Νόμος 5002/2022 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 5002/2022, όπως δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 228 Τεύχος Α' 2022, ρυθμίζει την άρση απορρήτου επικοινωνιών, τροποποιεί τη λειτουργία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (Ε.Υ.Π.), ποινικοποιεί τα λογισμικά παρακολούθησης και συστήνει την Επιτροπή Συντονισμού για Κυβερνοασφάλεια. Ο νόμος ορίζει τους όρους "εθνική ασφάλεια" και "πολιτικά πρόσωπα", ενώ καθορίζει ότι μόνο η Ε.Υ.Π. ή η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας (Δ.Α.Ε.Ε.Β.) μπορούν να αιτηθούν άρση απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας, με συγκεκριμένες διαδικασίες και εγκρίσεις. Επίσης, ορίζει τη διαγραφή του υλικού επισυνδέσεων μετά από έξι μήνες και τη διαχείριση του συλλεχθέντος υλικού, ενώ προβλέπει την παράδοση και αποθήκευση διατάξεων και βουλευμάτων που επιβάλλουν άρση απορρήτου στην Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.). Ο νόμος τροποποιεί διατάξεις του Ποινικού Κώδικα σχετικά με την παραβίαση απορρήτου και την παραγωγή ή διακίνηση λογισμικών παρακολούθησης, ενώ καθορίζει τη σύσταση και τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας. Τέλος, ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2016/680 για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από αρμόδιες αρχές.

Άρθρα

  1. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ ορίζει το αντικείμενο του νόμου, το οποίο περιλαμβάνει τη ρύθμιση της άρσης απορρήτου επικοινωνιών, τροποποιήσεις στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, ποινικοποίηση λογισμικών παρακολούθησης, σύσταση Επιτροπής Συντονισμού για Κυβερνοασφάλεια, και ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 σχετικά με την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από αρμόδιες αρχές.
  2. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 ορίζει τους όρους "Λόγοι εθνικής ασφάλειας" (που αφορούν την εθνική άμυνα, εξωτερική πολιτική, ενεργειακή ασφάλεια και κυβερνοασφάλεια) και "Πολιτικά πρόσωπα" (περιλαμβάνοντας τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μέλη κυβέρνησης, βουλευτές, ευρωβουλευτές, αρχηγούς κομμάτων και ανώτατα όργανα ΟΤΑ). Το Άρθρο 4, στο Κεφάλαιο Β', ορίζει ότι μόνο η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (Ε.Υ.Π.) μπορεί να υποβάλει αίτημα για άρση του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας.
  3. Άρθρο 3 τ. Το Άρθρο 3 τ τροποποιεί το άρθρο 3 του ν. 3649/2008, καθορίζοντας τα στοιχεία που καταχωρίζονται στο ΚΗΜΔΗΣ για συμβάσεις που δεν εμπίπτουν στον Ειδικό Κανονισμό Δημοσίων Συμβάσεων, όπως Τίτλος, Κωδικοί CPV, Προϋπολογισμός, Χρηματοδότηση και Περιγραφή, ενώ για συμβάσεις του Υπουργείου Εξωτερικών που χαρακτηρίζονται ως απόρρητες, τα στοιχεία καταχωρίζονται σε διαβαθμισμένο σύστημα ασφαλείας.
  4. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (Ε.Υ.Π.) ή η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας (Δ.Α.Ε.Ε.Β.) μπορούν να αιτηθούν άρση του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας, υποβάλλοντας αίτημα σε συγκεκριμένο εισαγγελικό λειτουργό εντός 24 ωρών, με την έγκριση να απαιτείται από δεύτερο εισαγγελικό λειτουργό (αντεισαγγελέα Αρείου Πάγου ή εισαγγελέα Εφετών). Ειδικά για πολιτικά πρόσωπα, η Ε.Υ.Π. υποβάλλει αίτημα στον Πρόεδρο της Βουλής, εφόσον υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για άμεση και εξαιρετικά πιθανή διακινδύνευση της εθνικής ασφάλειας.
  5. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ 228/09.12.2022 ρυθμίζει την άρση του απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας, ορίζοντας τη διαγραφή του υλικού επισυνδέσεων μετά από έξι (6) μήνες από την παύση της ισχύος της εισαγγελικής διάταξης, εκτός αν κριθεί αναγκαία η διατήρησή του για έρευνα ή λόγω συνδρομής της παρ. 2, με δυνατότητα διαγραφής και νωρίτερα κατόπιν έγκρισης του Διοικητή της Ε.Υ.Π. ή του Διευθυντή της Δ.Α.Ε.Ε.Β.
