Νόμος 1786/1988 — Χρονολόγιο τροποποιήσεων
Ο Νόμος 1786/1988 κυρώνει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο Ι των Συμβάσεων της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949, το οποίο συμπληρώνει τις συμβάσεις για την προστασία των θυμάτων διεθνών ένοπλων συγκρούσεων. Το Πρωτόκολλο αυτό ορίζει κανόνες για τη διασφάλιση του σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, την προστασία αμάχων και τραυματιών, καθώς και τη χρήση υγειονομικών μονάδων και αεροσκαφών. Ρυθμίζει επίσης το νομικό καθεστώς των μαχίμων και αιχμαλώτων πολέμου, απαγορεύει συγκεκριμένες πράξεις όπως τα βασανιστήρια και τις αδιάκριτες επιθέσεις, και καθορίζει τη χρήση διακριτικών σημάτων για την αναγνώριση υγειονομικού προσωπικού και υλικού. Οι διατάξεις του αφορούν τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη, τις ένοπλες δυνάμεις τους, καθώς και διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.
Άρθρα
- Άρθρο 1. Το Άρθρο 1 του παρόντος Πρωτοκόλλου, συμπληρωματικό των Συμβάσεων της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949, ορίζει ότι τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη οφείλουν να σέβονται ή να διασφαλίζουν τον σεβασμό του Πρωτοκόλλου, ενώ σε περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από αυτό ή άλλες διεθνείς συμφωνίες, οι άμαχοι και οι εμπόλεμοι προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο, τα έθιμα, την ανθρωπιά και την κοινή συνείδηση. Επίσης, καθορίζει τη διαδικασία για τον ορισμό και την αποδοχή Προστάτιδων Δυνάμεων ή αναπληρωτριών οργανώσεων, όπως η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, για την εφαρμογή των Συμβάσεων και του Πρωτοκόλλου, τονίζοντας ότι ο καθορισμός αυτός δεν επηρεάζει το νομικό καθεστώς των εμπολέμων ή των εδαφών τους.
- Άρθρο 1 δ. Το Άρθρο 1 δ απαγορεύει την υποβολή προσώπων που στερούνται της ελευθερίας τους σε ιατρικές διαδικασίες που δεν δικαιολογούνται από την κατάστασή τους, όπως σωματικούς ακρωτηριασμούς, ιατρικά πειράματα ή αφαίρεση οργάνων για μεταμόσχευση, με εξαιρέσεις για εθελοντικές δωρεές αίματος ή δέρματος για θεραπευτικούς σκοπούς. Κάθε εμπόλεμο Μέρος οφείλει να τηρεί ιατρικά μητρώα για αυτές τις δωρεές και όλες τις ιατρικές διαδικασίες που αφορούν άτομα υπό περιορισμό, τα οποία πρέπει να είναι διαθέσιμα για επιθεώρηση από την Προστάτιδα Δύναμη.
- Άρθρο 1 τ. Το Άρθρο 4 του Πρωτοκόλλου ορίζει το νομικό καθεστώς των αμάχων υπό την εξουσία εμπολέμου Μέρους, διασφαλίζοντας την ανθρωπιστική τους μεταχείριση και την προστασία από διακρίσεις, βασανιστήρια, ταπεινωτική μεταχείριση και άλλες πράξεις βίας, ενώ παράλληλα καθορίζει τις προϋποθέσεις για τη σύλληψη, κράτηση και δίκη τους σύμφωνα με τις γενικά παραδεδεγμένες αρχές της δίκαιης δίκης.
- Άρθρο 2. Το Άρθρο 2 του παρόντος Πρωτοκόλλου ορίζει τους όρους "Πρώτη Σύμβαση", "Δεύτερη Σύμβαση", "Τρίτη Σύμβαση" και "Τέταρτη Σύμβαση" ως τις τέσσερις Συμβάσεις της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949 που αφορούν την προστασία των θυμάτων του πολέμου, καθώς και τους όρους "Κανόνες του Διεθνούς Δικαίου", "Προστάτιδα Δύναμη" και "υποκατάστατο".
- Άρθρο 2 κ. Το Άρθρο 2 κ αναφέρεται σε ένοπλες συγκρούσεις για αυτοδιάθεση κατά αποικιοκρατικής κυριαρχίας, ξένης κατοχής και φυλετικών καθεστώτων, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τη διακήρυξη των Αρχών του Διεθνούς Δικαίου, καθώς και σε φιλικές σχέσεις και συνεργασία μεταξύ κρατών.
- Άρθρο 3ο. Το Άρθρο 3ο, παράγραφος 1, ορίζει ότι πριν από την επίθεση εναντίον αεροσκάφους, θα του δοθεί χρόνος συμμόρφωσης προς τη διαταγή, ενώ το Άρθρο 28 απαγορεύει τη χρήση υγειονομικών αεροσκαφών για στρατιωτικό πλεονέκτημα, τη συλλογή πληροφοριών, ή τη μεταφορά μη επιτρεπόμενου φορτίου, επιτρέποντας μόνο ελαφρά όπλα για αυτοάμυνα και την άμυνα των τραυματιών, και απαιτώντας συμφωνία για αναζήτηση τραυματιών.
- Άρθρο 4. Το Άρθρο 4A(4) της Τρίτης Σύμβασης επιτρέπει την έκδοση ταυτοτήτων δημοσιογράφων από την Κυβέρνηση του κράτους υπηκοότητας, κατοικίας ή απασχόλησης του δημοσιογράφου, πιστοποιώντας την ιδιότητά του. Τα Άρθρα 80, 81 και 82 του Πρωτοκόλλου αφορούν την εκτέλεση των Συμβάσεων και του Πρωτοκόλλου, τη διευκόλυνση των δραστηριοτήτων του Ερυθρού Σταυρού και άλλων ανθρωπιστικών οργανισμών, καθώς και την εξασφάλιση νομικών συμβούλων στις ένοπλες δυνάμεις.
