Νόμος 4419/2016 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 4419/2016, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία 2014/40/ΕΕ, ρυθμίζει την παραγωγή, την πώληση και την επισήμανση προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων και φυτικών προϊόντων για κάπνισμα στην Ελλάδα. Ο νόμος ορίζει λεπτομερώς τους όρους που αφορούν τα προϊόντα αυτά, τις μέγιστες επιτρεπόμενες εκπομπές πίσσας, νικοτίνης και μονοξειδίου του άνθρακα, καθώς και τις απαιτήσεις για τις προειδοποιήσεις υγείας που πρέπει να αναγράφονται στις συσκευασίες. Απαγορεύει επίσης τη διάθεση στην αγορά προϊόντων καπνού με χαρακτηριστικό άρωμα ή γεύση και θέτει κανόνες για τη διασυνοριακή πώληση ηλεκτρονικών τσιγάρων. Οι κατασκευαστές και εισαγωγείς υποχρεούνται να υποβάλλουν στο Υπουργείο Υγείας πληροφορίες για τα συστατικά, τις εκπομπές και τα τοξικολογικά δεδομένα των προϊόντων τους, ενώ προβλέπονται και παράβολα για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι διατάξεις του νόμου εφαρμόζονται σε προϊόντα καπνού, καπνό για το στόμα, νέα προϊόντα καπνού, ηλεκτρονικά τσιγάρα, περιέκτες επαναπλήρωσης και φυτικά προϊόντα καπνού για κάπνισμα.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του παρόντος νόμου, το οποίο ακολουθεί την Οδηγία 2014/40, ορίζει τους όρους "καπνός", "καπνός πίπας" και "καπνός για στριφτά τσιγάρα", διευκρινίζοντας τη χρήση και τη φύση τους.
- Άρθρο 2 κ. Το Άρθρο 2 κ ορίζει την "Υπολογιζόμενη επιφάνεια" και τη "Θέση προειδοποίησης" για σακουλάκια με επίπεδη βάση, είτε πρόκειται για αναδιπλούμενη επιφάνεια όταν είναι κλειστό, είτε για την επιφάνεια θήκης όταν είναι ανοικτό.
- Άρθρο 2 π. Το Άρθρο 2π, παράγραφοι 1 και 2, και το Άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο Ρ, καθορίζουν τη μορφή "δίπλα-δίπλα" για την παρουσίαση φωτογραφιών, λεκτικών προειδοποιήσεων και πληροφοριών για την απεξάρτηση από το κάπνισμα. Επιπλέον, το Άρθρο 2, παράγραφος 3, ορίζει τη μορφή "δίπλα-δίπλα" μεγάλου πλάτους για τα ίδια στοιχεία, ενώ το Άρθρο 2, παράγραφος 4, αναφέρεται σε αντεστραμμένη μορφή στοίβαξης.
- Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ ορίζει διάφορους όρους που σχετίζονται με τα προϊόντα καπνού, όπως "προϊόντα καπνού", "μη καπνιζόμενο προϊόν καπνού", "καπνός μάσησης", "καπνός που λαμβάνεται από τη μύτη", "προϊόντα καπνού που λαμβάνονται από το στόμα", "πούρο" (με συγκεκριμένα βάρη και διαστάσεις), "πουράκι" (μέγιστο βάρος 3 γραμμάρια), "καπνός για ναργιλέ", "νέο προϊόν καπνού" (που κυκλοφορεί μετά τις 19 Μαΐου 2014), "φυτικό προϊόν για κάπνισμα", "ηλεκτρονικό τσιγάρο" και "περιέκτης επαναπλήρωσης".
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 της Οδηγίας 2014/40 καθορίζει τα μέγιστα επιτρεπόμενα επίπεδα εκπομπών για πίσσα (10 mg/τσιγάρο), νικοτίνη (1 mg/τσιγάρο) και μονοξείδιο του άνθρακα (10 mg/τσιγάρο) για τα τσιγάρα που πωλούνται στην ελληνική αγορά ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα, ενώ απαιτεί από τους κατασκευαστές/εισαγωγείς να υποβάλλουν στο Υπουργείο Υγείας πληροφορίες για άλλες εκπομπές, συστατικά, τοξικολογικά δεδομένα και μεθόδους μέτρησης, με προθεσμία έως τις 20 Νοεμβρίου 2016 για τα ήδη διαθέσιμα προϊόντα και πριν τη διάθεση στην αγορά για νέα ή τροποποιημένα προϊόντα.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4, βασισμένο στην Οδηγία 2014/40, καθορίζει ότι οι εκπομπές πίσσας, νικοτίνης και μονοξειδίου του άνθρακα των τσιγάρων μετρώνται σύμφωνα με τα πρότυπα ISO 4387, ISO 10315 και ISO 8454 αντίστοιχα, με την ακρίβεια να προσδιορίζεται βάσει του ISO 8243. Αυτές οι μετρήσεις επαληθεύονται από το Γενικό Χημείο του Κράτους ή άλλα εργαστήρια διαπιστευμένα από την Αυτοτελή Λειτουργική Μονάδα Διαπίστευσης του Ε.Σ.Υ.Π.
