Νόμος 4359/2016 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 4359/2016 κυρώνει τον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη, ο οποίος υπογράφηκε στο Στρασβούργο στις 3 Μαΐου 1996, και αφορά την προώθηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της κοινωνικής ευημερίας. Ο νόμος καθορίζει δικαιώματα όπως η δίκαιη αμοιβή, οι ασφαλείς συνθήκες εργασίας, η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, η προστασία παιδιών, νέων, γυναικών σε μητρότητα, ατόμων με αναπηρίες, ηλικιωμένων και μεταναστών εργαζομένων. Επίσης, διασφαλίζει την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη και την ισότητα ευκαιριών στην απασχόληση, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου ή οικογενειακών υποχρεώσεων. Ο νόμος αφορά όλους τους εργαζομένους και τους εργοδότες στην Ελλάδα, καθώς και τους υπηκόους των συμβαλλόμενων κρατών.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1, παράγραφος 2, που αναφέρεται σε μια διάταξη που υιοθετήθηκε στο Παρίσι στις 13 Δεκεμβρίου 1955, δεν ερμηνεύεται ως απαγορεύουσα ή επιτρέπουσα οποιαδήποτε ρήτρα ή πρακτική συνδικαλιστικής συμμετοχής. Το Άρθρο 2, παράγραφος 6, επιτρέπει στα Μέρη να εξαιρούν από την εφαρμογή της διάταξης εργαζομένους με συμβάσεις μικρότερες του ενός μήνα ή με εβδομαδιαία εργασία έως οκτώ ώρες, καθώς και περιπτώσεις περιστασιακού ή εξειδικευμένου χαρακτήρα, εφόσον δικαιολογείται από αντικειμενικές εκτιμήσεις.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ ορίζει το δικαίωμα σε δίκαιες συνθήκες εργασίας για τους ελεύθερα εργαζόμενους, συμπεριλαμβανομένης της πρόβλεψης για δημόσιες αργίες με αποδοχές τεσσάρων εβδομάδων, λαμβάνοντας υπόψη τις παραδόσεις της οικείας χώρας ή περιοχής.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά το δικαίωμα σε δίκαιες και ασφαλείς συνθήκες εργασίας, προβλέποντας εύλογο ωράριο, ετήσια άδεια με αποδοχές, μείωση κινδύνων σε επικίνδυνα επαγγέλματα, εβδομαδιαία ανάπαυση, γραπτή ενημέρωση εργαζομένων και μέτρα για νυχτερινή εργασία. Επίσης, αναφέρεται στην ανάγκη διαμόρφωσης εθνικής πολιτικής για την ασφάλεια και υγιεινή στην εργασία, έκδοση κανονισμών, επιβολή ελέγχων και ανάπτυξη υπηρεσιών υγιεινής στην εργασία, με σκοπό την πρόληψη ατυχημάτων και βλάβης στην υγεία.
- Άρθρο 3 π. Το Άρθρο 3 π του ΦΕΚ αφορά την κύρωση του Αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη, ο οποίος υπογράφηκε στο Στρασβούργο στις 3 Μαΐου 1996, και περιλαμβάνει τις διατάξεις των Άρθρων 1, 2, 3 (παρ. 1, 2, 3), 4 έως 31. Ο Χάρτης στοχεύει στην προώθηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της κοινωνικής ευημερίας των πολιτών, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα σε δίκαιες συνθήκες εργασίας, ασφαλείς και υγιείς συνθήκες εργασίας, και δίκαιη αμοιβή για αξιοπρεπή διαβίωση.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ διασφαλίζει το δικαίωμα των εργαζομένων σε δίκαιη αμοιβή, αναγνωρίζοντας την αξία της εργασίας, την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών, την προειδοποίηση για λύση εργασιακής σχέσης και περιορίζοντας τις κρατήσεις μισθών, με σκοπό την εξασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 διασφαλίζει την ελευθερία των εργαζομένων και των εργοδοτών να συνιστούν και να συμμετέχουν σε οργανώσεις για την προστασία των συμφερόντων τους, με την εθνική νομοθεσία να μην θίγει αυτή την ελευθερία, ενώ ο βαθμός εφαρμογής των εγγυήσεων στην αστυνομία και στις ένοπλες δυνάμεις καθορίζεται από εθνικές νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 καθορίζει το δικαίωμα στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, προωθώντας διαβουλεύσεις μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, μηχανισμούς εκούσιων διαπραγματεύσεων, συμβιβασμού και διαιτησίας, καθώς και το δικαίωμα στη συλλογική δράση, συμπεριλαμβανομένης της απεργίας. Το Άρθρο 7 διασφαλίζει την προστασία των παιδιών και των νέων, θέτοντας κατώτατα όρια ηλικίας για την απασχόληση (15 και 18 ετών για επικίνδυνα επαγγέλματα), περιορίζοντας τις ώρες εργασίας, εξασφαλίζοντας δίκαιη αμοιβή, ετήσια άδεια τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων, απαγορεύοντας τη νυχτερινή εργασία και προβλέποντας τακτικό ιατρικό έλεγχο και ειδική προστασία από κινδύνους.