Νόμος 1756/1988 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 1756/1988 του Ελληνικού Κοινοβουλίου ρυθμίζει τη συγκρότηση, οργάνωση και λειτουργία των δικαστηρίων και των δικαστικών λειτουργών. Ειδικότερα, ορίζει τη σύνθεση των πολιτικών, ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων, τις διαδικασίες διορισμού, προαγωγής και παύσης των δικαστικών λειτουργών, καθώς και τις αρμοδιότητες των Ανώτατων Δικαστικών Συμβουλίων και του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου. Επίσης, προβλέπει τη σύσταση του Κέντρου Δικαστικών Σπουδών για την εκπαίδευση και μετεκπαίδευση των δικαστικών λειτουργών. Ο νόμος αυτός αφορά όλους τους δικαστικούς λειτουργούς της χώρας, συμπεριλαμβανομένων αυτών του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου, των Εφετών, των Πρωτοδικών, των Ειρηνοδικών, του Ελεγκτικού Συνεδρίου και των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Η ισχύς του νόμου άρχισε από 16 Σεπτεμβρίου 1988.
Άρθρα
- Άρθρο 1 κ. Το Άρθρο 1 κ αναφέρεται σε τροποποιήσεις και συμπληρώσεις διατάξεων νόμων, συμπεριλαμβανομένων των ν. 3810/1957 (ΦΕΚ 260), ν.δ. 74/1974 (ΦΕΚ 270) όπως τροποποιήθηκε από τον ν. 184/1975 (ΦΕΚ 210), και ν. 410/1976 (ΦΕΚ 208), καθώς και σε συγκεκριμένα άρθρα των ν. 184/1975 και ν. 733/1977 (ΦΕΚ 309).
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ καθορίζει τη σύνθεση των πολιτικών-ποινικών και τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, αναφέροντας συγκεκριμένα τους δικαστικούς λειτουργούς και τους υπαλλήλους γραμματείας που συμμετέχουν σε αυτά, καθώς και τον τρόπο συγκρότησης των διαφόρων τμημάτων τους, όπως το ειρηνοδικείο, το μονομελές και πολυμελές πρωτοδικείο, το τριμελές και πενταμελές εφετείο, τα δικαστήρια ανηλίκων, τα μικτά ορκωτά δικαστήρια, και τα αντίστοιχα διοικητικά δικαστήρια.
- Άρθρο 4. Το άρθρο 4, παρ. 1 περ. γ' και 6, αναφέρεται στο διοικητικό πρωτοδικείο, ενώ οι παρ. 2 περ. δ' και γ' αφορούν το διοικητικό εφετείο και τον Άρειο Πάγο (άρθρο 23), χωρίς να θίγονται οι διατάξεις των άρθρων 485 παρ. 1 και 565 παρ. 2 του κώδικα ποινικής δικονομίας.
- Άρθρο 8 π. Το Άρθρο 8 π του ΦΕΚ ρυθμίζει την ίδρυση, συγχώνευση, κατάργηση, περιφέρεια και έδρα των πολιτικών, ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων, καθώς και των αντίστοιχων εισαγγελικών αρχών, μέσω προεδρικών διαταγμάτων που εκδίδονται μετά από γνώμη του Αρείου Πάγου, του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των οικείων δικαστηρίων.
- Άρθρο 22 π. Το Άρθρο 22 π, όπως τροποποιήθηκε, ορίζει ότι ο διορισμός εισηγητών γίνεται με βάση την οριστική σειρά επιτυχίας και τη δήλωση επιλογής τους, ενώ οι δόκιμοι εισηγητές διανύουν δοκιμαστική υπηρεσία δύο ετών, κατά την οποία έχουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τακτικού δικαστικού λειτουργού.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει τη συγκρότηση του Συμβουλίου του Αρείου Πάγου από τον πρόεδρό του και δύο αρεοπαγίτες, ενώ στα δικαστικά συμβούλια παρίσταται ο αρμόδιος εισαγγελέας. Επίσης, περιγράφει τη σύνθεση, την απαρτία, τη λήψη αποφάσεων και τις αρμοδιότητες της ολομέλειας των δικαστηρίων, καθώς και τη λειτουργία αντιπροσωπευτικού οργάνου σε δικαστήρια με περισσότερους από είκοσι πέντε τακτικούς δικαστές.
- Άρθρο 23 ε. Το Άρθρο 23 ε, παράγραφοι 3, 4 και 5, καθορίζει τη διαδικασία διορισμού των δόκιμων εισηγητών στο Συμβούλιο της Επικρατείας μετά τη διετή δοκιμαστική υπηρεσία, με απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου Διοικητικής Δικαιοσύνης, λαμβάνοντας υπόψη την απόδοση, το ήθος και την καταλληλότητά τους, ενώ προβλέπει και την παράταση της δοκιμαστικής υπηρεσίας ή την οριστική απόλυση. Οι υπόλοιπες παράγραφοι του άρθρου αφορούν τους πάρεδρους πρωτοδικείου των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, περιγράφοντας τη διετή δοκιμαστική τους υπηρεσία, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, την εποπτεία τους από τον πρόεδρο του δικαστηρίου, τη σύνταξη εκθέσεων αξιολόγησης και την υποβολή τους στο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο Διοικητικής Δικαιοσύνης.
