Νόμος 4048/2012 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 4048/2012 του Ελληνικού Κοινοβουλίου καθορίζει τις αρχές και τις διαδικασίες της καλής νομοθέτησης με σκοπό τη βελτίωση της ρυθμιστικής διακυβέρνησης. Ο νόμος ορίζει βασικούς όρους όπως "Ρύθμιση", "Ανάλυση Συνεπειών Ρυθμίσεων" και "Διοικητικά Βάρη", ενώ θέτει αρχές όπως η αναγκαιότητα, η αναλογικότητα και η διαφάνεια. Επίσης, προβλέπει τη σύσταση Γραφείων Καλής Νομοθέτησης και Γραφείων Νομοθετικής Πρωτοβουλίας σε κάθε Υπουργείο, καθώς και την Επιτροπή Κωδικοποιήσεων και Αναμόρφωσης του Δικαίου (Ε.Κ.Α.Δ.). Ο νόμος θεσπίζει διαδικασίες δημόσιας διαβούλευσης μέσω του www.opengov.gr, απαιτεί αιτιολογικές εκθέσεις για κάθε νομοσχέδιο και προβλέπει την αξιολόγηση της εφαρμογής των νόμων εντός τριών έως πέντε ετών. Τέλος, ορίζει μέτρα για την απλούστευση των διαδικασιών, την αναμόρφωση του δικαίου και την ενσωμάτωση του κοινοτικού δικαίου, με έναρξη ισχύος από τη δημοσίευσή του, εκτός από ορισμένες διατάξεις που ισχύουν από 1ης Οκτωβρίου 2012.

Άρθρα

  1. Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του ΦΕΚ ορίζει τους όρους "Ρύθμιση", "Καλή Νομοθέτηση", "Ρυθμιστική Διακυβέρνηση", "Ανάλυση Συνεπειών Ρυθμίσεων", "Διοικητικά Βάρη" και "Αναμόρφωση Δικαίου", καθώς και τα "Γραφεία Καλής Νομοθέτησης" και "Γραφεία Νομοθετικής Πρωτοβουλίας", με ημερομηνία 23 Φεβρουαρίου 2012.
  2. Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ ορίζει τις αρχές της καλής νομοθέτησης, όπως η αναγκαιότητα, η αναλογικότητα, η σαφήνεια, η αποτελεσματικότητα, η διαφάνεια, η επικουρικότητα, η ασφάλεια δικαίου, η προσβασιμότητα, η ανοιχτή διαδικασία, η ισότητα των φύλων και η δημοκρατική νομιμοποίηση, οι οποίες εφαρμόζονται κατά την κατάρτιση και αξιολόγηση νόμων και κανονιστικών πράξεων, την απλούστευση, την τροποποίηση, την κατάργηση, την αναμόρφωση, την κωδικοποίηση και την ενσωμάτωση του κοινοτικού δικαίου, καθώς και κατά την κατάρτιση προτάσεων νόμου.
  3. Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 καθορίζει τις διαδικασίες καλής νομοθέτησης, απαιτώντας από τους Υπουργούς να ενημερώνουν το Γραφείο Καλής Νομοθέτησης για τα νομοσχέδια, ενώ θέτει κανόνες για την πληρότητα του αντικειμένου των νομοσχεδίων, τη χρήση εξουσιοδοτικών διατάξεων, τη διατύπωση μεταβατικών και καταργούμενων διατάξεων, και την έναρξη ισχύος τους. Επίσης, προβλέπει ότι κάθε νομοσχέδιο πρέπει να συνοδεύεται από κατάλογο αρμοδιοτήτων πολλαπλών Υπουργείων.
