμβάνοντας την έγκριση ανώτερου διοικητικού στελέχους, τη διαπίστωση πηγής πλούτου και κεφαλαίων, και συνεχή παρακολούθηση. Επίσης, καθορίζει μέτρα για τον εντοπισμό ΠΕΠ ως δικαιούχων ασφαλιστηρίων συμβολαίων ζωής, με αυστηρότερο έλεγχο και ενημέρωση ανώτερου διοικητικού στελέχους πριν από την πληρωμή, και προβλέπει ότι ο κίνδυνος από πρώην ΠΕΠ λαμβάνεται υπόψη για τουλάχιστον ένα (1) έτος μετά την παύση άσκησης δημόσιου λειτουργήματος.
  25. Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ, που αναφέρεται στο Άρθρο 18 της Οδηγίας 2015/849, ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα πρέπει να εφαρμόζουν αυξημένα μέτρα δέουσας επιμέλειας ως προς τον πελάτη σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, όπως συναλλαγές με πρόσωπα από τρίτες χώρες που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά δεν προβαίνουν σε αυτόματη εφαρμογή αυτών των μέτρων για υποκαταστήματα ή θυγατρικές σε τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου που ανήκουν σε οντότητες της ΕΕ.
  26. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ επιτρέπει στα υπόχρεα πρόσωπα να βασίζονται σε τρίτα μέρη (όπως πιστωτικά ιδρύματα, ασφαλιστικές εταιρείες, κ.α.) για την εκπλήρωση ορισμένων υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας, με την τελική ευθύνη να παραμένει στο υπόχρεο πρόσωπο, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς μπορούν να εξειδικεύουν τα κριτήρια εφαρμογής.
  27. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 ορίζει ότι εταιρείες και οντότητες με έδρα στην Ελλάδα πρέπει να τηρούν ειδικό μητρώο με πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους τους (ονοματεπώνυμο, ημερομηνία γέννησης, υπηκοότητα, χώρα διαμονής, είδος και έκταση δικαιωμάτων), το οποίο πρέπει να καταχωρηθεί στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων μέσω taxisnet εντός 60 ημερών από τη δημιουργία του και για τυχόν αλλαγές.
  28. Άρθρο 21. Σύμφωνα με το Άρθρο 21, οι καταπιστευματοδόχοι σε σχήμα ρητής καταπιστευματικής διαχείρισης που διέπεται από την ελληνική νομοθεσία υποχρεούνται να τηρούν ειδικό μητρώο με πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους (ιδρυτή, καταπιστευματοδόχους, προστάτη, δικαιούχους και όσους ασκούν αποτελεσματικό έλεγχο), το οποίο θα τεθεί σε πλήρη ισχύ εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου και θα συνδέεται με το Κεντρικό Μητρώο πραγματικών δικαιούχων.
  29. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ επιβάλλει στα υπόχρεα πρόσωπα και τους υπαλλήλους τους την υποχρέωση άμεσης ενημέρωσης της Αρχής (όπως ορίζεται στην Οδηγία 2015/849) για οποιαδήποτε χρηματικά ποσά, ανεξαρτήτως ύψους, που υποπτεύονται ότι προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες ή σχετίζονται με χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
  30. Άρθρο 22 δ. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ, που αναφέρεται στα μέτρα προστασίας των αναφερόντων προσώπων, ορίζει ότι η καλόπιστη γνωστοποίηση πληροφοριών στην Αρχή ή εντός του υπόχρεου προσώπου, σύμφωνα με το άρθρο 22, δεν επιφέρει καμία ευθύνη για το υπόχρεο πρόσωπο και τους υπαλλήλους του, ενώ προστατεύει τα φυσικά πρόσωπα που αναφέρουν υπόνοιες για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας από εκδίκηση ή εκφοβισμό, σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 2928/2001 (Α' 141). Επιπλέον, αναφέρεται ότι με αποφάσεις αρμόδιων αρχών θα καθοριστούν διαδικασίες και μηχανισμοί αναφοράς και προστασίας των εργαζομένων στα εποπτευόμενα υπόχρεα πρόσωπα έναντι αντιποίνων.