- Άρθρο 26 τ. Το Άρθρο 26 τ του νόμου, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 25 Φεβρουαρίου 1988, ορίζει ότι η ισχύς του νόμου αρχίζει από 16 Σεπτεμβρίου 1988 και καταργεί κάθε αντίθετη διάταξη, εξαιρουμένων συγκεκριμένων άρθρων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ.) και διατάξεων σχετικά με τη συγκρότηση υπηρεσιακών συμβουλίων και πειθαρχικών οργάνων.
- Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ ορίζει την εκκαθάριση αρχείων της Γενικής Επιτροπείας και των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, προβλέποντας την καταστροφή φακέλων διχαστικών λειτουργών και δικαστικών υπαλλήλων μετά από πενταετία από τη λήξη της υπαλληλικής σχέσης, καθώς και την καταστροφή επουσιωδών εγγράφων μετά από δεκαετία, εκτός από αυτά που αφορούν την προσωπική και υπηρεσιακή κατάσταση των δικαστικών λειτουργών και υπαλλήλων. Η καταστροφή γίνεται με πράξη του Γενικού Επιτρόπου και επιτροπή που ορίζεται από αυτόν.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 αναφέρεται στον όρκο διοριζόμενων δικαστών με εκκρεμότητες, ενώ το Άρθρο 66 καθορίζει τις προϋποθέσεις προαγωγής δικαστών τακτικών διοικητικών δικαστηρίων σε διάφορους βαθμούς, όπως πρωτοδίκης, εφέτης και πρόεδρος εφετών, με συγκεκριμένα έτη υπηρεσίας. Το Άρθρο 67 περιγράφει την αρμοδιότητα, συγκρότηση και λειτουργία του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου Διοικητικής Δικαιοσύνης, το οποίο αποτελείται από επτά ή ένδεκα μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας, που ορίζονται με κλήρωση τον Δεκέμβριο.
- Άρθρο 34 π. Το Άρθρο 34 π του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία έκδοσης, κοινοποίησης και προσφυγής κατά των αποφάσεων του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου (ΑΔΣ) σχετικά με προαγωγές δικαστικών λειτουργών. Συγκεκριμένα, ορίζει προθεσμίες 20 ημερών για την έκδοση απόφασης από το ΑΔΣ, 5 ημερών για την κοινοποίησή της στον Υπουργό Δικαιοσύνης, και 15 ημερών για τον Υπουργό να διαφωνήσει και να παραπέμψει την υπόθεση στην ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Επίσης, προβλέπει δικαίωμα προσφυγής για τους δικαστικούς λειτουργούς που παραλείπονται από τις προαγωγές, με προθεσμία 5 ημερών, και καθορίζει τη συγκρότηση και τη διαδικασία της ολομέλειας του ΣτΕ, καθώς και την αναστολή εκτέλεσης των αποφάσεων του ΑΔΣ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας προσφυγής.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 του ΦΕΚ καθορίζει τα κωλύματα διορισμού δικαστικού λειτουργού, όπως η μη εκπλήρωση στρατιωτικών υποχρεώσεων, η στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων ή αμετάκλητες καταδίκες για συγκεκριμένα αδικήματα, και περιγράφει τη διαδικασία οριστικής παύσης του για λόγους ανικανότητας ή υπηρεσιακής ανεπάρκειας, η οποία κινείται από τον Υπουργό Δικαιοσύνης ή τον πρόεδρο του οικείου ανώτατου δικαστηρίου.
- Άρθρο 37 π. Το Άρθρο 59 του ΦΕΚ ορίζει την υποχρεωτική αποχώρηση δικαστικών λειτουργών λόγω ορίου ηλικίας, στα 65 έτη για βαθμούς έως εφέτη/αντεισαγγελέα εφετών και στα 67 έτη για ανώτερους βαθμούς, με ημερομηνία λύσης της υπηρεσιακής σχέσης την 30ή Ιουνίου του έτους αποχώρησης, ενώ το προεδρικό διάταγμα αποχώρησης πρέπει να δημοσιευθεί έως την 20ή Ιουλίου.
- Άρθρο 44 π. Το Άρθρο 44 π του ΦΕΚ αναφέρεται στη διατήρηση ατομικών φακέλων για τους δικαστικούς λειτουργούς στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και σε διάφορα Ανώτατα Δικαστικά Συμβούλια, περιλαμβάνοντας στοιχεία διορισμού, υπηρεσιακής κατάστασης, επιθεωρήσεις, πειθαρχικές και ποινικές διώξεις, με δικαίωμα πρόσβασης για συγκεκριμένους φορείς και τον ίδιο τον λειτουργό.
- Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ ρυθμίζει την αναρρωτική άδεια και την περίθαλψη των δικαστικών λειτουργών, προβλέποντας χορήγηση άδειας με πλήρεις αποδοχές από τον Υπουργό Δικαιοσύνης και υποχρέωση του δημοσίου για παροχή νοσοκομειακής, ιατρικής και φαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και κάλυψη εξόδων κηδείας για τους ίδιους, τους συζύγους και τα παιδιά τους.
