Νόμος 5119/2024 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 5119/2024 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά τον εκσυγχρονισμό της δικαστικής διαδικασίας και την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης. Ρυθμίζει την εκδίκαση υποθέσεων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, την κατανομή της δικαστηριακής ύλης στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια, καθώς και τη διαδικασία ενώπιον του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εισάγει αλλαγές στην αρμοδιότητα των δικαστηρίων, στις προθεσμίες κατάθεσης δικογράφων, στις ηλεκτρονικές επιδόσεις και στη σύνθεση δικαστικών σχηματισμών, επηρεάζοντας δικηγόρους, διαδίκους και δικαστικούς λειτουργούς. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις για την αναστολή εκτέλεσης πράξεων, την παρέμβαση τρίτων και την έκδοση αποφάσεων, με στόχο την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη απονομή δικαιοσύνης.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει τους σκοπούς του Μέρους Β' για τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας εκδίκασης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, του Μέρους Γ' για την ορθολογική κατανομή της δικαστηριακής ύλης και την επιτάχυνση της δικαιοσύνης μέσω μεταφοράς υποθέσεων στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια, και του Μέρους Δ' για την ποιοτική και ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης σε υποθέσεις του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το Άρθρο 2, αντίστοιχα, καθορίζει το αντικείμενο του Μέρους Β' ως την τροποποίηση του π.δ. 18/1989 για ταχύτερη εκδίκαση υποθέσεων, και περιλαμβάνει τροποποιήσεις σε διατάξεις του ν. 1406/1983 και του ν. 702/1977 σχετικά με την αρμοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων και την υπαγωγή συγκεκριμένων διαφορών σε αυτά.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ αναφέρεται στην τροποποίηση του ν. 1406/1983, του ν. 702/1977 και του ν. 3900/2010 για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το Συμβούλιο της Επικρατείας στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της πρότυπης δίκης, καθώς και στον ανακαθορισμό της αρμοδιότητας του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου και την προαγωγή Εισηγητών του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το Άρθρο 3, αντίστοιχα, αντικαθιστά τον τίτλο του Μέρους Τρίτου του π.δ. 18/1989 από "ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ" σε "ΕΝΔΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ".
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ 103/05.07.2024 τροποποιεί το άρθρο 17 του π.δ. 18/1989, επεκτείνοντας τον τίτλο του Μέρους Τρίτου σε "ΕΝΔΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ" και προσθέτοντας τις φράσεις "βοηθήματα και" σε διάφορα σημεία του άρθρου 17, ενώ αντικαθιστά τη φράση "νομικό σύμβουλο, πάρεδρο, δικαστικό αντιπρόσωπο" με "λειτουργό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους".
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ τροποποιεί το π.δ. 18/1989 προσθέτοντας το άρθρο 20Α, το οποίο καθορίζει την επείγουσα και ειδική διαδικασία για την άμεση εισαγωγή υποθέσεων στο ακροατήριο, κατόπιν πράξης ορισμού εισηγητή και δικασίμου, ή μετά από αίτηση διαδίκου που εγκρίνεται από τον Πρόεδρο του οικείου σχηματισμού.
- Άρθρο 5Α. Το Άρθρο 5Α του νόμου ορίζει ότι οι αποφάσεις των διοικητικών δικαστηρίων επί διαφορών που αφορούν διορισμούς εκτός ελέγχου Α.Σ.Ε.Π., μετατάξεις, προαγωγές, λύσεις υπαλληλικών σχέσεων, μονιμοποιήσεις και αποτάξεις στρατιωτικών και σωμάτων ασφαλείας, εισαγωγές και απομακρύνσεις μαθητών παραγωγικών σχολών, διορισμούς και παύσεις αναπληρωτών καθηγητών κ.λπ. και αναγνώριση τίτλων σπουδών της αλλοδαπής, δεν υπόκεινται σε έφεση, εκτός αν αφορούν συγκεκριμένες εξαιρέσεις που αναφέρονται στο άρθρο.
