Νόμος 4182/2013 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4182/2013 καθορίζει το πλαίσιο διαχείρισης και εκκαθάρισης των κοινωφελών περιουσιών στην Ελλάδα, ορίζοντας αρμοδιότητες και θεσπίζοντας συμβούλια και μητρώα.

Τροποποιήσεις:

Καταργήσεις:

Ο νόμος έχει εν μέρει καταργηθεί από μεταγενέστερες πράξεις, έχοντας εφαρμοστεί εκτενώς σε διοικητικές πράξεις.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "κοινωφελής περιουσία", "συστατική πράξη" (διαθήκη ή δωρεά), "κοινωφελής σκοπός" (εθνικός, θρησκευτικός, φιλανθρωπικός, εκπαιδευτικός, πολιτιστικός), "αρμόδια αρχή" (Υπουργός Οικονομικών και Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης), "Συμβούλιο" (Συμβούλιο Κοινωφελών Περιουσιών) και "σχολάζουσα κληρονομία". Το Άρθρο 2, με ημερομηνία 10 Σεπτεμβρίου 2013, καθορίζει την υποχρέωση του Δημοσίου να διασφαλίζει την εκτέλεση της βούλησης των διαθετών/δωρητών και την συμπληρωματική εφαρμογή του κώδικα.
  2. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ καθορίζει τις αρμοδιότητες του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης και του Υπουργού Οικονομικών σχετικά με τη διαχείριση κοινωφελών περιουσιών, με τον Υπουργό Οικονομικών να έχει αρμοδιότητα για περιουσίες άνω των 10.000.000 ευρώ ή με σκοπούς που εκτελούνται σε όλη την επικράτεια, ενώ οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις είναι αρμόδιες για την αρχική καταχώριση και μεταβολή στο Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών.
  3. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο Υπουργός Οικονομικών αποδέχεται ή αποποιείται περιουσίες υπέρ του Δημοσίου, με δημοσίευση περίληψης της πράξης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ενώ το Δημόσιο δεν μπορεί να αποποιηθεί κληρονομία εξ αδιαθέτου και θεωρείται ότι την αποδέχεται πάντα με το ευεργέτημα της απογραφής.
  4. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του παρόντος Κώδικα ορίζει τις υποχρεώσεις δικαστικών γραμματέων, συμβολαιογράφων, προξένων, πιστωτικών ιδρυμάτων και άλλων προσώπων σχετικά με τη διαβίβαση αντιγράφων πρακτικών δημοσίευσης διαθηκών, δηλώσεων αποδοχής/αποποίησης κληρονομίας, πράξεων απογραφής κληρονομίας, δωρεών, αποφάσεων διάλυσης σωματείων, και την ενημέρωση για θανάτους που αφορούν κοινωφελείς σκοπούς ή το Δημόσιο, με προθεσμία το πρώτο δεκαήμερο του επόμενου μήνα, ενώ η παράγραφος 6 αναφέρεται στην καταβολή αμοιβής σε πρόσωπα που καταδεικνύουν περιουσιακά στοιχεία.
  5. Άρθρο 4 τ. Το Άρθρο 4 τ καθορίζει τις μηνιαίες αποζημιώσεις για εφημερίες ειδικευμένων ιατρών σε τρεις ζώνες (Γ΄, Β΄, Α΄), με συγκεκριμένα ανώτατα όρια ενεργών και εφημεριών ετοιμότητας ανάλογα με τη ζώνη και τη θέση (Συντονιστής Διευθυντής, Διευθυντής, λοιποί ειδικευμένοι ιατροί), ενώ για τους Συντονιστές Διευθυντές της Α΄ ζώνης εφαρμόζεται το άρθρο 6 του ν. 3754/2009.
  6. Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του ΦΕΚ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή θα διαχειρίζεται προσωρινά την κοινωφελή περιουσία μέχρι τον ορισμό εκκαθαριστή, συμπεριλαμβανομένης της λήψης επειγόντων μέτρων για τη διασφάλιση της περιουσίας και την εκποίηση κινητών μικρής αξίας ή ευπαθών αντικειμένων, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 24.
  7. Άρθρο 5 τ. Το Άρθρο 5 τ ορίζει ότι εκτελεστές διαθηκών, διαχειριστές, κηδεμόνες σχολαζουσών κληρονομιών, διοικητές ιδρυμάτων ή περιουσιών, πιστωτικά ιδρύματα και συμβολαιογράφοι, δικαστικοί γραμματείς και πρόξενοι που δεν εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους ή δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις του νόμου, υπόκεινται σε πειθαρχική ποινή προστίμου έως 10.000 ευρώ, το οποίο επιβάλλεται από την αρμόδια αρχή μετά από κλήση για παροχή εξηγήσεων και εισπράττεται ως δημόσιο έσοδο.
  8. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ συστήνει το Κεντρικό Συμβούλιο Κοινωφελών Περιουσιών στο Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο αποτελείται από μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Κοινωφελών Περιουσιών, μέλη του Οικονομικού και Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, με τριετή θητεία που μπορεί να ανανεωθεί, εκτός από τα μέλη των Επιμελητηρίων.
