Νόμος 4985/2022 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4985/2022, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 203 Τεύχος Α' το 2022, ορίζει και τροποποιεί διατάξεις σχετικά με τους όρους «κρατούμενοι» και «σωφρονιστικά καταστήματα», καθώς και τις συνθήκες κράτησης. Ο νόμος αποσκοπεί στον διαχωρισμό των σωφρονιστικών καταστημάτων, στη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης και της διατροφής, στον εξορθολογισμό των προϋποθέσεων για μεταγωγές και άδειες, και στην κοινωνική επανένταξη των αποφυλακισθέντων. Επίσης, διασφαλίζει τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των κρατουμένων, απαγορεύει τις διακρίσεις βάσει φυλής, φύλου ή άλλων χαρακτηριστικών, και κατοχυρώνει το δικαίωμα ψήφου των κρατουμένων στις εκλογές. Ο νόμος προβλέπει τη σύσταση αρμόδιων επιτροπών και συμβουλίων, όπως η Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών (Κ.Ε.Μ.) και το Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο Φυλακών (Κ.Ε.Σ.Φ.), και καθορίζει τη διάκριση και τον διαχωρισμό των κρατουμένων σε διάφορες κατηγορίες, όπως νεαροί, γυναίκες, άνδρες και υπόδικοι, με σκοπό την εξειδίκευση της μεταχείρισής τους. Τέλος, ρυθμίζει τη σύσταση, κατάργηση, συγχώνευση και λειτουργία των σωφρονιστικών καταστημάτων.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 ορίζει τους όρους «κρατούμενοι» (άτομα που εκτίουν ποινές, υπόδικοι, ή όσοι κρατούνται βάσει των άρθρων 16 και 17) και «σωφρονιστικά καταστήματα», ενώ το Άρθρο 4 τροποποιεί την παράγραφο 3 του άρθρου 2 του ν. 2776/1999, αντικαθιστώντας τη λέξη «Δικαιοσύνης» με τις λέξεις «Προστασίας του Πολίτη».
  2. Άρθρο 1 δ. Το Άρθρο 1 δ του ΦΕΚ, που τροποποιεί το Άρθρο 1, ορίζει ότι οι κανόνες που ακολουθούν διέπουν τους όρους και τις συνθήκες εκτέλεσης ποινών και μέτρων ασφαλείας κατά της ελευθερίας, σύμφωνα με το Σύνταγμα, τις διεθνείς συμβάσεις, τους νόμους και τις κανονιστικές πράξεις.
  3. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ ορίζει το αντικείμενο του νόμου, το οποίο περιλαμβάνει τον διαχωρισμό των σωφρονιστικών καταστημάτων, τη θέσπιση ένδικου βοηθήματος για τις συνθήκες κράτησης, τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, διατροφής, ανατροφής και επικοινωνίας με ανήλικα τέκνα, τον εξορθολογισμό των προϋποθέσεων για μεταγωγές, άδειες και εναλλακτικούς τρόπους έκτισης ποινής, καθώς και τη μέριμνα για την κοινωνική επανένταξη και επαγγελματική αποκατάσταση των αποφυλακισθέντων.
  4. Άρθρο 2 δ. Το Άρθρο 2 δ του ΦΕΚ 203/27.10.2022, με τίτλο "Νομιμότητα στη μεταχείριση των κρατουμένων", ορίζει ότι κατά τη μεταχείριση των κρατουμένων πρέπει να διασφαλίζεται ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καθώς και η ενίσχυση του αυτοσεβασμού και της συναίσθησης της κοινωνικής τους ευθύνης.
  5. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ τροποποιεί τις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου 1 του ν. 2776/1999, διαγράφοντας τη φράση "εκείνοι επί των οποίων εφαρμόζονται τα άρθρα 69 και 71 του ποινικού κώδικα" από την παρ. 2 και αντικαθιστώντας τις λέξεις "Καταστήματα κράτησης" με "Σωφρονιστικά Καταστήματα" στην παρ. 4, ενώ παράλληλα προβλέπει ειδική μεταχείριση κρατουμένων με βάση τη νομική ή πραγματική τους κατάσταση, όπως υποδίκων, εγγάμων, ανηλίκων, ατόμων με ειδικές ανάγκες, ή για λόγους ταυτότητας φύλου.
  6. Άρθρο 3 δ. Το Άρθρο 3δ του ΦΕΚ ορίζει ότι απαγορεύεται οποιαδήποτε δυσμενής διακριτική μεταχείριση κρατουμένων, ιδίως βάσει φυλής, χρώματος, εθνικής, εθνοτικής ή κοινωνικής καταγωγής, περιουσιακής κατάστασης, αναπηρίας, θρησκευτικών ή ιδεολογικών πεποιθήσεων, φύλου, ταυτότητας φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού.
