Νόμος 5090/2024 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 5090/2024 του ΦΕΚ 30 Τεύχος Α' 2024 τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Οι κύριες ρυθμίσεις αφορούν την απονομή δικαιοσύνης σε πλοία και αεροσκάφη, την προστασία της οικογένειας και των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, την ενίσχυση της εγκληματοπροληπτικής λειτουργίας της ποινής και την οικονομία της διαδικασίας. Επίσης, ορίζει την έννοια της "οικογένειας" και του "θύματος ενδοοικογενειακής βίας", διευκρινίζει ποιες πράξεις συνιστούν ενδοοικογενειακή βία, αυξάνει πρόστιμα σε νομικά πρόσωπα και θεσπίζει την ευθύνη τους για αδικήματα δωροδοκίας. Ο νόμος αφορά τους πολίτες, τα νομικά πρόσωπα, τους δικαστικούς λειτουργούς και τις αρμόδιες αρχές. Συγκεκριμένα, ορίζει ποινές για την ενδοοικογενειακή βία, με αυξημένες ποινές σε περιπτώσεις κινδύνου για τη ζωή ή βαριάς σωματικής βλάβης, και καθορίζει την 30ή Απριλίου ως ημέρα κατά της σωματικής τιμωρίας ανηλίκων. Επίσης, προβλέπει τη δυνατότητα κατ' οίκον έκτισης ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση για ποινές φυλάκισης έως δύο έτη και καθορίζει τις προϋποθέσεις για την απόλυση υπό όρο.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 3 τροποποιεί την παρ. 2 του άρθρου 5 του Ποινικού Κώδικα, καθώς και τα άρθρα 299, 311, 336 και 338, διευκρινίζοντας τη δικαιοδοσία επί εγκλημάτων που διαπράττονται σε πλοία ή αεροσκάφη με ελληνική σημαία. Επίσης, ορίζει την έννοια της "οικογένειας" και του "θύματος ενδοοικογενειακής βίας", συμπεριλαμβάνοντας συζύγους, συντρόφους, συγγενείς έως τέταρτου βαθμού, καθώς και ανήλικα που συνοικούν, και διευκρινίζει ποιες αξιόποινες πράξεις συνιστούν ενδοοικογενειακή βία.
- Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 66 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 35 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, προσθέτοντας το "αλλοδαπό δημόσιο" στις περιπτώσεις φορολογικών, οικονομικών και συναφών εγκλημάτων. Το Άρθρο 71 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 53 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ορίζοντας την υποχρεωτική κατάθεση παραβόλου 100 ευρώ υπέρ του ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ. για τα κατ' έγκληση διωκόμενα εγκλήματα, με εξαιρέσεις για δικαιούχους νομικής βοήθειας (σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 3226/2004) και για ορισμένες κατηγορίες εγκλημάτων.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ αφορά την τροποποίηση διατάξεων του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, με σκοπό την αποτελεσματικότερη διεξαγωγή της ποινικής δίκης, την ενίσχυση της εγκληματοπροληπτικής λειτουργίας της ποινής και την οικονομία της διαδικασίας, καθώς και την αναδιαμόρφωση του ν. 3500/2006 για την προστασία της οικογένειας και των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, την αύξηση προστίμων σε νομικά πρόσωπα και τη θέσπιση ευθύνης τους για αδικήματα δωροδοκίας.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 8 του Ποινικού Κώδικα, ώστε να τιμωρούνται σύμφωνα με τους ελληνικούς νόμους πράξεις που στρέφονται κατά υπαλλήλων δημόσιων διεθνών ή υπερεθνικών οργανισμών ή φορέων, ή απευθύνονται προς αυτούς, καθώς και η δωροδοκία προσώπων που ασκούν δημόσιο λειτούργημα για λογαριασμό ξένης χώρας.
