Νόμος 3849/2010 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 3849/2010 τροποποιεί τον ν. 3213/2003 και διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, διευρύνοντας τις υποχρεώσεις δήλωσης περιουσιακής κατάστασης για δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς, μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, βουλευτές, ευρωβουλευτές και άλλους αξιωματούχους. Ο νόμος ορίζει αυστηρές ποινές φυλάκισης και χρηματικές ποινές για παράνομο πλουτισμό, προσφορά για άσκηση επιρροής, μη υποβολή ή ανακριβή δήλωση περιουσιακής κατάστασης, καθώς και για παράνομη συμμετοχή σε εξωχώριες εταιρείες. Επίσης, προβλέπει τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, τη δήμευση δώρων και περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν παράνομα, και την έκπτωση από αιρετό αξίωμα σε περιπτώσεις αμετάκλητης καταδίκης. Τέλος, ρυθμίζει τη σύσταση της Κεντρικής Επιτροπής Μεταγωγών, την ίδρυση Σώματος Επιθεώρησης και Ελέγχου Καταστημάτων Κράτησης, και τις διαδικασίες για την αποκάλυψη και δίωξη εγκλημάτων διαφθοράς, με δυνατότητα μειωμένων ποινών για όσους συμβάλλουν στην αποκάλυψη.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ τροποποιεί τον ν. 3213/2003, διευρύνοντας την υποχρέωση υποβολής δήλωσης περιουσιακής κατάστασης στους δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς και στα μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ενώ ορίζει ότι η δήλωση συνοδεύεται από αντίγραφο της φορολογικής δήλωσης και του Εντύπου Ε9. Επιπλέον, ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μπορεί να ζητά έλεγχο από την Επιτροπή σε συγκεκριμένα πρόσωπα βάσει επώνυμης καταγγελίας ή δημοσιοποιημένων στοιχείων.
  2. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ν. 3213/2003, με τον τίτλο "Παράνομος πλουτισμός", ορίζει ότι υπόχρεος σε δήλωση που αποκτά ή προσπορίζει σε τρίτο αθέμιτο περιουσιακό όφελος λόγω της ιδιότητάς του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών και χρηματική ποινή από 20.000 έως 1.000.000 ευρώ.
  3. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ν. 3213/2003, με τον νέο τίτλο "Προσφορά για άσκηση επιρροής", ορίζει ότι όποιος ζητά, λαμβάνει ή δέχεται υπόσχεση οικονομικού ανταλλάγματος για να ασκήσει επιρροή σε υπόχρεο σε δήλωση πρόσωπο για υπηρεσιακή απόφαση, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή από 15.000 έως 750.000 ευρώ.
  4. Άρθρο 3 π. Το Άρθρο 3 π ορίζει ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μπορεί να καλύπτει, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, δαπάνες για θύματα που υπέστησαν αναπηρία ή βαριά παραμόρφωση από εγκλήματα που τελέστηκαν στην Ελλάδα από 1.1.2010 και μετά, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του ν. 3811/2009 (ΦΕΚ 231 Α΄). Το ύψος και ο δικαιούχος της αποζημίωσης, η οποία θα συνυπολογίζει τυχόν ποσά που έχουν εισπραχθεί από τον δράστη ή άλλες πηγές, θα καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
  5. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ν. 3213/2003, όπως τροποποιείται, ορίζει ποινές για την μη υποβολή ή υποβολή ανακριβούς δήλωσης, με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών και χρηματική ποινή από 10.000 έως 500.000 ευρώ, ενώ προβλέπει επιπλέον ποινές κάθειρξης έως δέκα (10) έτη και χρηματικές ποινές από 30.000 έως 1.500.000 ευρώ για περιπτώσεις αθέμιτου περιουσιακού οφέλους άνω των 73.000 ευρώ ή αν ο δράστης ενεργεί κατ' επάγγελμα ή είναι υπότροπος.
  6. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 ορίζει ποινές για την υπόσχεση ή προσφορά οικονομικού ανταλλάγματος σε τρίτους για άσκηση επιρροής σε υπόχρεο σε δήλωση για λήψη απόφασης στα υπηρεσιακά του καθήκοντα, με χρηματικές ποινές από 750.000 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις υπέρβασης των 73.000 ευρώ, επαγγελματικής δράσης ή υποτροπής, επιβάλλεται κάθειρξη έως 10 έτη και χρηματική ποινή από 30.000 έως 1.500.000 ευρώ.
  7. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ν. 3213/2003, όπως τροποποιείται, ορίζει ποινές για την παράνομη συμμετοχή σε εξωχώριες εταιρείες για συγκεκριμένες κατηγορίες δημοσίων λειτουργών και στελεχών, με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή από 10.000 έως 500.000 ευρώ. Επίσης, το Άρθρο 5 προσθέτει άρθρο 7 στον ίδιο νόμο, το οποίο τιμωρεί με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών την παρεμπόδιση ελέγχου ή τη μη σύννομη δημοσίευση δήλωσης περιουσιακής κατάστασης.