  7. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ τροποποιεί το άρθρο 3 του ν. 2776/1999, διευρύνοντας τις περιπτώσεις απαγόρευσης δυσμενούς διακριτικής μεταχείρισης κρατουμένων, συμπεριλαμβάνοντας πλέον και λόγους ταυτότητας φύλου, και ορίζοντας τη διαδικασία προσφυγής στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών για παραβιάσεις, με προθεσμίες επτά (7) ημερών για τις απόψεις των αρμόδιων διευθυντών και τριάντα (30) ημερών για την απόφαση του δικαστηρίου, το οποίο μπορεί να επιδικάσει και χρηματική ικανοποίηση από πέντε (5) έως τριάντα (30) ευρώ ανά ημέρα.
  8. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 τροποποιεί το άρθρο 3 του ν. 2776/1999, διασφαλίζοντας την ισότητα στη μεταχείριση των κρατουμένων, ενώ το Άρθρο 7 τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 6 του ίδιου νόμου, αναφορικά με την εποπτεία των σωφρονιστικών καταστημάτων από αρμόδια υπηρεσία υπουργείου.
  9. Άρθρο 5 δ. Το Άρθρο 5 Δικαίωμα του εκλέγειν ορίζει ότι κατά τις βουλευτικές εκλογές και τις εκλογές ευρωβουλευτών, οργανώνονται εκλογικά τμήματα σε κάθε Σωφρονιστικό Κατάστημα, όπου οι εγγεγραμμένοι κρατούμενοι ψηφίζουν με βάση ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, εφαρμόζοντας αναλόγως τις διατάξεις του άρθρου 27 του π.δ. 26/2012 (Α' 57) και την ισχύουσα εκλογική νομοθεσία.
  10. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 τροποποιεί το άρθρο 5 του ν. 2776/1999, αλλάζοντας τους όρους "κατάστημα κράτησης" σε "Σωφρονιστικό Κατάστημα" και την παραπομπή σε π.δ. 26/2012, ενώ αντικαθιστά τη λέξη "Δικαιοσύνης" με "Προστασίας του Πολίτη" σε σχέση με την εποπτεία των καταστημάτων. Επίσης, ορίζει τη διαδικασία προσφυγής κρατουμένων στο Δικαστήριο Εκτέλεσης των Ποινών εντός 15 ημερών από την απόρριψη αιτήματος ή 1 μήνα από την υποβολή αναφοράς, καθώς και την υποχρέωση της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη να συμμορφώνεται με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Φυλακής και να διαβιβάζει άμεσα τις αναφορές των κρατουμένων.
  11. Άρθρο 6 δ. Το Άρθρο 6 δ του παρόντος Κώδικα ορίζει ότι οι κρατούμενοι, σε περίπτωση παράνομης ενέργειας ή εντολής, έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν γραπτή αναφορά στο Συμβούλιο Φυλακής, εφόσον δεν προβλέπεται άλλο ένδικο βοήθημα.
  12. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει τη διοίκηση, φύλαξη και στελέχωση (φυλακτικό και διοικητικό προσωπικό) ειδικών κέντρων υγείας ή περιφερειακών ιατρείων που συστήνονται εντός ή εκτός Σωφρονιστικού Καταστήματος, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 2345/1995, με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη. Επιπλέον, αναφέρεται στην αποφυλάκιση κρατουμένων βάσει του άρθρου 16 του παρόντος, όταν συμπληρωθεί η διάρκεια κράτησης, εκλείψει ο λόγος, κατατεθεί το χρέος με τόκους και έξοδα, ή ο κρατούμενος συμπληρώσει το 65ο έτος ηλικίας.
  13. Άρθρο 6Α. Το άρθρο 6Α, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 62 του ν. 2776/1999 (ΦΕΚ 203/27.10.2022), ορίζει ότι η Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών (Κ.Ε.Μ.) υλοποιεί κατ' απόλυτη προτεραιότητα τις μεταγωγές που διατάσσονται, ενώ παράλληλα καθορίζει την τοπική αρμοδιότητα των Δικαστηρίων Εκτέλεσης Ποινών, τη διαδικασία ειδοποίησης και εμφάνισης κρατουμένων, καθώς και τους κανόνες επίδοσης δικογράφων σε διάφορες περιπτώσεις.
  14. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 προσθέτει ένα νέο άρθρο 6Α στον ν. 2776/1999, το οποίο αφορά την προσφυγή κρατουμένων για τις συνθήκες κράτησης και τη δίκαιη ικανοποίηση, και συστήνει στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη το επταμελές Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο Φυλακών (Κ.Ε.Σ.Φ.), το οποίο αποτελείται από προσωπικότητες αναγνωρισμένου κύρους και έχει αρμοδιότητες στη χάραξη σωφρονιστικής πολιτικής, την κατάρτιση κανονισμών λειτουργίας σωφρονιστικών καταστημάτων και την παρακολούθηση διεθνών οδηγιών.