- Άρθρο 4 δ. Το Άρθρο 4 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι σε περίπτωση σωματικής ή ψυχολογικής βίας κατά ανηλίκων κατά την ανατροφή τους, εφαρμόζεται το άρθρο 1532 του Αστικού Κώδικα, ενώ η 30ή Απριλίου καθορίζεται ως η ημέρα κατά της σωματικής τιμωρίας ανηλίκων.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 47 του Ποινικού Κώδικα, καθορίζοντας τις προϋποθέσεις για την άμεση και απλή συνέργεια, ενώ τα Άρθρα 6 και 7 τροποποιούν αντίστοιχα την παράγραφο 2 του άρθρου 52 (διάρκεια κάθειρξης) και το άρθρο 54 (περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων) του Ποινικού Κώδικα.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ ορίζει τις ποινές για την ενδοοικογενειακή βία, προβλέποντας φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους για την απλή πράξη, ενώ αυξάνει την ποινή σε τουλάχιστον δύο έτη αν υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή ή βαριά σωματική βλάβη, και κάθειρξη έως δέκα έτη αν προκληθεί βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση, με επιπλέον επιβαρύνσεις αν το θύμα είναι έγκυος, ανίκανο να αντισταθεί, ανήλικο μέλος της οικογένειας, ή αν η πράξη προκαλεί έντονο πόνο ή ψυχική βλάβη. Το Άρθρο 121 τροποποιεί τα άρθρα 1 και 2 του ν. 3500/2006, επεκτείνοντας την έννοια της βίας και προσθέτοντας ειδική διάταξη για την ενδοοικογενειακή βία και απειλή που τελείται ενώπιον ανηλίκου.
- Άρθρο 6 δ. Το Άρθρο 6δ του ΦΕΚ, με τίτλο "Ενδοοικογενειακή σωματική βλάβη", ορίζει ότι μέλος της οικογένειας που προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη υγείας σε άλλο μέλος, είτε με μία πράξη είτε με συνεχή συμπεριφορά που προκαλεί ελαφρά κάκωση, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 308 του Ποινικού Κώδικα.
- Άρθρο 6 π. Το Άρθρο 6 π, παρ. 3, αναφέρεται στην έγκληση ή αίτηση, ενώ το Άρθρο 40 επανακαθορίζει τις χρηματικές ποινές για δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών, επεκτείνοντας την ποινική ευθύνη και σε αποσπασμένους δικαστές σε διεθνείς οργανισμούς, τροποποιώντας τις παρ. 1, 2 και 4 του άρθρου 237 του Ποινικού Κώδικα, σύμφωνα με τις παρ. 4 του άρθρου 4 (στ. Α και Β) και παρ. 1 και 3 του άρθρου 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 54 του Ποινικού Κώδικα, αυξάνοντας τη μέγιστη διάρκεια περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων από οκτώ (8) σε δέκα (10) έτη, για πράξεις που απειλούν με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη.
- Άρθρο 7 δ. Το Άρθρο 7 Δικαστήρια που δικάζουν τα κακουργήματα ορίζει τη σύνθεση των δικαστηρίων που εκδικάζουν κακουργήματα, όπως το μικτό ορκωτό δικαστήριο (πρόεδρος πρωτοδικών, 2 πρωτοδίκες, 4 ένορκοι) και το μικτό ορκωτό εφετείο (πρόεδρος εφετών, 2 εφέτες, 4 ένορκοι), καθώς και διάφορες συνθέσεις τριμελών εφετείων. Το Άρθρο 7 Ενδοοικογενειακή παράνομη βία και απειλή, ορίζει ότι η άσκηση βίας ή απειλής εντός της οικογένειας τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών, ενώ η τέλεση της πράξης παρουσία ανηλίκου επιφέρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 1 έτους.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 57 του Ποινικού Κώδικα, καταργώντας τον υπολογισμό χρηματικής ποινής σε ημερήσιες μονάδες.