  8. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ν. 3213/2003 προσθέτει το Άρθρο 9, το οποίο ορίζει γενικές ποινικές διατάξεις, αποκλείοντας την εφαρμογή του άρθρου 83 περ. ε΄ του Ποινικού Κώδικα όπου προβλέπεται αθροιστικά ποινή φυλάκισης και χρηματική, και επιβάλλοντας επιπλέον αποστέρηση πολιτικών δικαιωμάτων από 1 έως 5 έτη (φυλάκιση) ή από 2 έως 10 έτη (κάθειρξη) για τα αδικήματα των άρθρων 4, 5, 6 παρ. 1 και 2, και 8 παρ. 2.
  9. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ν. 2776/1999, όπως τροποποιείται, ορίζει ότι ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μπορεί να διατάσσει ή να απαγορεύει τη μεταγωγή κρατουμένων για λόγους ασφάλειας της χώρας ή δημόσιας τάξης, ενώ σε περιπτώσεις κατεπείγοντος ή απειλής διασάλευσης της τάξης, αρμόδιος είναι ο Ειδικός Γραμματέας του Υπουργείου, με την υπόθεση να εισάγεται άμεσα στην Κεντρική Επιτροπή Μεταγωγών (ΚΕΜ).
  10. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Ολομέλεια του Εφετείου Αθηνών ορίζει δύο εφέτες ανακριτές και οι υπόλοιπες Ολομέλειες Εφετείων ορίζουν έναν, αρμόδια δικαστήρια για κακουργήματα είναι το τριμελές εφετείο σε πρώτο βαθμό και το πενταμελές εφετείο σε δεύτερο βαθμό, ενώ εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
  11. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ν. 3213/2003, όπως τροποποιείται, επιτρέπει στον ανακριτή (ή στο δικαστικό συμβούλιο κατά την προκαταρκτική εξέταση) να διατάξει τη δέσμευση λογαριασμών, τίτλων, χρηματοπιστωτικών προϊόντων και θυρίδων θησαυροφυλακίου, καθώς και την απαγόρευση εκποίησης ακινήτων, για αδικήματα των άρθρων 4, 5, 6 (παρ. 1-2) και 8, με σκοπό την προστασία περιουσιακών στοιχείων που μπορούν να δημευθούν. Η απαγόρευση τίθεται σε ισχύ με την επίδοση της διάταξης/βουλεύματος στα αρμόδια ιδρύματα ή γραφεία, ενώ ο κατηγορούμενος και τρίτοι έχουν δικαίωμα αίτησης άρσης εντός 20 ημερών.
  12. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 αντικαθιστά το άρθρο 238 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας ότι σε περιπτώσεις αδικημάτων που αναφέρονται στα άρθρα 235, 236 και 237, διατάσσεται η δήμευση δώρων, περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν από αυτά, και περιουσιακών στοιχείων που αναμίχθηκαν με παράνομα αποκτηθέντα μέχρι την αξία τους. Το Άρθρο 11 προσθέτει άρθρο 13 στον ν. 3213/2003, επεκτείνοντας τους περιορισμούς διενέργειας χρηματιστηριακών συναλλαγών στους βουλευτές, ευρωβουλευτές, γενικούς γραμματείς του Υπουργικού Συμβουλίου, γενικούς γραμματείς περιφερειών, προέδρους διευρυμένων νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων, νομάρχες, δημάρχους, καθώς και σε συγκεκριμένα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 13 παρ. 1.
  13. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του παρόντος νόμου τροποποιεί το άρθρο 252 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας την "Παραβίαση υπηρεσιακού απορρήτου" και επεκτείνοντας τους περιορισμούς που αναφέρονται στις παραγράφους θ', ι' και ια' της παραγράφου 1 του ίδιου νόμου στους προέδρους, διοικητές, υποδιοικητές και γενικούς διευθυντές πιστωτικών ιδρυμάτων που ελέγχονται από το κράτος, καθώς και για τους συζύγους και ανήλικα τέκνα τους.
  14. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 τροποποιεί το άρθρο 8 του ν. 3213/2003, προσθέτοντας παράγραφο 5 που επιτρέπει στον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη να ζητά ελέγχους σε αστυνομικούς και λιμενικούς βάσει επώνυμης καταγγελίας ή δημοσιοποιημένων στοιχείων, ενώ παράλληλα αντικαθιστά το άρθρο 263 ΠΚ, επιβάλλοντας πρόσκαιρη στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων από 1 έως 5 έτη σε υπαλλήλους που καταδικάζονται σε φυλάκιση για συγκεκριμένα αδικήματα.
