Νόμος 4198/2013 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 4198/2013 εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2011/36/ΕΕ για την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και την προστασία των θυμάτων. Ο νόμος τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, εισάγοντας νέες διατάξεις για το δουλεμπόριο, την εμπορία ανθρώπων, την ασέλγεια ανηλίκων και την προστασία θυμάτων, ενώ προβλέπει και ευθύνη νομικών προσώπων με επιβολή προστίμων έως 150.000 ευρώ. Επίσης, συστήνει Γραφείο Εθνικού Εισηγητή για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων στο Υπουργείο Εξωτερικών και την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για την αποζημίωση θυμάτων εγκλημάτων βίας. Ο νόμος αφορά τα θύματα εμπορίας ανθρώπων, τις δικαστικές και αστυνομικές αρχές, τα νομικά πρόσωπα και τα Κτηματολογικά Γραφεία, ενώ ορίζει την ισχύ του από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Άρθρα
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του ΦΕΚ τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα, αντικαθιστώντας το εδάφιο η΄ του άρθρου 8 για να συμπεριλάβει πράξεις δουλεμπορίου, εμπορίας ανθρώπων, σωματεμπορίας, ασέλγειας με ανήλικο έναντι αμοιβής, διενέργειας ταξιδιών με σκοπό την τέλεση συνουσίας ή άλλων ασελγών πράξεων σε βάρος ανηλίκου ή πορνογραφίας ανηλίκου. Επιπλέον, αντικαθιστά το άρθρο 187Β, προβλέποντας απαλλαγή από την ποινή για όσους συμβάλλουν στην πρόληψη ή εξάρθρωση εγκληματικών οργανώσεων, συμμοριών ή τρομοκρατικών οργανώσεων μέσω αναγγελίας στην αρχή.
- Άρθρο 3. Το Άρθρο 3 του ΦΕΚ ορίζει την ευθύνη νομικών προσώπων για πράξεις που τελέστηκαν μέσω ή προς όφελος αυτών από φυσικά πρόσωπα με εξουσία εκπροσώπησης, επιβάλλοντας κυρώσεις όπως διοικητικά πρόστιμα από 15.000 έως 150.000 ευρώ, ανάκληση άδειας λειτουργίας ή απαγόρευση δραστηριότητας έως έξι μήνες, και αποκλεισμό από δημόσιες παροχές, με τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να αποφασίζει.
- Άρθρο 3 τ. Το άρθρο 3 τ ορίζει ότι τα Κτηματολογικά Γραφεία που συστήνονται σύμφωνα με τον ν. 2664/1998, καθώς και το Γραφείο Κτηματολογίου των Δήμων Καλλιθέας και Παλαιού Φαλήρου (που υπήχθη στον Ο.Κ.Χ.Ε. με την παρ. 1 του άρθρου 30 του ν. 3882/2010), υπάγονται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Το άρθρο 10 ορίζει ότι ο νόμος τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αναφέρονται οι Υπουργοί Χρήστος Σταϊκούρας, Πάνος Παναγιωτόπουλος, Ιωάννης Βρούτσης, Νικόλαος-Γεώργιος Δένδιας και Δημήτριος Σταμάτης.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4 του ΦΕΚ προσθέτει το άρθρο 226Β στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, το οποίο αφορά την εξέταση ως μάρτυρα θυμάτων εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας, όπως αυτά ορίζονται στα άρθρα 323Α και 351 του Π.Κ., με στόχο τον περιορισμό του αριθμού των συνεντεύξεων.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5, παρ. 2, τροποποιεί το άρθρο 3 του ν. 3811/2009, ορίζοντας ότι θύματα εγκλημάτων βίας από πρόθεση ή των άρθρων 323Α και 351 του Ποινικού Κώδικα που τελέστηκαν στην Ελλάδα, και διαμένουν στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, δικαιούνται αποζημίωσης από το Ελληνικό Δημόσιο κατόπιν αιτήσεώς τους.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 συστήνει στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών ένα Γραφείο Εθνικού Εισηγητή, με θητεία 4 ετών, για τον συντονισμό της εθνικής στρατηγικής κατά της εμπορίας ανθρώπων, την πρόληψη, καταστολή, δίωξη και προστασία θυμάτων, και την εκπόνηση ετήσιας εθνικής έκθεσης. Το γραφείο στελεχώνεται από 3 υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών και συνεργάζεται με 11 συνδέσμους, αστυνομικές, δικαστικές, εθνικές και διεθνείς αρχές (όπως ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης), Μ.Κ.Ο., και τον Σ.Δ.Ε. της Ε.Ε.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 αντικαθιστά την υποπαράγραφο IF.5 του ν. 4152/2013, συστήνοντας τέσσερις (4) θέσεις Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης και τέσσερις (4) θέσεις κατηγορίας ΔΕ για την υποστήριξη του Εθνικού Συντονιστή για την καταπολέμηση της Διαφθοράς, οι οποίες καλύπτονται με απόσπαση ή μετάταξη υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των Γραμματειών των Δικαστηρίων και των Εισαγγελιών, με απόφαση του Πρωθυπουργού.