- Άρθρο 4 π. Το Άρθρο 4 π του ΦΕΚ ρυθμίζει την απεικόνιση πληροφοριών για την απεξάρτηση από το κάπνισμα, αναφέροντας συγκεκριμένα "Λεκτική προειδοποίηση" και "Αντεστραμμένη μορφή στοίβαξης" με παραπομπές σε άρθρα και παραγράφους του νόμου.
- Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ ορίζει τα κριτήρια για τα εργαστήρια που θέλουν να ενταχθούν στο Εθνικό Σύστημα Υποδομών Ποιότητας (Ε.Σ.Υ.Π.), τα οποία πρέπει να είναι εγκατεστημένα στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από την καπνοβιομηχανία, και να διαθέτουν ισχύον Πιστοποιητικό Διαπίστευσης κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025. Τα διαπιστευμένα εργαστήρια υποχρεούνται να γνωστοποιούν τη διαπίστευσή τους στο Τμήμα Παραγόντων Κινδύνου, Κοινωνικών Παραγόντων για την Υγεία και Εξαρτήσεων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, το οποίο τηρεί κατάλογο αυτών, ενώ το Γενικό Χημείο του Κράτους λαμβάνει αποζημίωση για τις μετρήσεις που διενεργεί, σύμφωνα με την απόφαση 3002640/1552/6.2.2002 του Υφυπουργού Οικονομικών.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 ορίζει ότι οι κατασκευαστές και εισαγωγείς προϊόντων καπνού πρέπει να υποβάλλουν στο Υπουργείο Υγείας (Τμήμα Παραγόντων Κινδύνου, Κοινωνικών Παραγόντων για την Υγεία και Εξαρτήσεων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας) κατάλογο όλων των συστατικών και των ποσοτήτων τους, καθώς και τα επίπεδα εκπομπών, σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (Ε.Ε.) 2015/2186. Επιπλέον, για πρόσθετα που περιλαμβάνονται σε κατάλογο ιεράρχησης, απαιτούνται εκτεταμένες μελέτες για την τοξικότητα, την εθιστικότητα, τη γεύση, την εισπνοή νικοτίνης και τον σχηματισμό καρκινογόνων, μεταλλαξιγόνων, τοξικών στην αναπαραγωγή (ΚΜΤ) ουσιών, με τις σχετικές εκθέσεις να υποβάλλονται στο Υπουργείο Υγείας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός 18 μηνών από την συμπερίληψη του προσθέτου στον κατάλογο.
- Άρθρο 5 κ. Το Άρθρο 5 κ ορίζει παράβολο 50 ευρώ ανά προϊόν για κατασκευαστές και εισαγωγείς, τα έσοδα του οποίου προορίζονται για προγράμματα δημόσιας υγείας, ειδικά για τη διαχείριση χρήσης προϊόντων καπνού και εξαρτήσεων, με εγγραφή στον Κρατικό Προϋπολογισμό (ΚΑΕ 5117 ΕΦ 15-210) και πιστώσεις στο Υπουργείο Υγείας. Επιπλέον, καθορίζει παράβολο για την αξιολόγηση εκθέσεων από ανεξάρτητο επιστημονικό φορέα, το ύψος και τη διαδικασία είσπραξης του οποίου καθορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Υγείας. Τέλος, αναφέρεται ότι το παράβολο της περίπτωσης ια' της παραγράφου 4 του άρθρου 17 εισπράττεται στον ΚΑΕ 3741.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6, που βασίζεται στην Οδηγία 2014/40, επιβάλλει ενισχυμένες υποχρεώσεις κοινοποίησης για συγκεκριμένα πρόσθετα σε τσιγάρα και καπνό για στριφτά τσιγάρα, απαιτώντας από κατασκευαστές και εισαγωγείς να υποβάλλουν στο Τμήμα Παραγόντων Κινδύνου, Κοινωνικών Παραγόντων για την Υγεία και Εξαρτήσεων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, καθώς και στο Υπουργείο Οικονομικών, εσωτερικές και εξωτερικές μελέτες για τις έρευνες αγοράς, τις προτιμήσεις καταναλωτών, τα συστατικά, τις εκπομπές, τον όγκο πωλήσεων ανά μάρκα και τύπο (σε αριθμό τσιγάρων ή χιλιόγραμμα) ετησίως από 1/1/2015, και άλλες σχετικές πληροφορίες για νέα προϊόντα καπνού, με όλα τα στοιχεία να υποβάλλονται ηλεκτρονικά και να φυλάσσονται με τρόπο που να διασφαλίζει την πρόσβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και άλλω…
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7, βασισμένο στην Οδηγία 2014/40, απαγορεύει τη διάθεση στην αγορά προϊόντων καπνού με χαρακτηριστικό άρωμα/γεύση, επιτρέποντας τη χρήση προσθέτων (όπως η ζάχαρη) μόνο εάν δεν δημιουργούν τέτοιο άρωμα/γεύση και δεν αυξάνουν σημαντικά την εθιστικότητα, την τοξικότητα ή τις ιδιότητες ΚΜΤ του προϊόντος.
- Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την απαγόρευση διάθεσης στην αγορά προϊόντων καπνού που περιέχουν συγκεκριμένα πρόσθετα (όπως βιταμίνες, καφεΐνη, χρωστικές, ουσίες που διευκολύνουν την εισπνοή νικοτίνης, ή ουσίες με ιδιότητες ΚΜΤ πριν την καύση) και αρωματικές ουσίες, καθώς και πρόσθετα σε ποσότητες που αυξάνουν την τοξική ή εθιστική επίδραση, με το Υπουργείο Υγείας να κοινοποιεί τα μέτρα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να μπορεί να συμβουλεύεται την ανεξάρτητη συμβουλευτική επιτροπή. Εξαιρούνται τα τσιγάρα και ο καπνός για στριφτά τσιγάρα από τις απαγορεύσεις των παραγράφων 1 και 5, ενώ η Επιτροπή του άρθρου 17 παράγραφος 3 είναι αρμόδια για τη διαπίστωση της ύπαρξης απαγορευμένων συστατικών.
- Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ ορίζει ότι οι προειδοποιήσεις για την υγεία στα προϊόντα καπνού πρέπει να είναι ανεξίτηλες, πλήρως ορατές, να καλύπτουν ολόκληρη την επιφάνεια της συσκευασίας, να μην παραβιάζονται από άλλα στοιχεία όπως φορολογικά επισήματα ή ετικέτες, και να παραμένουν ανέπαφες κατά το άνοιγμα της συσκευασίας, με ειδικές διατάξεις για πακέτα με αρθρωτό καπάκι.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 ορίζει ότι κάθε μονάδα συσκευασίας και εξωτερική συσκευασία προϊόντων καπνού για κάπνισμα πρέπει να φέρει τη γενική προειδοποίηση «Το κάπνισμα σκοτώνει» και το ενημερωτικό μήνυμα «Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πάνω από 70 ουσίες, οι οποίες είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο».
- Άρθρο 9 π. Το Άρθρο 9 παράγραφος 4 ορίζει ότι το κείμενο των προειδοποιήσεων πρέπει να είναι παράλληλο με το κύριο κείμενο, να εμφανίζεται στις δύο μεγαλύτερες επιφάνειες της μονάδας συσκευασίας και κάθε εξωτερικής συσκευασίας, και να καλύπτει το 30% αυτών των επιφανειών.
- Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ, παράγραφοι 2-5, καθορίζει ότι κάθε μονάδα συσκευασίας και εξωτερική συσκευασία προϊόντων καπνού για κάπνισμα πρέπει να φέρει το ενημερωτικό μήνυμα «Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πάνω από 70 ουσίες, οι οποίες είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο», καθώς και τη γενική προειδοποίηση, με συγκεκριμένες διαστάσεις (τουλάχιστον 20 mm πλάτος για τις προειδοποιήσεις υγείας, τουλάχιστον 16 mm ύψος για τα σκληρά πακέτα τύπου κασετίνας) και θέσεις εκτύπωσης ανάλογα με τον τύπο συσκευασίας (ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο, κασετίνα, σακουλάκι, κυλινδρικό πακέτο), καλύπτοντας το 50% της επιφάνειας εκτύπωσης. Η ακριβής θέση για τα σακουλάκια καθορίζεται από την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2015/1735 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 24ης Σεπτεμβρίου 2015.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ ορίζει ότι κάθε μονάδα συσκευασίας και εξωτερική συσκευασία προϊόντων καπνού για κάπνισμα πρέπει να φέρει συνδυασμένες προειδοποιήσεις για την υγεία, οι οποίες περιλαμβάνουν λεκτικές προειδοποιήσεις από το Παράρτημα Ι, αντίστοιχη έγχρωμη φωτογραφία από το Παράρτημα ΙΙ, και την ιστοσελίδα www.moh.gov.gr.
- Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι συνδυασμένες προειδοποιήσεις για την υγεία στα πακέτα τσιγάρων πρέπει να καλύπτουν το 65% της επιφάνειας της συσκευασίας, να περιλαμβάνουν την ιστοσελίδα www.moh.gov.gr για πληροφορίες απεξάρτησης, και να ακολουθούν συγκεκριμένες διαστάσεις και διάταξη όπως καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2015/1842). Παρέχονται μεταβατικές εξαιρέσεις για την τοποθέτηση των προειδοποιήσεων σε σχέση με φορολογικά σήματα για τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, και οι προειδοποιήσεις θα εναλλάσσονται ετησίως σε τρία σύνολα από το 2017 έως το 2019.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ αφορά την επισήμανση προϊόντων καπνού για κάπνισμα, εξαιρουμένων των τσιγάρων, του καπνού για στριφτά τσιγάρα και του καπνού για ναργιλέ.
