Νόμος 180/1975 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων

Ο Νόμος 180/1975, ο οποίος αποτελεί τον Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα, ρυθμίζει εκτενώς τη λειτουργία των δήμων και των κοινοτήτων στην Ελλάδα. Ειδικότερα, ο νόμος αυτός καθορίζει τη διαδικασία ψηφοφορίας, την παραχώρηση χώρων σε πλατείες, την επανένταξη δημοσίων υπαλλήλων, την αναθεώρηση ορίων δήμων και κοινοτήτων, τη σύσταση συνδέσμων για κοινή εκτέλεση έργων, τη διοίκηση και τις δαπάνες των συνδέσμων, καθώς και τη σύνταξη και έγκριση προϋπολογισμών. Επίσης, ορίζει τη διαδικασία έκδοσης ενταλμάτων πληρωμής, τη σύναψη δανείων για έργα κοινής ωφέλειας, την έκπτωση περιουσιακών στοιχείων, τη διαδικασία συμβιβασμού σε δίκες, την απευθείας ανάθεση έργων και προμηθειών, καθώς και τη διαδικασία απαλλοτρίωσης ακινήτων και αποζημίωσης για ζημιές από εργασίες σε σωλήνες ύδρευσης και αποχέτευσης. Τέλος, ο νόμος ρυθμίζει την αμοιβή των δικηγόρων που διορίζονται από δήμους και κοινότητες και την επιβολή δικαστικών δαπανών. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ στις 19 Σεπτεμβρίου 1975 και υπογράφεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Δ. Τσάτσο και τους αρμόδιους Υπουργούς.