  6. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ, που αναφέρεται στο άρθρο 5 της Οδηγίας, καθορίζει τις υποχρεώσεις του υπευθύνου επεξεργασίας για τη διόρθωση ανακριβών προσωπικών δεδομένων και τη διαγραφή τους εάν η επεξεργασία είναι παράνομη ή τα δεδομένα δεν είναι πλέον απαραίτητα, ενώ ο νόμος θα καθορίζει την περίοδο αποθήκευσης και την περιοδική επανεξέτασή της βάσει του άρθρου 45Α.
  7. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ καθορίζει την άρση του απορρήτου για τη διακρίβωση συγκεκριμένων πλημμελημάτων, όπως αυτά που αφορούν προσβολές του δημοκρατικού πολιτεύματος, της διεθνούς υπόστασης της χώρας, εγκλημάτων κατά πολιτειακών οργάνων, της δημόσιας τάξης, νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, λαθρεμπορίας, χειραγώγησης της αγοράς, όπλων, εξαρτησιογόνων ουσιών, προστασίας αρχαιοτήτων, πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και για την κατασκοπεία, εγκληματική οργάνωση, τρομοκρατία, εμπορία ανθρώπων και πορνογραφία ανηλίκων.
  8. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του ΦΕΚ ορίζει τη διαχείριση υλικού που συλλέγεται ή κατασχέθηκε κατά την άρση του απορρήτου για τη διακρίβωση εγκλημάτων, επιτρέποντας την επισύναψή του στη δικογραφία ως αποδεικτικό μέσο, με δυνατότητα χρήσης του και σε άλλες ποινικές δίκες ή σε διοικητικές διαδικασίες για παραβάσεις της κεφαλαιαγοράς (άρθρα 28, 31 του ν. 4443/2016, Κανονισμός (ΕΕ) 596/2014) και του ελεύθερου ανταγωνισμού (άρθρο 44 του ν. 3959/2011), ενώ μετά από αμετάκλητη απόφαση ή μη άσκηση δίωξης, το υλικό καταστρέφεται.
  9. Άρθρο 7 τ. Το Άρθρο 7 τ, που αφορά την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, απαιτεί από τον υπεύθυνο επεξεργασίας να διακρίνει, εφόσον είναι εφικτό, τα δεδομένα που βασίζονται σε πραγματικές καταστάσεις από αυτά που βασίζονται σε προσωπικές εκτιμήσεις, προσδιορίζοντας τις τελευταίες ως τέτοιες και καθιστώντας δυνατή την αναγνώριση της αρμόδιας αρχής που διατηρεί τα αρχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση.
  10. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία παράδοσης και αποθήκευσης διατάξεων και βουλευμάτων που επιβάλλουν άρση του απορρήτου, ορίζοντας ότι αποσπάσματα παραδίδονται στους αρμόδιους Υπουργούς ή στον επιχειρηματία, ενώ ολόκληρο το κείμενο αποστέλλεται κρυπτογραφημένο στην Α.Δ.Α.Ε. για αποθήκευση σε ειδικά ηλεκτρονικά αρχεία, με πρόσβαση μόνο στον Πρόεδρο και δύο μέλη της Ολομέλειας της Α.Δ.Α.Ε., και θέτει χρονικό όριο άρσης του απορρήτου τους δύο (2) μήνες, με δυνατότητα παράτασης έως συνολικά δέκα (10) μήνες, εκτός από περιπτώσεις εθνικής ασφάλειας.
  11. Άρθρο 8 τ. Το Άρθρο 8 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι η Ολομέλεια της Α.Δ.Α.Ε. θα ψηφιοποιήσει και θα αποθηκεύσει σε ηλεκτρονικά αρχεία τις διατάξεις και τα βουλεύματα περί άρσης απορρήτου που τηρούνται στην Αρχή από την ίδρυσή της, με εξουσιοδοτημένο προσωπικό, και μετά από ένα (1) έτος τα φυσικά αρχεία θα καταστρέφονται. Το Άρθρο 9 τροποποιεί την παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 3649/2008 σχετικά με τη θητεία του εισαγγελικού λειτουργού της Ε.Υ.Π. και προσθέτει το Άρθρο 45Α στον ν. 4624/2019, το οποίο ορίζει ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων είναι σύννομη μόνο αν βασίζεται σε νόμο ή δίκαιο της Ένωσης και είναι απαραίτητη για την εκτέλεση αρμοδιοτήτων από τις αρχές για τους προβλεπόμενους σκοπούς.