- Άρθρο 46. Το Άρθρο 46 του ΦΕΚ καθορίζει τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία και τις παροχές για την εκπαιδευτική άδεια δικαστικών λειτουργών, ορίζοντας ότι η άδεια χορηγείται για ένα έτος (με δυνατότητα παράτασης), απαιτεί καλή γνώση της γλώσσας της χώρας προορισμού, και οι δικαιούχοι λαμβάνουν διπλές αποδοχές και έξοδα μετάβασης/επιστροφής, με μειωμένες τις επιπλέον αποδοχές κατά το ποσό τυχόν υποτροφίας.
- Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 του ΦΕΚ ορίζει τη δημιουργία και το περιεχόμενο του Μητρώου των δικαστικών λειτουργών, το οποίο τηρείται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και περιλαμβάνει στοιχεία όπως οικογενειακή κατάσταση, προσόντα, διορισμό, μεταβολές κατάστασης, αμοιβές και πειθαρχικές ποινές. Το Άρθρο 49, στο Κεφάλαιο Ε' για τις Υπηρεσιακές μεταβολές, καθορίζει ότι οι τοποθετήσεις, προαγωγές, μεταθέσεις, μετατάξεις και αποσπάσεις των δικαστικών λειτουργών γίνονται με προεδρικό διάταγμα, κατόπιν απόφασης του οικείου Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου.
- Άρθρο 49. Το Άρθρο 49 του ΦΕΚ ρυθμίζει τις προαγωγές δικαστικών λειτουργών, καθορίζοντας ότι αυτές γίνονται με προεδρικό διάταγμα μετά από απόφαση του οικείου Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, με ειδικές διαδικασίες για προαγωγές μέχρι το βαθμό του συμβούλου Επικρατείας, αρεοπαγίτη, κ.λπ., και για ανώτερες θέσεις όπως πρόεδρος και αντιπρόεδρος του ΣτΕ και του Αρείου Πάγου, ενώ ορίζει και τις προϋποθέσεις για προαγωγή, όπως κενή θέση, συμπλήρωση χρόνου παραμονής και τυπικά προσόντα.
- Άρθρο 52. Το Άρθρο 52 του ΦΕΚ 35 ορίζει ότι οι δικαστικοί λειτουργοί που προάγονται, μετατίθενται, αποσπώνται ή επανέρχονται πρέπει να παρουσιάζονται στη θέση τους εντός δεκαπέντε (15) ημερών, με δυνατότητα συντόμευσης από τον Υπουργό Δικαιοσύνης σε πέντε (5) ημέρες, ενώ η αδικαιολόγητη απουσία οδηγεί σε στέρηση αποδοχών και πιθανή πειθαρχική ευθύνη. Η εμφάνιση βεβαιώνεται με έκθεση που αποστέλλεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ή στον γενικό επίτροπο.
- Άρθρο 60. Το Άρθρο 60 ορίζει ότι ένας δικαστικός λειτουργός σε διαθεσιμότητα μπορεί να εξεταστεί από επιτροπή για την ικανότητά του να αναλάβει καθήκοντα, και αν τεθεί σε διαθεσιμότητα λόγω ασθένειας, λαμβάνει τα 3/4 των αποδοχών του. Το Άρθρο 57 καθορίζει ότι δικαστικός λειτουργός που στερείται την ελευθερία του τίθεται αυτοδικαίως σε αργία, ενώ μπορεί να τεθεί σε προσωρινή αργία με προεδρικό διάταγμα εάν εκκρεμεί ποινική ή πειθαρχική δίωξη, με παρακράτηση του 1/3 των αποδοχών του.
- Άρθρο 60 π. Το Άρθρο 60 π περιγράφει τη διαδικασία για την οριστική παύση δικαστικού λειτουργού, ενώ το Άρθρο 89 καθορίζει την επιθεώρηση της γραμματείας των δικαστηρίων και εισαγγελιών, εστιάζοντας στην ενημερότητα, την εύρυθμη λειτουργία, την είσπραξη δικαστικών εξόδων και την εκκαθάριση χρηματικών ποινών, με ιδιαίτερη αναφορά στον μήνα Μάιο για την ετήσια επιθεώρηση. Το Άρθρο 90 θέτει τις γενικές αρχές του πειθαρχικού δικαίου για τους δικαστικούς λειτουργούς, τονίζοντας την αρχή της μη επανάληψης της δίωξης για το ίδιο παράπτωμα, την επιβολή μίας μόνο ποινής, την εφαρμογή του ευμενέστερου νόμου και την αυτοτέλεια της πειθαρχικής δίκης.