  4. Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ ορίζει τις υποχρεώσεις των οργάνων θέσπισης ρυθμίσεων για την τήρηση των αρχών καλής νομοθέτησης, περιλαμβάνοντας τον εντοπισμό προβλημάτων, την τεκμηρίωση συνεπειών, τη στάθμιση κόστους-οφέλους, τη σαφήνεια διατυπώσεων, τη γραμματική ορθότητα, την ελαχιστοποίηση κόστους, τη διαβούλευση, τον προσδιορισμό αρμόδιων οργάνων και την υιοθέτηση κανόνων βιώσιμης ανάπτυξης. Το Άρθρο 5 αναφέρει ως μέσα καλής νομοθέτησης τη διαβούλευση, την ανάλυση συνεπειών, την αιτιολογική έκθεση, την απλούστευση, την κωδικοποίηση, την αναμόρφωση δικαίου και την αξιολόγηση αποτελεσμάτων.
  5. Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 του ΦΕΚ ορίζει τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης για νομοσχέδια, η οποία πραγματοποιείται μέσω του δικτυακού τόπου www.opengov.gr σε δύο φάσεις, διάρκειας τουλάχιστον δύο (2) και τριών (3) εβδομάδων αντίστοιχα, με υπεύθυνο τον Υπουργό που έχει τη νομοθετική πρωτοβουλία, και περιλαμβάνει την ανάρτηση σχεδίου διατάξεων και σχολιασμό, ενώ το Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας συντάσσει έκθεση επί των σχολίων.
  6. Άρθρο 7 π. Το Άρθρο 7 παράγραφος 2 του παρόντος ορίζει ότι τα Γραφεία Νομοθετικής Πρωτοβουλίας κάθε Υπουργείου υποβάλλουν στο Γραφείο Καλής Νομοθέτησης, στα τέλη Νοεμβρίου, κατάλογο των ρυθμίσεων προς αξιολόγηση για το επόμενο έτος και το αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα. Το Άρθρο 10, με τίτλο "Απλούστευση", επιβάλλει τη μέριμνα για την απλούστευση των διαδικασιών κατά τη σύνταξη σχεδίων νόμων, προσθηκών, τροπολογιών και κανονιστικών αποφάσεων μείζονος οικονομικής ή κοινωνικής σημασίας, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
  7. Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 ορίζει ότι κάθε σχέδιο νόμου, προσθήκη ή τροπολογία που κατατίθεται στη Βουλή πρέπει να συνοδεύεται από αιτιολογική έκθεση, η οποία αναλύει την αναγκαιότητα, τον σκοπό της ρύθμισης και την τήρηση των αρχών της καλής νομοθέτησης του άρθρου 2.
  8. Άρθρο 9. Το Άρθρο 9 ορίζει ότι η αξιολόγηση της εφαρμογής του νόμου θα πραγματοποιηθεί εντός τριών έως πέντε ετών από την έναρξή του, με σκοπό την αποτίμηση του κόστους, των επιπτώσεων, του οφέλους και των αποτελεσμάτων, καθώς και των πορισμάτων της νομολογίας. Η αξιολόγηση θα διενεργηθεί από το Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας του οικείου Υπουργείου, το οποίο θα λάβει υπόψη τις απόψεις αρμόδιων υπηρεσιών, κοινωνικών εταίρων, πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων, επιστημονικών φορέων και της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, ενώ και η Βουλή μπορεί να διενεργήσει αξιολόγηση.
  9. Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του ΦΕΚ περιγράφει μέτρα απλούστευσης των διοικητικών διαδικασιών, όπως η μείωση φορέων, δικαιολογητικών και προθεσμιών, καθώς και η παροχή ηλεκτρονικής επικοινωνίας, ενώ το Άρθρο 11 στοχεύει στην αναμόρφωση του δικαίου για τον περιορισμό της πολυνομίας και την επικαιροποίηση της νομοθεσίας.
  10. Άρθρο 10 π. Το Άρθρο 10 π καθορίζει τους νομοτεχνικούς κανόνες για τη σύνταξη κωδίκων, τη διαίρεση και ταξινόμηση της ύλης, τη διαμόρφωση προδιαγραφών πληροφοριακών υποδομών για τη διαδικασία Ταξινόμησης και Κωδικοποίησης σε συνεργασία με τον Υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, και την εισήγηση στον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης και τον καθ' ύλην αρμόδιο Υπουργό για τα νομικά πεδία που πρέπει να κωδικοποιηθούν, καθώς και τον συντονισμό, αξιολόγηση και έγκριση του έργου της κωδικοποίησης.