- Άρθρο 8 δ. Το Άρθρο 8δ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι ελληνικοί ποινικοί νόμοι εφαρμόζονται σε ημεδαπούς και αλλοδαπούς για εγκλήματα που τελέστηκαν στην αλλοδαπή, όπως εσχάτη προδοσία, εγκλήματα σχετικά με τη στρατιωτική υπηρεσία, και αξιόποινες πράξεις που τελέστηκαν από υπαλλήλους του ελληνικού κράτους.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ ορίζει την ποινική κύρωση της φυλάκισης έως δύο (2) ετών για ενδοοικογενειακή προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, με αυξημένη ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών εάν ο παθών είναι ανήλικος ή η πράξη τελείται ενώπιόν του. Το Άρθρο 123 τροποποιεί το άρθρο 11 του ν. 3500/2006, διευρύνοντας τις προϋποθέσεις ποινικής διαμεσολάβησης, συμπεριλαμβάνοντας τη συμμετοχή σε πρόγραμμα απεξάρτησης και την εποπτεία ιδιωτικών φορέων από τα Υπουργεία Εσωτερικών, Υγείας και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
- Άρθρο 9 Ο. Το Άρθρο 9 Ο, που ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2014/62, τροποποιεί τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας με σκοπό την ενίσχυση των ερευνών για σοβαρά εγκλήματα, όπως η παραχάραξη, η τρομοκρατία και η εγκληματική οργάνωση. Συγκεκριμένα, εισάγει τη δυνατότητα διενέργειας συγκαλυμμένης έρευνας και ανακριτικής διείσδυσης, επιτρέποντας σε ανακριτικούς υπαλλήλους ή ιδιώτες, υπό την εποπτεία εισαγγελέα, να χρησιμοποιούν ψευδή στοιχεία ταυτότητας και να διεισδύουν σε εγκληματικές οργανώσεις για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων.
- Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ του ΦΕΚ τροποποιεί το Άρθρο 9 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ορίζοντας ότι το συμβούλιο των εφετών και το τριμελές εφετείο θα συντίθενται από τον πρόεδρο εφετών (ή τον αναπληρωτή του) και δύο εφέτες, διαγράφοντας το δεύτερο εδάφιο του αρχικού άρθρου.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 80 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας ότι κατά τον υπολογισμό της χρηματικής ποινής, το δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τη βαρύτητα της πράξης, την ενοχή, την προσωπική και οικονομική κατάσταση του υπαιτίου (συμπεριλαμβανομένων καθαρών ημερήσιων εσόδων, άλλων εισοδημάτων, περιουσίας και οικογενειακών υποχρεώσεων), καθώς και τη δυνατότητα αποκατάστασης των συνεπειών της πράξης και καταβολής χρηματικής ικανοποίησης στο θύμα, με πρόβλεψη για εφάπαξ αποζημίωση από την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης (άρθρο 1 του ν. 3811/2009) σε περιπτώσεις οικονομικής αδυναμίας.
- Άρθρο 11 δ. Το Άρθρο 11δ του ΦΕΚ ορίζει ότι για πλημμελήματα ενδοοικογενειακής βίας, ο εισαγγελέας ή ο ανακριτικός υπάλληλος διερευνούν τη δυνατότητα ποινικής διαμεσολάβησης, η οποία προϋποθέτει ανεπιφύλακτη δήλωση του κατηγορουμένου για μη επανάληψη της βίας και, σε περίπτωση συνοίκησης, αποχώρηση από την οικογενειακή κατοικία εάν το ζητήσει το θύμα.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ, αναφερόμενο στο άρθρο 424 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, καθορίζει ότι σε περίπτωση αναβολής εκδίκασης υπόθεσης από δικαστήριο, αυτό εξετάζει αυτεπαγγέλτως την επιβολή περιοριστικών όρων στον υπαίτιο, ακολουθώντας τις παραγράφους 3 έως 6 του παρόντος άρθρου.
- Άρθρο 12 δ. Το Άρθρο 12 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι η ποινική διαμεσολάβηση επιτρέπεται μόνο εφόσον το δικαστήριο αναβάλει την εκδίκαση της υπόθεσης σύμφωνα με το άρθρο 424 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, όταν έχει κινηθεί η διαδικασία των άρθρων 417 επ. του ίδιου κώδικα κατά του υπαιτίου.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 τροποποιεί το άρθρο 82Α του Ποινικού Κώδικα, επεκτείνοντας την έννοια του εγκλήματος με ρατσιστικά χαρακτηριστικά ώστε να περιλαμβάνει και εγκλήματα κατά ανηλίκων ή αδυνάτων προσώπων, ενώ αυξάνει κατά έξι (6) μήνες το ελάχιστο όριο ποινής για πλημμελήματα που τιμωρούνται με φυλάκιση έως ένα (1) έτος.