  15. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 προσθέτει το άρθρο 263Β στον Ποινικό Κώδικα, το οποίο προβλέπει μειωμένη ποινή και δυνατότητα αναστολής εκτέλεσης για υπαίτιους ή συμμετόχους σε συγκεκριμένες πράξεις διαφθοράς (άρθρα 235, 236 παρ. 1-2, 237 παρ. 1-3, 239-261, 390 όταν τελείται από υπάλληλο) εφόσον συμβάλλουν ουσιωδώς στην αποκάλυψη της συμμετοχής άλλου υπαλλήλου ή δικαστικού λειτουργού.
  16. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 αντικαθιστά την παράγραφο 1 του άρθρου 9 του ν. 2776/1999, ορίζοντας τη σύσταση της Κεντρικής Επιτροπής Μεταγωγών (ΚΕΜ) στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία θα είναι τριμελής και θα αποτελείται από τον Ειδικό Γραμματέα (πρόεδρο), τον επόπτη του συγκροτήματος Φυλακών Κορυδαλλού και τον πρόεδρο του ΚΕΣΦ, με συγκεκριμένες διαδικασίες αναπλήρωσης.
  17. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 1 του ν. 3090/2002, συστήνοντας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ειδική υπηρεσία με την ονομασία «Σώμα Επιθεώρησης και Ελέγχου Καταστημάτων Κράτησης», η οποία υπάγεται απευθείας στον Ειδικό Γραμματέα του Υπουργείου.
  18. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 αντικαθιστά την παράγραφο 2 του άρθρου 187 ΠΚ, ορίζοντας ποινές κάθειρξης έως δέκα (10) έτη και χρηματικές ποινές από 100.000 έως 500.000 ευρώ για όσους ματαιώνουν την αποκάλυψη, δίωξη ή τιμωρία του εγκλήματος συγκρότησης ή ένταξης σε εγκληματική οργάνωση μέσω απειλής, βίας ή δωροδοκίας δικαστικών λειτουργών, υπαλλήλων, μαρτύρων, πραγματογνωμόνων και διερμηνέων. Εάν η ματαίωση αφορά και άλλα εγκλήματα που απαριθμούνται στην ίδια παράγραφο, η ποινή αυξάνεται σε κάθειρξη και χρηματική ποινή από 100.000 έως 1.000.000 ευρώ.
  19. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ρυθμίζει τον διορισμό αποφοίτων της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών σε προσωποπαγείς θέσεις εισηγητών στο Ελεγκτικό Συνέδριο όταν οι οργανικές θέσεις δεν επαρκούν, και τροποποιεί την περίπτωση γ) της παραγράφου 6 του άρθρου 15 του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 4 του ν. 3841/2010 (ΦΕΚ 55 Α΄), σχετικά με την προαγωγή δικαστικών λειτουργών.
  20. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του νόμου καταργεί τους ν. 3933/1959 (ΦΕΚ 31 Α΄), ν.δ. 4016/1959 (ΦΕΚ 237 A), την παράγραφο 2 του άρθρου 19 του π.δ. 5/2008 (ΦΕΚ 17 Α΄), καθώς και τις παραγράφους 3 του άρθρου 236 ΠΚ και 4 του άρθρου 237 ΠΚ.
  21. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 ορίζει ότι ο νόμος τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με ημερομηνία Αθήνα, 25 Μαΐου 2010, και υπογράφεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Γρ. Παπούλια και τους Υπουργούς Εσωτερικών, Αποκέντρωσης, Οικονομικών και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Δικαιοσύνης, Διαφάνειας, Προστασίας του Πολίτη και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το υπόλοιπο κείμενο αφορά τιμοκαταλόγους και διαδικασίες παραγγελίας και αποστολής Φ.Ε.Κ. από το Εθνικό Τυπογραφείο.
  22. Άρθρο 59 τ. Το Άρθρο 59 τ τροποποιεί το Άρθρο 359 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ορίζοντας ότι οι μάρτυρες παραμένουν στο ακροατήριο μετά την εξέτασή τους, εκτός αν το δικαστήριο επιτρέψει την αποχώρησή τους με συναίνεση του εισαγγελέα και των διαδίκων, ενώ οι Ειδικοί Επιθεωρητές και Επιθεωρητές-Ελεγκτές του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης και των Σωμάτων/Υπηρεσιών Επιθεώρησης/Ελέγχου του ν. 3074/2002 (παρ. 2 άρθρου 1) αποχωρούν αμέσως μετά την εξέτασή τους, εκτός αν το δικαστήριο διατάξει διαφορετικά με αιτιολογημένη απόφαση.