  9. Άρθρο 6 τ. Το Άρθρο 6 τ επιτρέπει την αποζημίωση μικτών εφημεριών ιατρών ΕΣΥ, ΕΚΑΒ και πανεπιστημιακών από 1.1.2013 έως τη δημοσίευση του νόμου, εφόσον η δαπάνη καλύπτεται από τις πιστώσεις του Υπουργείου Υγείας ανά νοσηλευτικό ίδρυμα. Το Άρθρο 100 ρυθμίζει τις συμβάσεις μεταφοράς μαθητών για το σχολικό έτος 2013-2014, προβλέποντας παρατάσεις και ανασυστάσεις συμβάσεων με δήμους, ενώ το Άρθρο 101 τροποποιεί την υπ' αριθμ. 24001/11.6.2013 κ.υ.α.
  10. Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 καθορίζει τις αρμοδιότητες του Κεντρικού Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών (Κ.Σ.Κ. Περιουσιών), το οποίο γνωμοδοτεί για την αποδοχή ή αποποίηση περιουσιών άνω των 100.000 ευρώ, την εκποίηση ή αξιοποίηση ακινήτων άνω των 500.000 ευρώ, καθώς και για θέματα γενικότερης σημασίας που παραπέμπονται σε αυτό από τα Συμβούλια Κοινωφελών Περιουσιών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
  11. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 του ΦΕΚ ορίζει τη σύσταση Συμβουλίου Κοινωφελών Περιουσιών Αποκεντρωμένης Διοίκησης (Σ.Κ.Π.Α. Διοίκησης) σε κάθε Αποκεντρωμένη Διοίκηση, το οποίο αποτελείται από μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, της Διεύθυνσης Κοινωφελών Περιουσιών, της Δ.Ο.Υ., του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, με αρμοδιότητες αντίστοιχες με εκείνες του Κεντρικού Συμβουλίου για τις περιουσίες που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
  12. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ εγγράφου, που αναφέρεται στην ερμηνεία συστατικών πράξεων και τη μεταβολή σκοπού, απαγορεύει τη μεταβολή των κοινωφελών σκοπών, του τρόπου διαχείρισης της περιουσίας και των όρων διοίκησής της, όπως αυτοί ορίζονται από τον διαθέτη ή δωρητή. Σε περίπτωση αμφιβολίας ή διαφωνίας, αρμόδιο καθίσταται το δικαστήριο του άρθρου 10 του Κώδικα. Επιπλέον, το Άρθρο 44 ορίζει ότι για κοινωφελείς σκοπούς που εκπληρώνονται εφάπαξ, ο εκτελεστής της διαθήκης υποβάλλει έκθεση στην αρμόδια αρχή με προϋπολογισμό δαπάνης.
  13. Άρθρο 10 δ. Το Άρθρο 76 του Κώδικα ορίζει ότι περιουσίες σε αδράνεια για πάνω από πέντε (5) έτη διαλύονται με απόφαση του δικαστηρίου που αναφέρεται στο άρθρο 10, το οποίο καθορίζει τη διάθεσή τους για κοινωφελείς σκοπούς, εκτός αν υπάρχει εκκρεμοδικία για τα αντικείμενα της περιουσίας.
  14. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία αναγγελίας και συμπλήρωσης φακέλων περιουσιών για τη δημιουργία Μητρώου, με προθεσμία εννέα (9) μηνών για την υποβολή αιτήσεων και έξι (6) μηνών για αυτεπάγγελτη συμπλήρωση από την αρμόδια αρχή, ενώ το Άρθρο 16 προβλέπει τη δημιουργία Μητρώου στο Υπουργείο Οικονομικών για την επιλογή εκκαθαριστών, εκτελεστών διαθηκών και κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών μέσω κλήρωσης, με εξαίρεση τον ορισμό προέδρου Δ.Σ. ιδρύματος.
  15. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ ορίζει ότι αν μια δικαστική απόφαση απαιτεί τροποποίηση του οργανισμού ή καταστατικού νομικού προσώπου που διαχειρίζεται περιουσία, το νομικό πρόσωπο πρέπει να υποβάλει πρόταση τροποποίησης στην αρμόδια αρχή εντός ενός (1) έτους από την κοινοποίηση της απόφασης, εκτός αν η απόφαση αφορά αποκλειστικά σε μεταβολή περιουσιακών στοιχείων. Επίσης, αν ζητείται η μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων κοινωφελούς ιδρύματος σε άλλο για κοινωφελή σκοπό, το ίδρυμα προσεπικαλείται στη δίκη, με την αυτοδίκαιη μεταβίβαση να επέρχεται με την τελεσίδικη απόφαση και τη μεταγραφή, και το ίδρυμα που λαμβάνει τα στοιχεία να υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του μεταβιβάζοντος.
  16. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του ΦΕΚ περιγράφει τη δημιουργία και τήρηση Φακέλου για κάθε κοινωφελή περιουσία, ο οποίος περιλαμβάνει τη νομική μορφή, συστατικές πράξεις, σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου, αναλυτικές καταστάσεις περιουσιακών στοιχείων με τις αξίες τους, προϋπολογισμούς, ισολογισμούς και απολογισμούς, καθώς και άλλα χρήσιμα έγγραφα. Η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών τηρεί επίσης φακέλους για περιουσίες που εποπτεύονται από τον Γενικό Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ενώ η ηλεκτρονική τήρηση των φακέλων γίνεται υπό την εποπτεία της Κεντρικής Υπηρεσίας Μητρώου και της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων.