  15. Άρθρο 8 π. Το Άρθρο 8 π του ΦΕΚ 203/27.10.2022 καθορίζει τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου Φυλακής, παραπέμποντας σε διάφορα άρθρα του νόμου, και ορίζει ότι ο διευθυντής του καταστήματος υποχρεούται να λαμβάνει μέτρα για την ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων της κράτησης. Το Άρθρο 12, που τροποποιεί το άρθρο 11 του ν. 2776/1999, αφορά τη διάκριση και τον διαχωρισμό των κρατουμένων σε "Σωφρονιστικά Καταστήματα", την τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την προσθήκη νέας παραγράφου 6.
  16. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ τροποποιεί διατάξεις σχετικά με τη γραμματειακή υποστήριξη του Κ.Ε.Σ.Φ., την ορολογία για τα "Σωφρονιστικά Καταστήματα" αντί για "καταστήματα κράτησης", την εφαρμογή της σωφρονιστικής νομοθεσίας, την εκπαίδευση του προσωπικού, την κοινοποίηση προτάσεων στη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής, και την αντικατάσταση της λέξης "Δικαιοσύνης" με "Προστασίας του Πολίτη".
  17. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 8 του ν. 2776/1999, αλλάζοντας τη σύνθεση και τις προϋποθέσεις λειτουργίας του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου Φυλακών (Κ.Ε.Σ.Φ.). Το Άρθρο 10 τροποποιεί το άρθρο 9 του ίδιου νόμου, ορίζοντας ότι η Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών (Κ.Ε.Μ.) παραγγέλλει τις μεταγωγές κρατουμένων, εκτός από αυτές που αφορούν την ανάκριση ή την εμφάνιση σε δικαστήριο, ενώ ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη μπορεί να παραγγέλλει ή να απαγορεύει μεταγωγές για λόγους ασφαλείας της χώρας ή δημόσιας τάξης.
  18. Άρθρο 9 δ. Το Άρθρο 9δ του ΦΕΚ προβλέπει τη σύσταση της Κεντρικής Επιτροπής Μεταγωγών (Κ.Ε.Μ.) στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, η οποία θα είναι τριμελής και θα αποτελείται από τον Γενικό Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής (Πρόεδρο), τον επόπτη των Φυλακών Κορυδαλλού (Αντεισαγγελέα Εφετών) ή τον αναπληρωτή του, και τον πρόεδρο του Κ.Ε.Σ.Φ., με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Δικαιοσύνης.
  19. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 καθορίζει τη σύνθεση, την αναπλήρωση μελών, τη συχνότητα συνεδριάσεων (τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα), την απαρτία και τη λήψη αποφάσεων (κατά πλειοψηφία, με επικράτηση της άποψης του Προέδρου σε περίπτωση ισοψηφίας) του Συμβουλίου Φυλακής. Επίσης, ορίζει τη συμμετοχή χωρίς δικαίωμα ψήφου του αρχιφύλακα, του ιατρού και μελών της θεραπευτικής ομάδας του Κέντρου Απεξάρτησης Τοξικομανών Κρατουμένων Ελεώνα Θηβών, καθώς και τη δυνατότητα συμμετοχής δικαστικού λειτουργού και κρατουμένου. Τέλος, αναφέρει ότι το Συμβούλιο υποβάλλει προτάσεις στο Κ.Ε.Σ.Φ. για τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας και παραπέμπει σε άλλα άρθρα για τις αρμοδιότητές του.
  20. Άρθρο 10 δ. Το Άρθρο 10δ του ΦΕΚ ορίζει τη συγκρότηση και τη σύνθεση του Συμβουλίου Φυλακής σε κάθε Σωφρονιστικό Κατάστημα, το οποίο θα είναι τριμελές και θα αποτελείται από τον διευθυντή του καταστήματος ως πρόεδρο, τον αρχαιότερο κοινωνικό λειτουργό και τον αρχαιότερο ειδικό επιστήμονα (νομικό, ψυχολόγο, γεωπόνο, κοινωνιολόγο ή εκπαιδευτικό) ως μέλη.
  21. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ, τροποποιώντας την υπ' αριθμ. 8000/20/89α/10.3.2014 απόφαση, ορίζει ότι τα άρθρα 6, 9 και 10 του ν. 3586/2007, σχετικά με τις επενδύσεις σε ακίνητα και την ανάθεση έργων αξιοποίησης, εφαρμόζονται αναλόγως και στο Ταμείο Πρόνοιας Απασχολούμενων στα Σώματα Ασφαλείας (ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.).