- Άρθρο 7 Η. Το άρθρο 7 Η προσθέτει το άρθρο 21Α στο π.δ. 18/1989, καθορίζοντας τις ηλεκτρονικές επιδόσεις, ενώ τα άρθρα 8, 9 και 10 αντικαθιστούν τα άρθρα 22, 23 και 24 του ίδιου προεδρικού διατάγματος, ρυθμίζοντας τα καθήκοντα του εισηγητή, τις απόψεις της Διοίκησης, τα στοιχεία των διαδίκων και τις συνέπειες μη αποστολής του φακέλου της υπόθεσης.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ αντικαθιστά το Άρθρο 22 του π.δ. 18/1989, ορίζοντας ότι ο ορισμένος Πάρεδρος ή Εισηγητής, εντός εύλογης προθεσμίας μετά τη διαβίβαση του φακέλου, πρέπει να συντάσσει έκθεση με το ιστορικό της διαφοράς, τα στοιχεία από τα έγγραφα και τα ανακύπτοντα ζητήματα, ενώ σε περίπτωση ελλείψεων, ζητά συμπλήρωσή τους από τη Διοίκηση ή άλλους διαδίκους.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 24 του π.δ. 18/1989, ορίζοντας ότι αν η Διοίκηση δεν αποστείλει τον φάκελο της υπόθεσης ή αν ο φάκελος έχει ουσιώδεις ελλείψεις, το Δικαστήριο μπορεί να συναγάγει τεκμήριο ομολογίας για την πραγματική βάση των ισχυρισμών του αιτούντος ή του προσφεύγοντος.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 αντικαθιστά το Άρθρο 25 του π.δ. 18/1989, επιτρέποντας την υποβολή πρόσθετων λόγων ακύρωσης ή προσφυγής εντός είκοσι (20) ημερών από τη λήξη της τρίμηνης προθεσμίας για την αποστολή του φακέλου της υπόθεσης ή από την επίδοση του ενδίκου μέσου.
- Άρθρο 11 Π. Το Άρθρο 11 Π του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 25 του π.δ. 18/1989, προσθέτοντας λόγους για υπομνήματα και πρόσθετους λόγους, ενώ τα άρθρα 12, 13 και 14 αντικαθιστούν αντίστοιχα τα άρθρα 27, 33 και 34Α του ίδιου προεδρικού διατάγματος, ρυθμίζοντας την πληρεξουσιότητα, τη συζήτηση στο ακροατήριο και την απόρριψη ενδίκων βοηθημάτων.
- Άρθρο 13 δ. Το Άρθρο 13 δ του ΦΕΚ ορίζει τη σύνθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία περιλαμβάνει τον Πρόεδρο, δέκα (10) Αντιπροέδρους, σαράντα πέντε (45) Συμβούλους, πενήντα (50) Παρέδρους και πενήντα (50) Εισηγητές, συμπεριλαμβανομένων των δόκιμων Εισηγητών.
- Άρθρο 15 Α. Το Άρθρο 15 Α του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 34Β του π.δ. 18/1989, ρυθμίζοντας την αποδοχή ενδίκων βοηθημάτων και μέσων σε συμβούλιο. Τα Άρθρα 16 και 17 τροποποιούν τα άρθρα 34Γ και 39 του ίδιου προεδρικού διατάγματος, αντίστοιχα, αφορώντας τη συγκρότηση δικαστικού σχηματισμού και τη συμπερίληψη των εξόδων επίδοσης στη δικαστική δαπάνη.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 αντικαθιστά το άρθρο 34Γ του π.δ. 18/1989, ορίζοντας τη σύνθεση του δικαστικού σχηματισμού σε συμβούλιο. Ο σχηματισμός αυτός, που εκδίδει αποφάσεις ή πρακτικά σύμφωνα με τα άρθρα 34Α και 34Β, αποτελείται από τον Πρόεδρο του Τμήματος, έναν Σύμβουλο και τον Πάρεδρο ή Εισηγητή, με αποφασιστική ψήφο. Για τις υποθέσεις της Ολομέλειας, ο σχηματισμός περιλαμβάνει τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, τρεις Συμβούλους και τον Πάρεδρο.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία άσκησης ενδίκων βοηθημάτων και μέσων ενώπιον του Συμβουλίου, απαιτώντας την κατάθεση δικογράφου που περιλαμβάνει συγκεκριμένα στοιχεία του αιτούντος, την προσβαλλόμενη πράξη, τους λόγους, χρονολογία και υπογραφή, ενώ ορίζει ότι τα δικόγραφα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις τριάντα (30) σελίδες, με προθεσμία ενός (1) μηνός για προσαρμογή σε περίπτωση υπέρβασης.