- Άρθρο 5. Το Άρθρο 5 του εγγράφου καθορίζει την έναρξη και λήξη εφαρμογής των Συμβάσεων και του Πρωτοκόλλου, η οποία συνδέεται με την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων και τον τερματισμό της κατοχής, ενώ παράλληλα ορίζει τον διορισμό των Προστάτιδων Δυνάμεων για την εποπτεία και εφαρμογή των εν λόγω κειμένων, με καθήκον τη διαφύλαξη των συμφερόντων των εμπολέμων Μερών.
- Άρθρο 6. Το Άρθρο 6 καθορίζει τις προδιαγραφές για τα αναλαμποντα γαλάζια φώτα υγειονομικών αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων των χρωματικών συντεταγμένων και της συχνότητας αναλαμπών (60-100 ανά λεπτό), ενώ το Άρθρο 7 περιγράφει το ραδιοσήμα που πρέπει να χρησιμοποιείται, το οποίο περιλαμβάνει ένα σήμα προτεραιότητας και πληροφορίες όπως σήμα κλήσεως, θέση, αριθμό και τύπο υγειονομικών μεταφορών, προτιθέμενη διαδρομή και υπολογιζόμενο χρόνο ταξιδιού. Το Άρθρο 8 αναφέρει τη δυνατότητα χρήσης του Συστήματος Δευτερογενούς Επιτήρησης για την αναγνώριση και παρακολούθηση υγειονομικών αεροσκαφών.
- Άρθρο 7. Το Άρθρο 7 του Πρωτοκόλλου ορίζει ότι ο θεματοφύλακας θα συγκαλεί Συνόδους των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών, κατόπιν αιτήματος και πλειοψηφικής έγκρισης, για την εξέταση γενικών προβλημάτων σχετικά με την εφαρμογή των Συμβάσεων και του Πρωτοκόλλου. Το Άρθρο 8, στο Μέρος II, Τμήμα I, ορίζει τους όρους "τραυματίες" και "ασθενείς" ως πρόσωπα που χρήζουν ιατρικής βοήθειας και απέχουν από εχθροπραξίες, συμπεριλαμβανομένων εγκύων, νεογέννητων και υπερηλίκων, καθώς και τον όρο "ναυαγός" για πρόσωπα που κινδυνεύουν στη θάλασσα ή σε άλλα ύδατα και απέχουν από εχθροπραξίες.
- Άρθρο 9. Το Άρθρο 9, παράγραφος 2, του παρόντος Πρωτοκόλλου ή το Άρθρο 27 της ΊΙ ρώτης Σύμβασης, ορίζει ότι τα εμπόλεμα Μέρη πρέπει να γνωστοποιούν την τοποθεσία των σταθερών υγειονομικών τους μονάδων, ενώ απαγορεύεται η χρήση αυτών των μονάδων για την προστασία στρατιωτικών στόχων.
- Άρθρο 11. Το Άρθρο 11 ορίζει ως εγκλήματα πολέμου την εξαπόλυση αδιάκριτων επιθέσεων κατά του αστικού πληθυσμού ή αστικών αντικειμένων, καθώς και επιθέσεων κατά έργων που περιέχουν επικίνδυνες δυνάμεις, γνωρίζοντας ότι θα προκληθεί μεγάλη απώλεια ζωών ή ζημιά σε αμάχους.
- Άρθρο 12. Το Άρθρο 12 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει ότι οι υγειονομικές μονάδες προστατεύονται και δεν πρέπει να δέχονται επιθέσεις, εφόσον ανήκουν σε εμπόλεμο Μέρος, είναι αναγνωρισμένες και εξουσιοδοτημένες από αρμόδια αρχή, ή έχουν εξουσιοδοτηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του.
- Άρθρο 13 τ. Το Άρθρο 13 τ του εγγράφου, που αναφέρεται στο Άρθρο 13 της Δεύτερης Σύμβασης, επεκτείνει την προστασία των Συμβάσεων σε άμαχους που δεν είναι υπήκοοι του εμπολέμου, καθώς και σε νοσοκομειακά πλοία που διατίθενται για ανθρωπιστικούς σκοπούς, ενώ διασφαλίζει ότι τραυματίες, ασθενείς και ναυαγοί άμαχοι δεν θα περιέρχονται στην εξουσία του εμπολέμου.
- Άρθρο 14. Το Άρθρο 14 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει περιορισμούς στην επίταξη μη-μάχιμων υγειονομικών μονάδων από τη Δύναμη Κατοχής, διασφαλίζοντας την παροχή υγειονομικών υπηρεσιών στον μη μάχιμο πληθυσμό και την περίθαλψη τραυματιών και ασθενών, ενώ επιτρέπει την επίταξη μόνο υπό συγκεκριμένους όρους για την περίθαλψη μελών των ενόπλων δυνάμεων ή αιχμαλώτων πολέμου.
- Άρθρο 15. Το Άρθρο 15 περιγράφει το διεθνές διακριτικό σήμα της πολιτικής άμυνας ως ένα μπλε ισόπλευρο τρίγωνο σε πορτοκαλί φόντο, και προτείνει ότι αυτό το φόντο θα είναι η ίδια η σημαία, το περιβραχιόνιο ή το χιτώνιο εάν το τρίγωνο εφαρμόζεται σε αυτά.
