Νόμος 2859/2000 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 2859/2000 του Ελληνικού Κοινοβουλίου θεσπίζει τον Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και ρυθμίζει την επιβολή του φόρου στην παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών εντός της χώρας, καθώς και στις εισαγωγές και ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών. Ο νόμος ορίζει ως φορολογητέες πράξεις την παράδοση αγαθών, την παροχή υπηρεσιών, την εισαγωγή αγαθών και την ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, ενώ διευκρινίζει ποιοι θεωρούνται υποκείμενοι στο φόρο και ποιες πράξεις απαλλάσσονται. Καθορίζει επίσης τον τόπο πραγματοποίησης των φορολογητέων πράξεων, τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης και τη φορολογητέα αξία, ενώ ορίζει τους συντελεστές του ΦΠΑ και τις απαλλαγές που προβλέπονται. Ο νόμος αφορά όλους τους υποκείμενους στο φόρο, φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και το Ελληνικό Δημόσιο και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης για συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει την επιβολή του φόρου κύκλου εργασιών με την ονομασία "φόρος προστιθέμενης αξίας" (ΦΠΑ), ο οποίος επιρρίπτεται από τον υπόχρεο σε βάρος του αντισυμβαλλομένου. Το Άρθρο 2, παράγραφος 1, ορίζει ως αντικείμενο του φόρου την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιούνται επαχθώς στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο στο φόρο.
  2. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ ορίζει ως φορολογητέες πράξεις την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών εντός της χώρας από υποκείμενο στο φόρο, την εισαγωγή αγαθών, την ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών (συμπεριλαμβανομένων καινούργιων μεταφορικών μέσων και αγαθών που υπάγονται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης) υπό προϋποθέσεις, ενώ ορίζει ως "εσωτερικό της χώρας" την ελληνική επικράτεια εκτός Αγίου Όρους και ως "έδαφος της Κοινότητας" και "τρίτο έδαφος" αυτά που καθορίζονται στο Παράρτημα II.
  3. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι μισθωτοί και τα φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με δεσμούς εξάρτησης με τον εργοδότη τους δεν θεωρούνται ότι ασκούν ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα. Επίσης, το ελληνικό Δημόσιο, οι δήμοι, οι κοινότητες και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου δεν θεωρούνται υποκείμενοι στο φόρο για πράξεις που εκτελούν κατά την εκπλήρωση της αποστολής τους, εκτός εάν η μη υπαγωγή στο φόρο προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού ή εάν ασκούν δραστηριότητες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι.
  4. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ καταργεί διατάξεις που αφορούν φόρους που ενοποιήθηκαν με το άρθρο 3 του Ν. 1477/1984, συμπεριλαμβανομένων των α.ν. 1901/1939 (ΦΕΚ 332), Ν. 4324/1963 (ΦΕΚ 152), α.ν. 156/1967 (ΦΕΚ 179), Ν.Δ. 1674/1942 (ΦΕΚ 240), Ν.Δ. από 31.10.1942 (ΦΕΚ 296) και α.ν. 154/1967 (ΦΕΚ 180), με ισχύ και για την περιοχή του Αγίου Όρους. Επιπλέον, ορίζει ότι προεδρικά διατάγματα, μετά από πρόταση του Υπουργού Οικονομικών, μπορούν να τροποποιούν, συμπληρώνουν ή καταργούν διατάξεις του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων για εναρμόνιση με τον παρόντα νόμο.
  5. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4, παράγραφος 3, διευκρινίζει ότι η εξαίρεση από την εφαρμογή διατάξεων ισχύει μόνο για πράξεις που ενεργούνται ως δημόσια εξουσία, ενώ η παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου ορίζει ως "οικονομική δραστηριότητα" οποιαδήποτε δραστηριότητα παραγωγού, εμπόρου ή παρόχου υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων της εξόρυξης, των αγροτών, των ελεύθερων επαγγελματιών και της εκμετάλλευσης αγαθών για έσοδα. Επιπλέον, το ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β', παράγραφος 2, αναφέρει ότι η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τη θέση προϊόντων σε ανάλωση ή κατά τη διαπίστωση ελλειμμάτων, σύμφωνα με το Άρθρο 4 και τις ειδικές περιπτώσεις του Άρθρου 5 του Ν. 2127/1993.
  6. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 ορίζει την "Παράδοση αγαθών" ως κάθε πράξη μεταβίβασης του δικαιώματος διάθεσης ενσώματων κινητών αγαθών και ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων φυσικών δυνάμεων όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, το αέριο, το ψύχος και η θερμότητα. Επίσης, καλύπτει πωλήσεις μέσω παραγγελιοδόχου, πωλήσεις με παρακράτηση κυριότητας, μεταβιβάσεις κυριότητας κατόπιν επιταγής δημόσιας αρχής, αλλά εξαιρεί τη μεταβίβαση επιχείρησης ως συνόλου, κλάδου ή μέρους της, εκτός αν ο μεταβιβάζων ή ο αποκτών δεν δικαιούνται έκπτωση φόρου.
  7. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο φόρος καταβάλλεται μαζί με τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των βιομηχανοποιημένων καπνών από τα υπόχρεα πρόσωπα του άρθρου 46 του Ν. 2127/1993, με δυνατότητα έκπτωσης κατά την εκκαθάριση των φόρων βάσει δικαιολογητικών, ενώ σε περίπτωση φθοράς ή βλάβης παρέχεται δικαίωμα συμψηφισμού ή επιστροφής του φόρου.