  17. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του ΦΕΚ καθορίζει τη λειτουργία και τη δημοσιότητα του Μητρώου, ορίζοντας ότι η καταχώριση γίνεται αυτεπαγγέλτως από την αρμόδια Υπηρεσία Μητρώου, με δυνατότητα υποβολής εγγράφων σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή από τα όργανα εκκαθάρισης και διοίκησης περιουσιών. Επίσης, προβλέπει την έκδοση ψηφιακών αντιγράφων από τις Υπηρεσίες του Μητρώου, την προϋπόθεση καταβολής τέλους καταχώρισης (50% έσοδο του Ειδικού Προϋπολογισμού του άρθρου 34 και 50% έσοδο της αρμόδιας αρχής) που θα καθοριστεί με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών, τη διόρθωση και μεταβολή των καταχωρίσεων, καθώς και τη χορήγηση αντιγράφων, αποσπασμάτων ή πιστοποιητικών σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή μέχρι την 1.1.2015 και αποκλειστικά σε ηλεκτρονική μορφή μετά από αυτή την ημερομηνία.
  18. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 του Κώδικα επιτρέπει την προμήθεια υλικοτεχνικού εξοπλισμού, λογισμικού και υπηρεσιών για τη λειτουργία βάσης δεδομένων από την έναρξη ισχύος του, ενώ παράλληλα ορίζει ότι το αρμόδιο όργανο διοίκησης περιουσιών πρέπει να αναγγείλει την ύπαρξη περιουσιών εντός τριών (3) μηνών και να προσκομίσει στοιχεία εντός έξι (6) μηνών από την αναγγελία, αλλιώς επιβάλλονται κυρώσεις και η περιουσία θεωρείται αυτοδικαίως διαλυθείσα.
  19. Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ καθορίζει τα κριτήρια εγγραφής στο Μητρώο για φυσικά πρόσωπα (δικηγόρους, συμβολαιογράφους, λογιστές, φοροτεχνικούς με πενταετή εμπειρία) και νομικά πρόσωπα που παρέχουν νομικές ή οικονομικές υπηρεσίες, για να αναλάβουν καθήκοντα εκτελεστή διαθήκης, εκκαθαριστή κοινωφελούς περιουσίας ή κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομίας. Επίσης, ορίζει ότι για περιουσίες άνω των 3.000.000 ευρώ, η αρμόδια αρχή ορίζει νομικό πρόσωπο από το Μητρώο, αλλιώς φυσικό πρόσωπο, και προβλέπει την υποχρέωση ετήσιας δήλωσης περιουσιακής κατάστασης για τρία χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου.
  20. Άρθρο 16 α. Το Άρθρο 16α ορίζει ότι τα κτηματολογικά γραφεία και οι συμβολαιογράφοι υποχρεούνται να παρέχουν πληροφορίες, πιστοποιητικά ή αντίγραφα δωρεάν εντός 15 ημερών από την αίτηση, και καθορίζει τη λήξη της κηδεμονίας και την παράδοση της περιουσίας στον κληρονόμο ή εκκαθαριστή μετά από δικαστική απόφαση ή απόφαση αρμόδιας αρχής.
  21. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17, παράγραφος 5, ορίζει ότι οι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο διαγράφονται με απόφαση της υπηρεσίας τήρησης του Μητρώου είτε κατόπιν αίτησής τους είτε λόγω υπαίτιας παραβίασης των υποχρεώσεών τους. Επιπλέον, το Άρθρο 17, παράγραφος 1, αναφέρει ότι εάν η εκκαθάριση ή εκτέλεση κοινωφελούς σκοπού δεν ανατίθεται στον κληρονόμο ή εκτελεστή διαθήκης, διορίζεται εκκαθαριστής με απόφαση της αρμόδιας αρχής μετά από κλήρωση, ο οποίος πρέπει να δηλώσει αποδοχή εντός δεκαπέντε (15) ημερών, αλλιώς θεωρείται ότι αρνείται το διορισμό και διαγράφεται από το Μητρώο.
  22. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 του ΦΕΚ ορίζει τα κωλύματα διορισμού και την έκπτωση από τα καθήκοντα εκκαθαριστών περιουσιών, εκτελεστών διαθηκών και διοικητών ιδρυμάτων, αναφέροντας συγκεκριμένα ότι ανήλικοι, όσοι τελούν υπό δικαστική συμπαράσταση, πτωχευμένοι και καταδικασθέντες για συγκεκριμένα αδικήματα δεν μπορούν να διοριστούν, ενώ όσοι ανακύψουν τέτοια κωλύματα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους εκπίπτουν αυτοδικαίως.
  23. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19, παράγραφοι 5 και 6, ορίζει ότι ο διοικητής ιδρύματος που ορίζεται και ως εκτελεστής διαθήκης δεν χρειάζεται νέα δήλωση αποδοχής, αποκτώντας την ιδιότητα με την έναρξη λειτουργίας του ιδρύματος, ενώ τόσο ο εκκαθαριστής, ο εκτελεστής όσο και ο διοικητής θεωρούνται ότι ασκούν δημόσιο λειτούργημα υπό την εποπτεία της αρμόδιας αρχής μετά την αποδοχή του διορισμού τους.