- Άρθρο 11 π. Το Άρθρο 11 π, παράγραφος 1, ορίζει μια μεταβατική διάταξη για τον καπνό για στριφτά τσιγάρα σε σακουλάκια που παράγονται ή τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία μέχρι τις 20 Μαΐου 2018 και επισημαίνονται με γενική προειδοποίηση και ενημερωτικό μήνυμα σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2. Αυτά τα προϊόντα μπορούν να διατίθενται στην αγορά έως τις 20 Μαΐου 2019.
- Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ ορίζει ότι τα προϊόντα καπνού για κάπνισμα, εκτός από τσιγάρα, καπνό για στριφτά και καπνό για ναργιλέ, πρέπει να φέρουν γενική προειδοποίηση (30% της επιφάνειας) και λεκτική προειδοποίηση (40% της επιφάνειας), σύμφωνα με την Οδηγία 2014/40/ΕΕ. Οι προειδοποιήσεις αυτές, όταν η επιφάνεια υπερβαίνει τα 150 cm², καλύπτουν 45 cm² και περιβάλλονται από μαύρο περίγραμμα πάχους 3-4 mm.
- Άρθρο 12 τ. Το Άρθρο 12 τ της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ ορίζει ότι κάθε μονάδα συσκευασίας και εξωτερική συσκευασία μη καπνιζόμενων προϊόντων καπνού πρέπει να φέρει την προειδοποίηση υγείας «Αυτό το προϊόν καπνού βλάπτει την υγεία σας και είναι εθιστικό».
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13, βασισμένο στην Οδηγία 2014/40/ΕΕ, απαγορεύει την παρουσίαση προϊόντων καπνού, μονάδων συσκευασίας και εξωτερικών συσκευασιών με στοιχεία ή χαρακτηριστικά που παραπλανούν τους καταναλωτές, ενώ επιβάλλει συγκεκριμένες προειδοποιήσεις υγείας και απαγορεύσεις εμπορικών επικοινωνιών για ηλεκτρονικά τσιγάρα και περιέκτες επαναπλήρωσης, με υποχρέωση υποβολής ετήσιων δεδομένων πωλήσεων και ερευνών αγοράς στο Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Οικονομικών.
- Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ απαγορεύει τις επισημάνσεις σε προϊόντα καπνού που δημιουργούν εσφαλμένη εντύπωση για τα χαρακτηριστικά, τις επιδράσεις στην υγεία, τους κινδύνους ή τις εκπομπές τους, καθώς και τις επισημάνσεις που υποδηλώνουν ότι είναι λιγότερο επιβλαβή, έχουν αναζωογονητικές ή θεραπευτικές ιδιότητες, αναφέρονται σε γεύση, μυρωδιά, αρωματικές ύλες, μοιάζουν με τρόφιμο ή καλλυντικό, ή υποδηλώνουν περιβαλλοντικά οφέλη. Επίσης, απαγορεύει τις οικονομικές προσφορές στις συσκευασίες, όπως κουπόνια, εκπτώσεις ή προσφορές τύπου "δύο στην τιμή του ενός".
- Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ καθορίζει ότι οι μονάδες συσκευασίας τσιγάρων πρέπει να είναι ορθογώνιες παραλληλεπίπεδες και να περιέχουν τουλάχιστον 20 τσιγάρα, ενώ οι μονάδες συσκευασίας καπνού για στριφτά τσιγάρα μπορούν να είναι ορθογώνιες παραλληλεπίπεδες, κυλινδρικές ή σε σχήμα σακούλας, περιέχοντας τουλάχιστον 30 γραμμάρια καπνού. Επιπλέον, ορίζει ότι οι μονάδες συσκευασίας τσιγάρων μπορούν να είναι από χαρτόνι ή μαλακό υλικό και δεν επιτρέπονται επανασφραγιζόμενα ανοίγματα, εκτός από τα πακέτα με αρθρωτό καπάκι και τα πακέτα τύπου κασετίνας.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 απαγορεύει την κυκλοφορία στην αγορά του καπνού που λαμβάνεται από το στόμα, ενώ το Άρθρο 16 απαγορεύει τις διασυνοριακές εξ αποστάσεως πωλήσεις ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτών επαναπλήρωσης από το εξωτερικό προς την Ελλάδα.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 επιτρέπει τις διασυνοριακές πωλήσεις ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτών επαναπλήρωσης από την Ελλάδα προς το εξωτερικό, εφόσον τα κράτη προορισμού δεν τις έχουν απαγορεύσει, απαιτώντας από τα καταστήματα λιανικής πώλησης να χρησιμοποιούν σύστημα επαλήθευσης ηλικίας, να εγγράφονται σε ειδικό μητρώο που τηρείται στο Τμήμα Γενικής Ασφάλειας Προϊόντων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, και να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις των κρατών προορισμού, ενώ η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων γίνεται σύμφωνα με τον ν. 2472/1997.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι κατασκευαστές και οι εισαγωγείς νέων προϊόντων καπνού πρέπει να υποβάλουν κοινοποίηση στο Υπουργείο Υγείας πριν τα διαθέσουν στην ελληνική αγορά. Αυτή η υποχρέωση κοινοποίησης αφορά όλα τα νέα προϊόντα καπνού και απορρέει από το Άρθρο 19 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ.