  8. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 ορίζει την παράδοση ακινήτων ως μεταβίβαση αποπερατωμένων ή ημιτελών κτιρίων και οικοπέδων πριν από την πρώτη εγκατάσταση, καθώς και τη μεταβίβαση ψιλής κυριότητας, επικαρπίας, ή την εκτέλεση εργασιών με μίσθωση έργου, με εξαίρεση περιπτώσεις όπου δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης φόρου. Οι διατάξεις αυτές ισχύουν για ακίνητα με άδεια κατασκευής από 1ης Ιανουαρίου 2002.
  9. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ ορίζει ποιες πράξεις θεωρούνται παράδοση αγαθών για φορολογικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης αγαθών της επιχείρησης για δικές της ανάγκες ή για σκοπούς ξένους προς αυτήν, καθώς και της μεταφοράς αγαθών προς άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις και προϋποθέσεις που αναφέρονται σε διάφορες παραγράφους και άρθρα του νόμου.
  10. Άρθρο 7 π. Το Άρθρο 7 π καθορίζει την εφαρμογή της Οδηγίας 69/169/ΕΟΚ για λιανικές πωλήσεις σε ταξιδιώτες, ορίζοντας "ταξιδιώτη μη εγκατεστημένο στην Κοινότητα" και "κατοικία ή συνήθη διαμονή", ενώ εξαιρεί από το φόρο συγκεκριμένες υπηρεσίες και παραδόσεις αγαθών που συνδέονται με εξαγωγές εκτός Κοινότητας, καθώς και εισαγωγές και ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών από υποκείμενο στο φόρο για εξαγωγή.
  11. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 ορίζει την παροχή υπηρεσιών ως κάθε πράξη που δεν αποτελεί παράδοση αγαθών, περιλαμβάνοντας μεταβίβαση άυλων αγαθών, υποχρεώσεις παράλειψης ή ανοχής, εκμετάλλευση ξενοδοχείων και εστιατορίων, εκτέλεση υπηρεσιών κατόπιν επιταγής δημόσιας αρχής, μίσθωση βιομηχανοστασίων και χρηματοθυρίδων, καθώς και εργασίες φασόν επί ενσώματων κινητών αγαθών, με τον Υπουργό Οικονομικών να ρυθμίζει κάθε λεπτομέρεια εφαρμογής.
  12. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9, παράγραφος 4, ορίζει ότι η χρησιμοποίηση αγαθών ή υπηρεσιών της επιχείρησης για προσωπικές ανάγκες, για το προσωπικό, ή για σκοπούς ξένους προς αυτήν, θεωρείται παροχή υπηρεσιών, εφόσον κατά την απόκτησή τους υπήρχε δικαίωμα έκπτωσης φόρου. Επίσης, καλύπτει τη χρησιμοποίηση δικών του υπηρεσιών για δραστηριότητες που απαλλάσσονται από φόρο ή για τις ανάγκες της επιχείρησης, υπό προϋποθέσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 30.
  13. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 ορίζει την "εισαγωγή αγαθών" ως την είσοδο αγαθών στην Ελλάδα που δεν βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) ή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), ή αγαθών από τρίτες χώρες. Η εισαγωγή πραγματοποιείται στην Ελλάδα εφόσον τα αγαθά βρίσκονται εντός της χώρας κατά την είσοδό τους στην Κοινότητα, εκτός εάν έχουν υπαχθεί σε καθεστώτα προσωρινής εισαγωγής ή διαμετακόμισης και εξέρχονται από αυτά εντός της Ελλάδας.
  14. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ 248 ορίζει πότε γεννάται η φορολογική υποχρέωση και ο φόρος γίνεται απαιτητός για εισαγόμενα αγαθά, ανάλογα με το τελωνειακό καθεστώς στο οποίο τίθενται (π.χ. προσωρινή εισαγωγή, εξωτερική διαμετακόμιση), ενώ ειδικά για σκάφη αναψυχής σε προσωρινή εισαγωγή την 31.12.1992, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τη λήξη του καθεστώτος, εκτός αν ισχύουν συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
  15. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 ορίζει την "ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών" ως την απόκτηση της εξουσίας διάθεσης κινητών αγαθών που αποστέλλονται από άλλο κράτος-μέλος, εξαιρουμένων περιπτώσεων όπως αγρότες, συναλλαγές χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, ή μη υποκείμενα στο φόρο νομικά πρόσωπα με συναλλαγές κάτω των 2.500.000 δρχ. κατά την προηγούμενη και τρέχουσα διαχειριστική περίοδο, εκτός από καινούργια μεταφορικά μέσα και προϊόντα ειδικών φόρων κατανάλωσης.
  16. Άρθρο 12. Το Άρθρο 13 ορίζει ότι η παράδοση αγαθών θεωρείται ότι πραγματοποιείται στο εσωτερικό της χώρας εάν τα αγαθά βρίσκονται εντός της χώρας κατά τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης, ή εάν παραδίδονται σε επιβάτες κατά τη διάρκεια μεταφοράς εντός της Κοινότητας, με αφετηρία την Ελλάδα.