  12. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 του ΦΕΚ τροποποιεί την παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 3649/2008 και την παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 2265/1994, ορίζοντας τη θητεία του εισαγγελικού λειτουργού στην Ε.Υ.Π. σε τριετή, μη ανανεώσιμη, και καθορίζει τη σύνθεση και τις αρμοδιότητες του συμβουλίου που εποπτεύει τη Δ.Α.Ε.Ε.Β.
  13. Άρθρο 9 Δ. Το Άρθρο 9 Δ του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 3 του άρθρου 5 του ν. 3649/2008 και την παράγραφο 3 του άρθρου 4 του ν. 2265/1994, αφορώντας τους δικαστικούς λειτουργούς της Ε.Υ.Π. και της Δ.Α.Ε.Ε.Β. Τα Άρθρα 10 και 11, αντίστοιχα, τροποποιούν τα άρθρα 370Α και 370Ε του Ποινικού Κώδικα, αντιμετωπίζοντας την παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας, καθώς και την παραβίαση μη δημόσιων διαβιβάσεων δεδομένων ή ηλεκτρομαγνητικών εκπομπών.
  14. Άρθρο 10 δ. Το Άρθρο 10 δ ορίζει ότι με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κατόπιν εισήγησης της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, μπορούν να ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου και άλλοι φορείς, καθορίζοντας λεπτομέρειες για την υπαγωγή τους, τις απαιτήσεις ασφαλείας, την κοινοποίηση συμβάντων και την αξιολόγηση συμμόρφωσης. Το Άρθρο 34, που αντικαθιστά την παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 4624/2019, ορίζει ότι οι δημόσιοι φορείς πρέπει να δημοσιοποιούν τα στοιχεία επικοινωνίας του Υπεύθυνου Προστασίας Δεδομένων (ΥΠΔ) και να γνωστοποιούν αυτά τα στοιχεία στην Αρχή.
  15. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι η επεξεργασία ειδικών κατηγοριών προσωπικών δεδομένων, όπως γενετικά, βιομετρικά, δεδομένα υγείας, σεξουαλικής ζωής ή προσανατολισμού, επιτρέπεται μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαία για τους σκοπούς του άρθρου 43, προβλέπεται από τον νόμο, προστατεύει ζωτικά συμφέροντα ή αφορά σε δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί από το υποκείμενο, ενώ προβλέπονται και ειδικές διασφαλίσεις για την προστασία του υποκειμένου των δεδομένων.
  16. Άρθρο 11 τ. Το Άρθρο 11 τ, παράγραφος 2, απαγορεύει τη λήψη αποφάσεων που βασίζονται σε επεξεργασία ειδικών κατηγοριών προσωπικών δεδομένων (όπως αναφέρονται στο άρθρο 46, παρ. 1), εκτός αν αυτό επιτρέπεται ρητά από νόμο ή δίκαιο της Ένωσης και υπάρχουν κατάλληλες διασφαλίσεις για την προστασία των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων. Η παράγραφος 3 απαγορεύει τη δημιουργία προφίλ που οδηγούν σε διακρίσεις βάσει αυτών των ειδικών κατηγοριών δεδομένων.
  17. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ προσθέτει το άρθρο 370ΣΤ στον Ποινικό Κώδικα, καθιστώντας ποινικό αδίκημα την παραγωγή, πώληση, προμήθεια, εισαγωγή, εξαγωγή, κατοχή, διανομή ή άλλη διακίνηση λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης που μπορούν να υποκλέψουν, καταγράψουν ή αντλήσουν περιεχόμενο ή δεδομένα επικοινωνίας, με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο (2) ετών.
  18. Άρθρο 12 Α. Το Άρθρο 12 Α του ΦΕΚ, που προσθέτει το άρθρο 370ΣΤ στον Ποινικό Κώδικα, απαγορεύει τη διακίνηση λογισμικών, συσκευών παρακολούθησης και άλλων δεδομένων, ενώ τα Άρθρα 13 και 14, στο Κεφάλαιο Δ' που αφορά θέματα της Ε.Υ.Π., ρυθμίζουν την προμήθεια τέτοιων μέσων από το Δημόσιο και την ενημέρωση σχετικά με αυτά.
  19. Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του ΦΕΚ ορίζει ότι, εντός τριών (3) μηνών από την έναρξή του, θα εκδοθεί προεδρικό διάταγμα, κατόπιν πρότασης των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Εθνικής Άμυνας, Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για τον καθορισμό των προϋποθέσεων και επιπρόσθετων όρων χρήσης για την προμήθεια λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης από κρατικές δομές, σύμφωνα με το άρθρο 370ΣΤ του Ποινικού Κώδικα.