- Άρθρο 14 τ. Το Άρθρο 14 τ του ν. 3500/2006 (Α' 232) αντικαθίσταται, ορίζοντας ότι η συμφωνία των διαδίκων για την έναρξη ποινικής διαμεσολάβησης δεν εμποδίζει την άσκηση αγωγής διαζυγίου, την υποβολή αίτησης συναινετικής λύσης γάμου, την πρόοδο της δίκης, ή τη λύση του γάμου ή του συμφώνου συμβίωσης.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 τροποποιεί το άρθρο 83 του Ποινικού Κώδικα, αυξάνοντας τα χρονικά όρια για τη χορήγηση μειωμένης ποινής: στην περ. β', τα όρια αυξάνονται από 2 και 8 σε 3 και 14 έτη, ενώ στην περ. γ' και δ', το όριο του 1 έτους αυξάνεται σε 2 έτη, με το όριο στην περ. γ' να αυξάνεται επίσης από 8 σε 12 έτη.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά την αναστολή της έναρξης της προθεσμίας παραγραφής για πράξεις που στρέφονται κατά ανηλίκων, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 113 του Ποινικού Κώδικα.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 του ΦΕΚ αντικαθιστά το άρθρο 85 του Ποινικού Κώδικα, ρυθμίζοντας τη συρροή λόγων μείωσης της ποινής, και προσθέτει παράγραφο 5 στο άρθρο 17 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, καθορίζοντας ότι η αίτηση εξαίρεσης είναι απαράδεκτη χωρίς παράβολο 100 ευρώ υπέρ του ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ., εκτός από τους δικαιούχους νομικής βοήθειας.
- Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 94 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας ότι η συνολική ποινή για ποινές στερητικές της ελευθερίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τα είκοσι πέντε (25) έτη για κάθειρξη και τα δέκα (10) έτη για φυλάκιση.
- Άρθρο 18 δ. Το Άρθρο 18δ του ΦΕΚ ορίζει ότι σε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας, το αρμόδιο ποινικό δικαστήριο, ανακριτής, δικαστικό συμβούλιο ή εισαγγελέας μπορεί να επιβάλει στον κατηγορούμενο, για όσο διάστημα απαιτείται, περιοριστικούς όρους όπως απομάκρυνση από την οικογενειακή κατοικία, απαγόρευση προσέγγισης χώρων του θύματος ή των παιδιών, και συμμετοχή σε θεραπευτικά προγράμματα.
- Άρθρο 18 τ. Το Άρθρο 18 τ του παρόντος νόμου, που τροποποιεί το άρθρο 18 του ν. 3500/2006, καθορίζει τις διαδικασίες που ακολουθεί ο εισαγγελέας κατά την προκαταρκτική εξέταση, περιλαμβάνοντας ιατρική πραγματογνωμοσύνη, εξέταση μαρτύρων και κλήση του φερόμενου ως δράστη για παροχή εξηγήσεων, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη διαδικασία ποινικής διαμεσολάβησης και τις συνέπειες της αποδοχής ή απόρριψής της από τα εμπλεκόμενα μέρη, με προθεσμίες τριών (3) ημερών για απαντήσεις και δεκαπέντε (15) ημερών για υποβολή πρακτικού συμφωνίας από τους συνηγόρους.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 99 του Ποινικού Κώδικα, αλλάζοντας τον τίτλο, αντικαθιστώντας την παράγραφο 1, τα δύο πρώτα εδάφια της παραγράφου 4, και προσθέτοντας τις παραγράφους 5, 6 και 7, με σκοπό τη ρύθμιση της έκτισης και αναστολής εκτέλεσης της ποινής και μέρους της ποινής υπό όρο.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 129 τροποποιεί το άρθρο 21 του ν. 3500/2006, διευρύνοντας τους φορείς του δημοσίου τομέα που παρέχουν συνδρομή και καθιστώντας υποχρεωτικές τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές να ενημερώνουν άμεσα το θύμα και τους φορείς αυτούς.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 104 του Ποινικού Κώδικα, προβλέποντας ότι οι παρεπόμενες ποινές αναστέλλονται και εξαλείφονται μαζί με την κύρια ποινή, εκτός εάν το δικαστήριο αποφασίσει τη μη αναστολή τους.