  17. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 ορίζει τον τόπο πραγματοποίησης μεταφορών επιβατών και παραδόσεων αγαθών, διευκρινίζοντας ότι η μεταφορά μετ' επιστροφής θεωρείται αυτοτελής, η παράδοση αγαθών μετά από εγκατάσταση γίνεται στον τόπο εγκατάστασης, και η παράδοση αγαθών πριν από την εισαγωγή τους θεωρείται ότι γίνεται στο εσωτερικό της χώρας εφόσον εκεί είναι ο τελικός προορισμός τους, με παρεκκλίσεις για αποστολές από άλλο κράτος-μέλος προς την Ελλάδα ή από την Ελλάδα προς άλλο κράτος-μέλος, υπό προϋποθέσεις και με όριο συναλλαγών 8.200.000 δραχμών για αγαθά που δεν υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης.
  18. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο τόπος παροχής υπηρεσιών θεωρείται στην Ελλάδα για υπηρεσίες συναφείς με ακίνητα, μεταφορές (με συγκεκριμένες προϋποθέσεις αναχώρησης/άφιξης εντός ή εκτός Ελλάδας/Κοινότητας), εγκατάσταση/συναρμολόγηση αγαθών από προμηθευτή εκτός Ελλάδας, μίσθωση μεταφορικών μέσων, και για πολιτιστικές, αθλητικές, εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές δραστηριότητες, εργασίες σχετικές με μεταφορές (φόρτωση/εκφόρτωση), και πραγματογνωμοσύνες/εργασίες σε κινητά αγαθά που παραμένουν στην Ελλάδα.
  19. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ καθορίζει πότε θεωρείται ότι πραγματοποιείται ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών στο εσωτερικό της χώρας, θέτοντας προϋποθέσεις για υποκείμενα στο φόρο και για την απόδειξη φορολόγησης σε άλλο κράτος-μέλος, ενώ το Άρθρο 16 ορίζει ότι η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά το χρόνο πραγματοποίησης της παράδοσης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών.
  20. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 ορίζει ότι η παράδοση αγαθών συντελείται κατά την έναρξη της αποστολής ή την ολοκλήρωση της συναρμολόγησης/εγκατάστασης, ενώ ο φόρος γίνεται απαιτητός κατά την έκδοση τιμολογίου, την είσπραξη αντιπαροχής, την καταβολή δόσης, την έκδοση φορολογικού στοιχείου για παραδόσεις αγαθών που απαλλάσσονται από το φόρο, ή την έκδοση φορολογικού στοιχείου πριν την παροχή υπηρεσιών. Ειδικά για πράξεις του άρθρου 6, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά την υπογραφή προσυμφώνου, τη σύνταξη έκθεσης πλειστηριασμού, την υπογραφή οριστικού συμβολαίου ή τη μεταγραφή.
  21. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ ορίζει ότι η φορολογική υποχρέωση για την εισαγωγή αγαθών γεννάται και ο φόρος καθίσταται απαιτητός από το Δημόσιο κατά το χρόνο πραγματοποίησης της εισαγωγής, σύμφωνα με το Άρθρο 10 του ίδιου νόμου.
  22. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ ορίζει ότι η φορολογική υποχρέωση για την ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών γεννάται όταν τα αγαθά τίθενται στη διάθεση του αποκτώντος, ή κατά την έναρξη της αποστολής τους αν ο προμηθευτής αναλαμβάνει την υποχρέωση αποστολής. Ο φόρος καθίσταται απαιτητός από το Δημόσιο κατά την έκδοση του τιμολογίου ή άλλου ισοδύναμου στοιχείου, και το αργότερο έως την 15η του επόμενου μήνα από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης.
  23. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ ορίζει ότι η φορολογητέα αξία στην παράδοση αγαθών, στην ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών και στην παροχή υπηρεσιών είναι η αντιπαροχή που λαμβάνεται, προσαυξημένη με άμεσα συνδεόμενες παροχές. Εξαιρέσεις περιλαμβάνουν την τρέχουσα τιμή αγοράς ή το κόστος για συγκεκριμένες παραδόσεις αγαθών και ενδοκοινοτικές αποκτήσεις, το σύνολο των εξόδων για ορισμένες παροχές υπηρεσιών, και την κανονική αξία για ανταλλαγές αγαθών ή περιπτώσεις όπου η αντιπαροχή δεν είναι σε χρήμα.
  24. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ορίζει τη φορολογητέα αξία κατά την εισαγωγή αγαθών, η οποία περιλαμβάνει τη δασμολογητέα αξία, δασμούς, φόρους, τέλη, εισφορές, δικαιώματα και παρεπόμενα έξοδα μέχρι τον πρώτο τόπο προορισμού, ενώ για πετρελαιοειδή προϊόντα συνυπολογίζεται και το κόστος τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας.
  25. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ καθορίζει τους συντελεστές του ΦΠΑ, ορίζοντας τον γενικό συντελεστή στο 18% και μειωμένο στο 8% για συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες, ενώ προβλέπει μείωση 30% για αγαθά και υπηρεσίες που παραδίδονται, πωλούνται, αποστέλλονται ή εισάγονται στα νησιά των νομών Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου, Κυκλάδων, καθώς και στα νησιά Θάσο, Σαμοθράκη, Βόρειες Σποράδες και Σκύρο, με εξαιρέσεις για καπνοβιομηχανικά προϊόντα και μεταφορικά μέσα.