  20. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 προβλέπει τη δημιουργία και επικαιροποίηση (κάθε 6 μήνες) ενός καταλόγου λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης από την Ολομέλεια της Α.Δ.Α.Ε., μετά από εισήγηση της Επιτροπής Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας (άρθρο 20), ενώ ο Διοικητής της Ε.Υ.Π. θα αναρτά στον ιστότοπο της Υπηρεσίας ενημερωτικό υλικό σχετικά με αυτά.
  21. Άρθρο 14Α. Το Άρθρο 14Α του ΦΕΚ 228/09.12.2022 καθορίζει τα κριτήρια για τον προσδιορισμό των Φορέων Εκμετάλλευσης Βασικών Υπηρεσιών (Φ.Ε.Β.Υ.) και τον χαρακτηρισμό σοβαρών διαταράξεων, τις απαιτήσεις ασφαλείας και τη διαδικασία κοινοποίησης συμβάντων από τους Φ.Ε.Β.Υ. και τους Παρόχους Ψηφιακών Υπηρεσιών (Π.Ψ.Υ.), την αξιολόγηση συμμόρφωσης και τη διαδικασία επιθεωρήσεων και ελέγχων από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, καθώς και τα μέτρα και τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων.
  22. Άρθρο 14Β. Το Άρθρο 14Β διευρύνει το πεδίο εφαρμογής των παραγράφων 1, 2 και 5 του άρθρου 9 σε οντότητες που δεν υπάγονται αρχικά στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων για την ασφάλεια Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
  23. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 4 του άρθρου 3 του ν. 3649/2008, προσθέτοντας τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου Ε.Υ.Π. (σε επίπεδο Υποδιεύθυνσης) και το Γραφείο Τύπου και Επικοινωνίας, τα οποία υπάγονται απευθείας στον Διοικητή της Ε.Υ.Π., ενώ παράλληλα αναδιαμορφώνει τη λειτουργία του Κέντρου Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΚΕ.Τ.Υ.Α.Κ.).
  24. Άρθρο 15 Δ. Το Άρθρο 15 Δ του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 4 του άρθρου 3 του ν. 3649/2008, σχετικά με τη διάρθρωση της Ε.Υ.Π.
  25. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 τροποποιεί το άρθρο 38 του ν. 4412/2016, ορίζοντας ότι το ΚΕ.ΤΥ.Α.Κ., με απόφαση του Διοικητή της Ε.Υ.Π., μπορεί να συνάπτει συμβάσεις έργου με φυσικά πρόσωπα και να απασχολεί προσωπικό της Ε.Υ.Π. πέραν του ωραρίου, με τις σχετικές πράξεις να εξαιρούνται από δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και ανάρτηση στο Διαύγεια, ενώ για λόγους εθνικής ασφάλειας, στοιχεία που αφορούν την Ε.Υ.Π. εξαιρούνται από την καταχώριση στο ΚΗΜΔΗΣ.
  26. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 τροποποιεί την παράγραφο 7 του άρθρου 4 του ν. 3649/2008, ορίζοντας την Ε.Υ.Π. ως Εθνική Αρχή "CRYPTO" και "TEMPEST" για την ασφάλεια εθνικών επικοινωνιών και πληροφοριακών συστημάτων, καθώς και για την πιστοποίηση διαβαθμισμένου υλικού έναντι ηλεκτρονικού παραβόλου, με εξαίρεση το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
  27. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 4 του άρθρου 9 του ν. 3649/2008, ορίζοντας ότι τον Διοικητή βοηθούν δύο Υποδιοικητές, οι οποίοι μπορούν να είναι εν ενεργεία ή συνταξιούχοι υπάλληλοι του δημοσίου τομέα, είναι μετακλητοί υπάλληλοι ειδικών θέσεων με βαθμό 2ο και διορίζονται/παύονται ελεύθερα με απόφαση του αρμόδιου μέλους της Κυβέρνησης.
  28. Άρθρο 18 Δ. Το Άρθρο 18 Δ του ΦΕΚ τροποποιεί τις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου 9 του ν. 3649/2008 σχετικά με τη διοίκηση της Ε.Υ.Π., ενώ το Άρθρο 19 τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 13 του ίδιου νόμου, αφορώντας την Ακαδημία Πληροφοριών και Αντικατασκοπείας της Ε.Υ.Π. Το Κεφάλαιο Ε' του εγγράφου, με το Άρθρο 20, αφορά τη σύσταση Επιτροπής Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας.