- Άρθρο 18 Π. Το Άρθρο 18 Π τροποποιεί το άρθρο 49 του π.δ. 18/1989, ενώ τα άρθρα 19, 20 και 21 αντικαθιστούν τα άρθρα 51, 52 και 62 του ίδιου προεδρικού διατάγματος αντίστοιχα, αφορώντας παρεμβάσεις, τριτανακοπές, αναστολή εκτέλεσης και πρόσθετους λόγους έφεσης. Το Άρθρο 22 αφορά τη σύσταση Επιτροπής για την κωδικοποίηση της νομοθεσίας περί Συμβουλίου της Επικρατείας.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ αντικαθιστά την παράγραφο 2 του άρθρου 51 του π.δ. 18/1989, ορίζοντας ότι τρίτος που βλάπτεται από ακυρωτική απόφαση μπορεί να την ανακόψει εντός 60 ημερών από την κοινοποίησή της ή τη γνώση της.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ 103/05.07.2024 αντικαθιστά το Άρθρο 52 του π.δ. 18/1989, ρυθμίζοντας την αναστολή εκτέλεσης πράξεων κατόπιν αίτησης ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, με δυνατότητα έκδοσης προσωρινής διαταγής από τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου ή του αρμόδιου Τμήματος.
- Άρθρο 20 τ. Το άρθρο 20 τ του π.δ. 18/1989 αντικαθίσταται, ορίζοντας ότι τα ένδικα βοηθήματα ή μέσα, μετά την κατάθεση ή περιέλευσή τους στο Δικαστήριο, ανατίθενται από τη Γραμματεία του αρμόδιου Τμήματος σε Πάρεδρο ή Εισηγητή για την εισαγωγή της υπόθεσης σε συμβούλιο, βάσει αλγορίθμου με ίση κατανομή υποθέσεων.
- Άρθρο 20Α. Το Άρθρο 20Α του π.δ. 18/1989, όπως αντικαθίσταται από το Άρθρο 6, ρυθμίζει τις επιδόσεις των δικογράφων και των πράξεων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ορίζοντας προθεσμίες τουλάχιστον δέκα (10) ημερών πριν τη δικάσιμο και διαδικασίες για την επανάληψη νομότυπης επίδοσης, ενώ το Άρθρο 7 προσθέτει το Άρθρο 21Α, το οποίο αφορά τις ηλεκτρονικές επιδόσεις και τις προθεσμίες κατάθεσης και επίδοσης δικογράφων πρόσθετων λόγων, τουλάχιστον είκοσι (20) πλήρεις ημέρες πριν τη δικάσιμο.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ορίζει ότι η επίδοση ενδίκου βοηθήματος που κατατίθεται σε αναρμόδιο δικαστήριο και παραπέμπεται στο αρμόδιο, πρέπει να διενεργείται ή να επαναλαμβάνεται εντός δύο (2) μηνών από την επίδοση της παραπεμπτικής απόφασης, ενώ η μη τήρηση αυτής της προθεσμίας οδηγεί στο να λογίζεται το ένδικο βοήθημα ως μη ασκηθέν. Επίσης, προβλέπεται η έκδοση κοινής απόφασης των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τον καθορισμό του χρόνου έναρξης της ηλεκτρονικής αποστολής εγγράφων μέσω διαλειτουργικότητας μεταξύ του Ο.Σ.Δ.Δ.Υ.Δ.Δ. και του Ο.Π.Σ.Ν.Σ.Κ., καθώς και για τον καθορισμό των κατηγοριών εγγράφων, του τύπου, του περιεχομένου και άλλων θεμάτων που αφορούν στην εφαρμογή της διαδικασίας.
- Άρθρο 21 κ. Το Άρθρο 21 κ, παράγραφος 2, ορίζει ότι τα υπομνήματα και τα στοιχεία των διαδίκων πρέπει να κατατίθενται στη Γραμματεία δεκαπέντε (15) πλήρεις ημέρες πριν από τη συζήτηση, με δυνατότητα υποβολής την παραμονή της δικασίμου σε δικαιολογημένες περιπτώσεις, ενώ η παράγραφος 3 καθιστά υποχρεωτική την ηλεκτρονική υποβολή του δικογράφου πρόσθετων λόγων και των υπομνημάτων.
- Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ τροποποιεί το Άρθρο 21 του π.δ. 18/1989 (Α' 8) σχετικά με την επίδοση δικογράφων, ορίζοντας ότι η επίδοση του εισαγωγικού δικογράφου πρέπει να γίνεται εντός δύο (2) μηνών από την κατάθεσή του, ενώ προσθέτει το Άρθρο 21Α, το οποίο επιτρέπει τις επιδόσεις με ηλεκτρονικά μέσα, εφαρμόζοντας αναλόγως τον ν. 4727/2020 (Α' 184).