  24. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του ΦΕΚ ορίζει ότι ο εκκαθαριστής, ο εκτελεστής διαθήκης και ο διοικητής ιδρύματος μπορούν να παραιτηθούν άμεσα, αλλά παραμένουν υπεύθυνοι για λογοδοσία και υποχρεούνται να συνεχίσουν να εκτελούν άμεσες και επείγουσες υποχρεώσεις μέχρι τον διορισμό αντικαταστάτη. Εάν ο παραιτηθείς είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο του άρθρου 16, διαγράφεται.
  25. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ορίζει ότι η ανάθεση διαχειριστικών ελέγχων και εκτιμήσεων αξίας περιουσιών σε ελεγκτικές εταιρείες γίνεται μέσω συμφωνίας-πλαισίου του άρθρου 26 του π.δ. 60/2007, η οποία ανατίθεται ενιαία για όλη τη χώρα με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, και η προκήρυξη αυτής της συμφωνίας πρέπει να γίνει εντός εννέα (9) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Η αμοιβή των αναδόχων καταβάλλεται από την αναθέτουσα αρχή και βαρύνει την περιουσία υπέρ της οποίας ενεργείται, ενώ για τα ιδρύματα η αμοιβή καταβάλλεται απευθείας από το ίδρυμα με εντολή της Διεύθυνσης Κοινωφελών Περιουσιών του Υπουργείου Οικονομικών.
  26. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 21 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι ο πρόεδρος, τα μέλη, οι εισηγητές και οι γραμματείς του Κεντρικού Συμβουλίου και των Συμβουλίων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης μπορούν να λαμβάνουν ειδική αποζημίωση, σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν. 4024/2011 (Α΄ 226), η οποία θα βαρύνει τις πιστώσεις του άρθρου 65.
  27. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 ρυθμίζει τη διαδικασία απογραφής και σφράγισης περιουσίας, καλώντας εκπροσώπους της Δ.Ο.Υ. και της αστυνομίας, με την αξία να εκτιμάται από τη Δ.Ο.Υ., και προβλέπει την αποστολή αντιγράφου της έκθεσης εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών. Επίσης, αναφέρεται στην περίπτωση σπουδαίου λόγου που καθιστά αδύνατη την άμεση απογραφή, επιτρέποντας τη σφράγιση της περιουσίας από συμβολαιογράφο, και περιγράφει τις ενέργειες εκκαθάρισης, όπως η είσπραξη απαιτήσεων και η πληρωμή χρεών, καθώς και την συμπληρωματική εφαρμογή διατάξεων του Αστικού Κώδικα.
  28. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 του ΦΕΚ ορίζει τη διαχείριση χρημάτων, τιμαλφών, κινητών αξιών και απαιτήσεων από εκκαθαριστές περιουσιών. Συγκεκριμένα, προβλέπει την ανάληψη χρηματικών ποσών από πιστωτικά ιδρύματα ή το Τ.Π.Δ. με προσκόμιση σχετικών εγγράφων (διαθήκη, δωρεά, διορισμός), την παράδοση και εκποίηση τιμαλφών και αξιών μέσω πιστωτικών ιδρυμάτων ή του Χρηματιστηρίου Αθηνών, τη βεβαίωση απαιτήσεων ως δημόσια έσοδα μετά από πρόσκληση στον οφειλέτη και δικαστική επιδίωξη σε περίπτωση αμφισβήτησης, καθώς και την είσπραξη απαιτήσεων και χρημάτων από την αλλοδαπή μέσω του αρμόδιου προξένου. Όλα τα εισπραχθέντα ποσά βεβαιώνονται ως δημόσια έσοδα από την αρμόδια Δ.Ο.Υ.
  29. Άρθρο 24. Το Άρθρο 24, παράγραφος 4, ορίζει ότι απαιτήσεις και χρήματα στην αλλοδαπή εισπράττονται από τον αρμόδιο πρόξενο και αποστέλλονται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. για βεβαίωση ως δημόσιο έσοδο. Η παράγραφος 1 του ίδιου άρθρου αναφέρει ότι τα ακίνητα της περιουσίας διατηρούνται εκτός αν η εκποίησή τους είναι απαραίτητη για την πληρωμή χρεών ή ορίζεται διαφορετικά στη συστατική πράξη, ενώ η εκμίσθωση επιτρέπεται εφόσον συμβιβάζεται με την ταχεία εκκαθάριση της περιουσίας.
  30. Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 του ΦΕΚ αφορά κληροδοτήματα σε μετρητά προς το Δημόσιο, ορίζοντας ότι αυτά βεβαιώνονται από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. και εισπράττονται από τον βεβαρημένο εντός προθεσμιών τριών (3) ή έξι (6) μηνών, ανάλογα με το ποσό (κάτω ή άνω των 50.000 ευρώ), με δυνατότητα παράτασης ή καταβολής με δόσεις με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών. Το Άρθρο 26 καθορίζει την ευθύνη του Δημοσίου για χρέη κληρονομουμένου και την εκτέλεση διατάξεων διαθήκης για ίδρυση ναού, ενώ το Άρθρο 47 αναφέρεται σε υποτροφίες και βραβεία από μη δημόσια πρόσωπα.
