Νόμος 4170/2013 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 4170/2013, δημοσιευμένος στο ΦΕΚ 163 Τεύχος Α' το 2013, εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2011/16/ΕΕ για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας. Ρυθμίζει τη συνεργασία των ελληνικών αρχών με αυτές άλλων κρατών-μελών της ΕΕ για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή και επιβολή της φορολογικής νομοθεσίας, καθώς και τις διαδικασίες για την αυτόματη, αυθόρμητη και κατόπιν αιτήματος ανταλλαγή πληροφοριών. Ο νόμος αφορά κυρίως το Υπουργείο Οικονομικών και τις εποπτευόμενες από αυτό υπηρεσίες, ενώ καθορίζει τις αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας ως κεντρικής υπηρεσίας διασύνδεσης. Επίσης, θίγει θέματα ποιοτικού ελέγχου των ελεγκτών από το Σώμα Ποιοτικού Ελέγχου (Σ.Π.Ε.) της Ε.Λ.Τ.Ε., επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων και προστασίας των πληροφοριών από το υπηρεσιακό και φορολογικό απόρρητο.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει ότι σκοπός των άρθρων 1 έως 25 είναι η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2011/16/ΕΕ, η οποία αφορά τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας και καταργεί την Οδηγία 77/799/ΕΟΚ, όπως αυτή είχε ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία μέσω του ν. 1914/1990.
- Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 1 τ ορίζει τις αρμοδιότητες του Σώματος Ποιοτικού Ελέγχου (Σ.Π.Ε.) της Ε.Λ.Τ.Ε., συμπεριλαμβανομένης της διενέργειας ποιοτικών ελέγχων, της διατύπωσης υποδείξεων και εισηγήσεων, και της διεξαγωγής ερευνών για παραβάσεις της νομοθεσίας και του ρυθμιστικού πλαισίου των ελεγκτών, με την αποζημίωση των μελών του Σ.Π.Ε. να καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών κατόπιν εισήγησης του Δ.Σ. της Ε.Λ.Τ.Ε.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ ορίζει τους κανόνες και τις διαδικασίες για τη συνεργασία των ελληνικών αρχών με τις αρχές άλλων κρατών-μελών της ΕΕ, με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών που σχετίζονται με την εφαρμογή και επιβολή της νομοθεσίας για συγκεκριμένους φόρους, όπως αναφέρεται στο άρθρο 2. Επιπλέον, επιτρέπει τη χρήση των πληροφοριών για διαφορετικούς σκοπούς, εφόσον υπάρχει άδεια από την αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών και οι πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παρόμοιους σκοπούς στην Ελλάδα.
- Άρθρο 2 π. Το Άρθρο 2 π του ΦΕΚ, βασιζόμενο στο άρθρο 5 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, καθορίζει την υποχρέωση της ελληνικής αρχής να κοινοποιεί πληροφορίες που διαθέτει ή αποκτά από ελέγχους σε αιτούσες αρχές άλλων κρατών-μελών, και αντίστροφα, την ελληνική αρχή να ζητά τέτοιες πληροφορίες. Επίσης, ορίζει πότε η Ελλάδα πρέπει να κοινοποιεί πληροφορίες που λαμβάνει από ημεδαπές αρχές σε άλλα κράτη-μέλη, όπως σε περιπτώσεις υποψίας φοροδιαφυγής, μείωσης φόρου, εικονικών μεταφορών κερδών, ή όταν πληροφορίες από άλλο κράτος-μέλος είναι σημαντικές για την επιβολή φόρου εκεί.
- Άρθρο 2 σ. Το Άρθρο 2 σ του ΦΕΚ επιτρέπει στην αιτούσα ελληνική αρχή να διαβιβάζει πληροφορίες που έλαβε από άλλη χώρα-μέλος σε αρμόδια αρχή τρίτης χώρας-μέλους, εφόσον αυτές οι πληροφορίες είναι χρήσιμες για τους σκοπούς του Άρθρου 2, ενημερώνοντας την αρχή προέλευσης των πληροφοριών, η οποία έχει δέκα εργάσιμες ημέρες για να αντιταχθεί στη διαβίβαση.
- Άρθρο 2 τ. Το Άρθρο 2 τ του ΦΕΚ αφορά την επιβολή υποχρεωτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και ορίζει ότι τα άρθρα 1 έως 25 δεν εφαρμόζονται σε αυτές, καθώς και σε ΦΠΑ, δασμούς και ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ενώ παράλληλα θίγει την παραβίαση του τραπεζικού και επαγγελματικού απορρήτου από υπαλλήλους και τρίτους, με ποινές έως οριστική παύση ή απόλυση, και προβλέπει εξαιρέσεις για την Γ.Γ.Π.Σ., το Σ.Μ.Τ.Λ. και Λ.Π.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ καθορίζει το πεδίο εφαρμογής των διατάξεων σε όλους τους φόρους που εισπράττονται από την Ελλάδα ή κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών αρχών, και επιτρέπει τη διενέργεια ταυτόχρονων ελέγχων μεταξύ κρατών-μελών για την ανταλλαγή πληροφοριών. Επίσης, προβλέπει τη δυνατότητα παροχής πληροφοριών από τρίτες χώρες στις ελληνικές αρχές και την κοινοποίηση πληροφοριών από την Ελλάδα σε τρίτες χώρες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με τη συναίνεση του κράτους-μέλους προέλευσης των πληροφοριών.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του εγγράφου ορίζει την έννοια της "αρμόδιας αρχής" για την εφαρμογή των άρθρων 1 έως 25, αναφέροντας την κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης, τμήμα διασύνδεσης ή αρμόδιο υπάλληλο. Επίσης, ρυθμίζει την κάλυψη των θέσεων Ελεγκτών Βεβαίωσης και Αναγκαστικής Είσπραξης Εσόδων του Κράτους από υπαλλήλους του Υπουργείου Οικονομικών και εποπτευομένων φορέων, με προτεραιότητα τους εφοριακούς και τελωνειακούς υπαλλήλους, και καθορίζει τη διαδικασία επιλογής και εκπαίδευσης των υποψηφίων, καθώς και τα κριτήρια αξιολόγησης.