- Άρθρο 21Α. Το Άρθρο 21Α του ν. 4727/2020 (Α' 184) ορίζει ότι οι επιδόσεις ηλεκτρονικών εγγράφων από τα δικαστήρια προς τους διαδίκους και το Δημόσιο γίνονται με ηλεκτρονικά μέσα, με την επίδοση προς το Δημόσιο να συντελείται μετά από 10 ημερολογιακές ημέρες από την επιτυχή αποστολή στο Ο.Π.Σ.Ν.Σ.Κ. και να πιστοποιείται από αυτοματοποιημένη έκθεση ηλεκτρονικής αποστολής.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 περιγράφει τη διαδικασία σύνταξης έκθεσης από τον Πάρεδρο ή Εισηγητή, την υποχρέωση των διαδίκων και αρχών να παρέχουν στοιχεία, και την εισαγωγή της υπόθεσης σε δικαστικό σχηματισμό για έκδοση απόφασης ή πρακτικού, με βάση το οποίο θα διεξαχθεί η συζήτηση στο ακροατήριο, επιτρέποντας αναβολή αν δεν τηρηθούν προθεσμίες.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 ορίζει ότι η Διοίκηση, εντός τριών (3) μηνών από την επίδοση του ενδίκου βοηθήματος, πρέπει να υποβάλει στο Δικαστήριο τις απόψεις της για τους λόγους ακύρωσης ή προσφυγής, μαζί με τον φάκελο της υπόθεσης, ενώ οι λοιποί διάδικοι πρέπει να προσκομίσουν στοιχεία για το έννομο συμφέρον και τους ισχυρισμούς τους. Η έκθεση απόψεων της Διοίκησης προσυπογράφεται από νομικό σύμβουλο και αρμόδιους υπαλλήλους, και υποβάλλεται ηλεκτρονικά από την ημερομηνία που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 162 του ν. 4764/2020.
- Άρθρο 23 Μ. Το Άρθρο 23 Μ του ΦΕΚ αφορά μεταβατικές διατάξεις για τη μεταφορά διαφορών στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια και ρυθμίσεις για πιλοτικές δίκες ή δίκες κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, τροποποιώντας τους νόμους 1406/1983, 702/1977 και 3900/2010.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24, παρ. 1, τροποποιεί το άρθρο 1 του ν. 1406/1983, προσθέτοντας την περ. ιβ) στην παρ. 2, η οποία υπάγει στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια τις διαφορές σχετικά με τέλη, δικαιώματα, ανταλλάγματα ή άλλα έσοδα υπέρ νομικών προσώπων (δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου) που επιβάλλονται ή προσδιορίζονται με πράξεις οργάνων τους κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας.
- Άρθρο 24 Υ. Το Άρθρο 24 Υ του ΦΕΚ τροποποιεί τις παραγράφους 2 και 4 και προσθέτει παράγραφο 7 στο άρθρο 1 του ν. 1406/1983, ορίζοντας την υπαγωγή διοικητικών διαφορών ουσίας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Το Άρθρο 25, αντίστοιχα, τροποποιεί την παράγραφο 1 και προσθέτει παράγραφο 1Α στο άρθρο 1, καθώς και τροποποιεί το άρθρο 5Α του ν. 702/1977, μεταφέροντας ακυρωτικές διαφορές στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 1 του ν. 702/1977, προσθέτοντας στην αρμοδιότητα του τριμελούς διοικητικού εφετείου τις διαφορές που αφορούν την εφαρμογή της νομοθεσίας για τη μεταβολή επωνύμου και τη ληξιαρχική κατάσταση του προσώπου, εκτός από τις διαφορές που αφορούν την οργάνωση και λειτουργία των υπηρεσιών των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίες παραμένουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ αντικαθιστά το Άρθρο 1 του ν. 3900/2010, τροποποιώντας τη διαδικασία εισαγωγής υποθέσεων στο Συμβούλιο της Επικρατείας που εγείρουν ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος και την υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων.