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7, παράγραφος 2, αναφέρεται σε άτομα που απασχολούνται σε νυχτερινή εργασία, ενώ η παράγραφος 8 του ίδιου άρθρου, σε συνδυασμό με το Άρθρο 8, παράγραφος 2, ορίζει περιπτώσεις λύσης της εργασιακής σχέσης, όπως η παύση λειτουργίας της επιχείρησης ή η λήξη της σύμβασης εργασίας.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 διασφαλίζει την προστασία των παιδιών και των νέων από κινδύνους, ιδίως αυτούς που σχετίζονται με την εργασία τους, και κατοχυρώνει το δικαίωμα των εργαζομένων γυναικών στην προστασία της μητρότητας, προβλέποντας άδεια 14 εβδομάδων, απαγόρευση απόλυσης κατά την εγκυμοσύνη και την άδεια μητρότητας, χρόνο για θηλασμό, ρύθμιση νυχτερινής εργασίας και απαγόρευση επικίνδυνων εργασιών.
- Άρθρο 10. Το Άρθρο 10 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά την προώθηση της τεχνικής και επαγγελματικής κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης για άτομα με αναπηρίες, τη δημιουργία συστημάτων μαθητείας για νέους, την κατάρτιση ενηλίκων εργαζομένων (ιδίως λόγω τεχνολογικών εξελίξεων), την επανένταξη μακροχρόνια ανέργων, και την ενθάρρυνση της χρήσης διευκολύνσεων όπως μείωση διδάκτρων, οικονομική βοήθεια, και συνυπολογισμό χρόνου κατάρτισης στο ωράριο εργασίας, με διαβούλευση των οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12, παράγραφος 4, αναφέρεται σε παροχές σε υπηκόους άλλων Μερών, επιτρέποντας εξαιρέσεις στην απαγόρευση εργασίας για ανηλίκους κάτω του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας για επαγγελματική κατάρτιση, υπό όρους που καθορίζονται από την αρμόδια αρχή, και επιτρέποντας στα Μέρη να απαιτούν περίοδο διαμονής για παροχές που χορηγούνται ανεξάρτητα από ασφαλιστικές εισφορές.
- Άρθρο 13. Το Άρθρο 13 του εγγράφου, με τίτλο "Το δικαίωμα στην κοινωνική και ιατρική πρόνοια", ρυθμίζει την εξάλειψη αιτιών κακής υγείας, την παροχή συμβουλευτικών και εκπαιδευτικών διευκολύνσεων, την πρόληψη επιδημιών, τη διατήρηση ικανοποιητικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, και τη διασφάλιση ίσης μεταχείρισης και διατήρησης δικαιωμάτων κοινωνικής ασφάλισης μεταξύ υπηκόων των Μερών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Κοινωνικής και Ιατρικής Αντιλήψεως που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 11 Δεκεμβρίου 1953.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14, που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 11 Δεκεμβρίου 1953, διασφαλίζει το δικαίωμα στην απόλαυση των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας, αναθέτοντας στα Μέρη την προώθηση ή παροχή υπηρεσιών κοινωνικής μέριμνας για την ευημερία και ανάπτυξη ατόμων και ομάδων, καθώς και την ενθάρρυνση της συμμετοχής ατόμων και οργανώσεων στη δημιουργία και διατήρησή τους.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 διασφαλίζει το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρίες στην ανεξαρτησία, την κοινωνική ένταξη και τη συμμετοχή, αναλαμβάνοντας τα Μέρη να παρέχουν καθοδήγηση, εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση, να προάγουν την πρόσβαση στην απασχόληση μέσω προσαρμογών και προστατευόμενης απασχόλησης, και να διευκολύνουν την κοινωνική ένταξη με τεχνικά βοηθήματα για την αντιμετώπιση εμποδίων στην επικοινωνία, την κινητικότητα και την πρόσβαση σε διάφορες δραστηριότητες.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 διασφαλίζει το δικαίωμα της οικογένειας στην κοινωνική, νομική και οικονομική προστασία, αναλαμβάνοντας τα Μέρη να προάγουν την οικογενειακή ζωή μέσω κοινωνικών και οικογενειακών παροχών, φορολογικών ρυθμίσεων, παροχής οικογενειακής στέγης και άλλων κατάλληλων μέσων.