- Άρθρο 21 δ. Το Άρθρο 21 διαμορφώνεται ως εξής: "Τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας δικαιούνται ηθικής συμπαράστασης και αναγκαίας υλικής συνδρομής από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που λειτουργούν υπό την εποπτεία των Υπουργείων Εσωτερικών, Υγείας ή Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, καθώς και από κοινωνικές υπηρεσίες των ΟΤΑ."
- Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ τροποποιεί το Άρθρο 21 του ν. 3500/2006, διευρύνοντας τους φορείς που παρέχουν συνδρομή σε θύματα (συμπεριλαμβανομένων όσων εποπτεύονται από τα Υπουργεία Εσωτερικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας) και καθιστώντας υποχρεωτική την άμεση ενημέρωση των θυμάτων από τους αρμόδιους φορείς.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 104Α του Ποινικού Κώδικα, μειώνοντας τη μέγιστη διάρκεια της κοινωφελούς εργασίας από τρία σε δύο (2) έτη και προβαίνοντας σε άλλες αλλαγές σχετικά με τη διάρκειά της και τη δομή των παραγράφων 4.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23, προσθέτοντας παράγραφο 5 στο άρθρο 105 του Ποινικού Κώδικα, προβλέπει τη δυνατότητα κατ' οίκον έκτισης ποινής με ηλεκτρονική επιτήρηση για ποινές φυλάκισης έως δύο (2) έτη, εκτός των περιπτώσεων των παρ. 1 και 2.
- Άρθρο 23 δ. Το Άρθρο 23 διαμορφώνεται ως εξής: Επαγγελματίες όπως παιδαγωγοί, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, επιμελητές, προπονητές ή γιατροί που εργάζονται με ανηλίκους, υποχρεούνται να αναφέρουν αμελλητί στις αρμόδιες αρχές οποιοδήποτε έγκλημα ενδοοικογενειακής βίας εναντίον ανηλίκου που διαπιστώνουν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
- Άρθρο 23 τ. Το Άρθρο 23Α, που προστίθεται στο άρθρο 23 του ν. 3500/2006, ορίζει ότι οι υπηρεσίες υποδοχής θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας (αστυνομικές αρχές, κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες υγείας, εξειδικευμένες δομές) οφείλουν, με τη σύμφωνη γνώμη του θύματος, να διενεργούν ατομική αξιολόγηση για την εκτίμηση του κινδύνου επανάληψης της βίας ή δευτερογενούς θυματοποίησης και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο μέσω του προσδιορισμού κατάλληλων μέτρων άμεσης προστασίας.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 τροποποιεί την παρ. 1 του άρθρου 106 του Ποινικού Κώδικα, καθορίζοντας ότι η απόλυση υπό όρο μπορεί να μην χορηγηθεί αν η διαγωγή του καταδικασθέντος και η πιθανότητα επανάληψης του εγκλήματος καθιστούν αναγκαία τη συνέχιση της κράτησής του. Επιπλέον, ορίζει ως ποινικό αδίκημα τη μη καταβολή βεβαιωμένων χρεών προς το Δημόσιο και τρίτους για χρονικό διάστημα άνω των τεσσάρων (4) μηνών, με ποινή φυλάκισης ενός (1) τουλάχιστον έτους για χρέη άνω των 100.000 ευρώ και τριών (3) τουλάχιστον ετών για χρέη άνω των 200.000 ευρώ, με την ποινική δίωξη να ασκείται ύστερα από αίτηση του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ., Ελεγκτικού Κέντρου ή Τελωνείου.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 108 του Ποινικού Κώδικα, διαγράφοντας τις λέξεις "με δόλο", ώστε η άρση της απόλυσης να επέρχεται αν ο απολυθείς διαπράξει έγκλημα για το οποίο του επιβλήθηκε αμετακλήτως ποινή φυλάκισης ανώτερη του ενός (1) έτους, με συγκεκριμένες συνέπειες στην αθροιστική έκτιση της προηγούμενης ποινής, ιδίως σε περιπτώσεις ισόβιας κάθειρξης.