  11. Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 του ΦΕΚ αναφέρεται στην αναμόρφωση νομοθετικών κειμένων με σκοπό την απλοποίηση, την κατάργηση παρωχημένων διατάξεων και την ενοποίηση νόμων, κανονιστικών διαταγμάτων και αποφάσεων σε ένα ενιαίο κείμενο, καθιστώντας τα πιο λειτουργικά και προσιτά.
  12. Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 περιγράφει δύο τύπους κωδικοποίησης: τη νομοθετική, που περιλαμβάνει αναδιάρθρωση, απάλειψη και αναδιατύπωση διατάξεων για να προσαρμοστούν στο ισχύον οργανωτικό σχήμα, και τη διοικητική, που συγκεντρώνει ισχύουσες διατάξεις χωρίς να τις ενσωματώνει σε ενιαίο κείμενο ή να τις καταργεί. Το Άρθρο 13 αφορά την ενσωμάτωση του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ελληνική έννομη τάξη, τονίζοντας την τήρηση αρχών καλής νομοθέτησης, την αποφυγή ασαφειών και την έγκαιρη εναρμόνιση, με τα Γραφεία Νομοθετικής Πρωτοβουλίας των Υπουργείων να είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή αυτών των αρχών, ιδίως κατά τη σύνταξη της Ανάλυσης Συνεπειών Ρυθμίσεων.
  13. Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 ορίζει ότι το Γραφείο Καλής Νομοθέτησης (που μετονομάζεται από το Γραφείο Υποστήριξης της Καλής Νομοθέτησης) και ο Συνήγορος του Πολίτη συνεργάζονται με τα νεοσύστατα Γραφεία Νομοθετικής Πρωτοβουλίας των Υπουργείων για τη βελτίωση της ανάλυσης συνεπειών ρυθμίσεων, ενώ οι αναλύσεις και οι παρατηρήσεις κατατίθενται στη Βουλή και αναρτώνται στον ιστότοπό της.
  14. Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 περιγράφει τη λειτουργία του Γραφείου Καλής Νομοθέτησης και των Γραφείων Νομοθετικής Πρωτοβουλίας των Υπουργείων, τα οποία συνεργάζονται για τον έλεγχο της ποιότητας των ρυθμίσεων, με το Γραφείο Καλής Νομοθέτησης να συντονίζει και να υποστηρίζει, συντάσσοντας Αναλύσεις Συνεπειών Ρυθμίσεων, ζητώντας τη γνώμη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, συνεργαζόμενο με αρμόδιες υπηρεσίες και ανεξάρτητες αρχές, και υποβάλλοντας Ετήσιες Εκθέσεις στον Πρωθυπουργό.
  15. Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 συστήνει την Επιτροπή Κωδικοποιήσεων και Αναμόρφωσης του Δικαίου (Ε.Κ.Α.Δ.) στη Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης, η οποία υποβάλλει ετήσια έκθεση για το έργο της στον Πρωθυπουργό, μέσω του Γενικού Γραμματέα της Κυβέρνησης.
  16. Άρθρο 18. Το Άρθρο 18 ορίζει τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Κωδικοποιήσεων και Αναμόρφωσης του Δικαίου (Ε.Κ.Α.Δ.), η οποία αποτελείται από εννέα (9) μέλη με τριετή θητεία και έχει αρμοδιότητες όπως τον καθορισμό κριτηρίων για την αναμόρφωση της νομοθεσίας, την εισήγηση προς τον Πρωθυπουργό και τον αρμόδιο Υπουργό για νομικά πεδία που χρήζουν αναμόρφωσης, την πρόταση απάλειψης περιττών ρυθμίσεων, και τη σύνταξη ετήσιας έκθεσης για την κατάσταση της νομοθεσίας και προτάσεις αναμόρφωσης.