  31. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία υποβολής αναφορών για αδικήματα φορολογικής, τελωνειακής νομοθεσίας και νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα στην Αρχή, με το Σ.Δ.Ο.Ε., τις Δ.Ο.Υ. και τα ελεγκτικά κέντρα, καθώς και τις Τελωνειακές Υπηρεσίες να υποχρεούνται να ενημερώνουν την Αρχή και την Α.Α.Δ.Ε. για παραβάσεις άνω των 50.000 ευρώ που διαπράχθηκαν από την 5η Αυγούστου 2008.
  32. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ απαγορεύει στα υπόχρεα πρόσωπα, τα διευθυντικά στελέχη και τους υπαλλήλους τους να γνωστοποιούν στον πελάτη ή σε τρίτους τη διαβίβαση πληροφοριών ή τη διεξαγωγή έρευνας σχετικά με νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, σύμφωνα με το άρθρο 39 παράγραφοι 1 και 6 της Οδηγίας 2015/849.
  33. Άρθρο 27 τ. Το Άρθρο 27 τ του ν. 4110/2013, όπως τροποποιήθηκε, αποσκοπεί στον συντονισμό του Υπουργείου με την Οικονομική Αστυνομία, τη Διεύθυνση Ερευνών Οικονομικού Εγκλήματος και την Αρχή, επιβάλλοντας σε αυτά και άλλους δημόσιους φορείς την άμεση αναφορά στην Αρχή κάθε ένδειξης ή υποψίας για απόπειρα ή διάπραξη αδικημάτων νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
  34. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ ορίζει εξαιρέσεις στην απαγόρευση γνωστοποίησης, επιτρέποντας την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και χρηματοπιστωτικών οργανισμών που ανήκουν στον ίδιο χρηματοπιστωτικό όμιλο και εδρεύουν στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 39, παράγραφοι 3, 4 και 5 της Οδηγίας 2015/849.
  35. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 συστήνει μια Επιτροπή Δικηγόρων, αποτελούμενη από πέντε (5) μέλη με τριετή θητεία, η οποία εδρεύει στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών. Η Επιτροπή αυτή είναι αρμόδια για τη λήψη, τον έλεγχο και τη διαβίβαση στην Αρχή των αναφορών των δικηγόρων σχετικά με ύποπτες δραστηριότητες ή συναλλαγές, σύμφωνα με την Οδηγία 2015/849.
  36. Άρθρο 30 τ. Το Άρθρο 30 τ αφορά την αναφορά συγκεκριμένων αδικημάτων που προβλέπονται σε διάφορους νόμους, όπως τα άρθρα 29 και 30 του ν. 4251/2014, τα άρθρα τέταρτο και έκτο του ν. 2803/2000, τα χρηματιστηριακά αδικήματα των άρθρων 28 έως 31 του ν. 4443/2016, καθώς και αδικήματα φοροδιαφυγής.
  37. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 περιγράφει τη δημιουργία και λειτουργία του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων από τη Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.) σε συνεργασία με την Α.Α.Δ.Ε. και το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο θα συνδέεται με το Α.Φ.Μ. και ενδεχομένως με το Γ.Ε.Μ.Η. και άλλα αποθετήρια, παρέχοντας πρόσβαση σε αρμόδιες αρχές και υπόχρεα πρόσωπα για σκοπούς δέουσας επιμέλειας και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
  38. Άρθρο 31 τ. Το Άρθρο 31 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο διαχειριστής του καταπιστεύματος είναι υπεύθυνος για την τήρηση ειδικού μητρώου, σύμφωνα με τον ν. 2472/1997 για την προστασία προσωπικών δεδομένων, και ότι οι πληροφορίες αυτές θα καταχωρηθούν στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων εντός 60 ημερών από την έναρξη λειτουργίας του, μέσω της πλατφόρμας taxisnet.
  39. Άρθρο 32. Το Άρθρο 32, που αφορά τη συλλογή, τήρηση και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων από δημόσιες αρχές, ορίζει ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και δικαστικές, εισαγγελικές, αστυνομικές και φορολογικές αρχές, υποχρεούνται να τηρούν πλήρη και ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία. Επιπλέον, αναφέρεται η δυνατότητα των Μονάδων Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών να συνάπτουν Μνημόνια Συνεργασίας με εγχώριους και αλλοδαπούς φορείς, ενώ τονίζεται η υποχρέωση αντικειμενικότητας, αμεροληψίας και εχεμύθειας για το προσωπικό της Αρχής, με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών για παραβίαση της εχεμύθειας.