Άρθρα

  1. Άρθρο 2 τ. Το άρθρο 54 του Ν. 4169/1961, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 3 του Ν.Δ. 4575/1966, ορίζει ότι η εισφορά επί των γεωργικών προϊόντων που παράγονται σε γαίες εντός της περιμετρικής ζώνης του Κωπαϊδικού πεδίου περιέρχεται στον δήμο ή την κοινότητα όπου κατοικούν οι αποκατασταθέντες καλλιεργητές.
  2. Άρθρο 5 π. Το Άρθρο 5 π του Ν. 8/1975, προσθέτει στο άρθρο 5 παρ. 2 την διάταξη ότι η ψηφοφορία αρχίζει με την ανατολή του ηλίου και διαρκεί μέχρι τη δύση του. Επίσης, στο άρθρο 21 του ίδιου νόμου, προστίθεται παράγραφος 4 (που γίνεται 5) η οποία ορίζει ότι σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας του προέδρου της εφορευτικής επιτροπής, ο οποίος είναι αντιπρόσωπος της δικαστικής αρχής, αυτός αναπληρώνεται από τον ορισθέντα αναπληρωτή του, και αν δεν υπάρχει ούτε αυτός, η εκλογή είναι έγκυρη ενώπιον τουλάχιστον τριών μελών της εφορευτικής επιτροπής, υπό την προεδρία του αρχαιότερου από αυτούς.
  3. Άρθρο 10 τ. Το Άρθρο 10 τ του ΦΕΚ ρυθμίζει την παραχώρηση χώρου σε πλατείες για επιχειρήσεις όπως καφενεία και εστιατόρια, καθώς και την επανένταξη δημοσίων υπαλλήλων που δεν εκλέχθηκαν δήμαρχοι στις 30.3.1975. Επίσης, προβλέπει την κωδικοποίηση του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα και καταργεί συγκεκριμένα νομοθετικά διατάγματα και άρθρα νόμων που αφορούν τους δήμους και τις κοινότητες.
  4. Άρθρο 14 τ. Το άρθρο 14 τ του ΦΕΚ τροποποιεί και συμπληρώνει διατάξεις των νόμων 3938/1959, 4260/1962, και 4337/1964, αφορώντας θέματα του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, της Γενικής Διεύθυνσης Διοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, και της εκλογής δημοτικών και κοινοτικών αρχόντων.
  5. Άρθρο 21 τ. Το Άρθρο 52 του ΦΕΚ αφορά την αναθεώρηση ορίων δήμων και κοινοτήτων, επιτρέποντας την υποβολή αίτησης εντός εξαμήνου από την ισχύ του νόμου, με την απόφαση να εκδίδεται εντός διετίας από την υποβολή της αίτησης.
  6. Άρθρο 26. Το Άρθρο 26, παράγραφοι 2 και 3, του Α.Ν. 344/1968 και γενικές ή ειδικές διατάξεις που αντιτίθενται στον παρόντα νόμο ή ρυθμίζουν τα θέματα που διέπονται από αυτόν, καθώς και οι παραπομπές του Νόμου 8/1975 στις διατάξεις του Ν.Δ. 222/1973, λογίζονται ως παραπομπές στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, ο οποίος τίθεται σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 19 Σεπτεμβρίου 1975, όπως υπογράφεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Δ. Τσάτσο και τους Υπουργούς Εσωτερικών Κωνστ. Στεφανόπουλο, Δικαιοσύνης Κωνστ. Στεφανάκη και Οικονομικών Ευάγγελο Δεβλέτογλου.
  7. Άρθρο 77 τ. Το Άρθρο 77 τ του εγγράφου ΦΕΚ, το οποίο προσθέτει ένα νέο εδάφιο στην παράγραφο 2 του άρθρου 93 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, ορίζει ότι "Απόλυτη πλειοψηφία του νομίμου αριθμού των μελών είναι ο αμέσως μεγαλύτερος ακέραιος του ημίσεος του αριθμού τούτου".
  8. Άρθρο 94 τ. Το Άρθρο 94 τ αντικαθιστά το Άρθρο 94 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, καθορίζοντας τη διαδικασία τήρησης πρακτικών συνεδριάσεων κοινοτικών συμβουλίων, την υπογραφή τους, την τήρηση πρόχειρων πρακτικών, την αρίθμηση πρακτικών και αποφάσεων, τη δυνατότητα χρήσης μαγνητοφωνικής συσκευής, τη δημοσίευση αποφάσεων εντός οκτώ ημερών, την επιβολή προστίμων έως 1.000 δραχμών για άρνηση υπογραφής και έως 500 δραχμών για καθυστέρηση υποβολής αποφάσεων, καθώς και το δικαίωμα των κατοίκων ή φορολογουμένων να ζητούν επικυρωμένα αντίγραφα.
  9. Άρθρο 111 τ. Το Άρθρο 111 τ αντικαθιστά το άρθρο 111 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, ορίζοντας ότι το δημοτικό συμβούλιο συνέρχεται υποχρεωτικά άπαξ του μηνός, ενώ μπορεί να συγκαλείται εκτάκτως κατόπιν αιτήματος της δημαρχικής επιτροπής, του δημάρχου ή τουλάχιστον του ενός τρίτου των μελών του. Επίσης, ορίζει ότι ο δήμαρχος καλείται στις συνεδριάσεις χωρίς δικαίωμα ψήφου και ότι τα θέματα που υποδεικνύει ο δήμαρχος αναγράφονται υποχρεωτικά στην ημερήσια διάταξη.