  31. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ ορίζει ότι το Δημόσιο ευθύνεται για τα χρέη του κληρονομουμένου μέχρι το ενεργητικό της κληρονομίας, με την πληρωμή των χρεών και δαπανών εκκαθάρισης να γίνεται σε βάρος του ενεργητικού πριν τη βεβαίωση ως δημόσιο έσοδο, ενώ η αρμόδια αρχή μπορεί να επιτρέψει την πληρωμή εξόδων εκκαθάρισης ή να αναβάλει την πληρωμή χρεών. Το Άρθρο 27 ορίζει ότι ο εκκαθαριστής εκπροσωπεί την περιουσία ενώπιον των δικαστηρίων μέχρι την έγκριση της οριστικής λογοδοσίας.
  32. Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 ορίζει ότι ο εκκαθαριστής εκπροσωπεί την περιουσία στα δικαστήρια για θέματα εκκαθάρισης, απαιτώντας έγκριση της αρμόδιας αρχής για αγωγές, ένδικα μέσα ή ομολογίες, εκτός από επείγουσες περιπτώσεις όπου ενεργεί άμεσα και ενημερώνει την αρχή εκ των υστέρων.
  33. Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 ορίζει ότι σε επείγουσες περιπτώσεις, ο εκκαθαριστής μπορεί να ενεργήσει χωρίς προηγούμενη έγκριση, αλλά πρέπει να ενημερώσει άμεσα την αρμόδια αρχή. Επίσης, τρίτοι που αποδίδουν περιουσία ή καταβάλλουν απαιτήσεις σε αμφισβητούμενο δικαίωμα του Δημοσίου, παραμένουν υπόχρεοι προς το Δημόσιο, εκτός αν καταθέσουν τα επίδικα στο Ταμείο Παρακαθηκών και Δανείων μέχρι την επίλυση της αμφισβήτησης.
  34. Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία εκκαθάρισης κληρονομιών όπου το Δημόσιο είναι συγκληρονόμος, επιτρέποντας την απόδοση περιουσιακών στοιχείων ή προϊόντων εκκαθάρισης με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, ενώ προβλέπει και τη δυνατότητα κοινής εκκαθάρισης με άλλους συγκληρονόμους, την εξαγορά ή εκποίηση κοινών περιουσιακών στοιχείων, και την εκμίσθωση ακινήτων, με την υποχρέωση των συγκληρονόμων να συμπράττουν στις διαδικασίες αυτές.
  35. Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του ΦΕΚ καθορίζει την αμοιβή και τις δαπάνες του εκκαθαριστή, ορίζοντας ότι η αμοιβή υπολογίζεται ως ποσοστό της αξίας της περιουσίας (έως 5% για αξία έως 100.000€ και 1% για το υπερβάλλον) και οι δαπάνες για επαγγελματίες (δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, κ.λπ.) απαιτούν προηγούμενη έγκριση από την αρμόδια αρχή εντός ενός μηνός, με εξαίρεση επείγουσες δαπάνες διατήρησης περιουσίας.
  36. Άρθρο 31. Το Άρθρο 31 του ΦΕΚ ορίζει τη λήξη του έργου του εκκαθαριστή με την έγκριση της οριστικής λογοδοσίας του, η οποία περιλαμβάνει πλήρη έκθεση της εκκαθάρισης και διοίκησης της περιουσίας. Επίσης, προβλέπει υποχρέωση μερικής λογοδοσίας κάθε τέλος ημερολογιακού έτους, με δυνατότητα ελέγχου από την Οικονομική Επιθεώρηση και τον Υπουργό Οικονομικών, ενώ σε περίπτωση διαπίστωσης ελλειμμάτων ή ζημιών, εφαρμόζονται οι διατάξεις για τους δημόσιους υπόλογους και καταλογίζονται εντόκως με αιτιολογημένη απόφαση.
  37. Άρθρο 32. Το Άρθρο 32 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι διατάξεις του Κεφαλαίου εφαρμόζονται και για περιουσίες που καταλείπονται στο Ταμείο Εθνικής Άμυνας, στο Ταμείο Εθνικού Στόλου και στο Ταμείο Αεροπορικής Άμυνας, με το προϊόν της εκκαθάρισής τους να αποδίδεται σε αυτά τα ταμεία. Το Άρθρο 33, αντίστοιχα, αναφέρει ότι περιουσίες υπέρ του Δημοσίου για εκτέλεση ορισμένου σκοπού, μετά την εκκαθάρισή τους, υπάγονται στην άμεση διαχείριση του Υπουργείου Οικονομικών, εφόσον η εκτέλεση του σκοπού έχει ανατεθεί ρητά στο Δημόσιο ή δεν έχει ανατεθεί σε άλλα πρόσωπα.