- Άρθρο 4 π. Το Άρθρο 4 π, βασιζόμενο στην Οδηγία 2011/16/ΕΕ, ορίζει τη Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Υπουργείου Οικονομικών ως "αρμόδια αρχή" και το Τμήμα Γ΄ Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας της ίδιας Διεύθυνσης ως "κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης", καθορίζοντας τις αρμοδιότητές τους στην υποβολή και λήψη αιτημάτων συνδρομής, καθώς και ορίζει τη Διεύθυνση Ελέγχων και τη Διεύθυνση Ελέγχου Τελωνείων ως "τμήματα διασύνδεσης" για την εφαρμογή της διοικητικής συνεργασίας.
- Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ του ΦΕΚ, αναφερόμενο στο άρθρο 4 του ν. 2472/1997, ρυθμίζει την ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες, εξετάζοντας την αιτιολογία από την ελληνική αρχή που λαμβάνει ή αιτείται τις πληροφορίες.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του εγγράφου ορίζει τους όρους "κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης", "τμήμα διασύνδεσης", "αρμόδιος υπάλληλος", "αιτούσα αρχή", "λαμβάνουσα αρχή", "διοικητική έρευνα", "ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήματος", "αυτόματη ανταλλαγή", "αυθόρμητη ανταλλαγή", "πρόσωπο" και "δίκτυο CCN", ενώ παράλληλα αναφέρεται στο Συμβούλιο Ποιοτικού Ελέγχου (Σ.Π.Ε.) ως πενταμελές συλλογικό όργανο με τριετή θητεία, τα μέλη του οποίου ορίζονται με απόφαση του Δ.Σ. της Ε.Λ.Τ.Ε.
- Άρθρο 5 π. Το Άρθρο 5 π ρυθμίζει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ακίνητη περιουσία και εισόδημα από αυτήν, ορίζοντας ότι η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών κοινοποιεί αυτές τις πληροφορίες στην Επιτροπή τουλάχιστον άπαξ ετησίως, πριν από την 1η Ιανουαρίου 2014, και παρέχει ετήσια στατιστικά στοιχεία πριν από την 1η Ιουλίου 2016.
- Άρθρο 5 τ. Το άρθρο 5 τ του ν. 3693/2008 τροποποιεί το άρθρο 5, προσθέτοντας παράγραφο 4, σύμφωνα με την οποία η Ε.Λ.Τ.Ε. διαγράφει τον νόμιμο ελεγκτή από το Μητρώο Ελεγκτών σε περίπτωση οριστικής ανάκλησης της άδειάς του. Επίσης, τροποποιούνται τα άρθρα 6, 10 και 16 του ίδιου νόμου, σχετικά με τα προσόντα υποψηφίων, τη διάρκεια πρακτικής άσκησης και τις πειθαρχικές κυρώσεις για καθυστέρηση ή ανακριβή παροχή πληροφοριών από ελεγκτές και ελεγκτικές οντότητες.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6, που αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήματος, ορίζει ότι η λαμβάνουσα ελληνική αρχή κοινοποιεί πληροφορίες στην αιτούσα αρχή κράτους-μέλους. Επίσης, καθορίζει ότι το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) της Ε.Λ.Τ.Ε. επιβάλλει πειθαρχικές κυρώσεις για παραπτώματα που διαπιστώνονται από το Συμβούλιο Ποιοτικού Ελέγχου (Σ.Π.Ε.), όπως επίπληξη, προσωρινή απαγόρευση διενέργειας ελέγχων, πρόστιμα έως 100.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και έως 1.000.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα (με δυνατότητα διπλασιασμού σε περίπτωση υποτροπής ή αύξησης έως δεκαπλάσιο της αμοιβής για ελεγκτικά γραφεία), προσωρινή ή οριστική αφαίρεση επαγγελματικής άδειας, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της παράβασης και τον κίνδυνο για τον ελεγκτικό θεσμό.