  26. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει τις απαλλαγές από τον φόρο κατά την εισαγωγή αγαθών, συμπεριλαμβανομένης της επανεισαγωγής, της εισαγωγής προϊόντων αλιείας και των αγαθών που προορίζονται για αποστολή σε άλλο κράτος μέλος. Επίσης, αναστέλλεται η είσπραξη του φόρου για την εισαγωγή εφημερίδων και περιοδικών, με τον φόρο να καταβάλλεται κατά τη διανομή τους στην Ελλάδα. Ο Υπουργός Οικονομικών είναι αρμόδιος για τη ρύθμιση λεπτομερειών εφαρμογής.
  27. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ απαλλάσσει από τον φόρο την παράδοση αγαθών που εξάγονται εκτός της Κοινότητας, είτε από τον πωλητή είτε από τον αγοραστή, με εξαιρέσεις για αγαθά που προορίζονται για εξοπλισμό ή εφοδιασμό σκαφών αναψυχής και ιδιωτικών αεροσκαφών. Η απαλλαγή για λιανικές πωλήσεις σε ταξιδιώτες απαιτεί ο ταξιδιώτης να μην είναι εγκατεστημένος στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος-μέλος της Κοινότητας, τα αγαθά να εξαχθούν εντός τριών μηνών, και η συνολική αξία της παράδοσης να υπερβαίνει ένα ποσό που ορίζεται από τον Υπουργό Οικονομικών.
  28. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 αφορά την απόκτηση αγαθών που προορίζονται για τελωνειακή αποθήκευση, ελεύθερες ζώνες, ελεύθερες αποθήκες, τελωνειακή αποταμίευση, ενεργητική τελειοποίηση, ενσωμάτωση σε εξέδρες γεωτρήσεων ή εκμετάλλευσης, ή για να τεθούν σε καθεστώς φορολογικής αποθήκης του Ν.2127/1993 (ΦΕΚ 48 Α΄) ή σε καθεστώς τελωνειακής επίβλεψης, ελεύθερου τελωνειακώς χώρου, ελεύθερου τελωνειακού συγκροτήματος, αποθηκών ανεφοδιασμού Κανονισμού (Ε.Ο.Κ.) 3665/87, καθώς και Καταστημάτων Αφορολόγητων Ειδών. Επίσης, καλύπτει παροχές υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με αυτές τις παραδόσεις αγαθών, καθώς και παραδόσεις και ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται στους προαναφερθέντες χώρους.
  29. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 καθιερώνει ένα καθεστώς φορολογικής αποθήκευσης για την αναστολή καταβολής Φ.Π.Α., ορίζοντας τους όρους για τη λειτουργία και την εποπτεία των φορολογικών αποθηκών από τη Διεύθυνση Φ.Π.Α. και τις ΔΟΥ. Επίσης, απαλλάσσει από το φόρο παραδόσεις και ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών που τίθενται σε αυτό το καθεστώς, καθώς και σχετικές παροχές υπηρεσιών, με εξαίρεση την τελωνειακή αποταμίευση και τις αποθήκες του Ν. 2127/1993.
  30. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 ορίζει ότι μεταφορικά μέσα (εκτός σκαφών και αεροσκαφών που αναφέρονται στο άρθρο 27, γ') δεν θεωρούνται "καινούργια" εάν έχουν περάσει 3 μήνες (ή 6 μήνες για χερσαία οχήματα) από την πρώτη κυκλοφορία τους και έχουν διανύσει πάνω από 6.000 χλμ (χερσαία), 100 ώρες πλεύσης (σκάφη) ή 40 ώρες πτήσης (αεροσκάφη). Το Άρθρο 12 ορίζει ως ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών την παραλαβή αγαθού στο εσωτερικό της χώρας από υποκείμενο ή μη υποκείμενο στο φόρο, το οποίο έχει αποσταλεί από άλλο κράτος-μέλος, καθώς και τη μετακίνηση αγαθών από άλλο κράτος-μέλος προς την Ελλάδα.
  31. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ αφορά την απαλλαγή από τον ΦΠΑ για ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών, εξαιρουμένων των αγροτών ειδικού καθεστώτος, υποκειμένων που διενεργούν μόνο απαλλασσόμενες πράξεις, και νομικών προσώπων μη υποκειμένων στο φόρο, εφόσον οι ενδοκοινοτικές τους αποκτήσεις δεν υπερβαίνουν τα 2.500.000 δραχμές (ή το αντίστοιχο ποσό στην τρέχουσα περίοδο), εκτός από καινούργια μεταφορικά μέσα και προϊόντα ειδικών φόρων κατανάλωσης. Επίσης, περιλαμβάνει την περιστασιακή παράδοση καινούργιων μεταφορικών μέσων και αγαθών ειδικών φόρων κατανάλωσης προς άλλα κράτη-μέλη, καθώς και την εισαγωγή και ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών με σκοπό την περαιτέρω παράδοσή τους, μέχρι ενός ορίου που καθορίζεται από τον Υπουργό Οικονομικών.
  32. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ αφορά τις απαλλαγές στην ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης εφημερίδων και περιοδικών όπου αναστέλλεται η είσπραξη του φόρου, ενώ ο Υπουργός Οικονομικών είναι αρμόδιος για τη ρύθμιση λεπτομερειών εφαρμογής.