- Άρθρο 65. Το Άρθρο 65 του π.δ/τος 774/1980 (ΦΕΚ 189) ορίζει ότι δικαστικοί λειτουργοί με προσόντα προαγωγής σε σύμβουλο Επικρατείας, αρεοπαγίτη, πρόεδρο και εισαγγελέα εφετών, και πρόεδρο εφετών διοικητικών δικαστηρίων μπορούν να διοριστούν σύμβουλοι του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργού Δικαιοσύνης και απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το Άρθρο 71 καθορίζει τις προαγωγές εντός του Ελεγκτικού Συνεδρίου, προβλέποντας ότι τουλάχιστον τα τρία πέμπτα των θέσεων παρέδρων και συμβούλων συμπληρώνονται με προαγωγή εισηγητών και παρέδρων αντίστοιχα, ενώ ορίζει και τις απαιτούμενες ελάχιστες ετήσιες υπηρεσίες για προαγωγή σε πάρεδρο (7 έτη), σύμβουλο (5 έτη), αντιπρόεδρο (3 έτη)
- Άρθρο 69. Το Άρθρο 69 του ΦΕΚ ορίζει τα προσόντα διορισμού ως πάρεδροι του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τα οποία περιλαμβάνουν δικαστικούς λειτουργούς που έχουν συμπληρώσει τα προσόντα προαγωγής τους σε πάρεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, εφέτη και αντεισαγγελέα εφετών, εφέτη τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, καθώς και πρωτοδίκη με τουλάχιστον 8ετή υπηρεσία. Επίσης, αναφέρεται ότι οι εισηγητές ασκούν ελεγκτικά καθήκοντα παρέδρου και βοηθούν τους συμβούλους, ενώ με πράξη του προέδρου μπορούν να μετέχουν και στη συγκρότηση των κλιμακίων.
- Άρθρο 72. Το Άρθρο 72 του ΦΕΚ ορίζει τη συγκρότηση, τη θητεία και τις διαδικασίες κλήρωσης του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο αποτελείται από επτά ή εννέα μέλη, με τον Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας να είναι τακτικά μέλη, και η κλήρωση των υπόλοιπων μελών λαμβάνει χώρα τον Δεκέμβριο, με τη θητεία τους να ξεκινά την 1η Ιανουαρίου και να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου του επόμενου έτους.
- Άρθρο 73 Κ. Το Άρθρο 33 του Κώδικα καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του τμήματος, το οποίο περιλαμβάνει δικαστικούς λειτουργούς του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου, των Εφετών, των Πρωτοδικών, των Ειρηνοδικών, του Ελεγκτικού Συνεδρίου και των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Το Άρθρο 34 περιγράφει τη διαδικασία διορισμού δικαστικών λειτουργών με προεδρικό διάταγμα, τη δημοσίευση περίληψης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, την ανακοίνωση στον διοριζόμενο από τον Υπουργό Δικαιοσύνης εντός τριάντα ημερών, και την ορκωμοσία και ανάληψη υπηρεσίας εντός τριάντα ημερών, με δυνατότητα παράτασης έως τριάντα επιπλέον ημερών.
- Άρθρο 74. Το Άρθρο 74 του ΦΕΚ συνιστά το Κέντρο Δικαστικών Σπουδών, ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου εποπτευόμενο από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, με σκοπό την εκπαίδευση και μετεκπαίδευση δικαστικών λειτουργών, καθώς και τη διεξαγωγή δικαστικών μελετών. Το Κέντρο διοικείται από πενταμελές διοικητικό συμβούλιο, αποτελούμενο από τον προϊστάμενο της επιθεώρησης δικαστηρίων ως πρόεδρο, δύο ανώτατους δικαστικούς/εισαγγελικούς λειτουργούς και δύο καθηγητές νομικής, και διαθέτει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.
- Άρθρο 76. Το Άρθρο 76 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία διορισμού πρωτοδικών και αντεισαγγελέων πρωτοδικών μετά τη συμπλήρωση της διετούς δοκιμαστικής υπηρεσίας, λαμβάνοντας υπόψη εκθέσεις του Συμβουλίου των Εφετών, των προϊσταμένων και επιθεωρητών, καθώς και την απόδοση και το ήθος των υποψηφίων, με δυνατότητα παράτασης της δοκιμαστικής υπηρεσίας ή οριστικής απόλυσης.
- Άρθρο 81 π. Το Άρθρο 81 π του ΦΕΚ περιγράφει τις αρμοδιότητες των επιθεωρητών δικαστηρίων και εισαγγελιών, οι οποίοι εξετάζουν τη λειτουργία των υπηρεσιών, την εργασία των δικαστικών λειτουργών και την καταλληλότητα των κτιρίων, συντάσσοντας εκθέσεις αξιολόγησης με συγκεκριμένη κλίμακα. Επίσης, καθορίζει την αποζημίωση των επιθεωρητών και των βοηθών τους με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Οικονομικών.
- Άρθρο 91 τ. Το Άρθρο 91 τ του ΦΕΚ καθορίζει τη συγκρότηση και λειτουργία του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμβουλίου, το οποίο αποτελείται από μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθώς και καθηγητές νομικών σχολών, με κλήρωση που διενεργείται από τον Υπουργό Δικαιοσύνης κάθε Δεκέμβριο. Το Συμβούλιο συνεδριάζει στο κτίριο του Συμβουλίου της Επικρατείας και οι αποφάσεις του λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία.