  22. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 10 του ν. 2776/1999, αντικαθιστώντας τους όρους "Κατάστημα Κράτησης" με "Σωφρονιστικό Κατάστημα" και "υποδιευθυντή" με "νόμιμο αναπληρωτή του", και καθορίζει τη διάκριση και τον διαχωρισμό των κρατουμένων σε διάφορες κατηγορίες (υπόδικοι, εκτίοντες ποινή φυλάκισης, εκτίοντες ποινή καθείρξεως, και επικίνδυνοι) με σκοπό την εξειδίκευση της μεταχείρισής τους, ορίζοντας ταυτόχρονα τα Σωφρονιστικά Καταστήματα Τύπου Α και Β, καθώς και τα Σωφρονιστικά Καταστήματα Αυξημένης Ασφαλείας, με αποφάσεις της Κ.Ε.Μ. ύστερα από εισήγηση του Συμβουλίου Φυλακής.
  23. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 19 τροποποιεί το Άρθρο 18 του ν. 2776/1999, επικαιροποιώντας τα αρμόδια Υπουργεία στις παραγράφους 1 και 2, και αντικαθιστώντας την αναφορά σε "καταστήματα κράτησης" με "Σωφρονιστικά Καταστήματα" στις παραγράφους 1 και 3.
  24. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 τροποποιεί το άρθρο 11 του ν. 2776/1999 σχετικά με τη διάκριση και διαχωρισμό των κρατουμένων, ενώ τα Άρθρα 13, 14, 15 και 16 τροποποιούν αντίστοιχα τα άρθρα 12, 13, 14 και 15 του ίδιου νόμου, αφορώντας τους νεαρούς, τις γυναίκες, τους άνδρες και τους υπόδικους κρατούμενους, αντίστοιχα. Επιπλέον, αναφέρεται η έκδοση εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας για Σωφρονιστικά Καταστήματα Νέων από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, ύστερα από γνώμη του Κ.Ε.Σ.Φ., και η δυνατότητα μετάγωγης νεαρών κρατουμένων σε Σωφρονιστικά Καταστήματα Ενηλίκων για πειθαρχικούς λόγους ή λόγους τάξης.
  25. Άρθρο 12 δ. Το Άρθρο 12 δ του ΦΕΚ 203/27.10.2022 ορίζει ότι "νεαροί κρατούμενοι" είναι όσοι είναι μεταξύ 15 και 21 ετών, και προβλέπει τη δημιουργία αυτοτελών Σωφρονιστικών Καταστημάτων Νεαρών Κρατουμένων ή αυτοτελών Τμημάτων Κράτησης, με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Παιδείας και Θρησκευμάτων, τα οποία θα εφαρμόζουν εξειδικευμένα εκπαιδευτικά, μορφωτικά και επαγγελματικά προγράμματα.
  26. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ν. 2776/1999 τροποποιεί το Άρθρο 12 του ίδιου νόμου, προσαρμόζοντας τις διατάξεις σχετικά με τους κρατούμενους νεαρής ηλικίας, τις γυναίκες κρατούμενες και τις μητέρες με παιδιά, καθώς και τη δημιουργία ειδικών τμημάτων (Ψυχιατρικό και Νοσοκομειακό) στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Γυναικών Ελεώνα Θηβών.
  27. Άρθρο 13 δ. Το Άρθρο 13 Γυναίκες κρατούμενες ορίζει ότι οι γυναίκες κρατούμενες διαβιούν σε Σωφρονιστικά Καταστήματα γυναικών ή σε ειδικά τμήματα άλλων καταστημάτων, απαγορεύοντας την επικοινωνία τους με κρατουμένους άλλων κατηγοριών, ενώ οι διεμφυλικές γυναίκες μεταφέρονται σε αυτά κατόπιν αιτήματός τους, με απόφαση της Κ.Ε.Μ. που εξετάζεται κατά προτεραιότητα.
  28. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 τροποποιεί το Άρθρο 13 του ν. 2776/1999, αντικαθιστώντας τους όρους "καταστήματα κράτησης" με "Σωφρονιστικά Καταστήματα", αντικαθιστώντας την παράγραφο 3 και προσθέτοντας παράγραφο 4, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών για τις γυναίκες κρατούμενες.
  29. Άρθρο 14 δ. Το Άρθρο 14δ, διαμορφωμένο ως "Άρθρο 14 Άνδρες κρατούμενοι", ορίζει ότι οι άνδρες κρατούμενοι σε ποινή κατά της ελευθερίας διαμένουν σε Σωφρονιστικά Καταστήματα αποκλειστικά για αυτούς, χωρίς επαφή με άλλες κατηγορίες κρατουμένων, ενώ οι διεμφυλικοί άνδρες μεταφέρονται στα ίδια καταστήματα με απόφαση της Κ.Ε.Μ. κατόπιν αιτήματός τους, το οποίο εξετάζεται κατά προτεραιότητα.