  10. Άρθρο 120 τ. Το Άρθρο 120 τ του ΦΕΚ τροποποιεί τον Δημοτικό και Κοινοτικό Κώδικα, ορίζοντας ότι για την επιβολή πειθαρχικής ποινής αργίας ή έκπτωσης, εκτός των περιπτώσεων αυτοδίκαιης έκπτωσης, απαιτείται σύμφωνη γνώμη επιτροπής αποτελούμενης από τον πρόεδρο πρωτοδικείου, έναν πρωτοδίκη και τον Διευθυντή Εσωτερικών της Νομαρχίας. Επίσης, το Άρθρο 12 προβλέπει ότι Δήμαρχοι, πρόεδροι κοινοτήτων και σύμβουλοι μπορούν να απολυθούν από το αξίωμά τους με προεδρικό διάταγμα για σοβαρούς λόγους δημόσιας τάξης ή συμφέροντος, κατόπιν πρότασης του Υπουργού Εσωτερικών και απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, μετά από αιτιολογημένη έκθεση του νομάρχη και σύμφωνη γνώμη συμβουλίου.
  11. Άρθρο 146 τ. Το Άρθρο 146 τ του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, όπως αντικαθίσταται, επιτρέπει σε δύο ή περισσότερους δήμους ή κοινότητες να συστήσουν σύνδεσμο για την κοινή εκτέλεση έργων και παροχή υπηρεσιών, με αποφάσεις των δημοτικών/κοινοτικών συμβουλίων που εγκρίνονται από τον νομάρχη και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
  12. Άρθρο 147 τ. Το Άρθρο 147 τ του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος αντικαθίσταται, ορίζοντας ότι ο σύνδεσμος διοικείται από συμβούλιο και επιτροπή, με τη σύνθεση του συμβουλίου να εξαρτάται από τον αριθμό των δήμων/κοινοτήτων που συμμετέχουν (δύο αντιπρόσωποι ανά δήμο/κοινότητα για έως τρεις, ένας αντιπρόσωπος για περισσότερους από τρεις), οι οποίοι εκλέγονται για όλη τη δημοτική/κοινοτική περίοδο. Επίσης, τροποποιείται το Άρθρο 148 παρ. 5, προβλέποντας την καταβολή οδοιπορικών εξόδων και ημερήσιας αποζημίωσης στα μέλη του συμβουλίου για μετακινήσεις εκτός έδρας, με απόφαση του συμβουλίου εγκεκριμένη από τον νομάρχη. Τέλος, το Άρθρο 150 αντικαθίσταται, ορίζοντας ότι η υπηρεσία των συνδέσμων διεξάγεται από υπαλλήλους σύμφωνα με τις καταστάσεις δημοτικών και κοινοτικών υπαλλήλων.
  13. Άρθρο 159 τ. Το Άρθρο 159 τ του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα τροποποιείται, αντικαθιστώντας την παράγραφο 4 με νέα διάταξη που ορίζει ότι ο τύπος του προϋπολογισμού των δήμων και κοινοτήτων καθορίζεται με προεδρικό διάταγμα. Επιπλέον, το Άρθρο 162, παράγραφος 2, αντικαθίσταται, ενώ το Άρθρο 163 τροποποιεί τη λέξη "μηνός" σε "τριμήνου" στον πρώτο στίχο. Τέλος, το Άρθρο 164 τροποποιείται ώστε ο διευθυντής του δημοσίου ταμείου να αποστέλλει απολογιστικό πίνακα εντός τριών μηνών από τη λήξη του οικονομικού έτους, και το Άρθρο 165 αντικαθιστά τη λέξη "πρώτου" με "τρίτου" στην παράγραφο 1.
  14. Άρθρο 166 τ. Το Άρθρο 166 τ, παρ. 2, του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος, όπως αντικαθίσταται, ορίζει ότι αντίγραφο του λογαριασμού υποβάλλεται στον Νομάρχη. Επιπλέον, στο άρθρο 174 του ίδιου Κώδικος προστίθενται παράγραφοι 3 και 4.
  15. Άρθρο 174 τ. Το Άρθρο 174 τ του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος προσθέτει παραγράφους 3 και 4, επιτρέποντας στους δημοτικούς και κοινοτικούς ταμίες να παρέχουν διευκολύνσεις σε οφειλέτες δήμων και κοινοτήτων, εξαιρουμένων των οφειλετών από συμβάσεις, και ορίζοντας ότι οι διατάξεις περί αναστολής εξόφλησης χρεών προς το δημόσιο δεν εφαρμόζονται σε χρέη προς δήμους και κοινότητες. Το Άρθρο 26 αντικαθιστά το άρθρο 178, επιτρέποντας προσφυγή στον νομάρχη μετά από δέκα ημέρες άπρακτης άρνησης του δημάρχου ή προέδρου κοινότητας να εκδώσει ένταλμα πληρωμής εκκαθαρισμένης απαίτησης.
  16. Άρθρο 178 τ. Το Άρθρο 178 τ ορίζει τη διαδικασία προσφυγής δικαιούχου στον νομάρχη για την έκδοση εντάλματος, με τον νομάρχη να επιτάσσει την έκδοση εντός προθεσμίας, ενώ σε περίπτωση έλλειψης πίστωσης, το δημοτικό ή κοινοτικό συμβούλιο υποχρεούται να τροποποιήσει τον προϋπολογισμό. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, ο νομάρχης εκδίδει το ένταλμα απευθείας και επιβάλλει πρόστιμο έως 1.000 δραχμών στον δήμαρχο ή πρόεδρο κοινότητας.