- Άρθρο 95 π. Το Άρθρο 95 π ρυθμίζει την έφεση κατά αποφάσεων πειθαρχικών συμβουλίων, ορίζοντας ποιοι μπορούν να ασκήσουν έφεση (Υπουργός Δικαιοσύνης, αρμόδιο όργανο δίωξης, τιμωρηθέντες, απαλλαχθέντες με μειωτική αιτιολογία), τις προθεσμίες άσκησης (ένας μήνας από κοινοποίηση/επίδοση, αλλά όχι πέραν των τριών μηνών από έκδοση για Υπουργό/όργανο δίωξης), τον τρόπο άσκησης (κατάθεση ή αποστολή στο γραμματέα του συμβουλίου), και τις συνέπειες (αναστολή εκτέλεσης, μη χειροτέρευση θέσης διωκομένου αν μόνο αυτός άσκησε έφεση). Επίσης, καθορίζει τις προϋποθέσεις για επανάληψη πειθαρχικής δίκης μετά από τελεσίδικη απόφαση, όπως έκδοση αμετάκλητης αντίθετης ποινικής απόφασης ή αποκάλυψη νέων αποδεικτικών στοιχείων, με προθεσμία ενός έτους για την αίτηση επανάληψης.
- Άρθρο 104. Το Άρθρο 104 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο εισαγγελέας ή επίτροπος παρίσταται στη δίκη, ο διωκόμενος μπορεί να παρίσταται αυτοπροσώπως ή με δικηγόρο, η πειθαρχική δίκη μπορεί να επαναληφθεί, και οι δικαστικές αποφάσεις που επιβάλλουν οριστική παύση ή αθώωση/ελαφρότερη ποινή κοινοποιούνται στον Υπουργό Δικαιοσύνης για έκδοση προεδρικού διατάγματος.
- Άρθρο 106. Το Άρθρο 106, παράγραφος 5, ορίζει ότι αν ο κατηγορούμενος αθωωθεί ή λάβει ελαφρύτερη ποινή μετά από επανάληψη δίκης, η απόφαση κοινοποιείται στον Υπουργό Δικαιοσύνης για έκδοση προεδρικού διατάγματος, αν κριθεί απαραίτητο. Η παράγραφος 6 αναφέρει ότι ο δικαστικός λειτουργός που αποκαθίσταται ή λαμβάνει ελαφρύτερη πειθαρχική ποινή καταλαμβάνει την κενή θέση του βαθμού του ή παραμένει υπεράριθμος, ενώ ο αθωωθείς ανακτά τη σειρά αρχαιότητάς του.
- Άρθρο 111 σ. Το άρθρο 111 σ αφορά τις προαγωγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις υπηρεσίας για την προαγωγή από πάρεδρο σε εισηγητή, από πάρεδρο σε σύμβουλο, από σύμβουλο σε αντιπρόεδρο και από αντιπρόεδρο ή σύμβουλο σε πρόεδρο. Επίσης, το άρθρο 63 περιγράφει τη διαδικασία διορισμού και προαγωγής στη Γενική Επιτροπεία της Επικρατείας των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, ενώ το άρθρο 64 ορίζει ότι οι τακτικοί διοικητικοί δικαστές προέρχονται από την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης (Ε.Σ.Δ.Δ.).
- Άρθρο 111 τ. Το άρθρο 111 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει τη συγκρότηση ποινικών δικαστηρίων και συμβουλίων, τροποποιώντας ή συμπληρώνοντας τα άρθρα 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 305 παρ. 1 και 316 παρ. 1 του Κ. Ποιν. Δ., καθώς και τον α.ν. 2617/1940 (ΦΕΚ 354). Επίσης, αναφέρεται σε άρθρα του Εισ. Ν. Κ. Πολ. Δ. (64 και 72), εξαιρουμένης της παρ. 4 του άρθρου 64 όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 7 του ν. 733/1977 (ΦΕΚ 309), που αφορά την κατ' εξαίρεση συγκρότηση εφετείου για διαφορές από δημόσια έργα (άρθρο 17 του ν. 1266/1972, ΦΕΚ 6).
- Άρθρο 147 τ. Το Άρθρο 147 τ του ΦΕΚ αφορά τη χορήγηση πιστοποιητικών για το χρόνο δημοσίευσης και το διατακτικό αποφάσεων πολιτικών και τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, ενώ το Κεφάλαιο Ε' του ίδιου εγγράφου, με τίτλο "Άρειος Πάγος", περιγράφει τη σύνθεση και λειτουργία της Ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου, καθώς και την αρμοδιότητα του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Το Κεφάλαιο ΣΤ', με τίτλο "Εισαγγελία", ορίζει την Εισαγγελία ως ανεξάρτητη δικαστική αρχή με αποστολή την τήρηση της νομιμότητας και την προστασία του πολίτη, καθορίζοντας την ιεραρχική της δομή και τις αρμοδιότητες των εισαγγελικών λειτουργών.
- Άρθρο 242 Π. Το Άρθρο 242 Π.Κ. αφορά τα αδικήματα της ψευδορκίας, ψευδούς ανώμοτης κατάθεσης, παραπλάνησης σε ψευδορκία, ψευδούς καταμήνυσης, απιστίας δικηγόρου και περί την υπηρεσία, δωροδοκίας, κατάχρησης εξουσίας και παράβασης καθήκοντος, παραπέμποντας στα αντίστοιχα άρθρα του Ποινικού Κώδικα (Π.Κ.).