- Άρθρο 18. Το Άρθρο 18, που προέρχεται από το Άρθρο 20 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ, ορίζει ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και οι περιέκτες επαναπλήρωσης μπορούν να διατεθούν στην αγορά μόνο εφόσον συμμορφώνονται με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και άλλες σχετικές νομοθεσίες, εξαιρουμένων εκείνων που υπόκεινται σε αδειοδότηση βάσει της υπ' αριθμόν 31637/2004 κοινής απόφασης ή στις απαιτήσεις της ΔΥ8δ/Γ.Π./οικ.130648/2009 κοινής απόφασης.
- Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ ορίζει ότι οι κατασκευαστές και εισαγωγείς νέων προϊόντων καπνού πρέπει να υποβάλουν ηλεκτρονική κοινοποίηση στο Υπουργείο Υγείας έξι μήνες πριν τη διάθεσή τους στην ελληνική αγορά, συνοδευόμενη από λεπτομερή περιγραφή του προϊόντος και οδηγίες χρήσης.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι κατασκευαστές και εισαγωγείς φυτικών προϊόντων για κάπνισμα πρέπει να υποβάλλουν στο Τμήμα Παραγόντων Κινδύνου, Κοινωνικών Παραγόντων για την Υγεία και Εξαρτήσεων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας κατάλογο όλων των συστατικών και των ποσοτήτων τους ανά μάρκα και τύπο.
- Άρθρο 20 τ. Το Άρθρο 20 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι κατασκευαστές και εισαγωγείς ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτών επαναπλήρωσης πρέπει να υποβάλλουν ηλεκτρονική κοινοποίηση στο Τμήμα Παραγόντων Κινδύνου, Κοινωνικών Παραγόντων για την Υγεία και Εξαρτήσεων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας έξι (6) μήνες πριν τη διάθεση στην αγορά, παρέχοντας λεπτομερείς πληροφορίες για τα συστατικά, τις εκπομπές, τα τοξικολογικά δεδομένα, τη δοσολογία νικοτίνης, τη διαδικασία παραγωγής και την ευθύνη για την ποιότητα και ασφάλεια του προϊόντος, ενώ τα προϊόντα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές σχετικά με τον όγκο, τη συγκέντρωση νικοτίνης και την απουσία συγκεκριμένων πρόσθετων.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 ορίζει ότι οι κατασκευαστές και εισαγωγείς καπνού και συναφών προϊόντων υποχρεούνται να παρέχουν πλήρεις και ακριβείς πληροφορίες στο Υπουργείο Υγείας, στις αρμόδιες αρχές του άρθρου 23, και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εντός των καθορισμένων προθεσμιών, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου.
- Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ ορίζει ότι κάθε μονάδα συσκευασίας και εξωτερική συσκευασία φυτικών προϊόντων για κάπνισμα πρέπει να φέρει την προειδοποίηση υγείας "Το κάπνισμα του προϊόντος αυτού βλάπτει την υγεία σας" τυπωμένη στην εμπρόσθια και οπίσθια εξωτερική επιφάνεια, καλύπτοντας το 30% της αντίστοιχης πλευράς, και απαγορεύει την αναγραφή στοιχείων ή χαρακτηριστικών που προσδιορίζονται στα στοιχεία α΄, β΄ και δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 13, καθώς και αναφορές για απουσία πρόσθετων ή αρωματικών ουσιών.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ, που αντιστοιχεί στο Άρθρο 24 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ, διασφαλίζει την ελεύθερη κυκλοφορία προϊόντων καπνού και συναφών προϊόντων που συμμορφώνονται με τις διατάξεις του νόμου, ενώ επιτρέπει στον Υπουργό Υγείας να θεσπίζει περαιτέρω απαιτήσεις για την τυποποίηση της συσκευασίας τους, εφόσον δικαιολογείται για λόγους δημόσιας υγείας.
- Άρθρο 22 τ. Το Άρθρο 22 τ ορίζει ότι οι κατασκευαστές ή εισαγωγείς φυτικών προϊόντων για κάπνισμα πρέπει να υποβάλλουν στο Υπουργείο Υγείας πληροφορίες σχετικά με τη σύνθεση των προϊόντων τους ανά μάρκα και τύπο, καθώς και να ενημερώνουν για τυχόν τροποποιήσεις, πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά. Αυτές οι πληροφορίες, τηρουμένων των διατάξεων περί εμπορικού απορρήτου, δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας (www.moh.gov.gr).
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του εγγράφου ΦΕΚ, σε συνέχεια του Άρθρου 19, ορίζει ότι το Υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, είναι η αρμόδια εθνική αρχή για την εφαρμογή του νόμου, και μπορεί να απαγορεύσει προσωρινά τη διάθεση ηλεκτρονικών τσιγάρων ή περιεκτών επαναπλήρωσης στην αγορά εάν διαπιστώσει σοβαρό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, ενημερώνοντας άμεσα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη.