  40. Άρθρο 32 π. Το Άρθρο 34 του Κεφαλαίου Ζ' αφορά τη συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών, όπου η Αρχή διαβιβάζει και ανταλλάσσει εμπιστευτικές πληροφορίες με εισαγγελικές, ερευνητικές, ελεγκτικές και εποπτικές αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, των βασικών αδικημάτων και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ενώ μπορεί να αρνηθεί την παροχή πληροφοριών εάν αυτή είναι δυσανάλογη ή επηρεάζει αρνητικά τις έρευνες.
  41. Άρθρο 32 τ. Το Άρθρο 32 τ ορίζει τους όρους "Αρχή" (Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες), "Πρόσωπο", "Χρηματοπιστωτικός τομέας" (εποπτευόμενος από Τράπεζα της Ελλάδος και Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς), "Εικονική τράπεζα", "Πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα" (με αναλυτική απαρίθμηση δημόσιων λειτουργημάτων), "Στενοί συγγενείς" (συζύγους, τέκνα, γονείς), "Στενοί συνεργάτες" (πραγματικούς δικαιούχους ή επιχειρηματικούς συνεργάτες), "Λογαριασμός πλάγιας πρόσβασης" και "Σχέση ανταπόκρισης".
  42. Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία και τις τεχνικές λεπτομέρειες για τη συλλογή, ταξινόμηση και επεξεργασία δικαστικών στατιστικών στοιχείων σχετικά με υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των ερευνών, διώξεων, αποφάσεων και κατασχέσεων/δημεύσεων, καθώς και την παρακολούθηση των αναφορών της Αρχής στον Εισαγγελέα, με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
  43. Άρθρο 33Α. Το Άρθρο 33Α ορίζει ότι ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, ο Πρόεδρος, τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, ο Εμπειρογνώμονας και οι υπάλληλοι της ΑΑΔΕ, όταν διώκονται για πράξεις ή παραλείψεις κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, εκπροσωπούνται από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κατόπιν εγγράφου αιτήματος του Διοικητή της ΑΑΔΕ, το οποίο υποβάλλεται υποχρεωτικά εφόσον υπάρχει έγγραφη αίτηση του υπαλλήλου με θετική εισήγηση του αρμόδιου προϊσταμένου. Η ΑΑΔΕ καλύπτει τα έξοδα των δικαστικών υποθέσεων αυτών των προσώπων, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα με θετική εισήγηση.
  44. Άρθρο 34 κ. Το Άρθρο 34 κ, παράγραφος 6, ορίζει ότι οι Μονάδες (συγκεκριμένα η Α΄ Μονάδα αναφέρεται για επικοινωνία με αλλοδαπούς φορείς μέσω ασφαλών διαύλων όπως το δίκτυο FIU) πρέπει να ανταλλάσσουν πληροφορίες με φορείς του άρθρου 34 και να τηρούν στατιστικά στοιχεία (σύμφωνα με το άρθρο 32), χρησιμοποιώντας διαύλους επικοινωνίας που διασφαλίζουν την προστασία προσωπικών δεδομένων και, όπου είναι δυνατόν, τεχνολογίες για ανώνυμη σύγκριση δεδομένων.
  45. Άρθρο 34 π. Το Άρθρο 34 π ορίζει τις υποχρεώσεις παροχής πληροφοριών και στοιχείων από υπόχρεα πρόσωπα στην Αρχή και άλλες δημόσιες αρχές για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, με εξαιρέσεις για συμβολαιογράφους, δικηγόρους, ορκωτούς ελεγκτές-λογιστές και λογιστές-φοροτεχνικούς συμβούλους όσον αφορά πληροφορίες που λαμβάνουν κατά την άσκηση των επαγγελματικών τους καθηκόντων.