- Άρθρο 16. Το Άρθρο 16 του ΦΕΚ 125 διασφαλίζει ότι η εκτέλεση ιατρικών καθηκόντων, σύμφωνα με την ιατρική ηθική, δεν τιμωρείται, προστατεύοντας τους ιατρούς από υποχρεώσεις αντίθετες προς την ιατρική ηθική ή προς την ωφέλεια των ασθενών, και περιορίζοντας την αποκάλυψη πληροφοριών για ασθενείς, εκτός αν απαιτείται από τη νομοθεσία ή αφορά μεταδοτικές ασθένειες.
- Άρθρο 16 τ. Το Άρθρο 57 του Κεφαλαίου IV του Πρωτοκόλλου ορίζει προφυλακτικά μέτρα κατά την επίθεση, απαιτώντας από τα εμπόλεμα Μέρη να λαμβάνουν μέτρα για την αποφυγή ή ελαχιστοποίηση επιθέσεων κατά του αστικού πληθυσμού, ιδιωτών και αστικών αντικειμένων, καθώς και να ματαιώνουν ή αναστέλλουν επιθέσεις εάν ο στόχος δεν είναι στρατιωτικός ή η επίθεση αναμένεται να είναι υπερβολική σε σχέση με το στρατιωτικό πλεονέκτημα.
- Άρθρο 19. Το Άρθρο 19 ορίζει ότι τα ουδέτερα και μη εμπόλεμα κράτη εφαρμόζουν τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου για προστατευόμενα άτομα και νεκρούς των εμπολέμων μερών που βρίσκονται στο έδαφός τους, ενώ το Άρθρο 20 απαγορεύει τα αντίποινα εναντίον προστατευόμενων προσώπων ή αντικειμένων.
- Άρθρο 22 τ. Το Άρθρο 22 τ ορίζει ότι τα υγειονομικά πλοία και σκάφη, για να προστατεύονται, πρέπει να φέρουν διακριτικό έμβλημα και να συμμορφώνονται με τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 43 της Δεύτερης Σύμβασης, ενώ υπόκεινται στο δίκαιο του πολέμου και μπορούν να διαταχθούν να σταματήσουν ή να αλλάξουν πορεία από πολεμικά σκάφη, αλλά δεν πρέπει να εμποδίζονται στην εκπλήρωση της αποστολής τους, εκτός αν παραβιάζουν τα άρθρα 34 και 35 της Δεύτερης Σύμβασης.
- Άρθρο 25 τ. Το Άρθρο 25 τ επεκτείνει την προστασία του άρθρου 25 της Δεύτερης Σύμβασης σε νοσοκομειακά πλοία που διατίθενται για ανθρωπιστικούς σκοπούς σε εμπόλεμη ζώνη, είτε από ουδέτερο κράτος είτε από αμερόληπτη διεθνή ανθρωπιστική οργάνωση, υπό την προϋπόθεση τήρησης των επιταγών του άρθρου. Επιπλέον, τα μικρά σκάφη του άρθρου 27 της Δεύτερης Σύμβασης προστατεύονται ακόμη και χωρίς προηγούμενη γνωστοποίηση, αν και τα εμπόλεμα μέρη καλούνται να ανταλλάσσουν πληροφορίες για την ταυτοποίησή τους.
- Άρθρο 27 τ. Το Άρθρο 27 τ του εγγράφου ορίζει ότι τα εμπόλεμα Μέρη πρέπει να προστατεύουν τις υγειονομικές μονάδες από επιθέσεις σε στρατιωτικούς στόχους, ενώ το Άρθρο 13 διευκρινίζει ότι η προστασία των μη-μάχιμων υγειονομικών μονάδων διακόπτεται μόνο εάν χρησιμοποιούνται για ενέργειες επιβλαβείς στον εχθρό, μετά από προειδοποίηση και καθορισμό λογικής προθεσμίας, και ορίζει ποιες ενέργειες δεν θεωρούνται επιβλαβείς. Το Άρθρο 23 αναφέρει ότι άλλα υγειονομικά πλοία και σκάφη, εκτός από αυτά που αναφέρονται στο Άρθρο 22 και στο Άρθρο 38 της δεύτερης Σύμβασης, θα τύχουν σεβασμού και προστασίας όπως οι κινητές υγειονομικές μονάδες.
- Άρθρο 28. Το Άρθρο 28 περιγράφει τις διαδικασίες γνωστοποίησης και αποδοχής αιτημάτων για πτήσεις υγειονομικών αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας πρότασης εναλλακτικών λύσεων και της επιβολής περιορισμών σε άλλες πτήσεις, ενώ παράλληλα ορίζει ότι τα Μέρη θα λάβουν μέτρα για την ταχεία διάδοση των γνωστοποιήσεων και συμφωνιών στις στρατιωτικές μονάδες. Επίσης, αναφέρεται ότι η πτήση υγειονομικού αεροσκάφους χωρίς ή κατά παράβαση συμφωνίας μπορεί να οδηγήσει σε κατάσχεση του αεροσκάφους και μεταχείριση των επιβαινόντων σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.
- Άρθρο 28 π. Το Άρθρο 28 π του ΦΕΚ αφορά την κύρωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου Ι των Συμβάσεων της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949, που υπογράφηκε στις 8 Ιουνίου 1977, και το οποίο συμπληρώνει τις συμβάσεις για την προστασία των θυμάτων διεθνών ένοπλων συγκρούσεων, εφαρμόζοντας τις αρχές του διεθνούς δικαίου σε περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από άλλες συμφωνίες.