  38. Άρθρο 33. Το Άρθρο 33 του ΦΕΚ ορίζει ότι περιουσίες που δεν έχουν ανατεθεί σε άλλα πρόσωπα, περιουσίες διαλυόμενων σωματείων, νομικών προσώπων της αλλοδαπής που έπαυσαν να υπάρχουν, και κληρονομίες/κληροδοσίες για κοινωφελείς σκοπούς που δεν γίνονται αποδεκτές, υπάγονται στην άμεση διαχείριση του Υπουργείου Οικονομικών, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και τυχόν αρμόδιου Υπουργού ή Υπουργού Εξωτερικών, για την εκτέλεση των κοινωφελών σκοπών τους. Το Άρθρο 34 αναφέρει ότι τα έσοδα και έξοδα αυτών των περιουσιών καταγράφονται στον Ειδικό Προϋπολογισμό Κοινωφελών Περιουσιών, ο οποίος κυρώνεται μαζί με τον Γενικό Προϋπολογισμό του Κράτους.
  39. Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 ορίζει ότι ο Γενικός Προϋπολογισμός του Κράτους περιλαμβάνει έσοδα από εισπράξεις και μεταφορές κεφαλαίων, και έξοδα για την εκτέλεση έργων, συντήρηση, δικαστικές δαπάνες, ασφάλιστρα, και γενικά έξοδα διοίκησης και διαχείρισης περιουσίας. Επιπλέον, για κάθε περιουσία συντάσσεται ειδικός προϋπολογισμός, ισολογισμός και απολογισμός, με τα έσοδα να αναγράφονται στον Ειδικό Προϋπολογισμό Κοινωφελών Περιουσιών και να εισπράττονται μέσω των Δ.Ο.Υ. και του Κ.Ε.Δ.Ε..
  40. Άρθρο 35. Το Άρθρο 35 του ΦΕΚ καθορίζει την ταμειακή διαχείριση και τις επενδυτικές επιλογές κεφαλαίων από εκκαθάριση περιουσιών, οι οποίες μπορούν να τοποθετηθούν σε έντοκες καταθέσεις, ακίνητα, κρατικά ομόλογα, μετοχές, ομολογιακά δάνεια, πολύτιμα μέταλλα ή άλλες μορφές δανεισμού, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μετά από γνώμη του Συμβουλίου. Επίσης, προβλέπει τη δυνατότητα πρόσληψης χρηματοοικονομικού συμβούλου για την ασφαλέστερη διαχείριση των κεφαλαίων, με αμοιβή που καταβάλλεται από τον Ειδικό Προϋπολογισμό των Κοινωφελών Περιουσών.
  41. Άρθρο 36. Το Άρθρο 36 ορίζει ότι η εκποίηση ακινήτων κατά το στάδιο εκτέλεσης του σκοπού διενεργείται από την ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε. μετά από εντολή του Υπουργού Οικονομικών, ενώ η εκμίσθωσή τους γίνεται από την αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία, με ανάλογη εφαρμογή διατάξεων του άρθρου 24 και 42. Επίσης, επιτρέπει την αλλαγή τρόπου τοποθέτησης ή επένδυσης περιουσίας, εφόσον αυτός κριθεί ανέφικτος ή ασύμφορος και δεν απαγορεύεται ρητά από τη συστατική πράξη, σύμφωνα με το άρθρο 35.
  42. Άρθρο 37. Το Άρθρο 37 ορίζει ότι η εκτέλεση έργων για την εκπλήρωση κοινωφελούς σκοπού ανατίθεται στο αρμόδιο Υπουργείο ή, ελλείψει αυτού, στην «Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων (Ο.Σ.Κ.) Α.Ε.» με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, ενώ έργα κάτω των 100.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) ανατίθενται από την Κτηματική Υπηρεσία του τόπου του έργου.
  43. Άρθρο 38. Το Άρθρο 38 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία επιλογής υποτρόφων για περιουσίες υπό διαχείριση του Δημοσίου, η οποία γίνεται κυρίως μέσω διαγωνισμού που προκηρύσσεται από το Υπουργείο Οικονομικών και διεξάγεται από Επιτροπή, με δυνατότητα παράλειψης του διαγωνισμού σε εξαιρετικές περιπτώσεις με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.
  44. Άρθρο 39. Το Άρθρο 39 του ΦΕΚ καθορίζει ότι ο Υπουργός Οικονομικών ορίζει τα ανώτατα όρια των μηνιαίων υποτροφιών ανά βαθμίδα σπουδών, ενώ το ακριβές ποσό και ο αριθμός των υποτρόφων καθορίζονται με την προκήρυξη, επιτρέποντας προσαρμογές ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες και τα εισοδήματα της περιουσίας.
  45. Άρθρο 40. Το Άρθρο 40 του ΦΕΚ ορίζει ότι η εκκαθάριση περιουσίας από κοινούς εκτελεστές γίνεται από κοινού, με την αρμόδια αρχή να αποφασίζει σε περίπτωση διαφωνίας, ενώ σε επείγουσες περιπτώσεις επιτρέπονται μεμονωμένες ενέργειες. Οι εκτελεστές φέρουν αλληλέγγυα ευθύνη για τις κοινές ή συναινετικές πράξεις τους, σύμφωνα με τις διατάξεις περί εντολής του Αστικού Κώδικα.