  46. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35, που βασίζεται στα άρθρα 8 και 61 παρ. 3 της Οδηγίας 2015/849, ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα πρέπει να εντοπίζουν και να εκτιμούν τους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, λαμβάνοντας υπόψη διάφορους παράγοντες κινδύνου, και οι εκτιμήσεις αυτές πρέπει να τεκμηριώνονται, να επικαιροποιούνται και να είναι διαθέσιμες στην αρμόδια αρχή.
  47. Άρθρο 35 τ. Το Άρθρο 35 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα πρέπει να αποφεύγουν συγκεκριμένες συναλλαγές και να ενημερώνουν την Αρχή αμέσως μετά τη διενέργειά τους, εάν η αποφυγή τους είναι αδύνατη ή εμποδίζει τις προσπάθειες δίωξης. Το Άρθρο 24 αναφέρεται στις υποχρεώσεις αναφοράς των αρμόδιων αρχών, των διαχειριστών αγορών και των γραφείων αντιπροσωπείας.
  48. Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 ορίζει ότι τα υπόχρεα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ελέγχονται από την Τράπεζα της Ελλάδος και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, πρέπει να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή πολύπλοκες, ασυνήθιστες ή χωρίς προφανή οικονομικό σκοπό συναλλαγές, αυξάνοντας την παρακολούθηση για τον εντοπισμό ύποπτων δραστηριοτήτων, ενώ το Άρθρο 17 αφορά τη διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ υπόχρεων προσώπων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
  49. Άρθρο 36 τ. Το Άρθρο 36 τ, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 24 της Οδηγίας 2015/849, ορίζει τις υποχρεώσεις αναφοράς των αρμόδιων αρχών, των διαχειριστών αγορών (συμπεριλαμβανομένης της Η.Δ.Α.Τ. και των Πολυμερών Συστημάτων Διαπραγμάτευσης του ν. 4514/2018) και των γραφείων αντιπροσωπείας αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, προς την Αρχή, σε περιπτώσεις που διαπιστώνονται ή υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι υπεύθυνες για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των εν λόγω προσώπων.
  50. Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 επιβάλλει στα υπόχρεα πρόσωπα να διασφαλίζουν ότι οι υπάλληλοί τους εκπαιδεύονται σχετικά με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και των σχετικών κανονιστικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας δεδομένων, με σκοπό τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση δραστηριοτήτων που συνδέονται με νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
  51. Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 ορίζει ότι κάθε πιστωτικό ίδρυμα ή χρηματοπιστωτικός οργανισμός πρέπει να ορίσει ένα διευθυντικό στέλεχος, στο οποίο αναφέρονται ασυνήθεις ή ύποπτες συναλλαγές για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, σύμφωνα με το άρθρο 46 παρ. 4 της Οδηγίας 2015/849.
  52. Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ επιβάλλει κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρηματική ποινή από είκοσι χιλιάδες (20.000) έως ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ για όσους διαπράττουν 9251 πράξεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, σύμφωνα με το άρθρο 58 παρ. 1 της Οδηγίας 2015/849.
  53. Άρθρο 39 π. Το Άρθρο 39 π του ΦΕΚ ορίζει ότι η παραβίαση του καθήκοντος εχεμύθειας σχετικά με πληροφορίες που αφορούν δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, επιφέρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών, ενώ η απόπειρα αποτροπής πελάτη από εμπλοκή σε εγκληματική δραστηριότητα δεν θεωρείται γνωστοποίηση. Επίσης, επιτρέπεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και χρηματοπιστωτικών οργανισμών που ανήκουν στον ίδιο χρηματοπιστωτικό όμιλο, καθώς και μεταξύ ελληνικών ιδρυμάτων και των υποκαταστημάτων/θυγατρικών τους σε τρίτες χώρες, εφόσον τηρούνται οι πολιτικές του ομίλου.
  54. Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ ορίζει τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων που αποτελούν προϊόν βασικού αδικήματος (άρθρο 4) ή αδικημάτων του άρθρου 2, καθώς και των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν για τη διάπραξή τους, με υποχρεωτική καταδικαστική απόφαση, ακόμη και αν ανήκουν σε τρίτο που γνώριζε το αδίκημα, ενώ προβλέπει και δήμευση ίσης αξίας περιουσιακών στοιχείων αν τα αρχικά δεν υπάρχουν ή δεν μπορούν να κατασχεθούν, καθώς και τη δυνατότητα επιβολής χρηματικής ποινής.