  30. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι υπόδικοι κρατούμενοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παραμένουν κατ' οίκον υπό φρούρηση σύμφωνα με το άρθρο 281 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, πρέπει να διαβιούν σε χώρους χωρίς επικοινωνία με άλλους κρατούμενους, με συνθήκες που προσεγγίζουν όσο το δυνατόν την ελεύθερη διαβίωση.
  31. Άρθρο 15 δ. Το Άρθρο 15δ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι υπόδικοι κρατούμενοι, που εισέρχονται στα Σωφρονιστικά Καταστήματα βάσει δικαστικού εντάλματος ή βουλεύματος, θα διαμένουν σε χωριστά τμήματα ή χώρους, διαχωρισμένοι από τους άλλους κρατουμένους, ανάλογα με το φύλο τους.
  32. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 15 του ν. 2776/1999, αντικαθιστώντας τις λέξεις «Καταστήματα Κράτησης» με «Σωφρονιστικά Καταστήματα» και ορίζοντας ότι στα Σωφρονιστικά Καταστήματα, εκτός των Καταστημάτων Αυξημένης Ασφάλειας, θα υπάρχουν ειδικοί χώροι κράτησης για ορισμένες κατηγορίες κρατουμένων, με δυνατότητα διαβίωσης στα ίδια τμήματα με υποδίκους κρατουμένους σε εξαιρετικές περιπτώσεις.
  33. Άρθρο 16 δ. Το Άρθρο 16δ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι κρατούμενοι που εκτίουν ποινή βάσει απόφασης πολιτικού δικαστηρίου αποτελούν ειδική κατηγορία και θα διαβιούν σε χωριστά τμήματα των καταστημάτων κράτησης, ανάλογα με την ηλικία και το φύλο τους (νεαροί, γυναίκες, άνδρες).
  34. Άρθρο 16 τ. Το άρθρο 16 τ τροποποιεί το άρθρο 16 του ν. 2776/1999, διευκρινίζοντας ότι οι οφειλέτες χρηματικής ποινής, αυτοτελώς ή κατά μετατροπή, αποτελούν ειδική κατηγορία κρατουμένων, και προβλέπει την ενημέρωση του νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα «ΕΠΑΝΟΔΟΣ» και των Υπηρεσιών Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής/Ανηλίκων για την ομαλή ένταξη των απολυόμενων κρατουμένων.
  35. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 16 του ν. 2776/1999, αφορά ειδικές κατηγορίες κρατουμένων, ενώ το Άρθρο 18 τροποποιεί το άρθρο 17 του ίδιου νόμου, αφορά άλλες κατηγορίες κρατουμένων, και τα δύο εντάσσονται στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ που αφορά την οργάνωση και λειτουργία σωφρονιστικών καταστημάτων.
  36. Άρθρο 17 δ. Το Άρθρο 17 δ του ΦΕΚ 203/27.10.2022 ορίζει ότι με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Δικαιοσύνης μπορούν να δημιουργούνται νέες κατηγορίες κρατουμένων ή να διαχωρίζονται οι υφιστάμενες σε ειδικότερες.
  37. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 τροποποιεί το άρθρο 17 του ν. 2776/1999, ορίζοντας ότι η ίδρυση, κατάργηση ή συγχώνευση Σωφρονιστικών Καταστημάτων γίνεται με προεδρικό διάταγμα των Υπουργών Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Οικονομικών και Προστασίας του Πολίτη, ενώ η μετατροπή, μετεγκατάσταση, μετονομασία και μεταβολή έδρας τους γίνεται με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη. Για τη σύσταση θεραπευτικού καταστήματος, συναρμόδιος είναι και ο Υπουργός Υγείας.
  38. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του νόμου 2776/1999, όπως τροποποιείται, ορίζει τον τρόπο σύστασης και τις διακρίσεις των σωφρονιστικών καταστημάτων, συμπεριλαμβανομένων των Ειδικών Σωφρονιστικών Καταστημάτων (όπως αγροτικά, Κ.Α.Υ.Σ.Κ., καταστήματα νέων, κέντρα ημιελεύθερης διαβίωσης, καταστήματα για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, αυξημένης ασφαλείας, εργασίας και οικονομικών εγκλημάτων) και των θεραπευτικών καταστημάτων (γενικά νοσοκομεία, θεραπευτήρια ψυχασθενών, καταστήματα τοξικομανών). Επίσης, ρυθμίζει την οργάνωση και λειτουργία των θεραπευτικών καταστημάτων για τοξικομανείς με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και του αρμόδιου Υπουργού, και καθορίζει ότι τα μέτρα ασφαλείας πρέπει να είναι ανάλογα προς το είδος των καταστημάτων, χωρίς να εμποδίζουν την εφαρμογή θεσμών και πρ…
  39. Άρθρο 19 δ. Το Άρθρο 19 διαμορφώνει τη διάκριση των Σωφρονιστικών Καταστημάτων σε γενικά (Α και Β τύπου), ειδικά και θεραπευτικά, ορίζοντας ότι στα καταστήματα Α τύπου κρατούνται υπόδικοι, κρατούμενοι βάσει πολιτικών αποφάσεων και κατάδικοι σε ποινή φυλάκισης, ενώ στα Β τύπου κρατούνται όλοι οι υπόλοιποι.