- Άρθρο 17. Το Άρθρο 17 διασφαλίζει το δικαίωμα των παιδιών και των νέων στην κοινωνική, νομική και οικονομική προστασία, αναλαμβάνοντας τα Μέρη να λαμβάνουν μέτρα για την πρόνοια, την εκπαίδευση, την προστασία από αμέλεια, βία ή εκμετάλλευση, και την ειδική βοήθεια σε όσους στερούνται οικογενειακής υποστήριξης, καθώς και να παρέχουν δωρεάν πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
- Άρθρο 17 τ. Το Άρθρο δεύτερο του ΦΕΚ ορίζει ότι οι διατάξεις του άρθρου 6 δεν δεσμεύουν την Ελλάδα ως προς τη θέσπιση μηχανισμών διαιτησίας για εργασιακές διαφορές και τη ρύθμιση του δικαιώματος των εργοδοτών στη συλλογική δράση, με ημερομηνία έκδοσης την 20η Ιανουαρίου 2016 και υπογραφές από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπιο Β. Παυλόπουλο και διάφορους Υπουργούς.
- Άρθρο 18. Το Άρθρο 18, παράγραφος 4, αναγνωρίζει το δικαίωμα των υπηκόων να φεύγουν από τη χώρα για να ασκήσουν επαγγελματική δραστηριότητα στα εδάφη των άλλων Μερών, με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και τη μείωση των τελών για αλλοδαπούς εργαζόμενους και εργοδότες.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 διασφαλίζει την προστασία και συνδρομή των διακινούμενων εργαζομένων και των οικογενειών τους, προβλέποντας δωρεάν υπηρεσίες ενημέρωσης, μέτρα κατά παραπλανητικής προπαγάνδας, διευκόλυνση ταξιδιού και υποδοχής, παροχή υγείας και υγιεινής, συνεργασία κοινωνικών υπηρεσιών, ισότιμη μεταχείριση με τους υπηκόους του κράτους υποδοχής σε θέματα απασχόλησης, στέγασης και φορολογίας, διευκόλυνση επανένωσης οικογένειας, προστασία από απέλαση εκτός αν απειλείται η εθνική ασφάλεια, δυνατότητα μεταφοράς αποδοχών, επέκταση της προστασίας σε αυτοαπασχολούμενους, και προώθηση της διδασκαλίας της γλώσσας του κράτους υποδοχής και της μητρικής γλώσσας στα παιδιά.
- Άρθρο 19 π. Το Άρθρο 19 π του ΦΕΚ καθορίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων και των εργοδοτών, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλών συνθηκών εργασίας, της δίκαιης αμοιβής, της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και της συλλογικής διαπραγμάτευσης, καθώς και ειδικής προστασίας για παιδιά, νέους, γυναίκες σε μητρότητα, άτομα με αναπηρίες, ηλικιωμένους και μετανάστες εργαζομένους.
- Άρθρο 20. Το Άρθρο 20 διασφαλίζει το δικαίωμα σε ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση στην απασχόληση και το επάγγελμα, χωρίς διάκριση λόγω φύλου, καλύπτοντας την πρόσβαση στην απασχόληση, την προστασία από την απόλυση, την επαγγελματική επανένταξη, τον προσανατολισμό, την κατάρτιση, την επανακατάρτιση και την αποκατάσταση.
- Άρθρο 21. Το Άρθρο 21 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά το δικαίωμα των εργαζομένων στην ενημέρωση και διαβούλευση εντός της επιχείρησης, καλύπτοντας θέματα όπως η οικονομική κατάσταση, οι όροι απασχόλησης, οι αποδοχές, η εξέλιξη της σταδιοδρομίας και οι προαγωγές, με σκοπό την προστασία των συμφερόντων τους.
- Άρθρο 22. Το Άρθρο 22 διασφαλίζει το δικαίωμα συμμετοχής των εργαζομένων ή των εκπροσώπων τους στον καθορισμό και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, της οργάνωσης της εργασίας, και στην οργάνωση κοινωνικών και κοινωνικο-πολιτιστικών υπηρεσιών στην επιχείρηση, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.
- Άρθρο 23. Το Άρθρο 23 διασφαλίζει το δικαίωμα των ηλικιωμένων στην κοινωνική προστασία, προωθώντας την πλήρη ένταξή τους στην κοινωνική ζωή, την ανεξάρτητη διαβίωση στο οικείο περιβάλλον τους και την παροχή κατάλληλης υποστήριξης σε ιδρύματα, ενώ το Άρθρο 24 εγγυάται στους εργαζομένους το δικαίωμα προστασίας σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης χωρίς βάσιμο λόγο, με παροχή επαρκούς αποζημίωσης ή άλλης επανόρθωσης.