  33. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ καθορίζει τον τρόπο προσδιορισμού του εκπιπτόμενου φόρου για υποκείμενους που χρησιμοποιούν αγαθά και υπηρεσίες για πράξεις με και χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, βασιζόμενος σε κλάσμα του κύκλου εργασιών, με στρογγυλοποίηση του δεκαδικού μέρους, εξαιρέσεις για πάγια και συγκεκριμένες χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, και δυνατότητα προσωρινού ή διακριτού προσδιορισμού του ποσοστού έκπτωσης, ενώ το Άρθρο 32 αναφέρει τις προϋποθέσεις άσκησης του δικαιώματος έκπτωσης.
  34. Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 ορίζει τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την έκπτωση του φόρου, όπως νόμιμα τιμολόγια, στοιχεία εισαγωγής αγαθών, περιοδικές δηλώσεις για ενδοκοινοτικές αποκτήσεις και λήψεις υπηρεσιών, καθώς και κυρωμένα αντίγραφα δηλώσεων καταβολής φόρου. Επιπλέον, αναφέρει ότι η διαφορά φόρου που δεν μπορεί να εκπέσει μεταφέρεται σε επόμενη περίοδο ή επιστρέφεται σύμφωνα με το άρθρο 34.
  35. Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ αφορά τον διακανονισμό των εκπτώσεων φόρου, ορίζοντας ότι οι εκπτώσεις που ενεργούνται με βάση περιοδικές δηλώσεις υπόκεινται σε τελικό διακανονισμό με την εκκαθαριστική δήλωση, εκτός από περιπτώσεις καταστροφής, απώλειας, κλοπής, δώρων μέχρι 3.000 δραχμών και δειγμάτων. Ειδικά για τα αγαθά επένδυσης, προβλέπεται πενταετής διακανονισμός με αφετηρία το έτος χρησιμοποίησής τους, με ετήσιο διακανονισμό του 1/5 του φόρου, ενώ σε περίπτωση παράδοσης ή παύσης χρήσης εντός της πενταετίας, ενεργείται εφάπαξ διακανονισμός. Ως αγαθά επένδυσης ορίζονται τα ενσώματα αγαθά που τίθενται σε διαρκή εκμετάλλευση για τουλάχιστον εννέα χρόνια, καθώς και δικαιώματα χρησιμοποίησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και σημάτων που εξυπηρετούν πολλαπλές χρήσεις.
  36. Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 του ΦΕΚ καθορίζει τις προϋποθέσεις για την επιστροφή φόρου, επιτρέποντας την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου, φόρου που δεν μπορεί να εκπέσει ή να μεταφερθεί, φόρου που αφορά συγκεκριμένες πράξεις ή αγαθά επένδυσης, καθώς και φόρου που επιβάρυνε αγαθά και υπηρεσίες που χρησιμοποιήθηκαν από υποκείμενους στο φόρο εγκατεστημένους σε άλλες χώρες της ΕΚ για φορολογητέες πράξεις στο εξωτερικό ή για συγκεκριμένες απαλλασσόμενες υπηρεσίες μεταφοράς στην Ελλάδα. Ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί να εκδίδει αποφάσεις για τη ρύθμιση λεπτομερειών σχετικά με την επιστροφή ή αναστολή πληρωμής του φόρου, ιδίως για αγαθά επένδυσης ορισμένων βιομηχανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων.
  37. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 ορίζει τους υπόχρεους στην απόδοση του φόρου, συμπεριλαμβανομένων όσων χρεώνουν φόρο σε φορολογικά στοιχεία, των αγοραστών/εισαγωγέων με μερική/ολική απαλλαγή, των προσώπων που πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές αποκτήσεις, και του κυρίου των εισαγόμενων αγαθών σύμφωνα με την τελωνειακή νομοθεσία. Επίσης, προβλέπει ότι ο Υπουργός Οικονομικών θα καθορίσει τον τρόπο καταβολής του φόρου όταν υπόχρεος είναι ο λήπτης.
  38. Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 ορίζει ότι ο εκμεταλλευτής φορολογικής αποθήκης ή ο εναποθέτης είναι κατά κύριο λόγο υπόχρεος για τον φόρο κατά την έξοδο αγαθών από το καθεστώς φορολογικής αποθήκευσης, με τον εκμεταλλευτή να ευθύνεται αλληλεγγύως και εις ολόκληρον έναντι του Δημοσίου όταν δεν είναι κύριος των αγαθών. Η φορολογητέα αξία προσδιορίζεται από την αξία παράδοσης, με ελάχιστο φόρο που αντιστοιχεί στον αρχικό φόρο ή στον φόρο της τελευταίας παράδοσης, προσαυξημένο με φόρους υπηρεσιών, εκτός αν αποδειχθεί καταστροφή ή απώλεια αγαθών. Ο Υπουργός Οικονομικών θα καθορίσει με αποφάσεις τις προϋποθέσεις αδειοδότησης, λειτουργίας, λογιστικής παρακολούθησης, διαδικασίες εισόδου/εξόδου, ελέγχου, μέγιστο χρόνο παραμονής αγαθών και διαδικασίες αναγνώρισης.
  39. Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 ορίζει τις υποχρεώσεις του κυρίου, νομέα ή κατόχου ακινήτου, των προσώπων που συντάσσουν τη μελέτη έργου, και των συμβολαιογράφων σχετικά με την υποβολή δηλώσεων κόστους εργασιών άνω των 500.000 δραχμών στον Προϊστάμενο ΔΟΥ, την παροχή πληροφοριακών στοιχείων στην πολεοδομία και την τήρηση αρχείων, καθώς και τη μη σύνταξη εγγράφων χωρίς θεωρημένο αντίγραφο δήλωσης.