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ 30/2024 τροποποιεί το άρθρο 114 του Ποινικού Κώδικα, προσθέτοντας τον τίτλο «-Εγκλήματα σε βάρος του Δημοσίου» και μια παράγραφο 3, η οποία αφορά τη μη υποβολή έγκλησης ή τη δήλωση παραίτησης από το δικαίωμα της έγκλησης.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 του ΦΕΚ τροποποιεί το Άρθρο 122 του Ποινικού Κώδικα, προσθέτοντας τις περιπτώσεις θα' και θβ' στην παράγραφο 1, κάνοντας νομοτεχνικές βελτιώσεις στη δεύτερη παράγραφο 2, και επικαιροποιώντας τις παραπομπές στην παράγραφο 3.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 133 του Ποινικού Κώδικα, μειώνοντας το ηλικιακό όριο των "νεαρών ενηλίκων" από 25 σε 21 έτη, ενώ ορίζει ως ανώτατο όριο παραμονής σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων τα 25 έτη.
- Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 159Α του Ποινικού Κώδικα, επανακαθορίζοντας τις χρηματικές ποινές για τη δωροδοκία πολιτικών προσώπων, όπως ο Πρωθυπουργός, μέλη της Κυβέρνησης, Υφυπουργοί, βουλευτές, περιφερειάρχες και δήμαρχοι, με ποινές από 100.000 έως 500.000 ευρώ, ανεξαρτήτως αξίας των ωφελημάτων.
- Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ προσθέτει παραγράφους 4 και 5 στο άρθρο 168 του Ποινικού Κώδικα, ποινικοποιώντας τη διατάραξη της λειτουργίας νοσηλευτικών ιδρυμάτων και χώρων πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 του ΦΕΚ 497/2024 τροποποιεί το άρθρο 169Α του Ποινικού Κώδικα, αλλάζοντας τον τίτλο, αντικαθιστώντας το δεύτερο εδάφιο και καταργώντας την παράγραφο 2, με σκοπό την αντιμετώπιση της παραβίασης συμφωνιών που επικυρώνονται από συμβολαιογράφο και πρακτικών διαμεσολάβησης.
- Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ εισάγει το Άρθρο 182 στον Ποινικό Κώδικα, το οποίο αφορά την παραβίαση περιορισμών διαμονής.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 6 του άρθρου 187 του Ποινικού Κώδικα, ορίζοντας ότι η έφεση κατά καταδίκης για το αδίκημα της εγκληματικής οργάνωσης (και συναφή αδικήματα) δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, εκτός εάν το δικαστήριο, με ειδική αιτιολογία, κρίνει διαφορετικά για πλημμελήματα ή κακουργήματα που επισύρουν πρόσκαιρες στερητικές της ελευθερίας ποινές, οπότε επιβάλλονται υποχρεωτικά περιοριστικοί όροι.
- Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 τροποποιεί τις παραγράφους 1 και 5 του άρθρου 235 του Ποινικού Κώδικα, αποδεσμεύοντας την πράξη της δωροληψίας λειτουργών ή υπαλλήλων διεθνών οργανισμών από την αξία του ωφελήματος, ορίζοντας ελάχιστη ποινή φυλάκισης ενός έτους, και επεκτείνοντας το ρυθμιστικό πεδίο της διάταξης.
- Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ επανακαθορίζει τις χρηματικές ποινές για δωροληψία και δωροδοκία δικαστικών λειτουργών, επεκτείνοντας την ποινική ευθύνη και σε δικαστές που είναι αποσπασμένοι σε διεθνείς οργανισμούς, τροποποιώντας τις παραγράφους 1, 2 και 4 του άρθρου 237 του Ποινικού Κώδικα, σύμφωνα με τις παραγράφους 4 του άρθρου 4 (στ. Α και Β) και τις παραγράφους 1 και 3 του άρθρου 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371.
- Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 τροποποιεί το άρθρο 264 του Ποινικού Κώδικα σχετικά με τον εμπρησμό, ενώ τα Άρθρα 42 και 43 τροποποιούν το άρθρο 265 του Ποινικού Κώδικα, προσθέτοντας διατάξεις για τον εμπρησμό σε δάση, τις προπαρασκευαστικές πράξεις, την παραβίαση προληπτικών μέτρων και τη δήμευση ως παρεπόμενη ποινή.
- Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 τροποποιεί το άρθρο 265 του Ποινικού Κώδικα, διευρύνοντας τον τίτλο του για να περιλάβει τις προπαρασκευαστικές πράξεις και την παραβίαση προληπτικών μέτρων, αυξάνοντας την ποινή φυλάκισης από οκτώ σε δέκα έτη για εμπρησμό δασών, προσθέτοντας χρηματικές ποινές και καθορίζοντας κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, ενώ παράλληλα εισάγει νέες παραγράφους (3 έως 7) για την περαιτέρω ρύθμιση του θέματος.
- Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 του ΦΕΚ τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα προσθέτοντας το άρθρο 265A, το οποίο προβλέπει τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων του αυτουργού και των συμμετόχων σε περιπτώσεις εμπρησμού δασών από πρόθεση ή αμέλεια, εφόσον προκύπτουν σοβαρές συνέπειες, εξαιρουμένων των απαραίτητων για τη διαβίωση. Επίσης, το ίδιο άρθρο περιγράφει λεπτομερώς τις διαδικασίες προανάκρισης, την περάτωσή της, και την επιβολή δικαστικών εξόδων σε περιπτώσεις αβάσιμων μηνύσεων ή εγκλήσεων.
- Άρθρο 43 δ. Το Άρθρο 43 δ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο εισαγγελέας, λαμβάνοντας μήνυση ή αναφορά, κινεί την ποινική δίωξη είτε διατάσσοντας ανάκριση, είτε καλώντας τον κατηγορούμενο απευθείας στο ακροατήριο, είτε διαβιβάζοντας τη δικογραφία στον εισαγγελέα εφετών, είτε υποβάλλοντας αίτηση για έκδοση ποινικής διαταγής.
- Άρθρο 43 τ. Το Άρθρο 43 τ τροποποιεί διατάξεις σχετικά με την αρμοδιότητα των δικαστηρίων για πλημμελήματα, την προσθήκη "άλλων ελεγκτικών αρχών" στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, την αντικατάσταση παραπομπών σε άρθρα, την αιτιολογημένη αρχειοθέτηση δικογραφιών από εισαγγελείς, και την άμεση αρχειοθέτηση υποθέσεων από τον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών χωρίς την τήρηση προϋποθέσεων.
- Άρθρο 44. Το Άρθρο 44 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 289 του Ποινικού Κώδικα, αφαιρώντας το αδίκημα του εμπρησμού δάσους από αμέλεια από το πεδίο εφαρμογής της έμπρακτης μετάνοιας. Το Άρθρο 45, αντίστοιχα, τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα, συμπεριλαμβάνοντας την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη στις περιπτώσεις επικίνδυνης οδήγησης.
- Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του Ποινικού Κώδικα τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 290Α, προσθέτοντας την παράβαση ερυθρού σηματοδότη ως πράξη επικίνδυνης οδήγησης, και καθορίζει ποινές φυλάκισης και κάθειρξης ανάλογα με τον κίνδυνο που προκύπτει, έως και ισόβια κάθειρξη σε περίπτωση θανάτου μεγάλου αριθμού ανθρώπων.
- Άρθρο 46. Το Άρθρο 46 του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 302 του Ποινικού Κώδικα, αυξάνοντας το κατώτατο όριο ποινής για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και προβλέποντας προσωπικό λόγο απαλλαγής από την ποινή για οικείους του θύματος.