- Άρθρο 6 μ. Το Άρθρο 6 μ περιγράφει τη διαδικασία με την οποία η ελληνική αρχή, ως λαμβάνουσα, συγκεντρώνει πληροφορίες ή διεξάγει ελέγχους κατόπιν αιτήματος κράτους-μέλους, ακολουθώντας τις ίδιες διαδικασίες όπως όταν ενεργεί για δικούς της σκοπούς. Το Άρθρο 8, που αναφέρεται στην Οδηγία 2011/16/ΕΕ, καθορίζει τις προθεσμίες και τις προϋποθέσεις άρνησης παροχής πληροφοριών από τη λαμβάνουσα ελληνική αρχή, όπως όταν η αποκάλυψη αντίκειται σε εμπορικό απόρρητο, βιομηχανική μέθοδο, ή τη δημόσια τάξη. Το Άρθρο 18, επίσης βάσει της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, ορίζει ότι η λαμβάνουσα ελληνική αρχή υποχρεούται να εφαρμόζει τα διαθέσιμα μέτρα για τη συγκέντρωση πληροφοριών, ακόμη και αν δεν τις χρειάζεται για δικούς της φορολογικούς σκοπούς.
- Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ ορίζει τις προθεσμίες για την παροχή πληροφοριών από την ελληνική αρχή σε αιτήματα άλλων κρατών-μελών, με μέγιστο χρόνο τους έξι μήνες (ή δύο μήνες αν οι πληροφορίες είναι ήδη διαθέσιμες), την επιβεβαίωση παραλαβής εντός επτά εργάσιμων ημερών, την κοινοποίηση ελλείψεων εντός ενός μηνός, και την ενημέρωση για λόγους καθυστέρησης ή αδυναμίας παροχής πληροφοριών. Επίσης, το Άρθρο 29 αντικαθιστά το Άρθρο 6 του ν. 3148/2003, ορίζοντας την Ε.Λ.Τ.Ε. ως αρμόδιο όργανο για τη διαπίστωση παραβάσεων και τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων, με τη συμμετοχή του Σ.Π.Ε. και "εντεταλμένων ελεγκτών".
- Άρθρο 6Β. Το Άρθρο 6Β του ΦΕΚ ορίζει τις εξουσίες των ελεγκτικών οργάνων της Ε.Λ.Τ.Ε. κατά τη διερεύνηση παραβάσεων, επιτρέποντάς τους να έχουν πρόσβαση, να λαμβάνουν αντίγραφα, να προβαίνουν σε κατασχέσεις εγγράφων και ηλεκτρονικών μέσων, και να λαμβάνουν καταθέσεις, εφόσον υπάρχει έγγραφη εντολή από τον Πρόεδρο της Ε.Λ.Τ.Ε., ενώ για τις κατασχέσεις απαιτείται η σύνταξη έκθεσης κατάσχεσης.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 ορίζει ότι η ελληνική αρχή, ως λαμβάνουσα, οφείλει να διενεργεί διοικητικές ενέργειες για τη συγκέντρωση πληροφοριών, όπως περιγράφονται στο Άρθρο 6, και μπορεί να προβαίνει σε ελέγχους ή άλλες συγκεκριμένες διοικητικές ενέργειες κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος από την αιτούσα αρχή κράτους-μέλους.
- Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ ορίζει ότι πρακτικά γνωμοδοτήσεων σε δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις, εφόσον αφορούν χρηματικό αντικείμενο άνω των 150.000 ευρώ ή εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων με αξία άνω των 150.000 ευρώ, καθίστανται εκτελεστοί τίτλοι μετά από 60 ημέρες από την έγκρισή τους, με δυνατότητα αναπροσαρμογής του ποσού μέσω κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 ορίζει ότι οι απαντήσεις σε αιτήματα πληροφοριών, η αποδοχή τους, ή η άρνηση ικανοποίησης, αποστέλλονται μέσω τυποποιημένου εντύπου που εγκρίνεται από την Επιτροπή, σύμφωνα με την Οδηγία 2011/16/ΕΕ. Το έντυπο αυτό περιλαμβάνει τα στοιχεία ταυτότητας του προσώπου που ερευνάται και τους φορολογικούς λόγους για το αίτημα, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από επιπλέον έγγραφα.
- Άρθρο 8 α. Το Άρθρο 8α του ΦΕΚ ορίζει την κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης και τα τμήματα διασύνδεσης ως αρμόδιες αρχές κατ' ανάθεση, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Β' που αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών κατόπιν αιτήματος.
- Άρθρο 8 π. Το Άρθρο 8 π του ΦΕΚ αναφέρει ότι ένα αίτημα μπορεί να απορριφθεί εάν είχε ζητηθεί πριν από την 11η Μαρτίου 2011, σύμφωνα με το στοιχείο γ΄ του άρθρου 21 του ν. 1914/1990. Το Άρθρο 19 επιτρέπει στην Ελλάδα να ζητήσει ευρύτερη αμοιβαία συνεργασία με ένα κράτος-μέλος, εφόσον αυτό το κράτος-μέλος παρέχει αντίστοιχη ευρύτερη συνεργασία προς τρίτη χώρα.
- Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ καθορίζει ότι η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών θα ανταλλάσσει αυτόματα με τις αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών, από την 1η Ιανουαρίου 2014 και εξής, διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με φορολογικούς κατοίκους που αφορούν εισόδημα από απασχόληση, αμοιβές διευθυντών, προϊόντα ασφάλειας ζωής, συντάξεις και ακίνητη περιουσία.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 ορίζει ότι η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1, υποχρεούται να παρέχει στην Επιτροπή στατιστικά στοιχεία για την αξιολόγηση των άρθρων 1 έως 25, τα οποία συντάσσονται με τη διαδικασία του άρθρου 26 παράγραφος 2 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ.
- Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 10 τ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών μπορεί να κοινοποιεί αυθορμήτως πληροφορίες στις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών-μελών, εφόσον αυτές είναι χρήσιμες, και αναφέρεται στην εφαρμογή του άρθρου 8 του ν. 3312/2005, καθώς και στη χρήση τυποποιημένου ηλεκτρονικού μορφότυπου για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, όπως εγκρίνεται από την Επιτροπή σύμφωνα με την Οδηγία 2011/16/EE.
- Άρθρο 10 ε. Το Άρθρο 10ε του ΦΕΚ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή πρέπει να επιβεβαιώνει την παραλαβή των πληροφοριών, ιδανικά ηλεκτρονικά, εντός επτά εργάσιμων ημερών, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Γ' που αφορά άλλες μορφές διοικητικής συνεργασίας, όπως η παρουσία σε διοικητικές υπηρεσίες και η συμμετοχή σε διοικητικές έρευνες.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ν. 3086/2002 αντικαθίσταται, ορίζοντας ότι η Γραμματεία του Ν.Σ.Κ. υπάγεται απευθείας στον Πρόεδρο και διευθύνεται από Νομικό Σύμβουλο του Κράτους ή Πάρεδρο.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ αφορά την παρουσία υπαλλήλων αρμόδιων αρχών κρατών-μελών σε διοικητικές υπηρεσίες και τη συμμετοχή τους σε διοικητικές έρευνες, κατόπιν αιτήματος της αρμόδιας αρχής άλλου κράτους-μέλους προς το αρμόδιο τμήμα διασύνδεσης του Υπουργείου Οικονομικών.
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 περιγράφει τον Σχηματισμό Επιστημονικών Δραστηριοτήτων και Δημοσίων Σχέσεων, ο οποίος προΐσταται λειτουργός του Ν.Σ.Κ. και είναι αρμόδιος για την οργάνωση και λειτουργία της Βιβλιοθήκης του Ν.Σ.Κ., την οργάνωση επιστημονικών εκδηλώσεων με τη συμμετοχή διαφόρων επιστημόνων για τη συζήτηση νομικών ζητημάτων που αφορούν το Δημόσιο, την ενημέρωση της κοινότητας για τις δραστηριότητες του Ν.Σ.Κ., την οργάνωση άλλων εκδηλώσεων και την παρακολούθηση του τύπου.
- Άρθρο 13 π. Το Άρθρο 13 π, παράγραφος 5, ορίζει ότι η ανάκτηση στοιχείων από το Σ.Μ.Τ.Λ. και Λ.Π. από δημόσιες αρχές, υπηρεσίες και φορείς, που αφορούν άτομα διαφορετικά από αυτά του αιτήματος, δεν συνιστά παραβίαση απορρήτου, εφόσον τα στοιχεία αυτά καταστρέφονται αμελλητί. Η παράγραφος 6 αναθέτει στον Υπουργό Οικονομικών τον καθορισμό της έναρξης λειτουργίας του Συστήματος Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών (Σ.Μ.Τ.Λ. και Λ.Π.), της διαδικασίας ένταξης και πρόσβασης φορέων, των διαβιβαζόμενων στοιχείων, και των προθεσμιών παροχής πληροφοριών εκτός Σ.Μ.Τ.Λ. και Λ.Π.
- Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ ρυθμίζει τη διαδικασία κοινοποίησης πράξεων ή αποφάσεων από ελληνικές αρχές σε παραλήπτες σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και την αντίστροφη διαδικασία, με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομικών να διαδραματίζει ρόλο στη διαβίβαση. Το Άρθρο 44 αντικαθιστά το Άρθρο 13 του ν. 3086/2002, αναφερόμενο στον "Σχηματισμό Επιστημονικών Δραστηριοτήτων και Δημοσίων Σχέσεων" υπό την εποπτεία λειτουργού του Ν.Σ.Κ.