  29. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 1 του άρθρου 13 του ν. 3649/2008, συστήνοντας την Ακαδημία Πληροφοριών και Αντικατασκοπείας Ε.Υ.Π. σε επίπεδο Διεύθυνσης, με αποστολή την εκπαίδευση, επιμόρφωση και εξειδίκευση του προσωπικού της Ε.Υ.Π., ενώ ο Κανονισμός Λειτουργίας της Ακαδημίας θα εγκρίνεται με απόφαση του αρμόδιου μέλους της Κυβέρνησης, έπειτα από εισήγηση του Διοικητή της Ε.Υ.Π., και θα είναι απόρρητος.
  30. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 συστήνει την Επιτροπή Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας, η οποία θα λειτουργεί ως συντονιστικό όργανο μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Κυβερνοασφάλειας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της Διεύθυνσης Κυβερνοάμυνας του ΓΕΕΘΑ, της Διεύθυνσης Κυβερνοχώρου της Ε.Υ.Π. και της Ελληνικής Αστυνομίας. Η αποστολή της Επιτροπής, όπως περιγράφεται στο Άρθρο 21, είναι ο προγραμματισμός, η παρακολούθηση και ο συντονισμός ενεργειών για την πρόληψη, αντιμετώπιση και ελαχιστοποίηση επιπτώσεων από απειλές στον κυβερνοχώρο.
  31. Άρθρο 21 Α. Το Άρθρο 21 Α του ΦΕΚ ορίζει την αποστολή της Επιτροπής, ενώ τα άρθρα 22 έως 26 περιγράφουν τις αρμοδιότητές της, τη συγκρότηση και λειτουργία της, τις ομάδες εργασίας, τη διοικητική υποστήριξη και την υποχρέωση ενημέρωσης και παροχής συνδρομής. Επιπλέον, το Άρθρο 27 αφορά την υποστήριξη δράσεων του εθνικού κέντρου συντονισμού, τροποποιώντας την παράγραφο 2 του άρθρου 17 του ν. 4961/2022.
  32. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ περιγράφει τη λειτουργία του Εθνικού Δικτύου SOC και του Ενοποιημένου SOC, καθορίζοντας ότι οι φορείς εντάσσονται στο δίκτυο, αποστέλλουν δεδομένα στο Ενοποιημένο SOC, το οποίο λειτουργεί ως κεντρικό σημείο επαφής, γραμμή "cyber hotline", διαθέτει εξειδικευμένο προσωπικό, σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και καταρτίζει εγχειρίδια, ενώ για την υποστήριξή του λειτουργεί Εργαστήριο Αναλύσεων στη Γενική Διεύθυνση Κυβερνοασφάλειας, με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων να διέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία.
  33. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 του ΦΕΚ καθορίζει τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας, οι οποίες περιλαμβάνουν την παροχή κατευθύνσεων σε περίπτωση εξαιρετικού συμβάντος με στρατηγικό κίνδυνο, τον συντονισμό και την αξιολόγηση της Εθνικής Στρατηγικής Κυβερνοασφάλειας, την έγκριση του Εθνικού Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, την εισήγηση θεμάτων προς το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, την άρση διαφωνιών αρμοδιοτήτων μεταξύ φορέων (που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 20) και την εισήγηση καταλόγου λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης προς την Ολομέλεια της Α.Δ.Α.Ε.
  34. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 ορίζει τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας, η οποία αποτελείται από πέντε (5) μέλη που υποδεικνύονται από τους Υπουργούς Εθνικής Άμυνας, Προστασίας του Πολίτη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το αρμόδιο για την εποπτεία της Ε.Υ.Π. μέλος της Κυβέρνησης και τον Διοικητή της Ε.Υ.Π., με τετραετή θητεία και προεδρεύοντα το μέλος που υποδεικνύεται από το αρμόδιο για την εποπτεία της Ε.Υ.Π. μέλος της Κυβέρνησης.
  35. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 του ΦΕΚ ορίζει ότι η Επιτροπή Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας μπορεί να συστήνει ομάδες εργασίας, αποτελούμενες από δημόσιο και ιδιωτικό εξειδικευμένο προσωπικό, οι οποίες θα διαβουλεύονται με φορείς του δημόσιου τομέα, Φορείς Εκμετάλλευσης Βασικών Υπηρεσιών και Παρόχους Ψηφιακών Υπηρεσιών (σύμφωνα με τον ν. 4577/2018) για την ανταλλαγή απόψεων και τη συνεργασία στην πρόληψη και διαχείριση κρίσεων στον κυβερνοχώρο.