  17. Άρθρο 183 τ. Το Άρθρο 183 τ αντικαθιστά το άρθρο 183 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, επιτρέποντας σε δήμους και κοινότητες να συνάπτουν δάνεια για έργα κοινής ωφέλειας, αγορά ή ανοικοδόμηση αστικών ακινήτων, και αγορά αγροτικών ακινήτων. Το άρθρο αυτό, που ψηφίστηκε στις 22 Αυγούστου 1975 και δημοσιεύτηκε στις 25 Αυγούστου 1975, ορίζει επίσης τη σύνθεση και τις αρμοδιότητες μιας επιτροπής, την αμοιβή των μελών της (15.000 δραχμές εφάπαξ υπό προϋποθέσεις), και ότι οι δαπάνες θα καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό, με ειδική πίστωση στον προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Πολιτισμού και Επιστημών.
  18. Άρθρο 202 τ. Το Άρθρο 202 τ, παράγραφος 2, ορίζει ότι η έκποίηση πραγματοποιείται με δημοπρασία, εκτός εάν η αξία των πραγμάτων είναι έως 50.000 δραχμές για δήμους και 20.000 δραχμές για κοινότητες, οπότε γίνεται πρόχειρη δημοπρασία κατόπιν εκτίμησης του συμβουλίου. Η παράγραφος 3 αναφέρει ότι υλικά χωρίς εμπορική αξία καταστρέφονται με απόφαση του συμβουλίου, μετά από γνωμοδότηση επιτροπής δύο συμβούλων και ενός τεχνικού οριζόμενου από τον νομάρχη, και η καταστροφή πιστοποιείται με πρωτόκολλο. Το Άρθρο 31 αντικαθιστά το Άρθρο 204 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, ορίζοντας ότι οι αποφάσεις του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου περί συμβιβασμού ή κατάργησης δίκης, για να καταστούν εκτελεστές, χρήζουν έγκρισης του νομάρχη.
  19. Άρθρο 204 τ. Το Άρθρο 204 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι οι συμβιβασμοί ή καταργήσεις δικών των δήμων, ιδρυμάτων και νομικών προσώπων απαιτούν τη γνώμη του νομικού συμβούλου του δήμου, ενώ το Άρθρο 32 αντικαθιστά το Άρθρο 206 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, επιτρέποντας την απευθείας ανάθεση ή εκτέλεση δημοτικών και κοινοτικών έργων, προμηθειών, εργασιών ή μεταφορών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν υπάρχει μόνο ένας κατασκευαστής, για έργα καλλιτεχνίας έως 50.000 δραχμές, ή σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης, με όρια δαπάνης που διαφέρουν ανάλογα με τον δήμο ή την κοινότητα, και απαιτείται έγκριση του νομάρχη.
  20. Άρθρο 211 τ. Το Άρθρο 211 τ του ΦΕΚ αφορά τη διαδικασία απαλλοτρίωσης ακινήτων ή δικαιωμάτων, περιγράφοντας τη γνωστοποίηση σε δήμους/κοινότητες, τα απαιτούμενα έγγραφα (κτηματολογικό διάγραμμα και πίνακα), την κοινοποίηση της απόφασης του νομάρχη και τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ενώ το Άρθρο 35 αντικαθιστά το Άρθρο 212 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικος, υποχρεώνοντας ιδιοκτήτες ακινήτων να ανέχονται δοκιμαστικές εκσκαφές για ανεύρεση υδάτων ή τοποθέτηση σωλήνων ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης από δήμους ή κοινότητες.
  21. Άρθρο 212 τ. Το Άρθρο 212 τ ορίζει τη διαδικασία αποζημίωσης για ζημιές που προκαλούνται από εργασίες σε σωλήνες ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης, με το ποσό να καθορίζεται από πρωτόκολλο των διευθυντών γεωργικής και τεχνικών υπηρεσιών, και να επιδικάζεται σύμφωνα με το άρθρο 3000178. Κατά του πρωτοκόλλου χωρεί προσφυγή εντός δεκαπέντε ημερών ενώπιον του μονομελούς πρωτοδικείου, το οποίο εκδίδει οριστική απόφαση.
  22. Άρθρο 229 τ. Το Άρθρο 229 τ του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, όπως αντικαθίσταται, ορίζει ότι οι δικηγόροι που διορίζονται από δήμους ή κοινότητες αμείβονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για δικηγόρους, με δυνατότητα μείωσης της αμοιβής τους έως το ήμισυ των κατώτατων ορίων, βάσει της οικονομικής κατάστασης του δήμου ή της κοινότητας. Επίσης, τα δικαστήρια (Συμβούλιο της Επικρατείας, διοικητικά και τακτικά) μπορούν να καθορίζουν τη δικαστική δαπάνη εις βάρος ή υπέρ δήμων και κοινοτήτων μέχρι το ήμισυ των κατώτατων ορίων του κώδικα περί δικηγόρων. Αυτές οι διατάξεις δεν ισχύουν για δικηγόρους ή νομικούς συμβούλους που προσλαμβάνονται με μηνιαία αμοιβή.

Πρόσφατες αναφορές

Σχετικοί νόμοι

Νομοθεσία του 1975

Επιστροφή στη λίστα νόμων