- Άρθρο 29. Το Άρθρο 29 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει ότι τα υγειονομικά αεροσκάφη προστατεύονται εφόσον αναγνωρίζονται ως τέτοια, ακόμη και αν πετούν με δική τους ευθύνη, και καθορίζει τη διαδικασία αναγνώρισης και συμμόρφωσης σε περίπτωση υπέρπτησης ελεγχόμενων περιοχών ή έκτακτης ανάγκης, ενώ αναφέρεται και στις διαδικασίες αναχαίτισης σύμφωνα με τη Σύμβαση του Σικάγου της 7ης Δεκεμβρίου 1944.
- Άρθρο 30. Το Άρθρο 30 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά την προσγείωση και τον έλεγχο υγειονομικών αεροσκαφών, επιτρέποντας την επιθεώρησή τους για να διαπιστωθεί εάν συμμορφώνονται με τους όρους του άρθρου 8, υποπαράγραφος (J), και του άρθρου 28, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια των τραυματιών και ασθενών.
- Άρθρο 30 π. Το Άρθρο 30 παράγραφος 3 του εγγράφου ορίζει ότι τα υγειονομικά αεροσκάφη που προσγειώνονται σε ουδέτερο κράτος θα ελέγχονται για να επιβεβαιωθεί ο υγειονομικός τους χαρακτήρας, διασφαλίζοντας την ευημερία των τραυματιών και ασθενών, ενώ τα μη υγειονομικά αεροσκάφη θα κατασχεθούν. Επιπλέον, η παράγραφος 4 αναφέρει ότι οι τραυματίες, ασθενείς και ναυαγοί που δεν αποβιβάζονται από υγειονομικά αεροσκάφη θα κατακρατούνται από ουδέτερα κράτη, με τα έξοδα να βαρύνουν το κράτος προέλευσής τους.
- Άρθρο 33 τ. Το Άρθρο 33 τ ορίζει ότι οι "μάχιμοι", όπως αυτοί ορίζονται στο Άρθρο 43, έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν άμεσα σε εχθροπραξίες και, εάν περιέλθουν στην εξουσία αντιπάλου Μέρους, θεωρούνται αιχμάλωτοι πολέμου. Επιπλέον, ένα εμπόλεμο Μέρος πρέπει να γνωστοποιεί στα άλλα εμπόλεμα Μέρη την ενσωμάτωση παραστρατιωτικών ή ένοπλων οργανώσεων επιβολής νόμου στις ένοπλες δυνάμεις του.
- Άρθρο 34. Το Άρθρο 34 ορίζει ότι η άρνηση συμμόρφωσης σε διαταγή σύμφωνα με την παράγραφο 2 θεωρείται πράξη επιβλαβής στον εχθρό, ενώ επιτρέπει στα Μέρη να γνωστοποιούν πληροφορίες για υγειονομικά πλοία (όνομα, περιγραφή, χρόνο απόπλου, πορεία, ταχύτητα, κ.λπ.) πριν τον απόπλου, ειδικά για πλοία μικτής χωρητικότητας άνω των 2.000 τόνων, και ότι οι διατάξεις του Άρθρου 37 της Δεύτερης Σύμβασης εφαρμόζονται στο υγειονομικό και θρησκευτικό προσωπικό αυτών των πλοίων.
- Άρθρο 37. Το Άρθρο 37, παράγραφος 1(δ), δεν επηρεάζει τους διεθνείς κανόνες δικαίου σχετικά με την κατασκοπεία ή τη χρήση σημαιών σε θαλάσσιες συγκρούσεις. Τα Άρθρα 40, 41 και 42 απαγορεύουν τη διαταγή να μην υπάρχουν επιζώντες, προστατεύουν τους εχθρούς που είναι εκτός μάχης (όπως όσοι παραδίδονται, είναι τραυματισμένοι ή άρρωστοι και δεν μπορούν να αμυνθούν) και απαγορεύουν την επίθεση σε άτομα που κατεβαίνουν με αλεξίπτωτο από αεροσκάφος εν κινδύνω, εκτός εάν αναλαμβάνουν εχθρική δράση. Το Άρθρο 43 ορίζει ότι οι ένοπλες δυνάμεις ενός εμπολέμου Μέρους περιλαμβάνουν όλες τις οργανωμένες ένοπλες δυνάμεις, ομάδες ή μονάδες υπό τη διοίκηση ενός υπεύθυνου Μέρους, οι οποίες υπόκεινται σε πειθαρχικό σύστημα που επιβάλλει συμμόρφωση με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
- Άρθρο 39. Το Άρθρο 39, παράγραφος 3, διευκρινίζει ότι οι κανόνες που αφορούν την κατασκοπεία και τη χρήση σημαιών σε ένοπλες συγκρούσεις στη θάλασσα, όπως αυτοί ορίζονται από το διεθνές δίκαιο, δεν επηρεάζονται από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου ή του άρθρου 37, παράγραφος 1(δ).
- Άρθρο 43. Το Άρθρο 43 ορίζει ότι οι μάχιμοι που συλλαμβάνονται από αντίπαλο Μέρος είναι αιχμάλωτοι πολέμου, αλλά πρέπει να διακρίνονται από τους αμάχους κατά τις επιθέσεις ή τις προπαρασκευαστικές επιχειρήσεις, φέροντας τα όπλα τους απροκάλυπτα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Εάν ένας μάχιμος δεν τηρεί αυτές τις προϋποθέσεις, χάνει την ιδιότητα του αιχμαλώτου πολέμου, αλλά εξακολουθεί να απολαμβάνει ανάλογη προστασία, ενώ οι προηγούμενες δραστηριότητές του δεν επηρεάζουν την ιδιότητά του ως μάχιμου και αιχμαλώτου πολέμου, εφόσον δεν έχει εμπλακεί σε επίθεση.