  40. Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι η επικοινωνία των κρατουμένων, συμπεριλαμβανομένης της αλληλογραφίας και των τηλεγραφημάτων, πραγματοποιείται με δική τους δαπάνη, η οποία μπορεί να καλυφθεί από την υπηρεσία αν δεν υπάρχει δυνατότητα. Επίσης, προβλέπεται η τοποθέτηση ταχυδρομικού κιβωτίου και η άμεση αποστολή/παραλαβή τηλεγραφημάτων ή συστημένων επιστολών, ενώ σε περίπτωση απαγόρευσης ή περιορισμού, ο κρατούμενος μπορεί να προσφύγει στον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό σύμφωνα με τον ν. 2225/1994.
  41. Άρθρο 19Α. Το Άρθρο 19Α του ΦΕΚ καθορίζει τις προϋποθέσεις μεταγωγής κρατουμένων σε αγροτικά Σωφρονιστικά Καταστήματα και την Κεντρική Αποθήκη Υλικού Φυλακών (Κ.Α.Υ.Φ.), επιτρέποντας τη μεταγωγή κατάδικων ικανών για εργασία με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής Μεταγωγών (Κ.Ε.Μ.) ή του Γενικού Γραμματέα Αντεγκληματικής Πολιτικής σε επείγουσες περιπτώσεις, ενώ απαγορεύει τη μεταγωγή ή παραμονή σε κρατούμενους για εγκλήματα τρομοκρατίας, εσχάτης προδοσίας, συγκεκριμένα κακουργήματα, ανθρωποκτονία στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης, ή αν εκκρεμούν ποινικές διαδικασίες ή ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης/έκδοσης.
  42. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ν. 2776/1999 τροποποιεί το Άρθρο 19, αντικαθιστώντας τους όρους "καταστήματα κράτησης" με "Σωφρονιστικά Καταστήματα" και διευκρινίζοντας την κατηγορία των κρατουμένων για χρέη, ενώ παράλληλα αλλάζει την αρμοδιότητα του Υπουργού Δικαιοσύνης σε Υπουργό Προστασίας του Πολίτη.
  43. Άρθρο 20 δ. Το Άρθρο 20δ του ΦΕΚ, το οποίο διαμορφώνει το Άρθρο 20 "Κτιριακές εγκαταστάσεις", ορίζει ότι τα Σωφρονιστικά Καταστήματα μπορούν να λειτουργούν εντός ή εκτός αστικών περιοχών, ανάλογα με τον σκοπό τους, και αναφέρεται ειδικότερα στα κτίρια που προορίζονται για ημιελεύθερη διαβίωση.
  44. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ν. 2776/1999, όπως προστίθεται με το άρθρο 19Α, καθορίζει τις προϋποθέσεις διαβίωσης των κρατουμένων στα Σωφρονιστικά Καταστήματα, ορίζοντας ελάχιστες προδιαγραφές για τα ατομικά κελιά (τουλάχιστον 40 κυβικά μέτρα, με κρεβάτι, τραπέζι, κάθισμα, ντουλάπα) και τους θαλάμους (τουλάχιστον 6 τ.μ. ανά κρατούμενο), καθώς και τις απαιτήσεις για εγκαταστάσεις υγιεινής, θέρμανσης και κοινόχρηστους χώρους, με ειδική μέριμνα για τις μητέρες με βρέφη.
  45. Άρθρο 21 δ. Το Άρθρο 21 διαμορφώνει τους χώρους διαβίωσης των κρατουμένων, ορίζοντας ότι τα Σωφρονιστικά Καταστήματα μπορούν να διαθέτουν πτέρυγες χωρίς επικοινωνία μεταξύ τους, οι οποίες περιλαμβάνουν κελιά και κατ' εξαίρεση θαλάμους για έως έξι (6) άτομα, ενώ τα ατομικά κελιά πρέπει να έχουν ελάχιστο όγκο τριάντα πέντε (35) κυβικών μέτρων και να είναι εξοπλισμένα με κρεβάτι, τραπέζι, κάθισμα και ντουλάπα.