- Άρθρο 26 Π. Το Άρθρο 26 Π του ΦΕΚ ρυθμίζει την πιλοτική δίκη ή δίκη κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, καταργώντας την παρέμβαση και αντικαθιστώντας το άρθρο 1 του ν. 3900/2010. Το Άρθρο 27 περιλαμβάνει μεταβατικές διατάξεις, ενώ το Άρθρο 28 αφορά την αλλαγή της καθ' ύλην αρμοδιότητας των δικαστηρίων επί διοικητικών διαφορών ουσίας, τροποποιώντας σχετικές παραγράφους του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 ορίζει ότι η πληρεξουσιότητα σε δικηγόρο για την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων παρέχεται κυρίως με συμβολαιογραφική πράξη, με προθεσμίες προσκόμισης που ποικίλλουν ανάλογα με την περίπτωση, ενώ για φυσικά πρόσωπα είναι δυνατή και η ψηφιακή εξουσιοδότηση μέσω gov.gr. Σε περίπτωση έλλειψης πληρεξουσιότητας, το ένδικο βοήθημα απορρίπτεται ως απαράδεκτο.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 τροποποιεί την καθ' ύλην αρμοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων, μειώνοντας το όριο των 60.000 ευρώ σε 40.000 ευρώ για ορισμένες διαφορές, ενώ ορίζει ότι οι διαφορές από δημόσιες συμβάσεις εκδικάζονται σε πρώτο και τελευταίο βαθμό στο εφετείο, οι φορολογικές και τελωνειακές διαφορές έως 40.000 ευρώ στο μονομελές πρωτοδικείο, οι χρηματικές διαφορές έως 40.000 ευρώ στο μονομελές πρωτοδικείο, και άλλες συγκεκριμένες διαφορές στον πρόεδρο πρωτοδικών.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ επιτρέπει την προαγωγή Εισηγητών του Ελεγκτικού Συνεδρίου με επταετή τουλάχιστον προϋπηρεσία στον βαθμό του Παρέδρου εκτός οργανικών θέσεων, για τη διεκπεραίωση εκκρεμών υποθέσεων, με ισχύ από τη δημοσίευση του νόμου.
- Άρθρο 29 Π. Το Άρθρο 29 Π του ΦΕΚ 103/05.07.2024 ρυθμίζει την προαγωγή Εισηγητών του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον βαθμό του Παρέδρου εκτός οργανικών θέσεων, χωρίς να αναφέρονται συγκεκριμένα ονόματα, αριθμοί, ποσά, ημερομηνίες ή άλλοι φορείς πέραν του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
- Άρθρο 30 Α. Το Άρθρο 30 Α του ΦΕΚ αυξάνει τις οργανικές θέσεις των Συμβούλων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τροποποιώντας το άρθρο 13 του ν. 4820/2021. Το Άρθρο 31, από την άλλη, συμπεριλαμβάνει τη μετάδοση της δίκης μέσω διαδικτύου και την αποτύπωσή της σε γραπτό κείμενο μέσω ειδικού λογισμικού στις περιπτώσεις παράνομης μετάδοσης, τροποποιώντας την παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 3090/2002.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 8 του ν. 3090/2002, απαγορεύοντας την ολική ή μερική μετάδοση δίκης μέσω τηλεόρασης, ραδιοφώνου, διαδικτύου, καθώς και την κινηματογράφηση, μαγνητοσκόπηση, ηχογράφηση και αποτύπωση της δίκης σε γραπτό κείμενο μέσω ειδικού λογισμικού, εκτός εάν συναινέσουν ο εισαγγελέας και οι διάδικοι και συντρέχει ουσιώδες δημόσιο συμφέρον.
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ ορίζει ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης μπορεί να εκδώσει ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου για κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του, εάν οι ιδιοκτήτες δεν το έχουν πράξει έως τις 31.12.2024, καλύπτοντας τη δαπάνη από τον τακτικό προϋπολογισμό και συμψηφίζοντάς την με το μίσθωμα, για συμβάσεις μίσθωσης που δεν λήγουν πριν τις 31.12.2025.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία συζήτησης στο ακροατήριο, επιτρέποντας στους διαδίκους να παραστούν με κοινή δήλωση των πληρεξούσιων δικηγόρων τους, η οποία πρέπει να κατατεθεί στη Γραμματεία τουλάχιστον τρεις (3) ημέρες πριν τη συζήτηση, ενώ επιτρέπει και την αναβολή της συζήτησης με έγγραφο αίτημα του διαδίκου για σπουδαίο λόγο.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 του ΦΕΚ επιτρέπει στο Υπουργείο Δικαιοσύνης να μισθώνει ακίνητα για τη στέγαση δικαστηρίων έως τις 31.12.2024, κατά παρέκκλιση του ν. 3130/2003, μέσω τριμελούς επιτροπής που αποτελείται από τον Γενικό Γραμματέα Δικαιοσύνης, τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών και τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Προμήθειων και Διοικητικής Μέριμνας, η οποία αξιολογεί δημόσιες προσκλήσεις ενδιαφέροντος και προτείνει την καταλληλότερη μίσθωση, με τη σύμβαση να υπογράφεται από τον Υπηρεσιακό Γραμματέα.