- Άρθρο 43 τ. Το Άρθρο 43 τ του Πρωτοκόλλου ορίζει ότι τραυματίες, άρρωστοι ή ναυαγοί στρατιώτες δικαιούνται προστασίας σύμφωνα με τις Συμβάσεις. Το Άρθρο 45 διευκρινίζει ότι άτομα που συμμετέχουν σε εχθροπραξίες και περιέρχονται στην εξουσία αντιπάλου θεωρούνται αιχμάλωτοι πολέμου και προστατεύονται από την Τρίτη Σύμβαση, ενώ το Άρθρο 46 ορίζει ότι μέλη ενόπλων δυνάμεων που συλλαμβάνονται ενώ ενεργούν κατασκοπεία δεν αναγνωρίζονται ως αιχμάλωτοι πολέμου και μπορούν να αντιμετωπιστούν ως κατάσκοποι, εκτός αν φορούν τη στολή τους ή είναι κάτοικοι κατεχόμενης περιοχής και δρουν χωρίς μυστικότητα.
- Άρθρο 44 τ. Το Άρθρο 44 τ του εγγράφου, μαζί με τα Άρθρα 25 και 26, καθορίζει την προστασία των υγειονομικών αεροσκαφών σε διάφορες περιοχές κατά τη διάρκεια εμπόλεμης σύγκρουσης, διευκρινίζοντας ότι η προστασία τους μπορεί να εξαρτάται από προηγούμενη συμφωνία μεταξύ των εμπολέμων Μερών, ειδικά σε ζώνες επαφής ή περιοχές που δεν ελέγχονται σαφώς.
- Άρθρο 48. Το Άρθρο 48 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει ότι τα εμπόλεμα Μέρη πρέπει να διακρίνουν μεταξύ αμάχου πληθυσμού και μαχίμων, καθώς και μεταξύ αστικών και στρατιωτικών στόχων, κατευθύνοντας τις επιχειρήσεις τους μόνο κατά στρατιωτικών στόχων για την προστασία του άμαχου πληθυσμού. Το Άρθρο 49 ορίζει τις "επιθέσεις" ως πράξεις βίας κατά του εχθρού, επιθετικές ή αμυντικές, και καθορίζει το πεδίο εφαρμογής τους σε όλες τις περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών περιοχών υπό εχθρικό έλεγχο, καθώς και σε πολέμους ξηράς, θάλασσας ή αέρα που επηρεάζουν τον άμαχο πληθυσμό. Το Άρθρο 50 ορίζει ως "ιδιώτη" κάθε πρόσωπο που δεν ανήκει σε συγκεκριμένες κατηγορίες που αναφέρονται στην Τρίτη Σύμβαση και στο Άρθρο 48 του παρόντος Πρωτοκόλλου, και σε περίπτωση αμφιβολίας, το πρόσωπο θεωρείται ιδιώτης.
- Άρθρο 48 τ. Το Άρθρο 48 τ του ΦΕΚ ορίζει ότι σε περίπτωση αμφιβολίας, ένα άτομο θεωρείται ιδιώτης, και ο άμαχος πληθυσμός περιλαμβάνει όλους τους ιδιώτες, ενώ η παρουσία μη-ιδιωτών δεν αλλοιώνει τον άμαχο χαρακτήρα του πληθυσμού. Το Άρθρο 51 του ίδιου ΦΕΚ, με τίτλο "Προστασία του άμαχου πληθυσμού", καθορίζει ότι ο άμαχος πληθυσμός και οι ιδιώτες απολαμβάνουν γενικής προστασίας από στρατιωτικές επιχειρήσεις, απαγορεύοντας επιθέσεις εναντίον τους, πράξεις ή απειλές βίας με σκοπό την εξάπλωση τρόμου, επιθέσεις χωρίς διακρίσεις (συμπεριλαμβανομένων βομβαρδισμών σε συγκεντρώσεις πολιτών ή επιθέσεων με υπερβολικές παράπλευρες απώλειες), αντιποίνων εναντίον τους, και τη χρήση τους για την προστασία στρατιωτικών στόχων.
- Άρθρο 52. Το Άρθρο 52 του εγγράφου ΦΕΚ, με αριθμό 2456, ορίζει ότι η Δύναμη Κατοχής δεν μπορεί να αλλάξει τη δομή ή το προσωπικό αμάχων οργανώσεων πολιτικής άμυνας, να τις εξαναγκάσει να εκτελούν έργα που βλάπτουν τον άμαχο πληθυσμό, ή να επιτάξει κτίρια και υλικό τους εάν αυτό είναι επιζήμιο για τον πληθυσμό, εκτός από συγκεκριμένες περιπτώσεις που η ανάγκη είναι προσωρινή και δεν βλάπτει τον άμαχο πληθυσμό.
- Άρθρο 57. Το Άρθρο 57 του ΦΕΚ 125 ορίζει ότι οι αστικοί στόχοι, δηλαδή όλοι οι μη στρατιωτικοί στόχοι, δεν πρέπει να γίνονται αντικείμενο επίθεσης ή αντιποίνων, ενώ οι επιθέσεις πρέπει να περιορίζονται αυστηρά σε στρατιωτικούς στόχους. Στρατιωτικοί στόχοι ορίζονται ως αυτοί που συμβάλλουν αποτελεσματικά στη στρατιωτική δράση και των οποίων η καταστροφή προσφέρει συγκεκριμένο στρατιωτικό πλεονέκτημα. Σε περίπτωση αμφιβολίας, ένας στόχος που κανονικά είναι μη στρατιωτικός θεωρείται ότι δεν συμβάλλει στη στρατιωτική δράση.