- Άρθρο 252 Π. Το Άρθρο 252 Π ορίζει τα κωλύματα για την είσοδο στη δικαστική υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένων ατόμων που έχουν καταδικαστεί ή παραπεμφθεί για συγκεκριμένα αδικήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, της οικονομικής εκμετάλλευσης, ναρκωτικών, λαθρεμπορίας, τυχερών παιχνιδιών, έκδοσης ακάλυπτης επιταγής, καθώς και όσων έχουν τεθεί υπό απαγόρευση, δικαστική αντίληψη, έχουν παυθεί ή απολυθεί για πειθαρχικούς λόγους ή ανεπάρκεια, ή δεν έχουν το απαιτούμενο ήθος και χαρακτήρα, ή δεν είναι υγιείς σωματικά ή ψυχικά.
- Άρθρο 259. Το Άρθρο 259 του Π.Κ. αφορά εγκλήματα όπως η συκοφαντική δυσφήμιση (άρθρο 363 Π.Κ.), η υφαρπαγή ψευδούς δεδαίωσης (άρθρο 220 Π.Κ.), η υπεξαγωγή εγγράφου (άρθρο 222 Π.Κ.), η παραβίαση υπηρεσιακού απορρήτου (άρθρο 252 Π.Κ.), καθώς και εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και της οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής (άρθρα 336 έως 353 Π.Κ.).
- Άρθρο 261 τ. Το Άρθρο 261 τ του Κ.Π.Δ. ορίζει ότι οι ανακριτές και οι δικαστές ανηλίκων στα πλημμελειοδινεία και στα εφετεία ορίζονται για διετή θητεία με προεδρικό διάταγμα, ενώ σε επείγουσες περιπτώσεις μπορούν να οριστούν επίκουροι ανακριτές. Επίσης, καθορίζει ότι κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών (1 Ιουλίου - 15 Σεπτεμβρίου), τα πολιτικά και ποινικά δικαστήρια δικάζουν κατ' εξαίρεση ποινικές και επείγουσες υποθέσεις, καθώς και συγκεκριμένες αστικές υποθέσεις, ενώ τον Αύγουστο δικάζουν μόνο ορισμένες ποινικές υποθέσεις και αιτήσεις.
- Άρθρο 302 π. Το άρθρο 302 π, όπως τροποποιείται από το άρθρο 34 π2ρ. 3 και 4 του ν.3. 170/1973, αφορά την επιθεώρηση δικαστηρίων και δικαστικών λειτουργών, ορίζοντας ως όργανα επιθεώρησης αρεοπαγίτες, αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου, προέδρους και εισαγγελείς εφετών και πρωτοδικών, με προϊστάμενο της επιθεώρησης τον αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου.
- Άρθρο 386 Π. Το άρθρο 386 Π.Κ. αφορά την υπεξαίρεση (κοινή ή στην υπηρεσία), την εκβίαση, την πλαστογραφία (πιστοποιητικών, ενσήμων), την ψευδή βεβαίωση και νόθευση, καθώς και την ψευδορκία και ψευδή ανώμοτη κατάθεση.
- Άρθρο preamble. Το Άρθρο Πρώτο του Νόμου υπ' αριθ. 1756 της 26ης Φεβρουαρίου 1988 κυρώνει τον Κώδικα οργάνωσης δικαστηρίων και κατάστασης δικαστικών λειτουργών, ο οποίος συντάχθηκε από την Ειδική Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5110 — ΦΕΚ Α' 75/2024 (άρθρο 44)
Ο Νόμος 5110/2024 αφορά τη σύσταση του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΚΑΚ) και τον εκσυγχρονισμό των Ανώτατων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΣΕΙ). Ρυθμίζει τη σύσταση και λειτουργία του ΕΚΑΚ ΑΕ, την ένταξη των ΑΣΕΙ στο οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας, την ίδρυση τμήματος Πληροφορικής στη Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων και τη σύσταση Κοινού Σώματος Πληροφορικής στις Ένοπλες Δυνάμεις. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις του νόμου 3187/2003 σχετικά με την αποστολή, οργάνωση, εκπαίδευση και διοίκηση των ΑΣΕΙ, καθώς και την οργάνωση προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας. Ο νόμος αφορά κυρίως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, τις Ένοπλες Δυνάμεις και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας. Συγκεκριμένα, ορίζει πόρους για το ΕΚΑΚ, απαλλαγές για συμβάσεις έρευνας και ανάπτυξης, και ρυθμίζει τη διαχείριση πνευματικής ιδιοκτησίας. Τέλος, κυρώνει το αρχικό καταστατικό του ΕΚΑΚ ΑΕ, με έδρα τον Δήμο Αθηναίων, και καθορίζει τον σκοπό του, ο οποίος περιλαμβάν… - Κατάργηση: Νόμος 4938 — ΦΕΚ Α' 109/2022 (άρθρο 129)