- Άρθρο 14 κ. Το Άρθρο 14 κ ορίζει ότι τα αιτήματα διοικητικών κοινοποιήσεων και η πληροφόρηση σχετικά με τη χρησιμότητα των ζητούμενων πληροφοριών, σύμφωνα με τα άρθρα 14 και 15 αντίστοιχα, πρέπει να υποβάλλονται χρησιμοποιώντας ένα τυποποιημένο έντυπο που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 26 παράγραφος 2 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ ορίζει ότι η ελληνική αρχή που παρέχει πληροφορίες σε άλλο κράτος-μέλος μπορεί να ζητήσει πληροφόρηση σχετικά με τη χρησιμότητα αυτών των πληροφοριών, ενώ παράλληλα αντικαθιστά το Άρθρο 15 του ν. 3086/2002, ορίζοντας τη Διεύθυνση Διοικητικού και Λειτουργικής Υποστήριξης με τα επιμέρους τμήματά της.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του Κεφαλαίου Δ' ορίζει ότι οι πληροφορίες που λαμβάνει η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών ή η αιτούσα ελληνική αρχή, σύμφωνα με τα άρθρα 1 έως 25, προστατεύονται από το υπηρεσιακό και φορολογικό απόρρητο, σύμφωνα με την ελληνική φορολογική νομοθεσία.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17, που αναφέρεται στο Άρθρο 17 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, ορίζει ότι η ελληνική αρχή που λαμβάνει αίτημα από άλλη χώρα-μέλος για πληροφορίες του Άρθρου 6, πρέπει να τις παράσχει εφόσον η αιτούσα αρχή έχει εξαντλήσει τις συνήθεις πηγές πληροφόρησης. Σε περίπτωση αδυναμίας ή άρνησης παροχής των πληροφοριών, η ελληνική αρχή οφείλει να ενημερώσει την αιτούσα αρχή εντός ενός μηνός από την παραλαβή του αιτήματος.
- Άρθρο 17 π. Το Άρθρο 17 π του ΦΕΚ ορίζει ότι η ελληνική αρχή μπορεί να αρνηθεί τη διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν ιδιοκτησιακά συμφέροντα προσώπου, εάν αυτές αφορούν φορολογικές περιόδους προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 2011 και θα μπορούσαν να απορριφθούν βάσει του στοιχείου γ΄ του άρθρου 21 του ν. 1914/1990.
- Άρθρο 17Β. Το Άρθρο 17Β ορίζει ότι αιτήσεις και μελέτες για ακίνητα που αναφέρονται στο άρθρο 12 μπορούν να υποβληθούν από το ενδιαφερόμενο νομικό πρόσωπο ή τον ασκούντα δικαιώματα επί της περιουσίας, και ότι όλες οι σχετικές πράξεις αναρτώνται στον ιστότοπο της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Οικονομικών. Επιπλέον, η αξιοποίηση των ακινήτων γίνεται βάσει της νομοθεσίας για την αξιοποίηση περιουσίας νομικών προσώπων του άρθρου 1 παρ. 4 του ν. 590/1977, με το προϊόν να διατίθεται αποκλειστικά για το κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο τους, σύμφωνα με τα άρθρα 11 έως 16 και 17Β του ν. 3986/2011.
- Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ, παράγραφος 2, ορίζει ότι η ελληνική αρχή που λαμβάνει πληροφορίες δεν μπορεί να αρνηθεί την παροχή τους επικαλούμενη έλλειψη δικού της συμφέροντος, ούτε επειδή οι πληροφορίες ανήκουν σε τράπεζα, χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο, πράκτορα, διαχειριστή ή αφορούν ιδιοκτησιακά συμφέροντα προσώπου.
- Άρθρο 19 τ. Το Άρθρο 19 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την αμοιβαία συνεργασία της Ελλάδας με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, ορίζοντας ότι αν η Ελλάδα παρέχει ευρύτερη συνεργασία σε τρίτη χώρα, δεν μπορεί να αρνηθεί την παροχή αντίστοιχης συνεργασίας σε άλλα κράτη μέλη. Επίσης, αναφέρεται στην Ε.Λ.Τ.Ε. και το Δ.Σ. αυτής, καθώς και στο ΣΟΕΛ, σχετικά με τη θέσπιση κανόνων δεοντολογίας για νομίμους ελεγκτές και ελεγκτικά γραφεία. Τέλος, το άρθρο 54 τροποποιεί την παρ. 7 του άρθρου 30 του ν. 3086/2002, αναφέροντας ότι δικαστικές αποφάσεις ή διοικητικές πράξεις που βεβαιώνουν ή διορθώνουν την ηλικία δεν λαμβάνονται υπόψη.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του εγγράφου, το οποίο αντιστοιχεί στο Άρθρο 20 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, καθορίζει τη χρήση τυποποιημένων εντύπων και ηλεκτρονικών μορφοτύπων για τα αιτήματα παροχής πληροφοριών και διεξαγωγής διοικητικών ερευνών, καθώς και για τις σχετικές απαντήσεις, αποδοχές, αιτήματα συμπληρωματικών πληροφοριών, ή αδυναμίες/άρνηση ικανοποίησης αυτών.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του εγγράφου, που αφορά τις πρακτικές ρυθμίσεις για την ανταλλαγή πληροφοριών σύμφωνα με την Οδηγία 2011/16/ΕΕ, ορίζει ότι οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται ηλεκτρονικά μέσω του δικτύου CCN, και οι ελληνικές αρχές είναι υπεύθυνες για την προσαρμογή των συστημάτων τους για αυτή την ανταλλαγή.
- Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ, παράγραφος 2, ορίζει ότι οι ελληνικές αρχές είναι υπεύθυνες για την προσαρμογή των συστημάτων τους για την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω του δικτύου CCN, ενώ η παράγραφος 3 επιτρέπει την πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες από διαπιστευμένα πρόσωπα της Επιτροπής για λόγους συντήρησης και ανάπτυξης του δικτύου. Η παράγραφος 4 αναφέρει ότι η Ελλάδα παραιτείται από την επιστροφή δαπανών που προκύπτουν από την εφαρμογή των άρθρων 1 έως 25, εκτός από αμοιβές εμπειρογνωμόνων, και η παράγραφος 5 επιτρέπει τη σύνταξη αιτημάτων συνεργασίας σε οποιαδήποτε συμφωνημένη γλώσσα, με μετάφραση μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή του Υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1, οφείλει να κοινοποιεί στην Επιτροπή κάθε πληροφορία που είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της διοικητικής συνεργασίας, όπως αυτή περιγράφεται στα άρθρα 1 έως 25, με σκοπό την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής.
- Άρθρο 22 τ. Το Άρθρο 22 τ ρυθμίζει τη μεταβίβαση εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων από καταργούμενα νομικά πρόσωπα στη δημόσια υπηρεσία και στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Ν.Σ.Κ.), ορίζοντας διαδικασίες διαβίβασης φακέλων, αναβολής δικών για έξι (6) μήνες και περαιτέρω αναβολής για τρεις (3) μήνες με δυνατότητα επιβολής χρηματικής ποινής στον υπαίτιο υπάλληλο σύμφωνα με το άρθρο 205 του Κ.Πολ.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει ότι η ανταλλαγή πληροφοριών με τρίτες χώρες διέπεται από το άρθρο 9 του ν. 2472/1997, ενώ επιτρέπει την εξαίρεση από τα δικαιώματα των άρθρων 11 και 12 του ίδιου νόμου, κατόπιν ειδικά αιτιολογημένης πράξης της αρμόδιας αρχής του Υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1.
- Άρθρο 23 Α. Το Άρθρο 23 Α, που προστίθεται στον ν. 3086/2002, ρυθμίζει την εκκαθάριση δαπανών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (Ν.Σ.Κ.) που αφορούν αμοιβές και έξοδα για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου, όπως δικηγορικές αμοιβές, έξοδα μεταφράσεων, δημοσιεύσεων και μετακινήσεων, και επιτρέπει στο Ν.Σ.Κ. να αναθέτει, κατά παρέκκλιση, μεταφράσεις δικογράφων σε μεταφραστικά γραφεία ή ιδιώτες μεταφραστές για υποθέσεις στο Ε.Δ.Δ.Α. και σε δικαστήρια της αλλοδαπής.
- Άρθρο 23 τ. Το Άρθρο 23 τ ρυθμίζει την εποπτεία του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. από το Ν.Σ.Κ., καθορίζοντας τη διαδικασία αποδοχής αποφάσεων, άσκησης ένδικων βοηθημάτων, αναγνώρισης απαιτήσεων και συμβιβασμών, ενώ παράλληλα αυξάνει τις οργανικές θέσεις των Νομικών Συμβούλων του Κράτους σε πενήντα επτά (57).
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ, το οποίο αφορά την προστασία δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 25 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, ορίζει ότι η ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών ερευνών, απαιτεί ειδικά αιτιολογημένη απόφαση για την αναγκαιότητα και αναλογικότητα των δεδομένων από την αιτούσα και τη λαμβάνουσα αρχή.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του παρόντος νόμου καταργεί τα άρθρα 19 έως 24α του ν. 1914/1990, τα άρθρα 1 και 2 του ν. 3312/2005, και τα άρθρα 3 και 4 του ν. 3453/2006, τα οποία αφορούν την αμοιβαία συνδρομή των αρμόδιων αρχών των κρατών-μελών στον τομέα των άμεσων και έμμεσων φόρων, καθώς και φόρων επί των ασφαλίστρων, ενσωματώνοντας στην ελληνική νομοθεσία τις Οδηγίες 77/799/ΕΟΚ, 2003/93/ΕΚ και 2004/56/ΕΚ.
- Άρθρο 25Α. Το Άρθρο 25Α του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία επιλογής δικηγορικών εταιρειών ή δικηγόρων στην αλλοδαπή για την παροχή νομικών υπηρεσιών ή δικαστική εκπροσώπηση του Κράτους και άλλων φορέων, με τις δαπάνες να βαρύνουν τον προϋπολογισμό του αρμόδιου φορέα ή του Ν.Σ.Κ. σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενώ το Άρθρο 52 αντικαθιστά την παρ. 1 του άρθρου 27 του ν. 3086/2002, ορίζοντας τους λειτουργούς του Ν.Σ.Κ.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 τροποποιεί τον ν. 3148/2003, ορίζοντας ότι η Ε.Λ.Τ.Ε. εποπτεύεται από τον Υπουργό Οικονομικών με προηγούμενη έγκριση για τον ετήσιο προϋπολογισμό και απολογισμό, ενώ ορίζει ότι ο γραμματέας του Δ.Σ. είναι υπάλληλος της Ε.Λ.Τ.Ε. και οι Αντιπρόεδροι επιλέγονται από πρόσωπα με ευρεία επιστημονική κατάρτιση στη Λογιστική ή/και Ελεγκτική. Επιπλέον, παρατείνει αυτοδικαίως τη θητεία των μελών του Δ.Σ. της Ε.Λ.Τ.Ε. έως ένα έτος σε περίπτωση λήξης της θητείας τους.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 τροποποιεί το άρθρο 4 του ν. 3148/2003, ορίζοντας ότι το Συμβούλιο Λογιστικής Τυποποίησης (Σ.ΛΟ.Τ.) θα είναι πενταμελές, με Πρόεδρο Αντιπρόεδρο της Ε.Λ.Τ.Ε. και τέσσερις ειδικούς επιστήμονες στη Λογιστική, εκ των οποίων τουλάχιστον ένας πρέπει να είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 τροποποιεί το Άρθρο 5 του ν. 3148/2003, αντικαθιστώντας το με νέο Άρθρο 5 που αφορά το Συμβούλιο Ποιοτικού Ελέγχου (Σ.Π.Ε.).