- Άρθρο 23 τ. Το Άρθρο 23 τ ορίζει ότι η υποχρέωση παροχής πληροφοριών για προϊόντα καπνού, νέα προϊόντα καπνού, ηλεκτρονικά τσιγάρα και φυτικά προϊόντα για κάπνισμα βαρύνει πρωτίστως τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα, ανάλογα με την έδρα τους στην Ένωση ή εκτός αυτής, και ότι η μη συμμόρφωση ή η ελλιπής/ψευδής κοινοποίηση επισύρει πρόστιμο 400 ευρώ ανά προϊόν, με δυνατότητα αναπροσαρμογής του ποσού με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οικονομικών.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ, που αφορά τις κυρώσεις, επιβάλλει την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 2 του ν. 3730/2008 και του άρθρου 3 της υπ' αριθμ. Γ.Π. για την πώληση και διαφήμιση προϊόντων καπνού, νέων προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικού τσιγάρου και φυτικών προϊόντων για κάπνισμα, με αρμόδια τμήματα το Τμήμα Παραγόντων Κινδύνου, Κοινωνικών Παραγόντων για την Υγεία και Εξαρτήσεων της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας και την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Οικονομικών.
- Άρθρο 24 τ. Το Άρθρο 24 τ του νόμου επιτρέπει στον Υπουργό Υγείας να απαγορεύει κατηγορίες προϊόντων καπνού ή συναφών προϊόντων για την προστασία της δημόσιας υγείας, εφόσον τα μέτρα είναι αναλογικά και δεν αποτελούν συγκεκαλυμμένο περιορισμό στο εμπόριο. Οι αποφάσεις αυτές κοινοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει έξι (6) μήνες να τις εγκρίνει ή να τις απορρίψει, αλλιώς θεωρούνται εγκεκριμένες.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία αδειοδότησης νέων προϊόντων καπνού, καλύπτοντας την προστασία του βιομηχανικού απορρήτου, τις προθεσμίες υποβολής και συμπλήρωσης φακέλων (30 ημέρες για συμπλήρωση, 3 μήνες για γνωμοδότηση, με δυνατότητα παράτασης 1 μήνα), τη γνωμοδότηση της Επιτροπής προς τον Υπουργό Υγείας, την έκδοση απόφασης από τον Υπουργό Υγείας, την υποχρεωτική απόρριψη αιτήματος σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με προθεσμίες, την αιτιολόγηση καθυστερήσεων από την Επιτροπή, την κυκλοφορία προϊόντων χωρίς άδεια σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης προθεσμιών, την ανάκληση αδειών λόγω ουσιωδών τροποποιήσεων χωρίς ενημέρωση, και την υποχρέωση ενημέρωσης του Υπουργείου Υγείας για ανεπιθύμητα περιστατικά.
- Άρθρο 26 τ. Το Άρθρο 26 τ ορίζει τις αρμόδιες αρχές εποπτείας της αγοράς για την εφαρμογή του νόμου, συμπεριλαμβανομένων των Υγειονομικών Υπηρεσιών των ΟΤΑ Β' βαθμού, των Υπηρεσιών Εμπορίου των Περιφερειακών Ενοτήτων, των τελωνείων και των περιφερειακών Χημικών Υπηρεσιών του Γενικού Χημείου του Κράτους, ενώ το Γενικό Χημείο του Κράτους είναι αρμόδιο για τον εργαστηριακό φυσικοχημικό έλεγχο και τον έλεγχο της ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας των προϊόντων.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 καταργεί την κοινή υπουργική απόφαση Υ1/Γ.Π. οικ. 266/2.1.2003 (Β΄ 8) και την Υ1γ/Γ.Π.οικ.40097/ 23.4.2003 (Β΄540), καθώς και κάθε άλλη αντίθετη διάταξη, σύμφωνα με το Άρθρο 31 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 ορίζει ότι τα Παραρτήματα I, II, III, IV, V και VI αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας διάταξης. Το Άρθρο 29 τροποποιεί το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 41 του Ν. 4058/2012, επιτρέποντας στα νοσοκομεία του ΕΣΥ, τα Κέντρα Υγείας νησιωτικών, ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών, το ΚΕΕΛ.Π.ΝΟ., τον Ο.ΚΑ.ΝΑ., το Κ.Ε.Θ.Ε.Α. και την Α.Ε.Μ.Υ. Α.Ε. να συνεργάζονται με ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, κοινωνιολόγους, νοσηλευτές και ειδικούς θεραπευτές πρώην εξαρτημένους, εφόσον δεν επαρκεί το προσωπικό τους και για την κάλυψη των αναγκών τους, με έκδοση δελτίου απόδειξης παροχής υπηρεσιών.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 54 του Ν. 4272/2014, αφαιρώντας τη φράση «... εάν η θέση δεν έχει προκηρυχθεί...» και αντικαθιστώντας τη φράση «... η οποία λήγει στις 30.9.2016...» με τη φράση «η οποία λήγει έως τις 30.9.2016.».