- Άρθρο 46 τ. Το άρθρο 124 του νόμου 3500/2006, τροποποιώντας το άρθρο 12 του ίδιου νόμου, διευρύνει τις δυνατότητες του δικαστηρίου για επιβολή περιοριστικών όρων και ποινικής διαμεσολάβησης, επιτρέποντας τη διαμεσολάβηση και κατά την ενδιάμεση διαδικασία εντός προθεσμίας από την επίδοση κλητηρίου θεσπίσματος.
- Άρθρο 47. Το Άρθρο 6 του εγγράφου τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 52 του Ποινικού Κώδικα, αντικαθιστώντας τη λέξη "δεκαπέντε" με τη λέξη "είκοσι", ορίζοντας έτσι ότι η διάρκεια της πρόσκαιρης κάθειρξης δεν υπερβαίνει τα είκοσι (20) έτη ούτε είναι κατώτερη των πέντε (5) ετών.
- Άρθρο 47 τ. Το Άρθρο 47 τ του Ποινικού Κώδικα αντικαθιστά το άρθρο 47, ορίζοντας ότι όποιος παρέχει άμεση συνδρομή στον δράστη κατά τη διάρκεια της πράξης και στην εκτέλεση της κύριας πράξης, τιμωρείται με την ποινή του αυτουργού, εκτός από την περίπτωση της παρ. 1 του άρθρου 46.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5108 — ΦΕΚ Α' 65/2024 (άρθρα 44, 59, 136, 137)
Ο Νόμος 5108/2024 αφορά την αναδιάρθρωση των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης. Ρυθμίζει την ενοποίηση των ειρηνοδικείων και πρωτοδικείων, την ορθολογικότερη αξιοποίηση του προσωπικού και τη μεταφορά διαχειριστικών αρμοδιοτήτων στο ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ. Επίσης, τροποποιεί διατάξεις σχετικά με τη διαμεσολάβηση, την ποινική δίωξη για δωροληψία δικαστικών λειτουργών και την εκτέλεση ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης. Ο νόμος αφορά δικαστικούς λειτουργούς, δικαστικούς υπαλλήλους, δικηγόρους και πολίτες, ενώ περιλαμβάνει και διατάξεις για την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών και τη Δικαστική Αστυνομία. Ειδικότερα, ορίζει την κατάργηση των ειρηνοδικείων, τη δημιουργία παράλληλων εδρών πρωτοδικείων και την καθ' ύλην αρμοδιότητα των νέων δικαστικών σχηματισμών. Επίσης, προβλέπει την ένταξη των ειρηνοδικών σε ειδική επετηρίδα και τη συνέχιση των καθηκόντων τους με νέες αρμοδιότητες μετά από επιμόρφωση. Τέλος, ο νόμος ρυθμίζει τη σύνθε… - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 5090 — ΦΕΚ Α' 30/2024
Ο Νόμος 5090/2024 του ΦΕΚ 30 Τεύχος Α' 2024 τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Οι κύριες ρυθμίσεις αφορούν την απονομή δικαιοσύνης σε πλοία και αεροσκάφη, την προστασία της οικογένειας και των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, την ενίσχυση της εγκληματοπροληπτικής λειτουργίας της ποινής και την οικονομία της διαδικασίας. Επίσης, ορίζει την έννοια της "οικογένειας" και του "θύματος ενδοοικογενειακής βίας", διευκρινίζει ποιες πράξεις συνιστούν ενδοοικογενειακή βία, αυξάνει πρόστιμα σε νομικά πρόσωπα και θεσπίζει την ευθύνη τους για αδικήματα δωροδοκίας. Ο νόμος αφορά τους πολίτες, τα νομικά πρόσωπα, τους δικαστικούς λειτουργούς και τις αρμόδιες αρχές. Συγκεκριμένα, ορίζει ποινές για την ενδοοικογενειακή βία, με αυξημένες ποινές σε περιπτώσεις κινδύνου για τη ζωή ή βαριάς σωματικής βλάβης, και καθορίζει την 30ή Απριλίου ως ημέρα κατά της σωματικής τιμωρίας ανηλίκων. Επίσης, προβλέπει τη δυνατότητα κατ' οίκον έκτισης ποινής με ηλεκτρονική επιτήρησ…
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2024
Επιστροφή στη λίστα νόμων