  23. Άρθρο 61. Το Άρθρο 61 τροποποιεί το Άρθρο 159 ΠΚ, προσθέτοντας παράγραφο 4, η οποία ορίζει ότι οι διατάξεις των άρθρων 238, 263 παρ. 1 και 263B εφαρμόζονται αναλόγως και στα εγκλήματα των προηγούμενων παραγράφων του Άρθρου 159 ΠΚ, εφόσον έχουν εξασφαλίσει στους υπαιτίους περιουσιακά οφέλη.
  24. Άρθρο 83 π. Το Άρθρο 83 π ορίζει ότι η έκπτωση από αιρετό αξίωμα επέρχεται αυτοδικαίως με αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση για ποινή κάθειρξης από δύο (2) έως δέκα (10) έτη, ενώ το Άρθρο 10 του ν. 3213/2003 προβλέπει ότι η ποινική δίωξη για τα αδικήματα των άρθρων 4 έως 8 ασκείται από τον αρμόδιο εισαγγελέα εφετών με απευθείας ανάκριση στο Εφετείο.
  25. Άρθρο 86 τ. Το Άρθρο 86 τ ορίζει μειωμένες ποινές για συμμέτοχους που προσφέρουν αποδεικτικά στοιχεία σε περιπτώσεις ποινικής δίωξης Υπουργών ή Υφυπουργών, καθώς και για κατηγορούμενους σε περιπτώσεις παραγραφής, με δυνατότητα αναστολής εκτέλεσης της ποινής υπό προϋποθέσεις που αφορούν τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής και την επάρκεια των στοιχείων. Επίσης, προβλέπει τη μετάταξη υπαλλήλων που καταγγέλλουν εγκλήματα των άρθρων 235-261 του Ποινικού Κώδικα, και τροποποιεί τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για την κατά προτεραιότητα διεξαγωγή ανακρίσεων και εισαγωγή στο ακροατήριο για τα εν λόγω εγκλήματα όταν τελούνται με δόλο και συναρτώνται με την εξασφάλιση οφέλους.
  26. Άρθρο 238. Το Άρθρο 238 του ΦΕΚ ορίζει ότι εάν προϊόντα που προέρχονται από αδίκημα έχουν αναμιχθεί με νόμιμη περιουσία, τότε η νόμιμη περιουσία υπόκειται σε δήμευση μέχρι την αξία των αναμεμειγμένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένου του εισοδήματος ή άλλων οφελών που προκύπτουν από αυτά. Εάν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία δεν υπάρχουν πλέον, δεν βρεθούν, δεν μπορούν να κατασχεθούν ή ανήκουν σε τρίτο, τότε δημεύονται περιουσιακά στοιχεία του υπαιτίου ίσης αξίας, ή επιβάλλεται χρηματική ποινή μέχρι την αξία τους, όπως προσδιορίζεται από το δικαστήριο.
  27. Άρθρο 252. Το Άρθρο 252 ορίζει ποινές φυλάκισης και χρηματικές ποινές για όσους υπηρετούν στο Πολιτικό Γραφείο του Πρωθυπουργού, Υπουργών ή Υφυπουργών και γνωστοποιούν εμπιστευτικές πληροφορίες ή έγγραφα, με σκοπό το προσωπικό όφελος ή τη βλάβη του κράτους ή άλλων, ενώ τιμωρείται και ο τρίτος που χρησιμοποιεί αυτές τις πληροφορίες εν γνώσει.
  28. Άρθρο 263. Το Άρθρο 263 του ΦΕΚ αφορά την έκπτωση από θέση ή αξίωμα λόγω στέρησης πολιτικών δικαιωμάτων, την αναστολή ποινικής δίωξης για υπαλλήλους και δικαστικούς λειτουργούς που αποκαλύπτουν συμμετοχή άλλων σε εγκλήματα των άρθρων 235-261 και 390, καθώς και την παραπομπή στη Βουλή για μέλη της Κυβέρνησης ή Υφυπουργούς που εμπλέκονται σε τέτοιες πράξεις.
  29. Άρθρο 359. Το Άρθρο 17 του Κεφαλαίου Τέταρτου, "Λοιπές Διατάξεις", αφορά τις δαπάνες ιατρικής, νοσηλευτικής και αποκατάστασης για το προσωπικό των Καταστημάτων Κράτησης (όπως ορίζονται στην απόφαση 58819/7.4.2003 του Υπουργού Δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένων υπαλλήλων εξωτερικής φρούρησης) που είναι θύματα εγκλημάτων βίας από πρόθεση.
  30. Άρθρο preamble. Το άρθρο preamble του Ν. 3849/2009 τροποποιεί τον ν. 3213/2003 και διατάξεις του Ποινικού Κώδικα σχετικά με εγκλήματα κατά της Υπηρεσίας, καθώς και άλλες διατάξεις.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2010

Επιστροφή στη λίστα νόμων