  17. Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 του ΦΕΚ καθορίζει τη διαδικασία κωδικοποίησης της νομοθεσίας, η οποία περιλαμβάνει την υποβολή προσχεδίων κωδίκων στην Ε.Κ.Α.Δ. για επεξεργασία και στη συνέχεια στον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης και τον αρμόδιο Υπουργό, με κύρωση του περιεχομένου μέσω της διαδικασίας του άρθρου 76 του Συντάγματος ή κοινοβουλευτικής διαδικασίας για καταργήσεις/τροποποιήσεις νόμων.
  18. Άρθρο 19 π. Το Άρθρο 19 παράγραφος 1 του παρόντος νόμου αφορά τη διαβίβαση τελικών σχεδίων στον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης και τον καθ' ύλην αρμόδιο Υπουργό, καθώς και την αξιολόγηση εργασιών κωδικοποίησης από ειδικές επιτροπές που συστάθηκαν πριν την έναρξη ισχύος του νόμου.
  19. Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 του παρόντος νόμου ορίζει ότι, μετά την έναρξη ισχύος του, φάκελος σχετικά με την πρόοδο των εργασιών κωδικοποίησης νομοθεσίας από ειδικές επιτροπές ή αναδόχους, συμπεριλαμβανομένου χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης, αποστέλλεται στην Ε.Κ.Α.Δ. για απόφαση συνέχισης, εξαιρουμένων των επιτροπών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το Άρθρο 21, αντίστοιχα, εξουσιοδοτεί την έκδοση προεδρικού διατάγματος εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου για την οργάνωση, στελέχωση και λειτουργία του Γραφείου Καλής Νομοθέτησης.
  20. Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του ΦΕΚ ορίζει τη σύσταση και λειτουργία των Γραφείων Νομοθετικής Πρωτοβουλίας σε κάθε Υπουργείο, καθώς και τη δημιουργία ενός διυπουργικού κλάδου καλής νομοθέτησης, με προεδρικά διατάγματα που θα εκδοθούν εντός οκτώ (8) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, με πρόταση του Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και του αρμόδιου Υπουργού, ενώ ο Υπουργός Οικονομικών συμπράττει εφόσον προκαλούνται δαπάνες. Το Άρθρο 22 θέτει μεταβατικές διατάξεις, όπως η τήρηση αρχών καλής νομοθέτησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες έως τη λειτουργία των Γραφείων Νομοθετικής Πρωτοβουλίας, η στελέχωση αυτών εντός τεσσάρων (4) μηνών από την έκδοση των διαταγμάτων, και η αξιολόγηση της εφαρμογής του νόμου ανά τριετία.
  21. Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 ορίζει ότι η Κεντρική Επιτροπή Κωδικοποίησης (ΚΕΚ), που συστάθηκε με τον ν. 3133/2003 (Α΄ 85), θα συνεχίσει τη λειτουργία της έως ότου οριστεί ημερομηνία απόφασης του Γενικού Γραμματέα της Κυβέρνησης, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τους τρεις μήνες από τη συγκρότηση της Ε.Κ.Α.Δ., ενώ από την ίδια ημερομηνία καταργείται ο ν. 3133/2003.
  22. Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 ορίζει ότι ο νόμος τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με εξαίρεση τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 3, οι οποίες ισχύουν από την 1η Οκτωβρίου 2012. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Γρ. Παπούλιας και οι Υπουργοί Ευάγγελος Βενιζέλος, Δημήτρης Ρέππας και Μιλτιάδης Παπαϊωάννου παραγγέλλουν τη δημοσίευση και εκτέλεση του νόμου.
  23. Άρθρο preamble. Το Άρθρο 1 του Νόμου 4048 ορίζει ότι αντικείμενο του νόμου είναι η βελτίωση της ρυθμιστικής διακυβέρνησης, η οποία επιτυγχάνεται με την τήρηση των αρχών και την εφαρμογή των μέσων της καλής νομοθέτησης.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 2012

Επιστροφή στη λίστα νόμων