  46. Άρθρο 41. Το Άρθρο 41 του ΦΕΚ ορίζει ότι οι εκτελεστές διαθήκης ευθύνονται εις ολόκληρον για τις κοινές ή συναινετικές τους πράξεις, σύμφωνα με τις διατάξεις περί εντολής του Αστικού Κώδικα. Επίσης, καθορίζει ότι ο εκτελεστής, μετά από έγκριση της αρμόδιας αρχής, παραδίδει στον κληρονόμο τα στοιχεία της κληρονομίας που ανήκουν στη μερίδα του, εφόσον δεν δυσχεραίνεται η εκκαθάριση, ενώ απαγορεύει τη διάθεση στοιχείων της κληρονομίας από τον κληρονόμο χωρίς την έγκριση της αρμόδιας αρχής, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διαθήκη ή αν το στοιχείο ανήκει καταφανώς στον κληρονόμο. Μετά την εκκαθάριση, ο εκτελεστής διανέμει την κληρονομία με έγκριση της αρμόδιας αρχής, ενώ σε περίπτωση διαφωνίας των συγκληρονόμων ακολουθείται δικαστική διανομή.
  47. Άρθρο 42. Το Άρθρο 42 περιγράφει τις διαχειριστικές πράξεις του εκτελεστή κατά την εκκαθάριση κληρονομικής περιουσίας, συμπεριλαμβανομένης της απογραφής, είσπραξης απαιτήσεων, εκποίησης, εκμίσθωσης, πληρωμής χρεών, και επένδυσης, με την έγκριση της αρμόδιας αρχής για την εκποίηση ακινήτων και την ανοικοδόμηση/ανακατασκευή ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση έως 50 έτη, ενώ οι εισπράξεις κατατίθενται σε έντοκη κατάθεση.
  48. Άρθρο 43. Το Άρθρο 43, παράγραφος 8, ορίζει ότι για την πληρωμή χρεών και βαρών κληρονομίας κατά τη διάρκεια εκκαθάρισης από εκτελεστή, εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις του άρθρου 26. Οι παράγραφοι 1, 2 και 3 του Άρθρου 43 αφορούν την υποχρέωση των εκτελεστών διαθηκών ή άλλων εξουσιοδοτημένων προσώπων να υποβάλουν δήλωση επιλογής κοινωφελούς σκοπού, έργου ή ιδρύματος στην αρμόδια αρχή ή πρόξενο, με πρόβλεψη για την έκδοση απόφασης από την αρμόδια αρχή μετά από γνώμη του Συμβουλίου σε περίπτωση αδυναμίας επιλογής, καθυστέρησης ή μη συμμόρφωσης.
  49. Άρθρο 44. Το Άρθρο 44 του ΦΕΚ ορίζει ότι η αρμόδια αρχή έχει 45 ημέρες για να εγκρίνει ή να απορρίψει τον προτεινόμενο τρόπο εκτέλεσης ενός σκοπού, ενώ επιτρέπει την έναρξη εκτέλεσης πριν την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης περιουσίας και την αναβολή της ανάθεσης/εκτέλεσης σε περίπτωση ανάγκης. Επίσης, προβλέπει την αύξηση ανεπαρκών ποσών για κοινωφελείς σκοπούς με απόφαση της αρχής, ύστερα από πρόταση του εκτελεστή ή των διοικητών, και την αναπροσαρμογή τους λόγω μεταβολής οικονομικών συνθηκών.
  50. Άρθρο 45. Το Άρθρο 45 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία έγκρισης, ανάθεσης και εκτέλεσης έργων που χρηματοδοτούνται από κληρονομίες, με προϋπολογισμό έως 100.000 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) για πρόχειρο διαγωνισμό και έως 20.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένης της μελέτης) για απευθείας ανάθεση, ενώ η παραλαβή του έργου γίνεται από τριμελή επιτροπή εντός έξι (6) μηνών.
  51. Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 του ΦΕΚ ρυθμίζει την παράλειψη διαγωνισμού για προμήθειες και υπηρεσίες, επιτρέποντας την απευθείας ανάθεση συμβάσεων έως 20.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ μετά από τρεις προσφορές, ενώ για μεγαλύτερα ποσά απαιτείται πρόχειρος διαγωνισμός με έγκριση από την αρμόδια αρχή εντός ενός μηνός. Επίσης, προβλέπεται η δυνατότητα παράλειψης διαγωνισμού για εκκαθάριση, διοίκηση και διαχείριση περιουσιών υπέρ κοινωφελών σκοπών λόγω κατεπείγοντος, με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση, και ορίζεται ότι ο Υπουργός Οικονομικών μπορεί να καθορίζει ειδικότερους όρους για τους διαγωνισμούς και τις συμβάσεις.
  52. Άρθρο 49. Το Άρθρο 49 του ΦΕΚ ορίζει τη λήξη του έργου του εκτελεστή διαθήκης με την έγκριση της οριστικής λογοδοσίας ή την εκπλήρωση του σκοπού, καθώς και τη χορήγηση αμοιβής και δαπανών στους εκτελεστές, με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 30.
  53. Άρθρο 50. Το Άρθρο 50 του ΦΕΚ ορίζει τη σύσταση κοινωφελούς ιδρύματος, είτε μέσω διάθεσης περιουσίας σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα για κοινωφελείς σκοπούς με ιδιαίτερο τρόπο διοίκησης, είτε μέσω παρακαταθήκης περιουσίας σε υφιστάμενα νομικά πρόσωπα για σκοπούς διαφορετικούς από τους δικούς τους, εφόσον δεν καθορίζεται ιδιαίτερος τρόπος διοίκησης. Το Άρθρο 51 αναφέρει ότι η σύσταση κοινωφελούς ιδρύματος ως ιδιαίτερου νομικού προσώπου απαιτεί προεδρικό διάταγμα, με πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και του αρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού.