- Άρθρο 30 τ. Το Άρθρο 30 τ ορίζει εξαιρέσεις από την εφαρμογή του νόμου για ηλεκτρονικά τσιγάρα, περιέκτες επαναπλήρωσης και φυτικά προϊόντα για κάπνισμα που παράχθηκαν ή τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία πριν από συγκεκριμένες ημερομηνίες (20.11.2016 για ηλεκτρονικά τσιγάρα/περιέκτες επαναπλήρωσης και την έναρξη ισχύος του νόμου για φυτικά προϊόντα), καθώς και για προϊόντα που επισημάνθηκαν σύμφωνα με την υπ' αριθμόν Υ1/Γ.Π. οικ. 266/2.1.2003 κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας και Γεωργίας (Β΄ 8).
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του νόμου ορίζει ότι η ισχύς του νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του.
- Άρθρο preamble. Το Άρθρο 1 του Νόμου 4419/2016 καθορίζει ως σκοπό την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς την Οδηγία 2014/40/ΕΕ και την κατ' εξουσιοδότηση Οδηγία 2014/109/ΕΕ, σχετικά με την κατασκευή, παρουσίαση και πώληση προϊόντων καπνού και συναφών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης βιβλιοθήκης εικονογραφικών προειδοποιήσεων.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5302 — ΦΕΚ Α' 78/2026 (άρθρα 17Α, 23, 24, 37, 38)
Ο Νόμος 5302/2026 του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας ρυθμίζει τη σύσταση Ταμείου Καινοτομίας για την πρόσβαση ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες, τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας, καθώς και τη χορήγηση αδειών ίδρυσης φαρμακείων. Επίσης, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για τη ρύθμιση της φαρμακευτικής δαπάνης, την εισαγωγή καινοτόμων φαρμάκων, την παρακολούθηση προϊόντων καπνού και κάνναβης, τη λειτουργία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στον ΕΟΠΥΥ, και την αποπληρωμή οφειλών από φαρμακευτικές εταιρείες. Αφορά φορείς όπως το Υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΠΥΥ, ο ΕΟΦ, ο ΕΚΑΒ, καθώς και φαρμακοποιούς, Κατόχους Άδειας Κυκλοφορίας φαρμάκων, και ασθενείς. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι ο φαρμακοποιός πρέπει να συμμετέχει με τουλάχιστον 33% στο κεφάλαιο, τα κέρδη και τις ζημίες εμπορικών εταιρειών φαρμακείων, ενώ θεσπίζεται το Ταμείο Καινοτομίας για την πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα και θεραπείες. - Τροποποίηση: Νόμος 5216 — ΦΕΚ Α' 118/2025 (άρθρα 5, 7, 17, 17Α, 18, 19 κ.ά.)
Ο Νόμος 5216/2025 του Ελληνικού Κοινοβουλίου αφορά την προστασία της δημόσιας υγείας και την προστασία των ανηλίκων από τη χρήση προϊόντων καπνού και αλκοόλ. Ο νόμος αυστηροποιεί το νομοθετικό πλαίσιο για την πώληση, προσφορά και διάθεση προϊόντων καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους, επιβάλλοντας την υποχρέωση αναζήτησης ταυτότητας και θεσπίζοντας διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Επίσης, ρυθμίζει την κυκλοφορία προϊόντων καπνού, νέων προϊόντων καπνού και ηλεκτρονικών τσιγάρων, καθιερώνοντας μηχανισμούς αξιολόγησης και ελέγχου από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.). Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις προηγούμενων νόμων, όπως ο ν. 3730/2008 και ο ν. 4419/2016, και ενσωματώνει σχετικές ευρωπαϊκές οδηγίες. - Τροποποίηση: Νόμος 5041 — ΦΕΚ Α' 87/2023 (άρθρα 7, 11, 91)
Ο Νόμος 5041/2023 του Εθνικού Τυπογραφείου ρυθμίζει την αδειοδότηση και λειτουργία μονάδων κοινωνικής φροντίδας, τονρίζει τον σκοπό, τη νομική μορφή και την αυτοτέλεια των Φαρμακευτικών Συλλόγων, και καθορίζει τις προϋποθέσεις για τους φορείς που λειτουργούν παιδικές μονάδες προστασίας και φροντίδας, οι οποίοι πρέπει να είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις σχετικά με τη λειτουργία των Φαρμακευτικών Συλλόγων, ορίζοντας τα μέλη τους, τη διαδικασία εγγραφής, τα όργανα διοίκησης, τη σφραγίδα, τον εσωτερικό κανονισμό και τις απαγορεύσεις, ενώ παράλληλα θεσπίζει πειθαρχικά συμβούλια και ρυθμίζει τη διαδικασία ψηφοφορίας και λήψης αποφάσεων. Επιπλέον, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για την αντιμετώπιση ζητημάτων δημόσιας υγείας, όπως η παιδική παχυσαρκία και η χρήση θερμαινόμενων προϊόντων καπνού, καθώς και για την παράταση ισχύος ρυθμίσεων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. - Τροποποίηση: Νόμος 4715 — ΦΕΚ Α' 149/2020 (άρθρα 2, 17, 38)