  55. Άρθρο 41. Το Άρθρο 41, παράγραφος 1, ορίζει ότι το Δημόσιο, μετά από γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, μπορεί να διεκδικήσει από αμετακλήτως καταδικασμένο σε ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών, κάθε άλλη περιουσία που απέκτησε από αδίκημα της παραγράφου 2, ακόμη και αν δεν έχει ασκηθεί δίωξη γι' αυτό. Η παράγραφος 2 απαριθμεί τα ποινικά αδικήματα που εμπίπτουν σε αυτή τη διάταξη, ενώ η παράγραφος 3 καθορίζει την ευθύνη του καταδικασμένου ή τρίτων σε περίπτωση μεταβίβασης της περιουσίας.
  56. Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 του ΦΕΚ περιγράφει τη διαδικασία εφαρμογής κυρώσεων, όπως η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και η απαγόρευση παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, που επιβάλλονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Η Μονάδα της παραγράφου 3 του άρθρου 48, μετά από διαβίβαση των σχετικών Αποφάσεων/Κανονισμών από το Υπουργείο Εξωτερικών, ενημερώνει τα υπόχρεα πρόσωπα του άρθρου 5, ζητά έρευνα για περιουσιακά στοιχεία και συναλλαγές των κατονομαζόμενων προσώπων κατά την τελευταία πενταετία, και εκτελεί άμεσα τα μέτρα δέσμευσης, επιτρέποντας προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια εντός τριάντα (30) ημερών.
  57. Άρθρο 44. Το Άρθρο 44 του ΦΕΚ ορίζει ότι σε περίπτωση διεξαγωγής προκαταρκτικής εξέτασης, προανάκρισης, ανάκρισης ή δίκης για αδικήματα των άρθρων 2 και 4, οι δικαστικές αρχές (εισαγγελέας, ανακριτής, δικαστήριο) μπορούν να λαμβάνουν γνώση και να επισυνάπτουν αποσπάσματα βιβλίων και στοιχείων από υπόχρεα πρόσωπα, τα οποία βεβαιώνονται ως ακριβή από τον εκπρόσωπο του υπόχρεου νομικού προσώπου, οντότητας ή το υπόχρεο φυσικό πρόσωπο.
  58. Άρθρο 44 τ. Το Άρθρο 44 τ του ΦΕΚ αφορά τη συγκέντρωση και διαβίβαση ετήσιων στατιστικών στοιχείων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Κεντρικό Συντονιστικό Φορέα, καλύπτοντας μετρήσιμα δεδομένα για το μέγεθος και την οικονομική σημασία των τομέων που εμπίπτουν στο νόμο, καθώς και λεπτομερή στατιστικά για τις υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, όπως αναφορές ύποπτων συναλλαγών, διερευνήσεις, διώξεις, καταδίκες και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων.
  59. Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ περιγράφει τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε νομικά πρόσωπα ή οντότητες για παραβάσεις, συμπεριλαμβανομένων διοικητικών προστίμων από 10.000€ έως 10.000.000€, ανάκλησης ή αναστολής άδειας λειτουργίας, απαγόρευσης άσκησης δραστηριοτήτων, και αποκλεισμού από δημόσιες παροχές, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η βαρύτητα της παράβασης και η οικονομική επιφάνεια του υπόχρεου, ενώ προβλέπεται η προηγούμενη κλήτευση για παροχή εξηγήσεων.
  60. Άρθρο 45 τ. Το Άρθρο 45 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι υπόχρεα πρόσωπα με εγκαταστάσεις σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ ή τρίτες χώρες πρέπει να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τις σχετικές διατάξεις, εφαρμόζοντας αυστηρότερες απαιτήσεις καταπολέμησης νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, όπου η νομοθεσία είναι λιγότερο αυστηρή. Η Τράπεζα της Ελλάδος και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ενημερώνουν τις αντίστοιχες Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, ενώ επιτρέπεται η ανταλλαγή πληροφοριών εντός ομίλου για ύποπτες συναλλαγές.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2018

Επιστροφή στη λίστα νόμων