Ο Νόμος 4938/2022 του Εθνικού Τυπογραφείου ρυθμίζει τη λειτουργία των πολιτικών, ποινικών και διοικητικών δικαστηρίων, καθώς και των εισαγγελιών. Συγκεκριμένα, ορίζει τη συγκρότηση, την κατανομή θέσεων, την αναπλήρωση δικαστικών λειτουργών, τις διαδικασίες κλήρωσης και αναπλήρωσης, τη λειτουργία των γραμματειών, τη χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων και την εποπτεία των δικαστηρίων. Επίσης, αφορά την περιβαλλοντική αδειοδότηση λιμενικών έργων, τη χορήγηση εκπαιδευτικών αδειών σε δικαστικούς λειτουργούς και τη νομιμοποίηση κτιριακών εγκαταστάσεων εντός χερσαίας ζώνης λιμένα. Οι βασικοί φορείς που αφορούν οι ρυθμίσεις είναι τα δικαστήρια, οι εισαγγελίες, οι δικαστικοί λειτουργοί, οι υπάλληλοι, οι δικηγόροι και το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Σημαντικά στοιχεία περιλαμβάνουν την αναφορά σε συγκεκριμένα δικαστήρια όπως ο Άρειος Πάγος, το Συμβούλιο της Επικρατείας, τα Εφετεία και τα Πρωτοδικεία Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Πειραιώς, καθώς και την αναφορά σε ημερομηνίες όπως η 1η Ιουλίου και η 15η Σεπτεμβ… - Τροποποίηση: Νόμος 4912 — ΦΕΚ Α' 59/2022 (άρθρο 28)
Ο Νόμος 4912/2022, δημοσιευμένος στο ΦΕΚ 59 Α' 2022, συστήνει την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) μέσω της συγχώνευσης της ΕΑΑΔΗΣΥ και της ΑΕΠΠ, με σκοπό την αποτελεσματικότερη άσκηση ελέγχου και την εξέταση προδικαστικών προσφυγών. Ο νόμος ρυθμίζει τη συγκρότηση, την ανεξαρτησία και τη λειτουργία της νέας Αρχής, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις για τις θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού και τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων και υποθέσεων από τις καταργούμενες αρχές. Επίσης, ορίζει τη μετονομασία της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών σε Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων και αντικαθιστά ή τροποποιεί διάφορα άρθρα του νόμου 4412/2016, καθώς και διατάξεις άλλων νόμων που αφορούν τη λειτουργία της Αρχής, τη νομική υποστήριξη, τις πειθαρχικές διαδικασίες και τις μεταβατικές διατάξεις. Ο νόμος αφορά κυρίως τους φορείς του δημοσίου τομέα που εμπλέκονται σε δημόσιες συμβάσεις, καθώς και το προσωπικό των αρχών που συγχωνεύονται. - Τροποποίηση: Νόμος 4855 — ΦΕΚ Α' 215/2021 (άρθρο 51)
Το έγγραφο είναι ο Νόμος υπ' αριθμ. 4855, ο οποίος ρυθμίζει τροποποιήσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, καθώς και άλλες επείγουσες διατάξεις. Οι κύριες θεματικές περιλαμβάνουν την αναμόρφωση ποινών, την επιμέτρηση ποινών, την αναστολή εκτέλεσης ποινών και την ποινική διαδικασία, με στόχο την εκσυγχρονισμένη και αποτελεσματική λειτουργία της δικαιοσύνης. Ο νόμος αφορά κυρίως τους δικαστικούς φορείς, τους εισαγγελείς, καθώς και τους κατηγορούμενους και τα θύματα εγκλημάτων. - Τροποποίηση: Νόμος 4842 — ΦΕΚ Α' 190/2021 (άρθρα 63, 67, 78)
Ακολουθεί μια σύνοψη του παρεχόμενου κειμένου:
Ο Νόμος 4842 αφορά την ταχεία πολιτική δίκη και την ψηφιοποίηση της πολιτικής δικαιοσύνης, τροποποιώντας τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Κύρια θέματα που ρυθμίζονται περιλαμβάνουν την επιτάχυνση των διαδικασιών, την εισαγωγή ηλεκτρονικών μέσων στην κατάθεση και επίδοση δικογράφων, καθώς και την αναμόρφωση διατάξεων σχετικά με τις προθεσμίες, τις διαδικασίες στα πρωτοβάθμια δικαστήρια, τα ένδικα μέσα, τις ειδικές διαδικασίες, τα ασφαλιστικά μέτρα, τη διαιτησία και την αναγκαστική εκτέλεση. Ο νόμος αφορά κυρίως τους δικαστές, τους δικαστικούς υπαλλήλους, τους δικηγόρους και τους πολίτες που εμπλέκονται σε δικαστικές υποθέσεις.