- Άρθρο 61. Το Άρθρο 61 ορίζει ότι το στρατιωτικό προσωπικό που αποσπάται στην πολιτική άμυνα πρέπει να αναγνωρίζεται από το διεθνές διακριτικό σήμα πολιτικής άμυνας, να φέρει ταυτότητα, να είναι οπλισμένο μόνο με ελαφρά όπλα για διατήρηση τάξης ή αυτοάμυνα, να μην συμμετέχει σε εχθροπραξίες ή πράξεις δολιοφθοράς, και να δραστηριοποιείται αποκλειστικά εντός του εθνικού εδάφους. Επίσης, καθορίζει ότι τέτοιο προσωπικό δεν καθίσταται αιχμάλωτος πολέμου εφόσον περιπέσει στην εξουσία του αντιπάλου, ενώ τα κτίρια και ο εξοπλισμός πολιτικής άμυνας πρέπει να φέρουν το διακριτικό σήμα.
- Άρθρο 61 ε. Το Άρθρο 61 ε αφορά τη δυνατότητα παροχής βοήθειας πολιτικής άμυνας από ουδέτερα κράτη ή διεθνείς οργανισμούς σε εμπόλεμα μέρη, υπό την προϋπόθεση της συγκατάθεσης και του ελέγχου του εμπολέμου μέρους, χωρίς να θεωρείται παρέμβαση στη σύγκρουση. Επιπλέον, ορίζει ότι τα εμπόλεμα μέρη και τα μέρη που παρέχουν βοήθεια πρέπει να διευκολύνουν τον διεθνή συντονισμό πολιτικής άμυνας, ενώ σε κατεχόμενα εδάφη, η Δύναμη Κατοχής μπορεί να περιορίσει τέτοιες δραστηριότητες μόνο αν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες με δικούς της πόρους.
- Άρθρο 65. Το Άρθρο 65 ορίζει ότι η προστασία των οργανώσεων, του προσωπικού, των κτιρίων, των καταφυγίων και του υλικού πολιτικής άμυνας παύει μόνο εάν διαπράξουν ενέργειες επιβλαβείς στον εχθρό, εκτός των κανονικών τους καθηκόντων, και αφού δοθεί προειδοποίηση που δεν ληφθεί υπόψη. Επίσης, διευκρινίζει ποιες ενέργειες δεν θεωρούνται επιβλαβείς, όπως η συνεργασία με στρατιωτικές αρχές ή η χρήση ελαφρών όπλων για αυτοάμυνα, και ότι ο σχηματισμός οργανώσεων πολιτικής άμυνας σύμφωνα με στρατιωτικά πρότυπα ή η υποχρεωτική υπηρεσία δεν στερεί την προστασία.
- Άρθρο 66 π. Το Άρθρο 66 π, παράγραφος 2, καθορίζει τις προδιαγραφές για το μπλε τρίγωνο ως διεθνές διακριτικό σήμα, ορίζοντας ότι το φόντο του θα είναι η πορτοκαλί σημαία, περιβραχιόνιο ή χιτώνιο, με μία γωνία να στρέφεται κάθετα προς τα πάνω και καμία γωνία να μην αγγίζει την άκρη του πορτοκαλί φόντου. Το Άρθρο 16, παράγραφος 1, περιγράφει το διεθνές ειδικό σήμα για έργα και εγκαταστάσεις με επικίνδυνες δυνάμεις ως τρεις φωτεινούς πορτοκαλί κύκλους ίδιου μεγέθους σε ευθεία γραμμή, με απόσταση μεταξύ τους ίση με την ακτίνα τους.
- Άρθρο 69. Το Άρθρο 69 της Τέταρτης Σύμβασης ορίζει ότι η κατέχουσα δύναμη, εκτός από την παροχή τροφίμων και ιατρικών εφόδων, πρέπει να διασφαλίζει την παροχή ρουχισμού, καταλύματος, μέσων προστασίας και άλλων απαραίτητων εφοδίων για τον αστικό πληθυσμό στα κατεχόμενα εδάφη, καθώς και αντικειμένων για τη θρησκευτική λατρεία, σύμφωνα με τα άρθρα 59, 60, 61, 62, 108, 109, 110, 111 της Τέταρτης Σύμβασης και το άρθρο 71 του παρόντος Πρωτοκόλλου.
- Άρθρο 71. Το Άρθρο 71 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά το προσωπικό αρωγής που συμμετέχει σε πράξεις παροχής βοήθειας, ορίζοντας ότι η συμμετοχή του απαιτεί έγκριση από το Μέρος στο έδαφος του οποίου επιτελείται το έργο, ότι θα τυγχάνει σεβασμού και προστασίας, και ότι οι δραστηριότητές του μπορούν να περιοριστούν μόνο σε περίπτωση επιτακτικής στρατιωτικής ανάγκης, ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υπερβαίνει τους όρους της αποστολής του σύμφωνα με το "2458 παρέν Πρωτόκολλο".
- Άρθρο 71 τ. Το Άρθρο 71 τ του εγγράφου ΦΕΚ αφορά τις δραστηριότητες παροχής βοήθειας σε εμπόλεμες ζώνες, ορίζοντας ότι η προσφορά βοήθειας δεν συνιστά ανάμειξη ή εχθρική δραστηριότητα, ενώ δίνει προτεραιότητα σε ευάλωτες ομάδες όπως παιδιά, μέλλουσες και θηλάζουσες μητέρες. Τα εμπόλεμα Μέρη και τα υψηλά συμβαλλόμενα Μέρη υποχρεούνται να επιτρέπουν και να διευκολύνουν την ταχεία και απρόσκοπτη διέλευση αποστολών βοήθειας, υλικού και προσωπικού, ακόμη και αν προορίζονται για τον αστικό πληθυσμό του αντιπάλου Μέρους, με δικαίωμα προσδιορισμού των τεχνικών διευθετήσεων και υπό την προϋπόθεση της τοπικής επίβλεψης από προστάτιδα δύναμη, απαγορεύοντας την κακή χρήση ή καθυστέρηση των αποστολών.