- Άρθρο 8. Το Άρθρο 8 αντικαθιστά την παράγραφο 1 του άρθρου 740 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ορίζοντας ότι στα Ειρηνοδικεία υπάγονται οι υποθέσεις του άρθρου 739, εκτός από αυτές που αφορούν υιοθεσία, δικαστική συμπαράσταση ή ακούσια νοσηλεία, καθώς και την ανακοπή των άρθρων 787 του ΚΠολΔ και 82 ΑΚ, οι οποίες υπάγονται στο μονομελές πρωτοδικείο.
- Άρθρο 9 τ. Το Άρθρο 9 τ ορίζει ότι το πενταμελές Υπηρεσιακό Συμβούλιο Ιατροδικαστών, που συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είναι αρμόδιο για την επιλογή ιατροδικαστών και την υπηρεσιακή τους κατάσταση, με θητεία των μελών του δύο ετών. Το Άρθρο 9 Β ορίζει τη σύσταση πενταμελούς Πειθαρχικού Συμβουλίου Ιατροδικαστών στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αρμόδιου για πειθαρχικά θέματα, με πρόεδρο πάρεδρο του ΣτΕ ή εφέτη/αντεισαγγελέα εφετών.
- Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ αφορά την έκδοση απόφασης από την Αρχή Αποζημίωσης, ενώ το Άρθρο 9, παράγραφος 1, ορίζει ότι οι υπουργικές αποφάσεις που αφορούν Κολλέγια και Ιδιωτικά Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης, δημοσιευμένες έως τις 13.9.2013, ισχύουν από 1η Σεπτεμβρίου 2013. Το έγγραφο υπογράφεται στην Αθήνα στις 11 Οκτωβρίου 2013 από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Γρ. Παπούλια και διάφορους Υπουργούς, ενώ η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους τέθηκε από τον Υπουργό Δικαιοσύνης Χαράλαμπο Αθανασίου.
- Άρθρο 15 π. Το Άρθρο 15 π ρυθμίζει την άρση του απορρήτου για τη διακρίβωση προπαρασκευαστικών πράξεων για το έγκλημα της παραχάραξης νομίσματος, παραπέμποντας σε διάφορα άρθρα νόμων, όπως το άρθρο 15 παρ. 1 του ν. 2168/1993, τα άρθρα 20, 22 και 23 του ν. 4139/2013, και το άρθρο 157 παρ.1γ΄ του ν. 2960/2001.
- Άρθρο 15 τ. Το Άρθρο 15 τ του ν. 3068/2002 ορίζει ότι οι πληρεξούσιοι δικηγόροι αλλοδαπών διαδίκων πρέπει να καταθέσουν εντός τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση του νόμου εξουσιοδότηση του πελάτη τους, θεωρημένη ως προς το γνήσιο της υπογραφής, που να δηλώνει επιθυμία για συζήτηση της υπόθεσης, εκτός αν η δικάσιμος έχει ήδη οριστεί εντός αυτής της προθεσμίας. Επιπλέον, το άρθρο τροποποιεί το άρθρο 5 του ν. 3886/2010 σχετικά με την καταβολή του παραβόλου, ορίζοντας ότι το 1/3 καταβάλλεται κατά την κατάθεση της αίτησης, το 1/3 μέχρι την πρώτη συζήτηση, και το υπόλοιπο 1/3 επιβάλλεται με την απόφαση αν η αίτηση απορριφθεί.