Ο Νόμος 4715/2020 του Ελληνικού Κοινοβουλίου συστήνει τον Οργανισμό Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία Ανώνυμη Εταιρεία (Ο.ΔΙ.Π.Υ. Α.Ε.) με έδρα την Αθήνα, σκοπό τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και την ασφάλεια των ασθενών, και κεφάλαιο δύο εκατομμυρίων ευρώ. Ο νόμος καθορίζει τις αρμοδιότητες του Ο.ΔΙ.Π.Υ. για την αξιολόγηση παρόχων υγείας, την ανάπτυξη προτύπων ποιότητας και τη συνεργασία με το Ίδρυμα Σταύρος Σ. Νιάρχος, ενώ παράλληλα ρυθμίζει θέματα επικουρικού προσωπικού, δωρεών στον Ε.Ο.Δ.Υ. για την αντιμετώπιση του COVID-19, μετατροπής χρήσης κλινών, άυλης συνταγογράφησης και αμοιβής για παροχή υγείας σε πολίτες τρίτων χωρών. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις σχετικά με τα νέα προϊόντα καπνού και την παραγωγή αντισηπτικών, και ορίζει την ΗΔΙΚΑ Α.Ε. ως Εθνικό Σημείο Επαφής Ηλεκτρονικής Υγείας. - Τροποποίηση: Νόμος 4633 — ΦΕΚ Α' 161/2019 (άρθρο 17)
Ο Νόμος 4633/2019 του Ελληνικού Κοινοβουλίου συστήνει τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, υπαγόμενο στον Υπουργό Υγείας, με σκοπό την προστασία και βελτίωση της δημόσιας υγείας μέσω επιδημιολογικής επιτήρησης, πρόληψης και ετοιμότητας. Ο νόμος καθορίζει τη διοικητική του δομή, τις αρμοδιότητες του Προέδρου και του Διοικητικού Συμβουλίου, τους πόρους του, καθώς και τη διοικητική του διάρθρωση με Γενικές Διευθύνσεις και Διευθύνσεις. Επίσης, ρυθμίζει θέματα ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων σε κατεπείγουσες περιστάσεις, τη λειτουργία των Κέντρων Αναφοράς και των Εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας, και προβλέπει τη μεταφορά προσωπικού και την κατάργηση προηγούμενων φορέων, όπως ο ΕΟΔΥ (Ν.Π.Δ.Δ.) και το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Τέλος, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με την αξιολόγηση και αποζημίωση φαρμάκων, την τιμολόγηση, τη διαπραγμάτευση τιμών, την τακτοποίηση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων νοσοκομείων και παρόχων υγείας, καθώς και την ετοιμότητα εκτάκτων καταστά… - Τροποποίηση: Νόμος 4600 — ΦΕΚ Α' 43/2019 (άρθρο 2)
Ο Νόμος 4600/2019 του Εθνικού Τυπογραφείου αφορά κυρίως την ίδρυση, λειτουργία και αδειοδότηση ιδιωτικών κλινικών, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις για φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και τις αρμοδιότητες των αρμόδιων επιτροπών. Επίσης, ρυθμίζει θέματα σχετικά με τη συνταγογράφηση οπιοειδών, την ηλεκτρονική συνταγογράφηση από μαίες, την προστασία προσωπικών δεδομένων, την κυκλοφορία προϊόντων καπνού και υποκατάστατων, καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις για παραβάσεις. Συγκεκριμένα, ορίζει ότι άδειες ίδρυσης και λειτουργίας μπορούν να λάβουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, ενώ καθορίζει και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση αυτών των αδειών, όπως η ύπαρξη αυτοτελούς κτιρίου και η τήρηση πολεοδομικών προδιαγραφών. Τέλος, προβλέπει τη συγκρότηση επιτροπών για την εξέταση αιτήσεων και προσφυγών, καθώς και τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων σε φαρμακοποιούς και ιδιωτικές κλινικές. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 4419 — ΦΕΚ Α' 174/2016
Ο Νόμος 4419/2016, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία 2014/40/ΕΕ, ρυθμίζει την παραγωγή, την πώληση και την επισήμανση προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων και φυτικών προϊόντων για κάπνισμα στην Ελλάδα. Ο νόμος ορίζει λεπτομερώς τους όρους που αφορούν τα προϊόντα αυτά, τις μέγιστες επιτρεπόμενες εκπομπές πίσσας, νικοτίνης και μονοξειδίου του άνθρακα, καθώς και τις απαιτήσεις για τις προειδοποιήσεις υγείας που πρέπει να αναγράφονται στις συσκευασίες. Απαγορεύει επίσης τη διάθεση στην αγορά προϊόντων καπνού με χαρακτηριστικό άρωμα ή γεύση και θέτει κανόνες για τη διασυνοριακή πώληση ηλεκτρονικών τσιγάρων. Οι κατασκευαστές και εισαγωγείς υποχρεούνται να υποβάλλουν στο Υπουργείο Υγείας πληροφορίες για τα συστατικά, τις εκπομπές και τα τοξικολογικά δεδομένα των προϊόντων τους, ενώ προβλέπονται και παράβολα για τη συμμόρφωση με τις διατάξεις.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2016
Επιστροφή στη λίστα νόμων