- Άρθρο 75. Το Άρθρο 75, παράγραφος 5, απαγορεύει την εκτέλεση της θανατικής ποινής σε άτομα κάτω των 18 ετών για αδικήματα που σχετίζονται με ένοπλη σύγκρουση. Το Άρθρο 78, παράγραφος 1, ορίζει ότι τα εμπόλεμα Μέρη δεν μπορούν να εκκενώσουν παιδιά που δεν είναι υπήκοοί τους σε ξένη χώρα, εκτός από προσωρινές εκκενώσεις για λόγους υγείας, ιατρικής περίθαλψης ή προστασίας σε κατεχόμενη περιοχή.
- Άρθρο 77. Το Άρθρο 77 του εγγράφου ΦΕΚ ορίζει την ειδική προστασία των παιδιών σε περιόδους πολέμου, απαγορεύοντας τη συμμετοχή τους σε εχθροπραξίες και τη στρατολόγησή τους σε ένοπλες δυνάμεις αν δεν έχουν συμπληρώσει τα 15 έτη, ενώ για όσους είναι άνω των 15 αλλά κάτω των 18, δίνεται προτεραιότητα στους μεγαλύτερους κατά τη στρατολόγηση.
- Άρθρο 78. Το Άρθρο 78 του εγγράφου ΦΕΚ αφορά την εκκένωση παιδιών από κατεχόμενες περιοχές, απαιτώντας γραπτή συγκατάθεση γονέων ή κηδεμόνων, εποπτεία από την Προστάτιδα Δύναμη, παροχή εκπαίδευσης και δημιουργία δελτίων με φωτογραφίες και προσωπικά στοιχεία για τη διευκόλυνση της επιστροφής τους, τα οποία αποστέλλονται στην Κεντρική Υπηρεσία Ανιχνεύσεως της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού.
- Άρθρο 83. Το Άρθρο 83 ορίζει ότι τα συμβαλλόμενα μέρη θα διαδίδουν ευρέως τις Συμβάσεις και το Πρωτόκολλο, ενσωματώνοντάς τα στην στρατιωτική εκπαίδευση και ενθαρρύνοντας τη μελέτη τους από τον άμαχο πληθυσμό, ενώ το Άρθρο 84 προβλέπει την ανταλλαγή επίσημων μεταφράσεων και νομοθεσίας για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου.
- Άρθρο 84. Το Άρθρο 85 του ΦΕΚ 125, Τμήμα II, ορίζει ότι οι διατάξεις των Συμβάσεων για την καταστολή παραβιάσεων ισχύουν και για το παρόν Πρωτόκολλο. Ως σοβαρές παραβιάσεις του Πρωτοκόλλου θεωρούνται ενέργειες εναντίον προσώπων υπό την προστασία των άρθρων 44, 45 και 73, καθώς και τραυματιών, ασθενών, ναυαγών, υγειονομικού ή θρησκευτικού προσωπικού, υγειονομικών μονάδων ή μεταφορικών μέσων του αντιπάλου Μέρους, εφόσον αυτά προστατεύονται από το Πρωτόκολλο. Επιπλέον, εκτός των σοβαρών παραβιάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 11, πράξεις που διαπράττονται συστηματικά κατά παράβαση του Πρωτοκόλλου και προκαλούν θάνατο ή σοβαρή βλάβη, όπως η επίθεση κατά αμάχων, θεωρούνται σοβαρές παραβιάσεις.
- Άρθρο 85. Το Άρθρο 85, παράγραφος 1, ορίζει τη συνεργασία των συμβαλλόμενων Μερών στην έκδοση, λαμβάνοντας υπόψη τον νόμο του κράτους από το οποίο ζητείται η έκδοση και τις υποχρεώσεις από άλλες συνθήκες. Το Άρθρο 90 προβλέπει τη σύσταση Διεθνούς Διερευνητικής Επιτροπής 15 μελών, η οποία θα εκλέγεται κάθε 5 χρόνια από τα συμβαλλόμενα Μέρη που αποδέχονται τη δικαιοδοσία της, με σκοπό τη διερεύνηση σοβαρών παραβιάσεων και την αποκατάσταση της τάξης.
- Άρθρο 95. Το Άρθρο 95 αναφέρεται σε γνωστοποιήσεις, δηλώσεις και καταγγελίες που λαμβάνονται σύμφωνα με τα άρθρα 84, 90, 96 παρ. 3 και 99. Το Άρθρο 101 ορίζει ότι το Πρωτόκολλο θα διαδοθεί από τον θεματοφύλακα στη Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών για καταχώριση και δημοσίευση σύμφωνα με το Άρθρο 102 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ενώ ο θεματοφύλακας θα ειδοποιεί επίσης τη Γραμματεία για όλες τις επικυρώσεις, προσχωρήσεις και καταγγελίες.