  40. Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 ορίζει τις υποχρεώσεις υποβολής περιοδικών και εκκαθαριστικών δηλώσεων ΦΠΑ από τους υπόχρεους, ανάλογα με την κατηγορία τήρησης βιβλίων (1η, 2η, 3η) και τις πράξεις που διενεργούν, με προθεσμίες υποβολής έως την 20ή ημέρα του επόμενου μήνα (μηνιαία), του επόμενου μήνα μετά το δίμηνο (διμηνιαία) ή του επόμενου μήνα μετά το τρίμηνο (τριμηνιαία), ενώ η εκκαθαριστική δήλωση υποβάλλεται έως την 25η ημέρα του δεύτερου μήνα ή την 10η ημέρα του πέμπτου μήνα μετά τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου, αντίστοιχα. Η διαφορά φόρου άνω των 1.000 δραχμών καταβάλλεται, ενώ μικρότερες θετικές διαφορές μεταφέρονται στην επόμενη περίοδο και αρνητικές εκπίπτουν ή επιστρέφονται, με την προϋπόθεση ότι η δήλωση υποβάλλεται ταυτόχρονα με την καταβολή του οφειλόμενου ποσού.
  41. Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ 248 ορίζει το ειδικό καθεστώς για μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν υποχρεούνται να τηρούν βιβλία ή τηρούν βιβλία πρώτης κατηγορίας, εφόσον τα ακαθάριστα έσοδά τους δεν υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια που καθορίζονται από τον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, εξαιρουμένων των αγροτών του άρθρου 41 και επιχειρήσεων με τουλάχιστον 60% έσοδα από χονδρικές πωλήσεις ή εξαγωγές. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια εσόδων απαλλάσσονται από την υποβολή δήλωσης και την καταβολή φόρου, με ορισμένες εξαιρέσεις όπως οι νέες επιχειρήσεις, οι αγρότες, και οι επιχειρήσεις με μεγάλο ποσοστό χονδρικών πωλήσεων ή εξαγωγών.
  42. Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 καθιερώνει ένα ειδικό κατ' αποκοπή καθεστώς καταβολής Φ.Π.Α. για μικρές επιχειρήσεις, με σκοπό τη μείωση του διοικητικού κόστους, και ορίζει ότι το ποσό του Φ.Π.Α. θα προσδιορίζεται με βάση μακροοικονομικά και στατιστικά στοιχεία, ενώ αποκλείει εταιρείες και επιχειρήσεις με εξαγωγές ή ενδοκοινοτικές παραδόσεις.
  43. Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 του ΦΕΚ καθορίζει τους κανόνες για την επιστροφή φόρου στους αγρότες, με συντελεστές 4%, 5% ή 6% ανάλογα με την κατηγορία των προϊόντων και υπηρεσιών, όπως ορίζονται στο Παράρτημα IV. Επίσης, αποκλείει από αυτό το καθεστώς αγρότες που λειτουργούν ως εταιρείες, συνεταιρισμοί, επεξεργάζονται προϊόντα σε βιομηχανικά/βιοτεχνικά, ή ασκούν παράλληλα άλλη οικονομική δραστηριότητα που απαιτεί τήρηση βιβλίων ανώτερης κατηγορίας. Επιπλέον, προβλέπει τη δυνατότητα μετάταξης στο κανονικό καθεστώς και την υποχρέωση απογραφής αποθεμάτων για τους μετατασσόμενους.
  44. Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 ορίζει τους όρους "αγρότες", "αγροτικά προϊόντα", "αγροτικές εκμεταλλεύσεις" και "αγροτικές υπηρεσίες" για την εφαρμογή του άρθρου 41. Ως αγροτικές εκμεταλλεύσεις περιλαμβάνονται η γεωργία (π.χ. καλλιέργεια δημητριακών, βαμβακιού, οπωροφόρων), η εκτροφή ζώων (π.χ. κτηνοτροφία, πτηνοτροφία, μελισσοκομία), η δασοκομία, η αλιεία και οι μεταποιητικές δραστηριότητες του αγρότη σε προϊόντα της παραγωγής του. Ως αγροτικές υπηρεσίες ορίζονται οι εργασίες που παρέχονται από τους αγρότες με χειρωνακτική εργασία ή εξοπλισμό της εκμετάλλευσής τους, όπως σπορά, συγκομιδή, προετοιμασία προϊόντων για πώληση, φύλαξη ζώων, μίσθωση μηχανικών μέσων, τεχνική βοήθεια, καταπολέμηση επιβλαβών, άρδευση και δασοκομικές υπηρεσίες.
  45. Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 του ΦΕΚ καθορίζει ένα ειδικό καθεστώς για τα πρακτορεία ταξιδιών και τους οργανωτές τουριστικών περιηγήσεων, ορίζοντας ότι οι πράξεις τους θεωρούνται ενιαία παροχή υπηρεσίας προς τον ταξιδιώτη και φορολογούνται στην Ελλάδα εφόσον η έδρα ή η μόνιμη εγκατάστασή τους βρίσκεται στη χώρα, με φορολογητέα αξία τη μεικτή αμοιβή τους μετά την αφαίρεση του κόστους των υπηρεσιών που παρέχονται από άλλους υποκείμενους στο φόρο.