  36. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ αναθέτει την διοικητική υποστήριξη της Επιτροπής στην Προεδρία της Κυβέρνησης, η οποία καλύπτει και τις σχετικές δαπάνες από τις πιστώσεις της. Το Άρθρο 26, παρ. 1, επιβάλλει σε όλους τους φορείς του δημοσίου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των εισαγγελικών αρχών και της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, την υποχρέωση ενημέρωσης και παροχής συνδρομής.
  37. Άρθρο 26. Σύμφωνα με το Άρθρο 26, η Α.Δ.Α.Ε. και η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων οφείλουν να ενημερώνουν άμεσα τους φορείς της παρ. 2 του άρθρου 20 για κυβερνοεπιθέσεις, ενώ ο πρωτεύων επιχειρησιακός φορέας της περ. (α) του άρθρου 22 μπορεί να ζητά πληροφορίες από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και ιδιώτες εντός 24 ωρών, με τις πληροφορίες αυτές να διαβαθμίζονται ως απόρρητες ή άκρως απόρρητες και να διασφαλίζεται το απόρρητό τους με τεχνικά μέσα.
  38. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 του ΦΕΚ τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 17 του ν. 4961/2022, ορίζοντας την ανώνυμη εταιρεία «Κοινωνία της Πληροφορίας Μονοπρόσωπη Α.Ε.» (Κ.τ.Π. Μ.Α.Ε.) ως αρμόδιο φορέα για τη διαχείριση, τον προγραμματισμό και την υποστήριξη δράσεων του εθνικού κέντρου συντονισμού, οι οποίες λαμβάνουν επιχορηγήσεις από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αρμοδιότητας για Βιομηχανικά, Τεχνολογικά και Ερευνητικά Θέματα Κυβερνοασφάλειας.
  39. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 ορίζει ότι η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (Ε.Α.Κ.) και η Διεύθυνση Κυβερνοχώρου της Ε.Υ.Π. είναι υπεύθυνες για την παρακολούθηση απειλών και ευπαθειών σε συστήματα πληροφορικής και επικοινωνιών, εκδίδοντας ειδοποιήσεις ασφαλείας και συστάσεις προς τους Φορείς Εκμετάλλευσης Βασικών Υπηρεσιών, τους Παρόχους Ψηφιακών Υπηρεσιών (σύμφωνα με τον ν. 4577/2018) και τους φορείς της Κεντρικής Κυβέρνησης (σύμφωνα με τον ν. 4270/2014), οι οποίοι υποχρεούνται σε άμεση συμμόρφωση.
  40. Άρθρο 28 Π. Το Άρθρο 28 Π του ΦΕΚ αφορά την παρακολούθηση απειλών και ευπαθειών συστημάτων πληροφορικής και επικοινωνιών, ενώ το Άρθρο 29 θεσπίζει το Εθνικό Σχέδιο Αποτίμησης Επικινδυνότητας για τα συστήματα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Επιπλέον, το Άρθρο 30 τροποποιεί την παράγραφο 5 του άρθρου 50 του νόμου 4635/2019, σχετικά με τη στελέχωση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (Ε.Α.Κ.).
  41. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ ορίζει την κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Αποτίμησης Επικινδυνότητας συστημάτων Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) από την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Κυβερνοχώρου της Ε.Υ.Π., τη Διεύθυνση Κυβερνοάμυνας του ΓΕΕΘΑ και την Ελληνική Αστυνομία, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις κατηγορίες απειλών (κακόβουλες ενέργειες, φυσικά φαινόμενα, τεχνικές αστοχίες, δυσλειτουργίες, ανθρώπινα λάθη) για την αξιολόγηση των επιπτώσεών τους σε εθνικό επίπεδο.
  42. Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 τροποποιεί την παράγραφο 5 του άρθρου 50 του ν. 4635/2019, καθορίζοντας ότι η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας μπορεί να στελεχωθεί από υπαλλήλους του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, άλλους δημοσίους υπαλλήλους μέσω απόσπασης, και δικηγόρους με έμμισθη εντολή, με ειδικές ρυθμίσεις για την απόσπαση από την ΕΥΠ, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το Λιμενικό Σώμα, και ΟΤΑ.
  43. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 καθορίζει το Ενοποιημένο Κέντρο Αναφοράς Κυβερνοασφάλειας (Ενοποιημένο SOC) ως το κεντρικό σημείο του Εθνικού Δικτύου SOC, με σκοπό την ενίσχυση της εθνικής κυβερνοασφάλειας μέσω της έγκαιρης ανίχνευσης και αντιμετώπισης απειλών, επεξεργάζεται δεδομένα από διάφορες πηγές, δημιουργεί κοινή δεξαμενή γνώσης, χρησιμοποιεί τεχνολογίες αιχμής (συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης), και συνεργάζεται με εθνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς, ενώ υποχρεωτικά εντάσσονται στο Εθνικό Δίκτυο SOC φορείς του ν. 4270/2014, του ν. 4577/2018 και του ν. 4961/2022.