- Άρθρο 34Α. Το Άρθρο 34Α του ΦΕΚ 103/05.07.2024, το οποίο αντικαθιστά το άρθρο 20 του π.δ. 18/1989, ορίζει τη διαδικασία επίδοσης εγγράφων σε περιπτώσεις αίτησης ακύρωσης κατά πράξεων διοικητικών αρχών, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, και υπηρεσιακών συμβουλίων, καθώς και σε περιπτώσεις έφεσης, καθορίζοντας τους αρμόδιους διαδίκους, τις προθεσμίες επίδοσης (τουλάχιστον 30 ημέρες πριν τη δικάσιμο, με δυνατότητα συντόμευσης από τον Πρόεδρο), και τις συνέπειες παράλειψης επίδοσης προς τρίτους με έννομο συμφέρον.
- Άρθρο 34Β. Το Άρθρο 34Β του π.δ. 18/1989 αντικαθίσταται, επιτρέποντας στον δικαστικό σχηματισμό του άρθρου 34Γ να αποδέχεται ενδίκους βοηθημάτων και μέσων με συνοπτική, ομόφωνη απόφαση, εφόσον η υπόθεση δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες και έχει προσκομισθεί πληρεξούσιο έγγραφο, ενώ ορίζει και τη διαδικασία επίδοσης των αποφάσεων, τη δυνατότητα αίτησης συζήτησης στο ακροατήριο, καθώς και την καταδίκη σε πενταπλάσιο δικαστικής δαπάνης σε περίπτωση αποδοχής του ενδίκου βοηθήματος ή μέσου μετά από συζήτηση στο ακροατήριο.
- Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 τροποποιεί το άρθρο 28 του ν. 5005/2022, παρατείνοντας τις προθεσμίες υποβολής αιτήσεων εγγραφής για έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο στο Μητρώο Επιχειρήσεων Τύπου (Μ.Ε.Τ.) και στο υπομητρώο περιφερειακού και τοπικού τύπου. Συγκεκριμένα, οι αιτήσεις για έντυπο τύπο μπορούν να υποβληθούν από τις 10 έως τις 17 Ιουλίου 2024, ενώ για τον ηλεκτρονικό τύπο, η προθεσμία πιστοποίησης παρατείνεται έως τις 29 Απριλίου 2024, με δυνατότητα υποβολής νέας αίτησης από τις 10 έως τις 17 Ιουλίου 2024. Η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (Γ.Γ.Ε.Ε.) και το Τμήμα Μητρώων και Διαφάνειας της Διεύθυνσης Εποπτείας Μέσων Ενημέρωσης εμπλέκονται στη διαδικασία.
- Άρθρο 35 Π. Το Άρθρο 35 Π τροποποιεί τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 28 του ν. 5005/2022, ορίζοντας την προθεσμία εγγραφής και ανανέωσης εγγραφής στα Μητρώα Έντυπου Τύπου, Υπομητρώο Περιφερειακού και Τοπικού Τύπου, και Μητρώο Ηλεκτρονικού Τύπου. Το Άρθρο 36, που ανήκει στο Μέρος Ε', καθορίζει την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου.
- Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 του ΦΕΚ, που υπογράφεται από την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου και τους Υπουργούς Κωνσταντίνο Χατζηδάκη (Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών), Θεόδωρο Λιβάνιο (Εσωτερικών), Θεόδωρο Σκυλακάκη (Περιβάλλοντος και Ενέργειας), Παναγιώτη Θεοδωρικάκο (Ανάπτυξης), Γεώργιο Φλωρίδη (Δικαιοσύνης), Δημήτριο Παπαστεργίου (Ψηφιακής Διακυβέρνησης), Μαυρουδή Βορίδη (Επικρατείας) και Παύλο Μαρινάκη (Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό), αναφέρεται στην έκδοση και εκτέλεση ενός νόμου του Κράτους, με ημερομηνία Αθήνα, 5 Ιουλίου 2024, και επικυρώνεται με τη Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
- Άρθρο 45 τ. Το Άρθρο 45 τ του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας ορίζει ότι ο δικηγόρος οφείλει να παραδώσει αμελλητί τα έγγραφα στον αναιρεσίβλητο, ενώ σε περίπτωση αδυναμίας επίδοσης και μη εύρεσης άλλης γνωστής διεύθυνσης, η επίδοση διενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις για διαδίκους άγνωστης διαμονής. Επίσης, αναφέρεται ότι σε περίπτωση αίτησης αναιρέσεως κατά απόφασης επί εκλογικών διαφορών των άρθρων 244 έως 272 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, η υπόθεση εισάγεται προς συζήτηση.