- Τροποποίηση: Νόμος 4800 — ΦΕΚ Α' 81/2021 (άρθρα 25, 77)
Ο Νόμος 4800/2021, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 81 Τεύχος Α' 2021, αναδιαμορφώνει τις σχέσεις γονέων και τέκνων μετά τη διακοπή της συμβίωσης, εστιάζοντας στο βέλτιστο συμφέρον του παιδιού και την ενεργό παρουσία και των δύο γονέων. Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις του Αστικού Κώδικα σχετικά με την κατοικία, το συναινετικό διαζύγιο, την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, την επικοινωνία και τη διατροφή των ανηλίκων. Επίσης, προβλέπει την επιμόρφωση δικαστών, τη συγκρότηση ομάδων διοίκησης έργου για την ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης, την αύξηση οργανικών θέσεων στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, την παράταση ισχύος πίνακα επιτυχόντων Ειρηνοδικών, και ρυθμίσεις για την αρμοδιότητα εισαγγελέων οικονομικού εγκλήματος. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ σταδιακά, με την πλειονότητα των διατάξεων να ισχύει από τις 16 Σεπτεμβρίου 2021. - Τροποποίηση: Νόμος 4786 — ΦΕΚ Α' 43/2021 (άρθρα 62, 99)
Ο Νόμος 4786/2021 αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1939 στην ελληνική έννομη τάξη, ορίζοντας την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ως αρμόδια για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο νόμος καθορίζει τα προσόντα, τη διαδικασία επιλογής και τις αρμοδιότητες του Έλληνα Ευρωπαίου Γενικού Εισαγγελέα και των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων, καθώς και τη σύσταση και λειτουργία του Γραφείου τους στην Αθήνα. Ρυθμίζονται επίσης θέματα σχετικά με την κατά τόπον αρμοδιότητα, τη συνδρομή άλλων αρχών, την ισχύ των απορρήτων, την επαναλειτουργία πολιτικών δικαστηρίων, την αύξηση οργανικών θέσεων δικαστικών λειτουργών και την πειθαρχική δίωξη. Τέλος, ο νόμος προβλέπει τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών από τα δικαστήρια και καθορίζει τις αρμόδιες εθνικές αρχές για την εφαρμογή του Κανονισμού. - Τροποποίηση: Νόμος 4745 — ΦΕΚ Α' 214/2020 (άρθρα 41, 51)
Ο Νόμος 4745/2020 του ΦΕΚ 214/2020 ρυθμίζει την επιτάχυνση εκδίκασης υποθέσεων υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, τροποποιώντας τον ν. 3869/2010 με τη θέσπιση νέων άρθρων για την επανεξέταση αιτήσεων και την υποβολή αιτήσεων επαναπροσδιορισμού μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης. Επίσης, ο νόμος τροποποιεί τον ν. 4194/2013 σχετικά με τη δικηγορική ιδιότητα, τις προϋποθέσεις διορισμού και την άσκηση δικηγόρων, ενώ καθορίζει και τις οργανικές θέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Επιπλέον, ορίζει την Τράπεζα της Ελλάδος ως αρμόδια αρχή για την εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 575/2013. Τέλος, ο νόμος προβλέπει αποζημίωση ειδικού σκοπού ύψους 534,00€ μηνιαίως για εργαζόμενους που λύθηκε η εργασιακή τους σχέση, καθώς και ρυθμίσεις για την ηλεκτρονική επίδοση εγγράφων και την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων δικηγόρων από την ΕΕ/ΕΟΧ και τρίτες χώρες. - Τροποποίηση: Νόμος 4689 — ΦΕΚ Α' 103/2020 (άρθρα 17, 51)
Ο Νόμος 4689/2020 του Εθνικού Τυπογραφείου αφορά τη θέσπιση κανόνων για τα δικαιώματα ανηλίκων σε ποινικές διαδικασίες, τη νομική βοήθεια, τη συνεργασία με την EUROJUST και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Ρυθμίζει την πρόσβαση σε δικηγόρο, την ιατρική εξέταση, την οπτικοακουστική καταγραφή των εξετάσεων και τα εναλλακτικά μέτρα για ανηλίκους. Επίσης, καθορίζει την αμοιβή των δικηγόρων νομικής βοήθειας, με ανώτατο όριο τα 15.000 ευρώ ετησίως, και τις προϋποθέσεις για τη λήψη νομικής βοήθειας, επεκτείνοντας την κάλυψη σε θύματα συγκεκριμένων εγκληματικών πράξεων. Ο νόμος θεσπίζει επίσης επιτροπές για τη διεξαγωγή διαγωνισμών δικαστικών λειτουργών και ρυθμίζει τη διαδικασία βαθμολόγησης σε προκριματικές εξετάσεις, με απαιτούμενο μέσο όρο βαθμολογίας οκτώ (8). Τέλος, προβλέπει την επέκταση της δικαιοδοσίας των ελληνικών ποινικών δικαστηρίων σε αδικήματα κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, ακόμα και αν τελούνται στην αλλοδαπή, και καθορίζει ποινές για παραβάσεις πο… - Τροποποίηση: Νόμος 4640 — ΦΕΚ Α' 190/2019 (άρθρο 17)
Ο Νόμος 4640/2019 ρυθμίζει τη διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, εναρμονίζοντας την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2008/52/ΕΚ. Ορίζει βασικούς όρους όπως "διαμεσολάβηση", "διαμεσολαβητής" και "υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης", η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την εκδίκαση διαφορών άνω των 30.000 ευρώ, εκτός από περιπτώσεις που εμπλέκεται το Δημόσιο. Ο νόμος καθορίζει τη διαδικασία διορισμού διαμεσολαβητή, τις υποχρεώσεις του για αμεροληψία και εμπιστευτικότητα, καθώς και τις αμοιβές του. Επίσης, προβλέπει τη σύσταση της Κεντρικής Επιτροπής Διαμεσολάβησης, η οποία είναι υπεύθυνη για την εποπτεία του θεσμού, και θέτει προϋποθέσεις για την αδειοδότηση Φορέων Κατάρτισης διαμεσολαβητών. Το πρακτικό διαμεσολάβησης, μετά την κατάθεσή του στο δικαστήριο, καθίσταται εκτελεστός τίτλος.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 1988
Επιστροφή στη λίστα νόμων