  46. Άρθρο 21 π. Το Άρθρο 21 π του ΦΕΚ 203/27.10.2022, παρ. 3, ορίζει ότι μέτρα για τη διατήρηση της τάξης και ασφάλειας στο Σωφρονιστικό Κατάστημα, συμπεριλαμβανομένων προφυλακτικής μόνωσης ή κατευνασμού για περιπτώσεις αυτοκτονίας, κατάποσης αντικειμένων, μεταδοτικών ασθενειών, ψυχογενών αντιδράσεων, ψυχικής πάθησης ή διαταραχής ψυχικών λειτουργιών, λαμβάνονται από το Συμβούλιο Φυλακής ή τον διευθυντή του καταστήματος σε έκτακτες περιπτώσεις, ύστερα από γνωμάτευση ιατρού, και δεν αποτελούν τιμωρία.
  47. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ τροποποιεί το Άρθρο 8 του ν. 4354/2015 (Α' 176) διαγράφοντας το δεύτερο εδάφιο και συστήνοντας στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ένα επταμελές Κεντρικό Επιστημονικό Συμβούλιο Φυλακών (Κ.Ε.Σ.Φ.). Το Άρθρο 10 τροποποιεί το Άρθρο 9 του ν. 2776/1999 (Α' 291) αλλάζοντας την ονομασία "Καταστημάτων Κράτησης" σε "Σωφρονιστικών Καταστημάτων", προσθέτοντας παραγράφους 2Α και 2Β, και αντικαθιστώντας το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στην παράγραφο 3.
  48. Άρθρο 22 δ. Το Άρθρο 22 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι η εισαγωγή κρατουμένων σε Σωφρονιστικό Κατάστημα απαιτεί έγγραφη παραγγελία του αρμόδιου οργάνου για την εκτέλεση της απόφασης, σύμφωνα με το άρθρο 549 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, και πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις του Συντάγματος και των δικονομικών νόμων.
  49. Άρθρο 22 π. Το Άρθρο 22 π, παράγραφοι 4-6, καθορίζει τη διατήρηση μητρώων και ατομικών δελτίων για κάθε κατηγορία κρατουμένων, τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτά από τους κρατούμενους, τους νόμιμους εκπροσώπους τους ή τρίτους με έννομο συμφέρον (με άδεια δικαστικού λειτουργού), καθώς και τη διαδικασία σωματικής έρευνας των νεοεισερχόμενων από τουλάχιστον δύο υπαλλήλους του ίδιου φύλου, με ειδική μέριμνα για τα διεμφυλικά πρόσωπα, ενώ η ενδοσωματική ή ακτινολογική έρευνα απαιτεί ιατρική διενέργεια και εντολή δικαστικού λειτουργού. Επίσης, ρυθμίζει την παράδοση χρημάτων ή αντικειμένων προς φύλαξη στο διαχειριστή του καταστήματος με απόδειξη, και απαλλάσσει τη διεύθυνση από ευθύνη για απώλεια αντικειμένων που ο κρατούμενος επιθυμεί να κρατήσει.
  50. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ν. 2776/1999, όπως τροποποιείται, καθορίζει τη διαδικασία εισαγωγής κρατουμένων σε "Σωφρονιστικό Κατάστημα", περιγράφοντας την καταχώριση στοιχείων ταυτότητας, δικαιολογητικών, έκθεσης εισαγωγής, αδικημάτων, ημερομηνιών κράτησης και πιθανής υπό όρον απόλυσης, καθώς και τη δημιουργία ατομικού δελτίου με φωτογραφία.
  51. Άρθρο 24 δ. Το Άρθρο 24 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο νεοεισερχόμενος κρατούμενος, το αργότερο την επόμενη εργάσιμη ημέρα από την εισαγωγή του, θα ενημερωθεί από τον διευθυντή, τον ιατρό και την κοινωνική υπηρεσία του καταστήματος για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, καθώς και για τον εσωτερικό κανονισμό, λαμβάνοντας σχετικό ενημερωτικό έντυπο από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
  52. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ν. 2776/1999 τροποποιεί το άρθρο 24, αλλάζοντας τη λέξη "νεοεισαγόμενου" σε "νεοεισερχόμενου", αντικαθιστώντας την αναφορά σε "κατάστημα κράτησης" με "Σωφρονιστικό Κατάστημα", και τροποποιώντας την αρμοδιότητα του Υπουργείου Δικαιοσύνης σε Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ενώ προσθέτει νέο εδάφιο στην παρ. 3 και επικαιροποιεί παραπομπή στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
  53. Άρθρο 26 δ. Το άρθρο 26 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Υγειονομικός έλεγχος των Σωφρονιστικών Καταστημάτων διενεργείται από τον Υγειονομικό Επιθεωρητή του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη ή την αρμόδια Υγειονομική Επιθεώρηση της Περιφέρειας, με τη συμμετοχή εκπροσώπου του τοπικού Ιατρικού Συλλόγου.