- Άρθρο 38 τ. Το άρθρο 38 τ τροποποιεί το άρθρο 38 του ν. 2145/1993, επιτρέποντας την άρση απορρήτου, την καταγραφή δραστηριότητας εκτός κατοικίας και τη συσχέτιση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, υπό προϋποθέσεις που ορίζονται στους νόμους 2225/1994, 2713/1999 και 2472/1997, για τη διερεύνηση σοβαρών ενδείξεων τέλεσης συγκεκριμένων κακουργημάτων, όπως αυτά που αφορούν εγκληματικές οργανώσεις, τρομοκρατία και άλλα άρθρα του Ποινικού Κώδικα.
- Άρθρο 43 π. Το Άρθρο 43π, παράγραφος 2 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, που αναφέρεται σε εγκλήματα που τελέστηκαν στις 11 Οκτωβρίου 2013, ορίζει ότι εάν ο υπαίτιος έχει διαπράξει εγκλήματα των παραγράφων 1 και 3 του άρθρου 187 ή της παραγράφου 1 του άρθρου 187Α, το δικαστήριο επιβάλλει μειωμένη ποινή.
- Άρθρο 83. Το Άρθρο 83 του ΦΕΚ προβλέπει την αναστολή εκτέλεσης ποινής έως δέκα έτη σε εξαιρετικές περιπτώσεις, καθώς και την προσωρινή ή οριστική αναβολή ποινικής δίωξης ή απέλασης για αλλοδαπούς που καταγγέλλουν εγκληματικές οργανώσεις (άρθρο 187) ή πράξεις των άρθρων 323Α και 351, ενώ τροποποιεί τις παραγράφους 1 και 4 των άρθρων 323Α και 351 του Ποινικού Κώδικα, αυστηροποιώντας τις ποινές για εμπορία ανθρώπων και σωματικών οργάνων.
- Άρθρο 211 τ. Το Άρθρο 5 τροποποιεί τον ν. 3811/2009, αντικαθιστώντας την παρ. 1 του άρθρου 1, με την οποία συνιστάται η «Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης» στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για την αποζημίωση θυμάτων εγκλημάτων βίας από πρόθεση και των άρθρων 323Α και 351 του Ποινικού Κώδικα.
- Άρθρο 226. Το Άρθρο 226Β του ΦΕΚ ορίζει ότι κατά την εξέταση θυμάτων εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας (άρθρα 323Α και 351 Π.Κ.) ως μάρτυρες, θα παρίσταται ψυχολόγος ή ψυχίατρος ως πραγματογνώμονας, ο οποίος θα προετοιμάζει το θύμα, θα αξιολογεί την αντιληπτική ικανότητα και την ψυχική του κατάσταση, και η κατάθεσή του θα καταγράφεται εγγράφως και οπτικοακουστικά, αντικαθιστώντας τη φυσική του παρουσία σε μεταγενέστερα στάδια. Επίσης, τροποποιείται το Άρθρο 253Α του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, επιτρέποντας την ανακριτική διείσδυση και τις ελεγχόμενες μεταφορές για εγκληματικές οργανώσεις και εγκλήματα εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας.
- Άρθρο 739. Το Άρθρο 739 του ΦΕΚ ορίζει ότι υποθέσεις που αναφέρονται στα άρθρα 1457, 1458, 1532, 1533 και 1660-1663 του Αστικού Κώδικα (AK) υπάγονται στην αρμοδιότητα του μονομελούς πρωτοδικείου, ενώ καταργεί την παράγραφο 3 του άρθρου 235 του Ποινικού Κώδικα, παραγράφοντας αξιόποινες πράξεις πταισμάτων και πλημμελημάτων που τελέστηκαν μέχρι 31.8.2013, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις και όρους για την επανέναρξη της δίωξης σε περίπτωση νέας καταδίκης.