- Άρθρο 24. Το Άρθρο 24 ορίζει ότι η λύση της σχέσης εργασίας με πρωτοβουλία του εργοδότη δεν επιτρέπεται για συγκεκριμένους λόγους, όπως η συνδικαλιστική δράση, η φυλή, το φύλο, η εγκυμοσύνη, η ασθένεια ή η γονική άδεια, και προβλέπει αποζημίωση ή άλλη επανόρθωση για τους εργαζομένους. Το Άρθρο 25 διασφαλίζει την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη, καλύπτοντας απαιτήσεις για αποδοχές τουλάχιστον τριών μηνών (ή οκτώ εβδομάδων σε σύστημα εγγυήσεων) και αδείας.
- Άρθρο 25. Το Άρθρο 25 διασφαλίζει την προστασία των απαιτήσεων των εργαζομένων σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη τους μέσω ενός οργανισμού εγγύησης ή άλλων μέτρων, ενώ παράλληλα προάγει την ευαισθητοποίηση, ενημέρωση και πρόληψη της σεξουαλικής παρενόχλησης και επαναλαμβανόμενων αρνητικών ενεργειών στο χώρο εργασίας.
- Άρθρο 26. Το Άρθρο 26 του ΦΕΚ αναφέρεται στο δικαίωμα στην αξιοπρέπεια στην εργασία και στην ισότητα ευκαιριών, με τα Μέρη να αναλαμβάνουν τη διασφάλιση ότι ο εργαζόμενος που θεωρεί ότι η σχέση εργασίας του έχει λυθεί χωρίς βάσιμο λόγο, έχει το δικαίωμα να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα.
- Άρθρο 27. Το Άρθρο 27 διασφαλίζει την ισότητα ευκαιριών και ίση μεταχείριση εργαζομένων με οικογενειακές υποχρεώσεις, παρέχοντας δυνατότητες πρόσβασης, παραμονής και επαναπρόσβασης στην απασχόληση, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες τους σε συνθήκες απασχόλησης και κοινωνικής ασφάλισης, αναπτύσσοντας υπηρεσίες φροντίδας, και επιτρέποντας γονική άδεια μετά την άδεια μητρότητας, ενώ διασφαλίζει ότι οι οικογενειακές υποχρεώσεις δεν αποτελούν λόγο λύσης της εργασιακής σχέσης.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 διασφαλίζει την αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων των εκπροσώπων των εργαζομένων, παρέχοντάς τους προστασία από επιζήμιες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της απόλυσης, και τις απαραίτητες διευκολύνσεις για την άμεση και αποτελεσματική εκπλήρωση των αρμοδιοτήτων τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της επιχείρησης.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά το δικαίωμα των εργαζομένων στην ενημέρωση και διαβούλευση σε περιπτώσεις ομαδικών απολύσεων, με τους εργοδότες να υποχρεούνται να ενημερώνουν και να διαβουλεύονται με τους εκπροσώπους των εργαζομένων για την αποτροπή ή τον περιορισμό των απολύσεων και των συνεπειών τους, μέσω συνοδευτικών κοινωνικών μέτρων όπως η επαγγελματική εξειδίκευση ή επανακατάρτιση.
- Άρθρο preamble. Το Άρθρο πρώτο του Νόμου 4359/2016 κυρώνει τον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη, ο οποίος υπογράφηκε στο Στρασβούργο στις 3 Μαΐου 1996, και έχει ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, εστιάζοντας στα Άρθρα 1 και 2 του Χάρτη.
Πρόσφατες αναφορές
- Αρχική δημοσίευση: Νόμος 4359 — ΦΕΚ Α' 5/2016
Ο Νόμος 4359/2016 κυρώνει τον Αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη, ο οποίος υπογράφηκε στο Στρασβούργο στις 3 Μαΐου 1996, και αφορά την προώθηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της κοινωνικής ευημερίας. Ο νόμος καθορίζει δικαιώματα όπως η δίκαιη αμοιβή, οι ασφαλείς συνθήκες εργασίας, η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, η προστασία παιδιών, νέων, γυναικών σε μητρότητα, ατόμων με αναπηρίες, ηλικιωμένων και μεταναστών εργαζομένων. Επίσης, διασφαλίζει την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη και την ισότητα ευκαιριών στην απασχόληση, χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου ή οικογενειακών υποχρεώσεων. Ο νόμος αφορά όλους τους εργαζομένους και τους εργοδότες στην Ελλάδα, καθώς και τους υπηκόους των συμβαλλόμενων κρατών.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2016
Επιστροφή στη λίστα νόμων