  44. Άρθρο 31 Ε. Το Άρθρο 31 Ε του ΦΕΚ αφορά τη σύσταση του Ενοποιημένου Κέντρου Αναφοράς Κυβερνοασφάλειας (Security Operations Center - SOC) και του Εθνικού Δικτύου SOC, ενώ τα Άρθρα 32 και 33 προσθέτουν νέες διατάξεις στον ν. 4577/2018 σχετικά με την εξουσιοδότηση για ζητήματα κυβερνοασφάλειας και τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής σε άλλες οντότητες, αντίστοιχα, εντός του Κεφαλαίου ΣΤ' που αφορά τη διασφάλιση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
  45. Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ προσθέτει το άρθρο 14Α στον ν. 4577/2018, εξουσιοδοτώντας τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κατόπιν εισήγησης της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, να καθορίσει ειδικότερα θέματα σχετικά με τη μεθοδολογία, τους όρους και τα κριτήρια για τον προσδιορισμό των Φ.Ε.Β.Υ.
  46. Άρθρο 34 Ο. Το Άρθρο 34 Ο, που αντικαθιστά την παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 4624/2019, ορίζει τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων σε δημόσιους φορείς. Τα Άρθρα 35 και 36, που αντικαθιστούν αντίστοιχα το άρθρο 43 και τροποποιούν τα άρθρα 44, 53, 58 και 71 του ν. 4624/2019, επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής του νόμου και παρέχουν επιπλέον ορισμούς.
  47. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ αντικαθιστά το Άρθρο 43 του ν. 4624/2019, διευκρινίζοντας ότι οι διατάξεις του Κεφαλαίου αυτού εφαρμόζονται στην προστασία φυσικών προσώπων από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από αρμόδιες αρχές για σκοπούς πρόληψης, διερεύνησης, ανίχνευσης ή δίωξης ποινικών αδικημάτων, καθώς και για την προστασία από απειλές κατά της δημόσιας ασφάλειας.
  48. Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 του ΦΕΚ τροποποιεί τα άρθρα 44, 53, 58 και 71 του ν. 4624/2019, διαγράφοντας τον αριθμό 1 από το άρθρο 44 και αντικαθιστώντας τις παραγράφους ιδ) και ιε) του ίδιου άρθρου, όπου ορίζονται οι έννοιες "αρμόδια αρχή" και "εποπτική αρχή" (η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα).
  49. Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 του ΦΕΚ αντικαθιστά τον τίτλο του Τμήματος ΙΙ του Κεφαλαίου Δ' του ν. 4624/2019 (Α' 137) σε «ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ». Το Άρθρο 38, το οποίο αναφέρεται στην ίδια σελίδα, προσθέτει το άρθρο 45Α στον ν. 4624/2019, επίσης σχετικά με τη νομιμότητα της επεξεργασίας.
  50. Άρθρο 37 Α. Το Άρθρο 37Α του ΦΕΚ αντικαθιστά τον τίτλο του Τμήματος ΙΙ του Κεφαλαίου Δ' του ν. 4624/2019, ενώ τα Άρθρα 38 και 39 προσθέτουν το άρθρο 45Α στον ν. 4624/2019 (σχετικό με τη νομιμότητα της επεξεργασίας δεδομένων, σύμφωνα με το άρθρο 8 της Οδηγίας 2016/680) και αντικαθιστούν το άρθρο 46 του ίδιου νόμου, αντίστοιχα, σχετικά με την επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
  51. Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ αντικαθιστά το Άρθρο 46 του ν. 4624/2019, ρυθμίζοντας την επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως η φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τα πολιτικά φρονήματα, οι θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, και η συνδικαλιστική συμμετοχή.
  52. Άρθρο 40 Ε. Το Άρθρο 40 Ε του ΦΕΚ τροποποιεί το άρθρο 47 του ν. 4624/2019 σχετικά με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων για άλλους σκοπούς, ενώ τα Άρθρα 41, 42 και 43 αντικαθιστούν τα άρθρα 49, 52 και 73 του ίδιου νόμου, ρυθμίζοντας τη συγκατάθεση του υποκειμένου, την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων και τη διόρθωση, αποθήκευση και περιορισμό της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα αντίστοιχα.