  54. Άρθρο 51. Το Άρθρο 51 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία έγκρισης του οργανισμού ιδρύματος από τους αρμόδιους Υπουργούς Οικονομικών και τον κατά περίπτωση Υπουργό, καθώς και τη διάλυση του ιδρύματος με προεδρικό διάταγμα, ορίζοντας ότι περιουσίες με ετήσια έσοδα άνω των 150.000 ευρώ ή ενεργητικό άνω των 10.000.000 ευρώ πρέπει να ελέγχονται ετησίως από ορκωτό ελεγκτή. Επίσης, ρυθμίζει την έναρξη λειτουργίας του Μητρώου του άρθρου 16, τη μεταβίβαση ελέγχων από την Οικονομική Επιθεώρηση σε ελεγκτικές εταιρείες, και την κατάργηση διαφόρων νομοθετημάτων, όπως ο α.ν. 2039/1939 και το ν.δ. 430/1970.
  55. Άρθρο 51 τ. Το Άρθρο 82, παράγραφος 1, ορίζει ότι οι διατάξεις του Κώδικα εφαρμόζονται σε όλες τις υφιστάμενες κοινωφελείς περιουσίες κατά την έναρξη ισχύος του, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά. Το Άρθρο 51 τ αναφέρεται σε συμπλήρωση με προεδρικό διάταγμα.
  56. Άρθρο 52. Το Άρθρο 52 του Αστικού Κώδικα (άρθρα 72-77) ορίζει ότι ο οργανισμός ενός ιδρύματος καθορίζει τη μορφή, την επωνυμία, τη διοίκηση, την περιουσία, την οικονομική διαχείριση και τον τρόπο εκτέλεσης του σκοπού του, ενώ επιτρέπει την τροποποίηση του οργανισμού σε περίπτωση σύστασης κεφαλαίου αυτοτελούς διαχείρισης ή λήψης σημαντικής χορηγίας με όρους.
  57. Άρθρο 53. Το Άρθρο 53 ορίζει ότι οι αμφισβητήσεις σχετικά με περιουσίες του άρθρου 50 επιλύονται από το δικαστήριο του άρθρου 10 και ότι αυτές οι περιουσίες υπάγονται στην εποπτεία της αρμόδιας αρχής, με δυνατότητα καθορισμού του εύρους της εποπτείας μέσω του οργανισμού, λαμβάνοντας υπόψη την προέλευση της περιουσίας. Επιπλέον, τα κοινωφελή ιδρύματα που εξαιρούνται από την εποπτεία της αρμόδιας αρχής υποχρεούνται να υποβάλλουν τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό τους για έλεγχο σύμφωνα με το άρθρο 59.
  58. Άρθρο 54. Το Άρθρο 54 επιτρέπει τη συγχώνευση ιδρυμάτων που επιδιώκουν κοινωφελή σκοπό, εφόσον η διοίκησή τους συμφωνήσει και ο νέος οργανισμός του ενιαίου ιδρύματος καθορίζει τον κοινό σκοπό, με το νέο ίδρυμα να καθίσταται καθολικός διάδοχος των προηγούμενων. Επίσης, επιτρέπει στα κοινωφελή ιδρύματα να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με το Δημόσιο ή άλλους φορείς για την εκτέλεση έργων και την παροχή υπηρεσιών, με τις συμβάσεις να υπόκεινται σε έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου αν ο προϋπολογισμός τους υπερβαίνει τα καθορισμένα όρια.
  59. Άρθρο 55. Το Άρθρο 55 του ΦΕΚ 2900 αφορά την κατανομή περιουσίας υπέρ περισσοτέρων σκοπών και τη συγκληρονομία ιδρυμάτων. Συγκεκριμένα, ορίζει ότι σε περίπτωση που περιουσία έχει καταλειφθεί σε ίδρυμα για πολλαπλούς σκοπούς χωρίς σαφή κατανομή στη συστατική πράξη, η κατανομή γίνεται με απόφαση των διοικητών του ιδρύματος, η οποία απαιτεί έγκριση από την αρμόδια αρχή. Επιπλέον, εάν το ίδρυμα ορίζεται ως συγκληρονόμος, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του άρθρου 29 που αφορούν το Δημόσιο ως συγκληρονόμο.
  60. Άρθρο 56. Το Άρθρο 56 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία χορήγησης υποτροφιών από ιδρύματα, η οποία απαιτεί γνωστοποίηση στην αρμόδια περιφερειακή υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και στην αρμόδια αρχή, δημοσίευση όρων και απόφασης επιλογής, με δυνατότητα ελέγχου και τροποποίησης από την αρμόδια αρχή εντός 15 ημερών. Εάν προβλέπεται διαγωνισμός, αυτός διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 38, με προκήρυξη που εγκρίνεται εντός 30 ημερών. Μετά την επιλογή, συνάπτεται σύμβαση με τους υποτρόφους, και οι διατάξεις εφαρμόζονται αναλόγως και για οικονομικές ενισχύσεις, βοηθήματα και βραβεία.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2013

Επιστροφή στη λίστα νόμων