  54. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 ρυθμίζει την ιατρική και οδοντιατρική περίθαλψη των κρατουμένων, προβλέποντας τακτικές και έκτακτες εξετάσεις, δυνατότητα επιλογής ιατρού (με δαπάνη του κρατουμένου), τηλεϊατρική σε απομακρυσμένες περιοχές, λειτουργία οδοντιατρικών τμημάτων και χειρουργικών οδοντιατρικών εργασιών στο Ειδικό Κέντρο Υγείας Κρατουμένων Κορυδαλλού, καθώς και την κάλυψη αναγκών με εξωτερικούς ιατρούς και νοσηλευτές, με ειδικές συμβάσεις και αμοιβές, σύμφωνα με τον ν. 3984/2011 και τον ν. 2527/1997.
  55. Άρθρο 27 δ. Το Άρθρο 27δ του ΦΕΚ ορίζει ότι η διεύθυνση των καταστημάτων κράτησης είναι υπεύθυνη για την παροχή ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης στους κρατουμένους, αντίστοιχης με αυτή του γενικού πληθυσμού, και προβλέπει ότι κάθε κρατούμενος εξετάζεται από τον ιατρό κατά την εισαγωγή και ανά εξάμηνο, ενώ μπορεί να ζητήσει εξέταση οποτεδήποτε.
  56. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 τροποποιεί το άρθρο 27 του ν. 2776/1999, προσθέτοντας παράγραφο 2Α και τροποποιώντας τις παραγράφους 2 και 3, σχετικά με την υγειονομική περίθαλψη. Το Άρθρο 29 τροποποιεί τις παραγράφους 1 και 3 του άρθρου 28 του ν. 2776/1999, αφορώντας το ατομικό δελτίο υγείας κρατουμένου, το οποίο φυλάσσεται στο αρχείο του ιατρείου και συνοδεύει τον κρατούμενο σε κάθε μεταγωγή, ενώ τηρείται και μητρώο ιατρικών εξετάσεων. Η γνώση του περιεχομένου του δελτίου και του μητρώου περιορίζεται στον κρατούμενο, τον νόμιμο εκπρόσωπό του, τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό και τις εποπτικές αρχές του Σωφρονιστικού Καταστήματος.
  57. Άρθρο 28 δ. Το Άρθρο 28 Α του ΦΕΚ ορίζει τη δημιουργία και το περιεχόμενο του Ατομικού Δελτίου (κάρτας) υγείας για κάθε κρατούμενο, το οποίο θα περιλαμβάνει στοιχεία όπως ο ΑΜΚΑ, ημερομηνίες ιατρικών εξετάσεων, διαγνώσεις, θεραπείες και στοιχεία του υπεύθυνου ιατρού.
  58. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 τροποποιεί το Άρθρο 28 του ν. 2776/1999, διευκρινίζοντας τα στοιχεία που καταχωρούνται στο Ατομικό Δελτίο (κάρτα) υγείας και ορίζοντας ότι οι ιατρικές πράξεις σε κρατούμενους απαιτούν τη συναίνεσή τους, εκτός εάν κριθεί αναγκαίο από αρμόδιο δικαστικό λειτουργό. Επίσης, προβλέπει την ενημέρωση του προσωπικού και των κρατουμένων για θέματα υγείας και την εξασφάλιση του ιατρικού απορρήτου.
  59. Άρθρο 29 δ. Το Άρθρο 29 δ του ΦΕΚ 203/27.10.2022 απαγορεύει τη διενέργεια ιατρικών ή συναφών πειραμάτων σε κρατούμενους που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή, τη σωματική ή ψυχική υγεία, ή προσβάλλουν την αξιοπρέπεια και την προσωπικότητά τους, ακόμη και με τη συναίνεσή τους.
  60. Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 τροποποιεί την παράγραφο 4 του άρθρου 29 του ν. 2776/1999, επικαιροποιώντας τις αναφορές στα αρμόδια Υπουργεία και αντικαθιστώντας την φράση «του AIDS ή άλλων μεταδοτικών ασθενειών» με τη φράση «σοβαρών μεταδοτικών ασθενειών», ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη μεταφορά κρατουμένων σε ειδικές θεραπευτικές ή ψυχιατρικές μονάδες, τη μέγιστη παραμονή σε αναρρωτήριο (1 μήνας), την παραπομπή σε δημόσια νοσοκομεία, και τη διαχείριση κρατουμένων με εξάρτηση από τοξικές ουσίες ή υποψία λοιμώδους νοσήματος.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2022

Επιστροφή στη λίστα νόμων