- Άρθρο 28 τ. Το άρθρο 28 τ του ΦΕΚ τροποποιεί διατάξεις του ν. 3693/2008, ορίζοντας το Δ.Σ. της Ε.Λ.Τ.Ε. ως αρμόδιο όργανο για την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, την αναπροσαρμογή κυρώσεων και ποσών αποζημίωσης/ασφαλιστικής κάλυψης, την κρίση συνδρομής γενικής αρχής, τον έλεγχο εκθέσεων διαφάνειας, τη χορήγηση επαγγελματικής άδειας σε ελεγκτές τρίτων χωρών και την εγγραφή ελεγκτικών οντοτήτων τρίτων χωρών στο Δημόσιο Μητρώο, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
- Άρθρο 29 π. Το Άρθρο 29 π ορίζει ότι οι διατάξεις του ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 2015, αναφερόμενο σε ημερομηνίες που προηγούνται αυτών του άρθρου 29 παράγραφος 1 της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, ενώ το Άρθρο 10 αφορά το πεδίο εφαρμογής και τις προϋποθέσεις της αυθόρμητης ανταλλαγής πληροφοριών.
- Άρθρο 30Β. Το Άρθρο 30Β του Κ.Ε.Δ.Ε. (ν.δ. 356/1974) καθορίζει την ηλεκτρονική διαδικασία κοινοποίησης κατασχέσεων απαιτήσεων στα χέρια πιστωτικών ιδρυμάτων, μέσω μοναδικών διαμετακομιστικών κόμβων που ορίζονται από το Ελληνικό Δημόσιο και την Ελληνική Ένωση Τραπεζών/Ένωση Συνεταιριστικών Τραπεζών, με τα ποσά να αποδίδονται στο Ελληνικό Δημόσιο εντός 10 ημερών, και η διαδικασία τίθεται σε πλήρη λειτουργία 60 ημέρες μετά τη δημοσίευση.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31, παράγραφος 9, ορίζει ότι οι ψευδείς ή ανακριβείς μαρτυρικές καταθέσεις τιμωρούνται σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 225 του Ποινικού Κώδικα. Η παράγραφος 1 του Άρθρου 31 αντικαθιστά την παράγραφο 1 του άρθρου 8 του ν. 3148/2003, καθορίζοντας ότι οι πόροι της Ε.Λ.Τ.Ε. προέρχονται από εισφορά 1% επί των συνολικών ακαθάριστων εσόδων των ελεγκτικών εταιρειών, και ότι έως το 75% του πλεονάσματος της Ε.Λ.Τ.Ε. στο τέλος κάθε τριετίας, μετά από απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, διατίθεται ως έσοδο του Κρατικού Προϋπολογισμού.
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 τροποποιεί το άρθρο 9 του ν. 3148/2003, ορίζοντας ότι οι κανονιστικού περιεχομένου αποφάσεις του Δ.Σ. της Ε.Λ.Τ.Ε. δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το Άρθρο 33 τροποποιεί το άρθρο 2 του ν. 3693/2008, αναθέτοντας στην Ε.Λ.Τ.Ε. την αρμοδιότητα να αποφασίζει για την ύπαρξη δικτύου. Επιπλέον, το Άρθρο 61 τροποποιεί το άρθρο 2 του ν. 2882/2001, ορίζοντας ποιοι εκπρόσωποι του Δημοσίου υπογράφουν σχετικές συμβάσεις.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ τροποποιεί τον ν. 3693/2008, ορίζοντας ότι η Ε.Λ.Τ.Ε. (Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχου) αποφασίζει για τη συνδρομή της ιδιότητας συνδεδεμένου μέρους ελεγκτικού γραφείου, τη χορήγηση ή μη επαγγελματικής άδειας, και την ανάκληση αυτής, μετά από εισήγηση του Συμβουλίου Ποιοτικού Ελέγχου. Επίσης, καθορίζει τις περιπτώσεις οριστικής ανάκλησης άδειας, όπως επιβολή πειθαρχικής ποινής, δικαστική συμπαράσταση, καταδίκη για συγκεκριμένα αδικήματα, συνταξιοδότηση, ή σοβαρή αμφισβήτηση της εντιμότητας, και προβλέπει τη διαγραφή του ελεγκτή από το Μητρώο Ελεγκτών σε περίπτωση οριστικής ανάκλησης.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 απαλλάσσει τα μέλη των συλλογικών οργάνων και το προσωπικό της Ε.Λ.Τ.Ε., καθώς και τους «εντεταλμένους ελεγκτές» της, από την αστική ευθύνη για πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, εκτός αν ενήργησαν με δόλο ή βαριά αμέλεια, ενώ το Άρθρο 35 υποχρεώνει τα πιστωτικά ιδρύματα να παρέχουν εγγράφως πληροφορίες στους νόμιμους ελεγκτές ή ελεγκτικά γραφεία για την επιβεβαίωση υπολοίπων λογαριασμών πελατών, χωρίς να μπορούν να επικαλεστούν το τραπεζικό απόρρητο.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5301 — ΦΕΚ Α' 74/2026 (άρθρα 1, 2, 3, 4, 5, 8 κ.ά.)