- Άρθρο 95 π. Το Άρθρο 95 π του ΦΕΚ, ημερομηνίας 8 Ιουνίου 1988, παραγγέλλει τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος ως νόμου του Κράτους, υπογεγραμμένο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Χρήστο Σαρτζετάκη, τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Εθν. Άμυνας Γιάννη Χαραλαμπόπουλο, τους Υπουργούς Δημόσιας Τάξης και Εξωτερικών Αντώνη Δροσογιάννη και Κάρολο Παπούλια αντίστοιχα, και τον Υπουργό Δικαιοσύνης Αγαμέμνωνα Κουτσόγιωργα, ο οποίος έθεσε και τη Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
- Άρθρο 99. Το Άρθρο 99 αναφέρεται στο πρωτότυπο του Πρωτοκόλλου, το οποίο είναι εξίσου αυθεντικό σε αραβική, κινεζική, αγγλική, γαλλική, ρωσική και ισπανική γλώσσα, και κατατίθεται στον θεματοφύλακα για διανομή επικυρωμένων αντιγράφων στα Μέρη των Συμβάσεων. Το Παράρτημα Ι, Κεφάλαιο Ι, Άρθρο 100, αφορά το δελτίο ταυτότητας για μόνιμο άμαχο υγειονομικό και θρησκευτικό προσωπικό.
- Άρθρο 130 τ. Το Άρθρο 130 τ, παράγραφος 2, ορίζει ότι τα συμβαλλόμενα μέρη θα συνάπτουν συμφωνίες για τη διευκόλυνση πρόσβασης, προστασίας, συντήρησης και επιστροφής σορού νεκρών που πέθαναν ως αποτέλεσμα εχθροπραξιών, κατοχής ή κράτησης, ενώ οι παράγραφοι 3 και 4 καθορίζουν τις διαδικασίες για την επιστροφή της σορού ή τη διαχείριση τάφων ελλείψει συμφωνιών ή σε περιπτώσεις δημόσιας ανάγκης.
- Άρθρο 138 τ. Το Άρθρο 138 τ της Τέταρτης Σύμβασης αφορά την έρευνα και καταγραφή πληροφοριών για άτομα που κρατήθηκαν, φυλακίστηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν για περισσότερο από δύο εβδομάδες λόγω εχθροπραξιών ή κατοχής, καθώς και για όσους πέθαναν υπό παρόμοιες συνθήκες, με τη διαβίβαση πληροφοριών μέσω της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού ή των Εθνικών Εταιρειών Ερυθρού Σταυρού. Το Άρθρο 34, που αναφέρεται επίσης, ορίζει ότι η σορός των νεκρών αυτών θα απολαμβάνει σεβασμού και οι τάφοι τους θα συντηρούνται και θα σημαίνονται κατάλληλα.
- Άρθρο preamble. Το Άρθρο 1 του Νόμου 1786, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 125 στις 8 Ιουνίου 1988, κυρώνει και δίνει ισχύ στο πρόσθετο Πρωτόκολλο Ι στις Συμβάσεις της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949, το οποίο αφορά την προστασία των θυμάτων ενόπλων συγκρούσεων.
Πρόσφατες αναφορές
- Τροποποίηση: Νόμος 2172 — ΦΕΚ Α' 207/1993 (άρθρο 67)
Ο Νόμος 2172/1993 του Ελληνικού Κοινοβουλίου τροποποιεί και συμπληρώνει διατάξεις που αφορούν τη λειτουργία των δικαστηρίων και των εισαγγελιών, τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες των ανώτατων δικαστικών συμβουλίων, καθώς και τη διαδικασία επιλογής και προαγωγής δικαστικών λειτουργών. Ρυθμίζει θέματα όπως η προέλευση αντιπροέδρων του Αρείου Πάγου, η επιβολή ποινών για αδικήματα κατά του Δημοσίου, η αναστολή εκτέλεσης αποφάσεων, η κατάργηση νόμων, οι αρμοδιότητες προέδρων δικαστηρίων, η εσωτερική υπηρεσία δικαστηρίων, η κλήρωση δικαστών, ο διορισμός παρέδρων, η συγκρότηση Ανώτατων Δικαστικών Συμβουλίων, η μετάθεση δικαστικών λειτουργών, η αναθεώρηση σχεδίων νόμων, η σύσταση ειδικού τμήματος ναυτικών διαφορών στον Πειραιά, και η πειθαρχική ευθύνη δικαστικών λειτουργών. Αφορά τους δικαστικούς λειτουργούς, τα δικαστήρια, τις εισαγγελίες, το Συμβούλιο της Επικρατείας, τον Άρειο Πάγο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, τα Εφετεία και τα Πρωτοδικεία σε όλη την επικράτεια, με ειδικές αναφορές στα δικασ… - Αρχική δημοσίευση: Νόμος 1786 — ΦΕΚ Α' 125/1988
Ο Νόμος 1786/1988 κυρώνει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο Ι των Συμβάσεων της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949, το οποίο συμπληρώνει τις συμβάσεις για την προστασία των θυμάτων διεθνών ένοπλων συγκρούσεων. Το Πρωτόκολλο αυτό ορίζει κανόνες για τη διασφάλιση του σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, την προστασία αμάχων και τραυματιών, καθώς και τη χρήση υγειονομικών μονάδων και αεροσκαφών. Ρυθμίζει επίσης το νομικό καθεστώς των μαχίμων και αιχμαλώτων πολέμου, απαγορεύει συγκεκριμένες πράξεις όπως τα βασανιστήρια και τις αδιάκριτες επιθέσεις, και καθορίζει τη χρήση διακριτικών σημάτων για την αναγνώριση υγειονομικού προσωπικού και υλικού. Οι διατάξεις του αφορούν τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη, τις ένοπλες δυνάμεις τους, καθώς και διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.
Σχετικοί νόμοι
Νομοθεσία του 1988
Επιστροφή στη λίστα νόμων