- Άρθρο preamble. Το Άρθρο 1 του Νόμου 4198/2013 εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2011/36/ΕΕ, με σκοπό την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και την προστασία των θυμάτων της.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 5028 — ΦΕΚ Α' 54/2023 (άρθρο 5)
Ο Νόμος 5028/2023 του Ελληνικού Κοινοβουλίου βελτιώνει την αποτελεσματικότητα της διοικητικής δικαιοσύνης μέσω της αναδιάταξης των περιφερειών των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, της αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων και της εισαγωγής του θεσμού του δικαστικού γραφείου τηλεματικής. Ρυθμίζει τη διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής αιτήσεων και εγγράφων, την αυθεντικοποίηση μέσω TAXISnet, την ηλεκτρονική πληρωμή τελών και την έκδοση ψηφιακών εγγράφων. Επίσης, καθορίζει τη μετατροπή μεταβατικών εδρών σε δικαστικά γραφεία τηλεματικής, την ανακατανομή αρμοδιοτήτων και ανασχεδιασμό περιφερειών των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, καθώς και την επικαιροποίηση του πλαισίου για τον καθορισμό έδρας και περιφερειών τους. Ο νόμος αφορά τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και τους δικαστικούς υπαλλήλους, ενώ εισάγει κυρώσεις για νομικά πρόσωπα που τελούν αξιόποινες πράξεις προς όφελός τους. Συγκεκριμένα, ορίζει τη μετατροπή μεταβατικών εδρών τακτικών δ… - Τροποποίηση: Νόμος 4280 — ΦΕΚ Α' 159/2014
Ο Νόμος 4280/2014 του Ελληνικού Κοινοβουλίου καθορίζει τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες για τον χαρακτηρισμό και την πολεοδόμηση εκτάσεων ως Περιοχές Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης (ΠΠΑΙΠ). Ρυθμίζει θέματα όπως η έννοια της "ενιαίας έκτασης", οι ελάχιστες επιφάνειες, οι χρήσεις γης, οι όροι δόμησης, η εισφορά στο Πράσινο Ταμείο, καθώς και ειδικές διατάξεις για Οικοδομικούς Συνεταιρισμούς, στρατηγικές επενδύσεις και την αξιοποίηση ακινήτων. Ο νόμος αφορά ιδιοκτήτες εκτάσεων, Οικοδομικούς Συνεταιρισμούς, το Ελληνικό Δημόσιο, τους Ο.Τ.Α. και διάφορες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Ειδικότερα, ορίζει ότι η πολεοδόμηση απαιτεί προεδρικό διάταγμα, με ελάχιστο ποσοστό κοινόχρηστων χώρων 50% και μέσο συντελεστή δόμησης 0,4 για κατοικία και 0,6 για άλλες χρήσεις. Επίσης, προβλέπεται ειδική χρηματική εισφορά 400 ευρώ ανά στρέμμα οικοδομήσιμης έκτασης για την έγκριση πολεοδομικής μελέτης. - Κατάργηση: Νόμος 4267 — ΦΕΚ Α' 137/2014 (άρθρο 110Β)
Ο Νόμος 4267/2014 του Ελληνικού Κοινοβουλίου τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας με σκοπό την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας, εναρμονίζοντας την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2011/93/ΕΕ. Ο νόμος επεκτείνει τις ποινικές κυρώσεις για διάφορες μορφές κακοποίησης και εκμετάλλευσης ανηλίκων, αυστηροποιεί τις ποινές για την παραγωγή και διάδοση υλικού παιδικής πορνογραφίας, και προβλέπει την αναστολή ποινικής δίωξης υπό προϋποθέσεις. Επίσης, συστήνει την «Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης Θυμάτων Εγκληματικών Πράξεων», καθορίζει ειδικές διαδικασίες για την εξέταση ανήλικων θυμάτων, επιτρέπει ειδικές ανακριτικές πράξεις και την άρση του απορρήτου για σοβαρά εγκλήματα, και ρυθμίζει την κατάργηση ιστοσελίδων με παιδική πορνογραφία. Τέλος, ο νόμος προβλέπει κυρώσεις για νομικά πρόσωπα, επιτρέπει την επίδοση ψηφιακών εγγράφων και χορηγεί αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας σε συγκεκριμένη επιχείρηση. - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 4198 — ΦΕΚ Α' 215/2013
Ο Νόμος 4198/2013 εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2011/36/ΕΕ για την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και την προστασία των θυμάτων. Ο νόμος τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, εισάγοντας νέες διατάξεις για το δουλεμπόριο, την εμπορία ανθρώπων, την ασέλγεια ανηλίκων και την προστασία θυμάτων, ενώ προβλέπει και ευθύνη νομικών προσώπων με επιβολή προστίμων έως 150.000 ευρώ. Επίσης, συστήνει Γραφείο Εθνικού Εισηγητή για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων στο Υπουργείο Εξωτερικών και την Ελληνική Αρχή Αποζημίωσης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για την αποζημίωση θυμάτων εγκλημάτων βίας. Ο νόμος αφορά τα θύματα εμπορίας ανθρώπων, τις δικαστικές και αστυνομικές αρχές, τα νομικά πρόσωπα και τα Κτηματολογικά Γραφεία, ενώ ορίζει την ισχύ του από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 2013
Επιστροφή στη λίστα νόμων