Ο Νόμος 5301/2026 ενσωματώνει οδηγίες της ΕΕ για την ενίσχυση της φορολογικής διαφάνειας, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής σε συναλλαγές κρυπτοστοιχείων και την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών. Τροποποιεί τον Ν. 4170/2013 και άλλους νόμους, εισάγοντας νέους ορισμούς και διαδικασίες για την αναφορά και ανταλλαγή δεδομένων από παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Επίσης, ρυθμίζει θέματα σχετικά με τις εκ των προτέρων διασυνοριακές αποφάσεις, τις δηλωτέες διασυνοριακές ρυθμίσεις, τις φορολογικές δεσμευτικές απαντήσεις, τις κυρώσεις για παραβάσεις και την προστασία δεδομένων. Επιπλέον, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για την κεφαλαιοποίηση αποθεματικών της ΕΥΔΑΠ, την αμοιβή στελεχών του ΚΕ.ΜΕ.Α., την πρόσληψη εν αποστρατεία στελεχών στην ΕΑΒ Α.Ε., τις φορολογικές απαλλαγές πλοίων, τις παρακρατήσεις φόρου σε αναδρομικές συντάξεις και αμοιβές, τη φορολόγηση ακινήτων, την ηλεκτρονική πλατφόρμα συναλλαγών μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη μεταφορά αρμοδιοτήτων απ… - Τροποποίηση: Νόμος 5259 — ΦΕΚ Α' 228/2025 (άρθρο 197)
Το έγγραφο είναι ο Νόμος υπ' αριθμ. 5259, ο οποίος ρυθμίζει θέματα σχετικά με κοινωφελείς περιουσίες, κοινωφελή ιδρύματα, σχολάζουσες κληρονομίες και δωρεές προς το Δημόσιο. Περιλαμβάνει τη σύσταση και τις αρμοδιότητες του Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία «Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος», καθώς και διατάξεις που αφορούν τη φορολογία εισοδήματος, περιουσίας και Φ.Π.Α. Οι βασικοί φορείς που αφορά είναι η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, καθώς και τα κοινωφελή ιδρύματα και οι φορείς του Δημοσίου. - Τροποποίηση: Νόμος 5135 — ΦΕΚ Α' 147/2024 (άρθρο 47)
Ο Νόμος 5135/2024 καθιερώνει το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής, προσδιορίζοντας τις συναλλαγές που υπόκεινται σε αυτό, τους συντελεστές, τα πρόσωπα που επιβαρύνονται και αποδίδουν τον φόρο, καθώς και τις απαλλαγές. Το τέλος επιβάλλεται σε διάφορες συμβάσεις και συναλλαγές, όπως μισθώσεις ακινήτων, δάνεια, πωλήσεις κινητών ή άυλων αγαθών, μεταβιβάσεις επιχειρήσεων, διανομές κοινής περιουσίας, αφηρημένες υποσχέσεις χρέους, συμβιβασμούς, αποζημιώσεις, αμοιβές, τόκους, επιταγές, συνδρομές, επάθλα, καθώς και σε συναλλαγές που αφορούν το Δημόσιο και φορείς γενικής κυβέρνησης. Ο νόμος ορίζει επίσης τους υπόχρεους για τη δήλωση και απόδοση του τέλους, εξαιρώντας ορισμένους φορείς και περιπτώσεις, και καθορίζει τις διαδικασίες δήλωσης, απόδοσης και επιστροφής του. - Κατάργηση: Νόμος 5047 — ΦΕΚ Α' 147/2023 (άρθρα 1, 2, 4, 5, 6Α, 7 κ.ά.)
Ο Νόμος 5047/2023 του Ελληνικού Κοινοβουλίου παρατείνει την παραμονή στην υπηρεσία ιατρών έως τις 31.3.2024 υπό προϋποθέσεις και ρυθμίζει τη συνεργασία των ελληνικών φορολογικών αρχών με τις αντίστοιχες της ΕΕ, την παροχή στοιχείων από πλατφόρμες, τροποποιήσεις στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, και την ανταλλαγή πληροφοριών για φορολογικούς σκοπούς. Επίσης, ενσωματώνει διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2021/514 για την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας και την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των κοινών ελέγχων και της προστασίας δεδομένων. Ο νόμος αφορά κυρίως το Υπουργείο Υγείας, την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) και τις φορολογικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ, ενώ προβλέπει και κυρώσεις για παραβάσεις των υποχρεώσεων αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών από Φορείς Εκμετάλλευσης Πλατφόρμας.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2013
Επιστροφή στη λίστα νόμων