- Άρθρο 49. Το Άρθρο 49 ορίζει ότι η παρέμβαση πρέπει να κατατεθεί και να επιδοθεί δεκαπέντε (15) πλήρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο, με δυνατότητα κατάθεσης και επίδοσης έως την παραμονή της δικασίμου σε περίπτωση σύντμησης προθεσμίας, ενώ το δικόγραφο της παρέμβασης υποβάλλεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα από την ημερομηνία που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 162 του ν. 4764/2020.
- Άρθρο 49 τ. Το Άρθρο 49 τ αντικαθιστά το Άρθρο 49 του π.δ. 18/1989, ορίζοντας ότι οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορεί να παρέμβει σε δίκη επί αίτησης ακύρωσης για τη διατήρηση της ισχύος της προσβαλλόμενης πράξης, με προθεσμία τριών (3) μηνών από την επίδοση της αίτησης ακύρωσης ή δεκαπέντε (15) πλήρεις ημέρες πριν τη δικάσιμο.
- Άρθρο 51. Το Άρθρο 51 του ΦΕΚ ορίζει ότι στερείται του δικαιώματος ανακοπής ο τρίτος στον οποίο επιδόθηκε αντίγραφο της αίτησης ακύρωσης ή όποιος άσκησε παρέμβαση, ενώ οι διατάξεις για την προδικασία, συζήτηση και έκδοση απόφασης επί της αίτησης ακύρωσης εφαρμόζονται αναλόγως και για την τριτανακοπή.
- Άρθρο 51 τ. Το Άρθρο 51 τ του ΦΕΚ τροποποιεί το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 218 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, μειώνοντας το όριο της καθ' ύλην αρμοδιότητας του δικαστηρίου για διαφορές είσπραξης δημοσίων εσόδων από 60.000 σε 40.000 ευρώ.
- Άρθρο 52. Το Άρθρο 52 ορίζει τη διαδικασία αναστολής εκτέλεσης προσβαλλόμενης πράξης από Επιτροπή του Δικαστηρίου, η οποία μπορεί να έχει τριμελή ή πενταμελή σύνθεση, ανάλογα με τη σπουδαιότητα των ζητημάτων ή την ύπαρξη αντίθετης νομολογίας, και καθορίζει την προθεσμία για τη διαβίβαση του φακέλου και των απόψεων της Διοίκησης.
- Άρθρο 52 τ. Το Άρθρο 52 τ τροποποιεί το άρθρο 13 του ν. 5108/2024, ορίζοντας ότι με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται ο τόπος, το περιεχόμενο, η διάρκεια, ο χρόνος ολοκλήρωσης, οι επιμορφωτές και η υποστήριξη των προγραμμάτων επιμόρφωσης, ενώ η ισχύς των σχετικών διατάξεων αρχίζει από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
- Άρθρο 62 τ. Το Άρθρο 62 τ του ΦΕΚ αντικαθιστά το Άρθρο 62 του π.δ. 18/1989, ορίζοντας ότι οι πρόσθετοι λόγοι έφεσης υποβάλλονται με ιδιαίτερο δικόγραφο που κατατίθεται και επιδίδεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 25, ενώ η παρ. 7 του άρθρου 21 εφαρμόζεται και σε αυτήν την περίπτωση.
- Άρθρο 126Α. Το Άρθρο 126Α του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999) ορίζει ότι τα έξοδα διπλασιάζονται για διάδικο που εισάγει στο ακροατήριο ζητήματα που έχουν ήδη επιλυθεί σε πιλοτική δίκη ή δίκη με προδικαστικό ερώτημα, εφόσον το δικαστήριο κρίνει σύμφωνα με τα κριθέντα από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Επιπλέον, επιτρέπεται η άσκηση έφεσης ή αίτησης αναίρεσης, ανεξαρτήτως των συνήθων προϋποθέσεων, αν η προσβαλλόμενη απόφαση έρχεται σε αντίθεση με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ως προς ζήτημα που επιλύθηκε σε πιλοτική δίκη ή δίκη με προδικαστικό ερώτημα.