  46. Άρθρο 44. Το Άρθρο 44 ορίζει ένα ειδικό καθεστώς φορολογίας για τα βιομηχανοποιημένα καπνά, όπου ο φόρος υπολογίζεται στην τιμή λιανικής πώλησης (χωρίς ΦΠΑ) κατά τη θέση των προϊόντων σε ανάλωση ή τη διαπίστωση ελλειμμάτων, σύμφωνα με το άρθρο 39 του Ν. 2127/1993.
  47. Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ καθορίζει ένα ειδικό καθεστώς φορολόγησης για μεταπωλητές που πωλούν μεταχειρισμένα αγαθά και αντικείμενα καλλιτεχνικής, συλλεκτικής ή αρχαιολογικής αξίας, φορολογώντας το περιθώριο κέρδους τους, ενώ ο Υπουργός Οικονομικών θα εκδώσει αποφάσεις για την εφαρμογή του.
  48. Άρθρο 47. Το Άρθρο 47 του ΦΕΚ 248 απαλλάσσει από φόρο την παράδοση, ενδοκοινοτική απόκτηση και εισαγωγή επενδυτικού χρυσού, ο οποίος ορίζεται ως χρυσός σε ράβδους ή πλάκες καθαρότητας τουλάχιστον 995 χιλιοστών (εξαιρουμένων όσων ζυγίζουν έως 1 γραμμάριο) και χρυσά νομίσματα που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις καθαρότητας, κοπής μετά το 1800, νομιμότητας και τιμής αγοράς. Επίσης, απαλλάσσονται οι υπηρεσίες μεσιτών που παρεμβαίνουν στην παράδοση επενδυτικού χρυσού για λογαριασμό εντολέα τους. Οι υποκείμενοι στο φόρο που παράγουν ή μεταποιούν χρυσό σε επενδυτικό μπορούν να επιλέξουν τη φορολόγησή του, ενώ οι συναλλασσόμενοι σε επενδυτικό χρυσό δεν έχουν δικαίωμα έκπτωσης φόρου εισροών, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις.
  49. Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 ορίζει ότι ο Προϊστάμενος της αρμόδιας ΔΟΥ είναι υπεύθυνος για την επιβολή του φόρου, την παραλαβή των δηλώσεων, και τον έλεγχο της ακρίβειάς τους, ενώ επιτρέπει στον Προϊστάμενο ΔΟΥ να προσδιορίζει τη φορολογητέα αξία βάσει διαθέσιμων στοιχείων σε περίπτωση ανεπάρκειας ή ανακρίβειας των βιβλίων του υπόχρεου. Ο έλεγχος μπορεί να διεξαχθεί στην επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου ή στη ΔΟΥ, και ο υπόχρεος υποχρεούται να παρέχει όλα τα ζητούμενα έγγραφα και στοιχεία, ενώ και τρίτα πρόσωπα ή αρχές οφείλουν να συνδράμουν κατόπιν πρόσκλησης.
  50. Άρθρο 49. Το Άρθρο 49 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Προϊστάμενος ΔΟΥ εκδίδει πράξη προσδιορισμού του φόρου για χρονική περίοδο έως μία διαχειριστική περίοδο, με δυνατότητα έκδοσης μερικής ή συμπληρωματικής πράξης σε περίπτωση δυσχερούς προσδιορισμού ή εμφάνισης νέων στοιχείων. Επίσης, αναφέρεται ότι αν η διαφορά φόρου δεν υπερβαίνει τις 1.000 δραχμές, η υπόθεση περαιώνεται ως ειλικρινής, ενώ ο Υπουργός Οικονομικών καθορίζει τον τύπο και το περιεχόμενο των πράξεων.
  51. Άρθρο 50. Το Άρθρο 50 του ΦΕΚ αφορά την προσωρινή πράξη προσδιορισμού του φόρου, η οποία μπορεί να εκδοθεί από τον Προϊστάμενο ΔΟΥ εάν διαπιστωθούν παραλείψεις ή ανακρίβειες στη δήλωση φορολογητέας αξίας, υπολογισμού ποσοστών ή εκπτώσεων από τα βιβλία και στοιχεία του υπόχρεου. Η πράξη αυτή περιλαμβάνει τη φορολογητέα αξία, τον αναλογούντα φόρο, τις εκπτώσεις και τον πρόσθετο φόρο, ενώ επιτρέπεται προσφυγή κατά αυτής, χωρίς να αναστέλλεται η βεβαίωση και είσπραξη του φόρου. Ο Υπουργός Οικονομικών ορίζει τον τύπο και το περιεχόμενο των πράξεων προσδιορισμού του φόρου και τον τρόπο τήρησης του σχετικού βιβλίου.
  52. Άρθρο 51. Το Άρθρο 51 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι πράξεις που προβλέπονται στα άρθρα 49 και 50 κοινοποιούνται στον υπόχρεο μαζί με την έκθεση ελέγχου, σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, ενώ σε περίπτωση ειλικρινούς διευθέτησης, η γνωστοποίηση γίνεται με απλή ταχυδρομική επιστολή.
  53. Άρθρο 52. Το Άρθρο 52 του ΦΕΚ αφορά τη διοικητική επίλυση διαφορών, επιτρέποντας στον υπόχρεο να προτείνει στον Προϊστάμενο ΔΟΥ την ακύρωση, τροποποίηση ή περιορισμό του φόρου, με το πρακτικό επίλυσης να επέχει θέση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης και ατομικής ειδοποίησης σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν.Δ. 356/1974. Το Άρθρο 53 ορίζει ότι ο Προϊστάμενος ΔΟΥ βεβαιώνει τον φόρο συντάσσοντας χρηματικό κατάλογο εντός δύο μηνών από τη λήξη του μήνα απόκτησης του τίτλου βεβαίωσης, και οπωσδήποτε όχι αργότερα από τρία έτη από το τέλος του έτους απόκτησης.