  53. Άρθρο 41 τ. Το Άρθρο 41 τ του ΦΕΚ τροποποιεί τον ν. 4624/2019, καταργώντας τον ορισμό της «συγκατάθεσης» και αντικαθιστώντας τη λέξη «δημόσια» με «αρμόδια» στους ορισμούς του «υπευθύνου επεξεργασίας» (άρθρο 44, περ. ζ) και του «αποδέκτη» (άρθρο 44, περ. θ), ενώ επίσης τροποποιεί το εισαγωγικό εδάφιο του άρθρου 53.
  54. Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 του ΦΕΚ 228/09.12.2022, όπως αντικαθιστά το Άρθρο 73 του ν. 4624/2019, αφορά τη διόρθωση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τις προθεσμίες αποθήκευσης και επανεξέτασης, καθώς και τον περιορισμό της επεξεργασίας, ενώ παράλληλα αναφέρεται στην επεξεργασία δεδομένων από αρμόδιες αρχές για την αποτροπή απειλών κατά της δημόσιας ασφάλειας, ορίζοντας ότι οι ειδικές ρυθμίσεις πρέπει να περιλαμβάνουν τους σκοπούς, τα δεδομένα, τις διαδικασίες διατήρησης ακεραιότητας και εμπιστευτικότητας, καθώς και την αρμόδια αρχή.
  55. Άρθρο 43 π. Το Άρθρο 43 π του ΦΕΚ ορίζει ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από δικαστικές και εισαγγελικές αρχές στο πλαίσιο της δικαστικής λειτουργίας εξαιρείται από την παραβίαση δικαιωμάτων, ενώ η Αρχή ενημερώνει το υποκείμενο των δεδομένων για την πρόοδο της καταγγελίας και τη δυνατότητα άσκησης αίτησης ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας.
  56. Άρθρο 44 Κ. Το Άρθρο 44 Κ του ΦΕΚ, στο πλαίσιο του Κεφαλαίου Ζ' που αφορά εξουσιοδοτικές, τελικές, μεταβατικές και καταργούμενες διατάξεις, καταργεί υφιστάμενες διατάξεις και αντικαθιστά το άρθρο 84 του ν. 4624/2019, ενώ ταυτόχρονα προσθέτει το άρθρο 84Α στον ίδιο νόμο, το οποίο αφορά τη δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων από την εισαγγελική αρχή, και συστήνει τη Μόνιμη Επιστημονική Επιτροπή Προσωπικών Δεδομένων.
  57. Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ προσθέτει το άρθρο 84Α στον ν. 4624/2019, επιτρέποντας στην Ελληνική Αστυνομία, κατόπιν διάταξης του αρμόδιου Εισαγγελέα Πρωτοδικών ή Εφετών, να δημοσιοποιεί προσωπικά δεδομένα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
  58. Άρθρο 46. Το Άρθρο 46 του ΦΕΚ 228/09.12.2022 συστήνει στο Υπουργείο Δικαιοσύνης μια επταμελή Μόνιμη Επιστημονική Επιτροπή Προσωπικών Δεδομένων, με πρόεδρο ανώτερο ή ανώτατο δικαστικό λειτουργό, για την άσκηση νομοπαρασκευαστικού έργου και τη συμμετοχή σε διεθνή όργανα, χωρίς αμοιβή για τα μέλη της πέραν εξόδων.
  59. Άρθρο 47. Το Άρθρο 47 του ΦΕΚ περιέχει εξουσιοδοτικές διατάξεις που καθορίζουν με κοινές αποφάσεις των αρμόδιων Υπουργών (Δικαιοσύνης, Προστασίας του Πολίτη, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Οικονομικών, Εθνικής Άμυνας) και του Διοικητή της Ε.Υ.Π., τις τεχνικές και διαδικαστικές λεπτομέρειες για τη λειτουργία ηλεκτρονικών πλατφορμών της Ε.Υ.Π. και της Δ.Α.Ε.Ε.Β., την παράδοση διατάξεων και βουλευμάτων, την προμήθεια λογισμικών παρακολούθησης, την αποζημίωση προσωπικού, καθώς και τη συμμετοχή φορέων στο Εθνικό Δίκτυο SOC και την αρχιτεκτονική του Ενοποιημένου SOC.
  60. Άρθρο 47 Ε. Το Άρθρο 47 Ε του ΦΕΚ περιέχει εξουσιοδοτικές διατάξεις, ενώ το Άρθρο 1 του Κεφαλαίου Α' καθορίζει τον σκοπό του νόμου, ο οποίος περιλαμβάνει τη θωράκιση της διαδικασίας άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, τη βελτιστοποίηση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, την προστασία από λογισμικά παρακολούθησης, την αναβάθμιση της κυβερνοασφάλειας και την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2022

Επιστροφή στη λίστα νόμων