- Άρθρο 162 τ. Το άρθρο 162 τ του ν. 4764/2020 (Α' 256) καθορίζει ότι η ηλεκτρονική επίδοση εγγράφου θεωρείται ολοκληρωμένη μετά από τρεις (3) εργάσιμες ημέρες από την αποστολή του, εφόσον η χρήση ηλεκτρονικών μέσων είναι τεχνικά εφικτή και το έγγραφο φέρει προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή. Σε περιπτώσεις τεχνικής αδυναμίας ή επείγοντος, εφαρμόζεται το άρθρο 21, ενώ η έκθεση απόψεων πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις του ν. 4727/2020 (Α' 184), επισημαίνοντας διακριτά τα έγγραφα του διοικητικού φακέλου και τυχόν στοιχεία που καλύπτονται από απόρρητο.
- Άρθρο 216 δ. Το Άρθρο 216 δ του ΦΕΚ 103/05.07.2024 ορίζει ότι αρμόδιο για διαφορές στον πρώτο βαθμό είναι το μονομελές πρωτοδικείο, ενώ στον δεύτερο βαθμό το τριμελές εφετείο, εκτός εάν η απαίτηση δεν υπερβαίνει τα 40.000 ευρώ, οπότε αρμόδιο στον δεύτερο βαθμό γίνεται το μονομελές εφετείο. Αυτές οι διατάξεις εφαρμόζονται και σε εκκρεμείς υποθέσεις για τις οποίες δεν έχει οριστεί ακόμη πρώτη δικάσιμος.
- Άρθρο preamble. Ο Νόμος 5119 τροποποιεί το π.δ. 18/1989 σχετικά με το Συμβούλιο της Επικρατείας, προβλέποντας τη μεταφορά διαφορών στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια και ρυθμίζοντας πιλοτικές δίκες ή δίκες κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5326 — ΦΕΚ Α' 125/2026 (άρθρα 34, 41)
Ο Νόμος 5326/2026 ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP) και επεκτείνει τις σχετικές εγγυήσεις σε εσωτερικές υποθέσεις. Ρυθμίζει επίσης τη σύσταση και λειτουργία της «Ελληνικής Αρχής Αποζημίωσης Θυμάτων Εγκληματικών Πράξεων» και της «Ελληνικής Αρχής Συνδρομής», καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών για τρομοκρατικά εγκλήματα στη Europol και τη Eurojust. Επιπλέον, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για τη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, την οργάνωση και λειτουργία των δικαστηρίων και των δικαστικών υπηρεσιών, καθώς και τροποποιήσεις σε διάφορους κώδικες και νόμους που αφορούν τη δικαιοσύνη και τη δημόσια διοίκηση. Σημαντικοί φορείς που αφορούν είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Europol, η Eurojust, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, καθώς και τα δικαστήρια και οι δικαστικές υπηρεσίες. - Τροποποίηση: Νόμος 5172 — ΦΕΚ Α' 10/2025 (άρθρα 34, 86)
Ο Νόμος 5172/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1385 και τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και άλλων νόμων για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, της ενδοοικογενειακής βίας και της γενετήσιας εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο. Ο νόμος ορίζει ποινές για διάφορα αδικήματα, όπως ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων, ο καταναγκασμός σε γάμο και η παρενοχλητική κυβερνοπαρακολούθηση, ενώ θεσπίζει και διαδικασίες για την αφαίρεση διαδικτυακού υλικού και την προστασία των θυμάτων. Επίσης, γίνονται τροποποιήσεις στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών σχετικά με τον Εισαγγελέα και Ανακριτή Ανηλίκων, και ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την κτηματογράφηση και την οργάνωση των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 5119 — ΦΕΚ Α' 103/2024
Ο Νόμος 5119/2024 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά τον εκσυγχρονισμό της δικαστικής διαδικασίας και την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης. Ρυθμίζει την εκδίκαση υποθέσεων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, την κατανομή της δικαστηριακής ύλης στα Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια, καθώς και τη διαδικασία ενώπιον του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εισάγει αλλαγές στην αρμοδιότητα των δικαστηρίων, στις προθεσμίες κατάθεσης δικογράφων, στις ηλεκτρονικές επιδόσεις και στη σύνθεση δικαστικών σχηματισμών, επηρεάζοντας δικηγόρους, διαδίκους και δικαστικούς λειτουργούς. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις για την αναστολή εκτέλεσης πράξεων, την παρέμβαση τρίτων και την έκδοση αποφάσεων, με στόχο την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη απονομή δικαιοσύνης.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2024
Επιστροφή στη λίστα νόμων