  54. Άρθρο 53. Το Άρθρο 53 ορίζει ότι η παράλειψη βεβαίωσης φόρου εντός δύο μηνών συνιστά πειθαρχικό αδίκημα, ενώ σε περίπτωση μη επίτευξης διοικητικής επίλυσης και άσκησης προσφυγής, βεβαιώνεται άμεσα από τον Προϊστάμενο ΔΟΥ ποσοστό 30% του αμφισβητούμενου φόρου, με εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 200 επ. του Ν. 2717/1999 για την αναστολή καταβολής. Επίσης, προβλέπει την έκπτωση ή επιστροφή φόρου που έχει βεβαιωθεί αλλά δεν οφείλεται βάσει οριστικής απόφασης του διοικητικού πρωτοδικείου, και εξουσιοδοτεί τον Υπουργό Οικονομικών να καθορίζει τον τύπο και τον τρόπο σύνταξης του χρηματικού καταλόγου, καθώς και να ορίζει, με κοινές αποφάσεις, άλλες αρχές ή τράπεζες για την είσπραξη του φόρου.
  55. Άρθρο 54. Το Άρθρο 54 του ΦΕΚ καθορίζει τον τρόπο καταβολής του φόρου, επιτρέποντας την εφάπαξ πληρωμή κατά την υποβολή δηλώσεων ή τον επόμενο μήνα από τη βεβαίωση για διάφορες περιπτώσεις, όπως προσωρινοί προσδιορισμοί φόρου, αμφισβητούμενα ποσά (30%), αποφάσεις δικαστηρίων, ή όταν ο φόρος δεν υπερβαίνει τις 100.000 δραχμές. Εναλλακτικά, ο φόρος μπορεί να καταβληθεί σε δύο ίσες μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη στον επόμενο μήνα από τη βεβαίωση, σε περιπτώσεις διοικητικής επίλυσης διαφορών, κατάργησης φορολογικών δικών, ή οριστικοποίησης πράξεων λόγω μη άσκησης προσφυγής. Επίσης, ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί να ορίζει καταβολή χωρίς περιοδικές δηλώσεις.
  56. Άρθρο 55. Το Άρθρο 55 ορίζει ότι για την καταβολή του οφειλόμενου φόρου, πέραν του υπόχρεου, ευθύνονται αλληλεγγύως και εις ολόκληρο οι αναφερόμενοι στο άρθρο 36 παρ. 7 και άρθρο 38 παρ. 4β, οι νόμιμοι εκπρόσωποι νομικών προσώπων κατά τη διάλυση, συγχώνευση ή μετατροπή τους, καθώς και το πρόσωπο που μεταβιβάζει περιουσία σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 4, για το φόρο που οφείλεται μέχρι την ημερομηνία της μεταβίβασης.
  57. Άρθρο 56. Το Άρθρο 56 του ΦΕΚ ρυθμίζει την ακύρωση ή τροποποίηση οριστικής φορολογικής εγγραφής, εφαρμόζοντας αναλόγως τις διατάξεις του άρθρου 75 του Ν. 2238/1994 (ΦΕΚ 151 Α΄).
  58. Άρθρο 57. Το Άρθρο 57 του ΦΕΚ ορίζει τις προθεσμίες παραγραφής για την κοινοποίηση πράξεων επιβολής φόρου, θέτοντας γενική πενταετία, με εξαιρέσεις για περιπτώσεις μη υποβολής δήλωσης, δόλου ή συμπληρωματικών πράξεων, ενώ τα χρέη προς το Δημόσιο παραγράφονται μετά δεκαετία από τη λήξη του οικονομικού έτους που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα. Το Άρθρο 58, αντίστοιχα, καθορίζει ότι οι υποβαλλόμενες φορολογικές δηλώσεις, στοιχεία, εκθέσεις και πράξεις προσδιορισμού φόρου είναι απόρρητα και δεν επιτρέπεται η γνωστοποίησή τους σε τρίτους.
  59. Άρθρο 58. Το Άρθρο 58 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι δηλώσεις που υποβάλλονται για φορολογικούς σκοπούς μπορούν να γνωστοποιηθούν σε τρίτους, αλλά δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν για δίωξη παραβάσεων εκτός φορολογικών νόμων. Επίσης, επιβάλλει την τήρηση απορρήτου από όσους εμπλέκονται στην εφαρμογή του νόμου και αναφέρει ότι ειδικές διατάξεις νόμων που επιτρέπουν παρεκκλίσεις από το απόρρητο για τη φορολογία εισοδήματος ισχύουν αναλόγως και για τον παρόντα νόμο.
  60. Άρθρο 59. Το Άρθρο 59 του νόμου ορίζει ότι οι διαδικαστικές διατάξεις που αφορούν την επιβολή του φόρου εισοδήματος ισχύουν αναλόγως και για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά, ενώ επιπλέον, ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί να εκδίδει αποφάσεις για τη ρύθμιση κάθε διαδικαστικού θέματος και λεπτομέρειας για την εφαρμογή του νόμου.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2000

Επιστροφή στη λίστα νόμων